શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 3.7.3

૩.૭.૩ અગ્નીષોમીયપશુયાગઃ
પશુશ્ચ વૈ યૂપશ્ચ । ન વા ઋતે યૂપાત્પશુમાલભન્તે કદા ચન તદ્યત્તથા ન હ વા એતસ્મા અગ્રે પશવશ્ચક્ષમિરે યદન્નમભવિષ્યન્યથેદમન્નં ભૂતા યથા હૈવાયં દ્વિપાત્પુરુષ ઉચ્છ્રિત એવં હૈવ દ્વિપાદ ઉચ્છ્રિતાશ્ચેરુઃ -

તતો દેવા એતં વજ્રં દદૃશુઃ । યદ્યૂપં તમુચ્છિશ્રિયુસ્તસ્માદ્ભીષા પ્રાવ્લીયન્ત તતશ્ચતુષ્પાદા અભવંસ્તતોઽન્નમભવન્યથેદમન્નં ભૂતા એતસ્મૈ હિ વા એતેઽતિષ્ઠન્ત તસ્માદ્યૂપ એવ પશુમાલભન્તે નર્તે યૂપાત્કદા ચન -

અથોપાકૃત્ય પશુમ્ । અગ્નિં મથિત્વા નિયુનક્તિ તદ્યત્તથા ન હ વા એતસ્મા અગ્રે પશવશ્ચક્ષમિરે યદ્ધવિરભવિષ્યન્યથૈનાનિદં હવિર્ભૂતાનગ્નૌ જુહ્વતિ તાન્દેવા ઉપનિરુરુધુસ્ત ઉપનિરુદ્ધા નોપાવેયુઃ -

તે હોચુઃ । ન વા ઇમેઽસ્ય યામં વિદુર્યદગ્નૌ હવિર્જુહ્વતિ નૈતામ્પ્રતિષ્ઠામુપરુધ્યૈવ પશૂનગ્નિં મથિત્વાગ્નાવગ્નિં જુહવામ તે વેદિષ્યન્ત્યેષ વૈ કિલ હવિષો યામ એષા પ્રતિષ્ઠાગ્નૌ વૈ કિલ હવિર્જુહ્વતીતિ તતોઽભ્યવૈષ્યન્તિ તતો રાતમનસ આલમ્ભાય ભવિષ્યન્તીતિ -

ત ઉપરુધ્યૈવ પશૂન્ । અગ્નિં મથિત્વાગ્નાવગ્નિમજુહુવુસ્તેઽવિદુરેષ વૈ કિલ હવિષો યામઃ એષા પ્રતિષ્ઠાગ્નૌ વૈ કિલ હવિર્જુહ્વતીતિ તતોઽભ્યવાયંસ્તતો રાતમનસ આલમ્ભાયાભવન્ -

તથો એવૈષ એતત્ । ઉપરુધ્યૈવ પશુમગ્નિં મથિત્વાગ્નાવગ્નિં જુહોતિ સ વેદૈષ વૈ કિલ હવિષો યામ એષા પ્રતિષ્ઠાગ્નૌ વૈ કિલ હવિર્જુહ્વતીતિ તતોઽભ્યવૈતિ તતો રાતમના આલમ્ભાય ભવતિ તસ્માદુપાકૃત્ય પશુમગ્નિં મથિત્વા નિયુનક્તિ -

તદાહુઃ । નોપાકુર્યાન્નાગ્નિં મન્થેદ્રશનામેવાદાયાઞ્જસોપપરેત્યાભિધાય નિયુઞ્જ્યાદિતિ તદુ તથા ન કુર્યાદ્યથાધર્મં તિરશ્ચથા ચિકીર્ષેદેવં તત્તસ્માદેતદેવાનુપરીયાત્ -

અથ તૃણમાદાયોપાકરોતિ । દ્વિતીયવાન્નિરુણધા ઇતિ દ્વિતીયવાન્હિ વીર્યવાન્ -

સ તૃણમાદત્તે । ઉપાવીરસીત્યુપ હિ દ્વિતીયોઽવતિ તસ્માદાહોપાવીરસીત્યુપ દેવાન્દૈવીર્વિશઃ પ્રાગુરિતિ દૈવ્યો વા એતા વિશો યત્પશવોઽસ્થિષત દેવેભ્ય ઇત્યેવૈતદાહ યદાહોપ દેવાન્દૈવીર્વિશઃ પ્રાગુરિતિ -

ઉશિજો વહ્નિતમાનિતિ । વિદ્વાંસો હિ દેવાસ્તસ્માદાહોશિજો વહ્નિતમાનિતિ -

દેવ ત્વષ્ટર્વસુ રમેતિ । ત્વષ્ટા વૈ પશૂનામીષ્ટે પશવો વસુ તાનેતદ્દેવા અતિષ્ઠમાનાંસ્ત્વષ્ટારમબ્રુવન્નુપનિમદેતિ યદાહ દેવ ત્વષ્ટર્વસુ રમેતિ -

હવ્યા તે સ્વદન્તામિતિ । યદા વા એત એતસ્મા અધ્રિયન્ત યદ્ધવિરભવિષ્યંસ્તસ્માદાહ હવ્યા તે સ્વદન્તામિતિ -

રેવતી રમધ્વમિતિ । રેવન્તો હિ પશવસ્તસ્માદાહ રેવતી રમધ્વમિતિ બૃહસ્પતે ધારયા વસૂનીતિ બ્રહ્મ વૈ બૃહસ્પતિઃ પશવો વસુ તાનેતદ્દેવા અતિષ્ઠમાનાન્બ્રહ્મણૈવ પરસ્તાત્પર્યદધુસ્તન્નાત્યાયંસ્તથો એવૈનાનેષ એતદ્બ્રહ્મણૈવ પરસ્તાત્પરિદધાતિ તન્નાતિયન્તિ તસ્માદાહ બૃહસ્પતે ધારયા વસૂનીતિ પાશં કૃત્વા પ્રતિમુઞ્ચત્યથાતો નિયોજનસ્યૈવ -