શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 4.4.4

૪.૪.૪ સમિષ્ટયજુઃ
તાનિ વા એતાનિ । નવ સમિષ્ટયજૂંષિ જુહોતિ તદ્યન્નવ સમિષ્ટયજૂંષિ જુહોતિ નવ વા અમૂર્બહિષ્પવમાને સ્તોત્રિયા ભવન્તિ સૈષોભયતો ન્યૂના વિરાટ્પ્રજનનાયૈતસ્માદ્વા ઉભયતો ન્યૂનાત્પ્રજનનાત્પ્રજાપતિઃ પ્રજાઃ સસૃજ ઇતશ્ચોર્ધ્વા ઇતશ્ચાવાચીસ્તથો એવૈષ એતસ્માદુભયત એવ ન્યૂનાત્પ્રજનનાત્પ્રજાઃ સૃજત ઇતશ્ચોર્ધ્વા ઇતશ્ચાવાચીઃ -

હિઙ્કાર સ્તોત્રિયાણાં દશમઃ । સ્વાહાકાર એતેષાં તથો હાસ્યૈષા ન્યૂના વિરાડ્દશંદશિની ભવતિ -

અથ યસ્માત્સમિષ્ટયજૂંષિ નામ । યા વા એતેન યજ્ઞેન દેવતા હ્વયતિ યાભ્ય એષ યજ્ઞસ્તાયતે સર્વા વૈ તત્તાઃ સમિષ્ટા ભવન્તિ તદ્યત્તાસુ સર્વાસુ સમિષ્ટાસ્વથૈતાનિ જુહોતિ તસ્માત્સમિષ્ટયજૂંષિ નામ-

અથ યસ્માત્સમિષ્ટયજૂંષિ જુહોતિ । રિરિચાન ઇવ વા એતદીજાનસ્યાત્મા ભવતિ યદ્ધ્યસ્ય ભવતિ તસ્ય હિ દદાતિ તમેવાતસ્ત્રિભિઃ પુનરાપ્યાયયતિ -

અથ યાન્યુત્તરાણિ ત્રીણિ જુહોતિ । યા વા એતેન યજ્ઞેન દેવતા હ્વયતિ યાભ્ય એષ યજ્ઞસ્તાયત ઉપ હૈવ તા આસતે યાવન્ન સમિષ્ટયજૂંષિ જુહ્વતીમાનિ નુ નો જુહ્વત્વિતિ તા એવૈતદ્યથાયથં વ્યવસૃજતિ યત્ર યત્રાસાં ચરણં તદનુ -

અથ યાન્યુત્તમાનિ ત્રીણિ જુહોતિ । યજ્ઞં વા એતદજીજનત યદેનમતત તં જનયિત્વા યત્રાસ્ય પ્રતિષ્ઠા તત્પ્રતિષ્ઠાપયતિ તસ્માત્સમિષ્ટયજૂંષિ જુહોતિ -

સ જુહોતિ । સમિન્દ્ર ણો મનસા નેષિ ગોભિરિતિ મનસેતિ તન્મનસા રિરિચાનમાપ્યાયયતિ ગોભિરિતિ તદ્ગોભી રિરિચાનમાપ્યાયયતિ સં સૂરિભિર્મઘવન્ત્સં સ્વસ્ત્યા સં બ્રહ્મણા દેવકૃતં યદસ્તીતિ બ્રહ્મણેતિ તદ્બ્રહ્મણા રિરિચાનમાપ્યાયયતિ સં દેવાનાં સુમતૌ યજ્ઞિયાનાં સ્વાહા -

સં વર્ચસા । પયસા સં તનૂભિરિતિ વર્ચસેતિ તદ્વર્ચસા રિરિચાનમાપ્યાયયતિ પયસેતિ રસો વૈ પયસ્તત્પયસા રિરિચાનમાપ્યાયયત્યગન્મહિ મનસા સં શિવેન ત્વષ્ટા સુદત્રો વિદધાતુ રાયોઽનુમાર્ષ્ટુ તન્વો યદ્વિલિષ્ટમિતિ વિવૃઢં તત્સંદધાતિ -

