શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 5.3.3

૫.૩.૩ દીક્ષણીયયાગાઃ
સ વૈ દીક્ષતે । સ ઉપવસથેઽગ્નીષોમીયં પશુમાલભતે તસ્ય વપયા પ્રચર્યાગ્નીષોમીયમેકાદશકપાલં પુરોડાશં નિર્વપતિ તદનુ દેવસ્વાં હવીંષિ નિરુપ્યન્તે -

સવિત્રે સત્યપ્રસવાય । દ્વાદશકપાલં વાષ્ટાકપાલં વા પુરોડાશં નિર્વપતિ પ્લાશુકાનાં વ્રીહીણાં સવિતા વા દેવાનાં પ્રસવિતા સવિતૃપ્રસૂતઃ સૂયા ઇત્યથ યત્પ્લાશુકાનાં વ્રીહીણાં ક્ષિપ્રે મા પ્રસુવાનિતિ -

અથાગ્નયે ગૃહપતયે । અષ્ટાકપાલં પુરોડાશં નિર્વપત્યાશૂનાં શ્રીર્વૈ ગાર્હપતં યાવતો યાવત ઈષ્ટે તદેનમગ્નિરેવ ગૃહપતિર્ગાર્હપતમભિ પરિણયત્યથ યદાશૂનાં ક્ષિપ્રે મા પરિણયાનિતિ -

અથ સોમાય વનસ્પતયે । શ્યામાકં ચરું નિર્વપતિ તદેનં સોમ એવ વનસ્પતિરોષધિભ્યઃ સુવત્યથ યચ્છ્યામાકો ભવત્યેતે વૈ સોમસ્યૌષધીનાં પ્રત્યક્ષતમાં યચ્છ્યામાકાસ્તસ્માચ્છ્યામાકો ભવતિ -

અથ બૃહસ્પતયે વાચે । નૈવારં ચરું નિર્વપતિ તદેનં બૃહસ્પતિરેવ વાચે સુવત્યથ યન્નૈવારો ભવતિ બ્રહ્મ વૈ બૃહસ્પતિરેતે વૈ બ્રહ્મણા પચ્યન્તે યન્નીવારાસ્તસ્માન્નૈવારો ભવતિ -

અથેન્દ્રાય જ્યેષ્ઠાય । હાયનાનાં ચરું નિર્વપતિ તદેનમિન્દ્ર એવ જ્યેષ્ઠો જ્યૈષ્ઠ્યમભિ પરિણયત્યથ યદ્ધાયનાનાં ભવત્યતિષ્ઠા વા એતા ઓષધયોયદ્ધાયના અતિષ્ઠો વા ઇન્દ્રસ્તસ્માદ્ધાયનાનાં ભવતિ -

અથ રુદ્રાય પશુપતયે । રૌદ્રં ગાવેધુકં ચરું નિર્વપતિ તદેનં રુદ્ર એવ પશુપતિઃ પશુભ્યઃ સુવત્યથ યદ્ગાવેધુકો ભવતિ વાસ્તવ્યો વા એષ દેવો વાસ્તવ્યા ગવેધુકાસ્તસ્માદ્ગાવેધુકો ભવતિ -

અથ મિત્રાય સત્યાય । નામ્બાનાં ચરું નિર્વપતિ તદેનં મિત્ર એવ સત્યો બ્રહ્મણે સુવત્યથ યન્નામ્બાનાં ભવતિ વરુણ્યા વા એતા ઓષધયો યાઃ કૃષ્ટે જાયન્તેઽથૈતે મૈત્રા યન્નામ્બાસ્તસ્માન્નામ્બાનાં ભવતિ -

અથ વરુણાય ધર્મપતયે । વારુણં યવમયં ચરું નિર્વપતિ તદેનં વરુણ એવ ધર્મપતિર્ધર્મસ્ય પતિં કરોતિ પરમતા વૈ સા યો ધર્મસ્ય પતિરસદ્યો હિ પરમતાં ગચ્છતિ તં હિ ધર્મ ઉપયન્તિ તસ્માદ્વરુણાય ધર્મપતયે -

અથાગ્નીષોમીયેન પુરોડાશેન પ્રચરતિ । તસ્યાનિષ્ટ એવ સ્વિષ્ટકૃદ્ભવત્યથૈતૈર્હવિર્ભિઃ પ્રચરતિ યદૈતૈર્હવિર્ભિઃ પ્રચરતિ -

અથૈનં દક્ષિણે બાહાવભિપદ્ય જપતિ । સવિતા ત્વા સવાનાં સુવતામગ્નિર્ગૃહપતીનાં સોમો વનસ્પતીનાં બૃહસ્પતિર્વાચ ઇન્દ્રો જ્યૈષ્ઠ્યાય રુદ્રઃ પશુભ્યો મિત્રઃ સત્યો વરુણો ધર્મપતીનામ્ -

ઇમં દેવાઃ । અસપત્નં સુવધ્વમિતીમં દેવા અભ્રાતૃવ્યં સુવધ્વમિત્યેવૈતદાહ મહતે ક્ષત્રાય મહતે જ્યૈષ્ઠ્યાયેતિ નાત્ર તિરોહિતમિવાસ્તિ મહતે જાનરાજ્યાયેતિ મહતે જનાનાં રાજ્યાયેત્યેવૈતદાહેન્દ્રસ્યેન્દ્રિયાયેતિ વીર્યાયેત્યેવૈતદાહ યદાહેન્દ્રસ્યેન્દ્રિયાયેતીમમમુષ્યૈ પુત્રમમુષ્યૈ પુત્રમિતિ તદ્યદેવાસ્ય જન્મ તત એવૈતદાહાસ્યૈ વિશ ઇતિ યસ્યૈ વિશો રાજા ભવત્યેષ વોઽમી રાજા સોમોઽસ્માકં બ્રાહ્મણાનાં રાજેતિ તદસ્મા ઇદં સર્વમાદ્યં કરોતિ બ્રાહ્મણમેવાપોદ્ધરતિ તસ્માદ્બ્રાહ્મણોઽનાદ્યઃ સોમરાજા હિ ભવતિ -

એતા હ વૈ દેવાઃ સવસ્યેશતે । તસ્માદ્દેવસ્વો નામ તદેનમેતા એવ દેવતાઃ સુવતે તાભિઃ સૂતઃ શ્વઃ સૂયતે -

તા વૈ દ્વિનામ્ન્યો ભવન્તિ । દ્વન્દ્વં વૈ વીર્યં વીર્યવત્યઃ સુવાન્તા ઇતિ તસ્માદ્દ્વિનામ્ન્યો ભવન્તિ -

અથાહાગ્નયે સ્વિષ્ટકૃતેઽનુબ્રૂહીતિ । તદ્યદન્તરેણાહુતી એતત્કર્મ ક્રિયત એષ વૈ પ્રજાપતિર્ય એષ યજ્ઞસ્તાયતે યસ્માદિમાઃ પ્રજાઃ પ્રજાતા એતમ્વેવાપ્યેતર્હ્યનુપ્રજાયન્તે તદેનં મધ્યત એવૈતસ્ય પ્રજાપતેર્દધાતિ મધ્યતઃ સુવતિ તસ્માદન્તરેણાહુતી એતત્કર્મ ક્રિયત આશ્રાવ્યાહાગ્નયે સ્વિષ્ટકૃતે પ્રેષ્યેતિ વષટ્કૃતે જુહોતિ -