શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 2.5.4

૨.૫.૪.
મહાહવિષ હ વૈ દેવા વૃત્રં જઘ્નુઃ । તેનો એવ વ્યજયન્ત યેયમેષાં વિજિતિસ્તાં તથો એવૈષ એતેન પાપ્માનં દ્વિષન્તં ભ્રાતૃવ્યં હન્તિ તથો એવ વિજયતે તસ્માદ્વા એષ એતેન યજતે -

તસ્યાવૃત્ । ઉપકિરન્ત્યુત્તરવેદિં ગૃહ્ણન્તિ પૃષદાજ્યં મન્થન્ત્યગ્નિં નવપ્રયાજમ્ભવતિ નવાનુયાજં ત્રીણિ સમિષ્ટયજૂંષિ ભવન્ત્યથૈતાન્યેવ પઞ્ચ હવીંષિ ભવન્તિ -

સ યદાગ્નેયોઽષ્ટાકપાલઃ પુરોડાશો ભવતિ । અગ્નિના હ વા એનં તેજસાઘ્નન્ત્સ તેજોઽગ્નિર્નાવ્યથત તસ્માદાગ્નેયો ભવતિ -

અથ યત્સૌમ્યશ્ચરુર્ભવતિ । સોમેન હ વા એનં રાજ્ઞાઘ્નન્ત્સોમરાજાન એવ તસ્માત્સૌમ્યશ્ચરુર્ભવતિ -

અથ યત્સાવિત્રઃ । દ્વાદશકપાલો વાષ્ટાકપાલો વા પુરોડાશો ભવતિ સવિતા વૈ દેવાનામ્પ્રસવિતા સવિતૃપ્રસૂતા હૈવૈનમઘ્નંસ્તસ્માત્સાવિત્રો ભવતિ -

અથ યત્સારસ્વતશ્ચરુર્ભવતિ । વાગ્વૈ સરસ્વતી વાગુ હૈવાનુમમાદ પ્રહર જહીતિ તસ્માત્સારસ્વતશ્ચરુર્ભવતિ -

અથ યત્પૌષ્ણશ્ચરુર્ભવતિ । ઇયં વૈ પૃથિવી પૂષેયં હૈવૈનં વધાય પ્રતિપ્રદદાવનયા હૈવૈનં પ્રતિપ્રત્તં જઘ્નુસ્તસ્માત્પૌષ્ણશ્ચરુર્ભવતિ -

અથૈન્દ્રાગ્નૌ દ્વાદશકપાલઃ પુરોડાશો ભવતિ । એતેન હૈવૈનમઘ્નંસ્તેજો વા અગ્નિરિન્દ્રિયં વીર્યમિન્દ્ર એતાભ્યામેનમુભાભ્યાં વીર્યાભ્યામઘ્નન્બ્રહ્મ વા અગ્નિઃ ક્ષત્રમિન્દ્રસ્તે ઉભે સંરભ્ય બ્રહ્મ ચ ક્ષત્રં ચ સયુજૌ કૃત્વા તાભ્યામેનમુભાભ્યાં વીર્યાભ્યામઘ્નંસ્તસ્માદૈન્દ્રાગ્નો દ્વાદશકપાલઃ પુરોડાશો ભવતિ -

અથ માહેન્દ્રશ્ચરુર્ભવતિ । ઇન્દ્રો વા એષ પુરા વૃત્રસ્ય વધાદથ વૃત્રં હત્વા યથા મહારાજો વિજિગ્યાન એવં મહેન્દ્રોઽભવત્તસ્માન્માહેન્દ્રશ્ચરુર્ભવતિ મહાન્તમુ ચૈવૈનમેતત્ખલુ કરોતિ વૃત્રસ્ય વધાય તસ્માદ્વેવ માહેન્દ્રશ્ચરુર્ભવતિ -

અથ વૈશ્વકર્મણ એકકપાલઃ પુરોડાશો ભવતિ । વિશ્વં વા એતત્કર્મ કૃતં સર્વં જિતં દેવાનામાસીત્સાકમેધૈરીજાનાનાં વિજિગ્યાનાનાં વિશ્વમ્વેવૈતસ્યૈ તત્કર્મ કૃતં સર્વં જિતં ભવતિ સાકમેધૈરીજાનસ્ય વિજિગ્યાનસ્ય તસ્માદ્વૈશ્વકર્મણ એકકપાલઃ પુરોડાશો ભવતિ -

એતેન વૈ દેવાઃ । યજ્ઞેનેષ્ટ્વા યેયં દેવાનાં પ્રજાતિર્યા શ્રીરેતદ્બભૂવુરેતાં હ વૈ પ્રજાતિં પ્રજાયત એતાં શ્રિયં ગચ્છતિ ય એવં વિદ્વાનેતેન યજ્ઞેન યજતે તસ્માદ્વા એતેન યજેત -