સવિતેદં જુષન્તાં પ્રજાપતિર્નિધિપા દેવો અગ્નિઃ । ત્વષ્ટા વિષ્ણુઃ પ્રજયા સંરરાણા યજમાનાય દ્રવિણં દધાત સ્વાહેતિ તદ્વેવ રિરિચાનં પુનરાપ્યાયયતિ યદાહ યજમાનાય દ્રવિણં દધાત સ્વાહેતિ -

સુગા વો દેવાઃ । સદના અકર્મ ય આજગ્મેદં સવનં જુષાણા ઇતિ સુગાનિ વો દેવાઃ સદનાન્યકર્મ ય આગન્તેદં સવનં જુષાણા ઇત્યેવૈતદાહ ભરમાણા વહમાના હવીંષીતિ તદ્દેવતા વ્યવસૃજતિ ભરમાણા અહ તે યન્તુ યેઽવાહના વહમાના ઉ તે યન્તુ યે વાહનવન્ત ઇત્યેવૈતદાહ તસ્માદાહ ભરમાણા વહમાના હવીંષ્યસ્મે ધત્ત વસવો વસૂનિ સ્વાહા -

યાં આવહઃ । ઉશતો દેવ દેવાંસ્તાન્પ્રેરય સ્વે અગ્ને સધસ્થ ઇત્યગ્નિં વા આહામૂન્દેવાનાવહામૂન્દેવાનાવહેતિ તમેવૈતદાહ યાન્દેવાનાવાક્ષીસ્તાન્ગમય યત્રયત્રૈષાં ચરણં તદન્વિતિ જક્ષિવાંસઃ પપિવાંસશ્ચ વિશ્વ ઇતિ જક્ષિવાંસો હિ પશું પુરોડાશં ભવન્તિ પપિવાંસ ઇતિ પપિવાંસો હિ સોમં રાજાનં ભવન્તિ તસ્માદાહ જક્ષિવાંસઃ પપિવાંસશ્ચ વિશ્વેઽસું ઘર્મં સ્વરાતિષ્ઠતાનુ સ્વાહેતિ તદ્વેવ દેવતા વ્યવસૃજતિ -

વયં હિ ત્વા । પ્રયતિ યજ્ઞે અસ્મિન્નગ્ને હોતારમવૃણીમહીહ ઋધગયા ઋધગુતાશમિષ્ઠાઃ પ્રજાનન્યજ્ઞમુપયાહિ વિદ્વાન્ત્સ્વાહેત્યગ્નિમેવૈતયા વિમુઞ્ચત્યગ્નિં વ્યવસૃજતિ -

દેવા ગાતુવિદ ઇતિ । ગાતુવિદો હિ દેવા ગાતું વિત્ત્વેતિ યજ્ઞં વિત્ત્વેત્યેવૈતદાહ ગાતુમિતેતિ તદેતેન યથાયથં વ્યવસૃજતિ મનસસ્પત ઇમં દેવ યજ્ઞં સ્વાહા વાતે ધા ઇત્યયં વૈ યજ્ઞો યોઽયં પવતે તદિમં યજ્ઞં સમ્ભૃત્યૈતસ્મિન્યજ્ઞે પ્રતિષ્ઠાપયતિ યજ્ઞેન યજ્ઞં સંદધાતિ તસ્માદાહ સ્વાહા વાતે ધા ઇતિ -

યજ્ઞ યજ્ઞં ગચ્છ । યજ્ઞપતિં ગચ્છ સ્વાં યોનિં ગચ્છ સ્વાહેતિ તત્પ્રતિષ્ઠિતમેવૈતદ્યજ્ઞં સન્તં સ્વાયાં યોનૌ પ્રતિષ્ઠાપયત્યેષ તે યજ્ઞો યજ્ઞપતે સહસૂક્તવાકઃ સર્વવીરસ્તં જુષસ્વ સ્વાહેતિ તત્પ્રતિષ્ઠિતમેવૈતદ્યજ્ઞં સન્તં સહસૂક્તવાકઃ સર્વવીરં યજમાનેઽન્તતઃ પ્રતિષ્ઠાપયતિ -