શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 6.4.3

અથ તત્રાપ ઉપનિનયતિ । યદ્વા અસ્યૈ ક્ષતં યદ્વિલિષ્ટમદ્ભિર્વૈ તત્સંધીયતેઽદ્ભિરેવાસ્યા એતત્ક્ષતં વિલિષ્ટં સંતનોતિ સંદધાતિ -

અપો દેવીરુપસૃજ । મધુમતીરયક્ષ્માય પ્રજાભ્ય ઇતિ રસો વૈ મધુ રસવતીરયક્ષ્મત્વાય પ્રજાભ્ય ઇત્યેતત્તાસામાસ્થાનાદુજ્જિહતામોષધયઃ સુપિપ્પલા ઇત્યપાં વા આસ્થાનાદુજ્જિહત ઓષધયઃ સુપિપ્પલાઃ -

અથૈનાં વાયુના સંદધાતિ । યદ્વા અસ્યૈ ક્ષતં યદ્વિલિષ્ટં વાયુના વૈ તત્સંધીયતે વાયુનૈવાસ્યા એતત્ક્ષતં વિલિષ્ટં સંતનોતિ સંદધાતિ -

સં તે વાયુર્માતરિશ્વા દધાત્વિતિ । અયં વૈ વાયુર્માતરિશ્વા યોઽયં પવત ઉત્તાનાયા હૃદયં યદ્વિકસ્તમિત્યુત્તાનાયા હ્યસ્યા એતદ્ધૃદયં વિકસ્તં યો દેવાનાં ચરસિ પ્રાણથેનેત્યેષ હિ સર્વેષાં દેવાનાં ચરતિ પ્રાણથેન કસ્મૈ દેવ વષડસ્તુ તુભ્યમિતિ પ્રજાપતિર્વૈ કસ્તસ્મા એવૈતદિમાં વષટ્કરોતિ નો હૈતાવત્યન્યાઽઽહુતિરસ્તિ યથૈષા -

અથૈનાં દિગ્ભિઃ સંદધાતિ । યદ્વા અસ્યૈ ક્ષતં યદ્વિલિષ્ટં દિગ્ભિર્વૈ તત્સંધીયતે દિગ્ભિરેવાસ્યા એતત્ક્ષતં વિલિષ્ટં સંતનોતિ સંદધાતિ સ ઇમાં ચેમાં ચ દિશૌ સંદધાતિ તસ્માદેતે દિશૌ સંહિતે અથેમાં ચેમાં ચ તસ્માદ્વેવૈતે સંહિતે ઇત્યગ્રેઽથેતિ અથેત્યથેતિ તદ્દક્ષિણાવૃત્તદ્ધિ દેવત્રાઽનયાઽનયા વૈ ભેષજં ક્રિયતેઽનયૈવૈનામેતદ્ભિષજ્યતિ -

અથ કૃષ્ણાજિનં ચ પુષ્કરપર્ણં ચ સમુદ્ગૃહ્ણાતિ । યોનિર્વૈ પુષ્કરપર્ણં યોન્યા તદ્રેતઃ સિક્તં સમુદ્ગૃહ્ણાતિ તસ્માદ્યોન્યા રેતઃ સિક્તં સમુદ્ગૃહ્યતે સુજાતો જ્યોતિષા સહ શર્મ વરૂથમાસદત્સ્વરિતિ સુજાતો હ્યેષ જ્યોતિષા સહ શર્મ ચૈતદ્વરૂથં ચ સ્વશ્ચાસીદતિ -

અથૈનમુપનહ્યતિ । યોનૌ તદ્રેતો યુનક્તિ તસ્માદ્યોનૌ રેતો યુક્તં ન નિષ્પદ્યતે યોક્ત્રેણ યોક્ત્રેણ હિ યોગ્યં યુઞ્જન્તિ મૌઞ્જેન ત્રિવૃતા તસ્યોક્તો બન્ધુઃ -

તત્પર્યસ્યતિ । વાસો અગ્ને વિશ્વરૂપં સંવ્યયસ્વ વિભાવસવિતિ વરુણ્યા વૈ યજ્ઞે રજ્જુરવરુણ્યમેવૈનદેતત્કૃત્વા યથા વાસઃ પરિધાપયેદેવં પરિધાપયતિ -

અથૈનમાદાયોત્તિષ્ઠતિ । અસૌ વા આદિત્ય એષોઽગ્નિરમું તદાદિત્યમુત્થાપયત્યુદુ તિષ્ઠ સ્વધ્વરેત્યધ્વરો વૈ યજ્ઞ ઉદુ તિષ્ઠ સુયજ્ઞિયેત્યેતદવા નો દેવ્યા ધિયેતિ યા તે દૈવી ધીસ્તયા નોઽવેત્યેતદ્દૃશે ચ ભાસા બૃહતા સુશુક્વનિરિતિ દર્શનાય ચ ભાસા બૃહતા સુશુક્વનિરિત્યેતદાઽગ્ને યાહિ સુશસ્તિભિરિતિ યે વોઢારસ્તે સુશસ્તય આઽગ્ને યાહિ વોઢૃભિરિત્યેતત્ -

અથૈનમિત ઊર્ધ્વં પ્રાઞ્ચં પ્રગૃહ્ણાતિ । અસૌ વા આદિત્ય એષોઽગ્નિરમું તદાદિત્યમિત ઊર્ધ્વં પ્રાઞ્ચં દધાતિ તસ્માદસાવાદિત્ય ઇત ઊર્ધ્વઃ પ્રાઙ્ધીયત ઊર્ધ્વ ઊ ષુ ણ ઊતયે તિષ્ઠા દેવો ન સવિતેતિ યથૈવ યજુસ્તથા બન્ધુરૂર્ધ્વો વાજસ્ય સનિતેત્યૂર્ધ્વો વા એષ તિષ્ઠન્વાજમન્નં સનોતિ યદઞ્જિભિર્વાઘદ્ભિર્વિહ્વયામહ ઇતિ રશ્મયો વા એતસ્યાઞ્જયો વાઘતસ્તાનેતદાહ પરોબાહુ પ્રગૃહ્ણાતિ પરોબાહુ હ્યેષ ઇતોઽથૈનમુપાવહરતિ તમુપાવહૃત્યોપરિનાભિ ધારયતિ તસ્યોપરિ બન્ધુઃ -