શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 3.7.2

યાવતી વૈ વેદિસ્તાવતી પૃથિવી । વજ્રા વૈ યૂપાસ્તદિમામેવૈતત્પૃથિવીમેતૈર્વજ્રૈઃ સ્પૃણુતેઽસ્યૈ સપત્નાન્નિર્ભજતિ તસ્માદ્યૂપૈકાદશિની ભવતિ દ્વાદશ ઉપશયો ભવતિ વિતષ્ટસ્તં દક્ષિણત ઉપનિદધાતિ તદ્યદ્દ્વાદશ ઉપશયો ભવતિ -

દેવા હ વૈ યજ્ઞં તન્વાનાઃ । તેઽસુરરક્ષસેભ્ય આસઙ્ગાદ્બિભયાઞ્ચક્રુસ્તદ્ય એત ઉચ્છ્રિતા યથેષુરસ્તા તયા વૈ સ્તૃણુતે વા ન વા સ્તૃણુતે યથા દણ્ડઃ પ્રહૃતસ્તેન વૈ સ્તૃણુતે વા ન વા સ્તૃણુતેઽથ ય એષ દ્વાદશ ઉપશયો ભવતિ યથેષુરાયતાનસ્તા યથોદ્યતમપ્રહૃતમેવમેષ વજ્ર ઉદ્યતો દક્ષિણતો નાષ્ટ્રાણાં રક્ષસામપહત્યૈ તસ્માદ્દ્વાદશ ઉપશયો ભવતિ -

તં નિદધાતિ । એષ તે પૃથિવ્યાં લોક આરણ્યસ્તે પશુરિતિ પશુશ્ચ વૈ યૂપશ્ચ તદસ્મા આરણ્યમેવ પશૂનામનુદિશતિ તેનો એષ પશુમાન્ભવતિ તદ્વયં યૂપૈકાદશિન્યૈ સમ્મયનમાહુઃ શ્વઃસુત્યાયૈ હ ન્વેવૈકે સમ્મિન્વન્તિ પ્રકુબ્દ્રતાયૈ ચૈવ શ્વઃસુત્યાયૈ યૂપં મિન્વન્તીત્યુ ચ -

તદુ તથા ન કુર્યાત્ । અગ્નિષ્ઠમેવોચ્છ્રયેદિદં વૈ યૂપમુચ્છ્રિત્યાધ્વર્યુરાપરિવ્યયણાન્નાન્વર્જત્યપરિવીતા વા એત એતાં રાત્રિં વસન્તિ સા ન્વેવ પરિચક્ષા પશવે વૈ યૂપમુચ્છ્રયન્તિ પ્રાતર્વૈ પશૂનાલભન્તે તસ્માદુ પ્રાતરેવોચ્છ્રયેત્ -

સ ય ઉત્તરોઽગ્નિષ્ઠાત્સ્યાત્ । તમેવાગ્ર ઉચ્છ્રયેદથ દક્ષિણમથોત્તરં દક્ષિણાર્દ્ધ્યમુત્તમં તથોદીચી ભવતિ -

અથો ઇતરથાહુઃ । દક્ષિણમેવાગ્રેઽગ્નિષ્ઠાદુચ્છ્રયેદથોત્તરમથ દક્ષિણમુત્તરાર્ધ્યમુત્તમં તથો હાસ્યોદગેવ કર્માનુસંતિષ્ઠત ઇતિ -

સ યો વર્ષિષ્ઠઃ સ દક્ષિણાર્ધ્યઃ સ્યાત્ । અથ હ્રસીયાનથ હ્રસીયાનુત્તરાર્ધ્યો હ્રસિષ્ઠસ્તથોદીચી ભવતિ -

અથ પત્નીભ્યઃ પત્નીયૂપમુચ્છ્રયન્તિ । સર્વત્વાય ન્વેવ પત્નીયૂપ ઉચ્છ્રીયતે તત્ત્વાષ્ટ્રં પશુમાલભતે ત્વષ્ટા વૈ સિક્તં રેતો વિકરોતિ તદેષ એવૈતત્સિક્તં રેતો વિકરોતિ મુષ્કરો ભવત્યેષ વૈ પ્રજનયિતા યન્મુષ્કરસ્તસ્માન્મુષ્કરો ભવતિ તં ન સંસ્થાપયેત્પર્યગ્નિકૃતમેવોત્સૃજેત્સ યત્સંસ્થાપયેત્પ્રજાયૈ હાન્તમિયાત્તત્પ્રજામુત્સૃજતિ તસ્માન્ન સંસ્થાપયેત્પર્યગ્નિકૃતમેવોત્સૃજેત્ -