શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 14.6.2

આર્તભાગબ્રાહ્મણં વા જારત્કારવબ્રાહ્મણમ્
અથ હૈનં જારત્કારવ આર્તભાગઃ પપ્રચ્છ। યાજ્ઞવલ્ક્યેતિ હોવાચ કતિ ગ્રહાઃ કત્યતિગ્રહા ઇત્યષ્ટૌ ગ્રહા અષ્ટાવતિગ્રહા યે તેઽષ્ટૌ ગ્રહા અષ્ટાવતિગ્રહાઃ કતમે ત ઇતિ -

પ્રાણો વૈ ગ્રહઃ। સોઽપાનેનાતિગ્રહેણ ગૃહીતોઽપાનેન હિ ગન્ધાઞ્જિઘ્રતિ -

જિહ્વા વૈ ગ્રહઃ। સ રસેનાતિગ્રહેણ ગૃહીતો જિહ્વયા હિ રસાન્વિજાનાતિ -

વાગ્વૈ ગ્રહઃ। સ નામ્નાઽતિગ્રહેણ ગૃહીતો વાચા હિ નામાન્યભિવદતિ -

ચક્ષુર્વૈ ગ્રહઃ। સ રૂપેણાતિગ્રહેણ ગૃહીતશ્ચક્ષુષા હિ રૂપાણિ પશ્યતિ -

શ્રોત્રં વૈ ગ્રહઃ। સ શબ્દેનાતિગ્રહેણ ગૃહીતઃ શ્રોત્રેણ હિ શબ્દાઞ્છૃણોતિ -

મનો વૈ ગ્રહઃ। સ કામેનાતિગ્રહેણ ગૃહીતો મનસા હિ કામાન્કામયતે -

હસ્તૌ વૈ ગ્રહઃ। સ કર્મણાતિગ્રહેણ ગૃહીતો હસ્તાભ્યાં હિ કર્મ કરોતિ -

ત્વગ્વૈ ગ્રહઃ। સ સ્પર્શેનાતિગ્રહેણ ગૃહીતસ્ત્વચા હિ સ્પર્શાન્વેદયત ઇત્યષ્ટૌ ગ્રહાઽઅષ્ટાવતિગ્રહાઃ -

યાજ્ઞવલ્ક્યેતિ હોવાચ। યદિદં સર્વં મૃત્યોરન્નં કા સ્વિત્સા દેવતા યસ્યા મૃત્યુરન્નમિત્યગ્નિર્વૈ મૃત્યુઃ સોઽપામન્નમપ પુનર્મૃત્યું જયતિ -

યાજ્ઞવલ્ક્યેતિ હોવાચ। યત્રાયં પુરુષો મ્રિયતે કિમેનં ન જહાતીતિ નામેત્યનન્તં વૈ નામાનન્તા વિશ્વે દેવા અનન્તમેવ સ તેન લોકં જયતિ -

યાજ્ઞવલ્ક્યેતિ હોવાચ। યત્રાયં પુરુષો મ્રિયત ઉદસ્માત્પ્રાણાઃ ક્રામન્ત્યાહો નેતિ નેતિ હોવાચ યાજ્ઞવલ્ક્યોઽત્રૈવ સમવનીયન્તે સ ઉચ્છ્વયત્યાધ્માયત્યાધ્માતો મૃતઃ શેતે -

યાજ્ઞવલ્ક્યેતિ હોવાચ। યત્રાસ્ય પુરુષસ્ય મૃતસ્યાગ્નિં વાગપ્યેતિ વાતમ્પ્રાણશ્ચક્ષુરાદિત્યં મનશ્ચન્દ્રં દિશઃ શ્રોત્રં પૃથિવીં શરીરમાકાશમાત્મૌષધીર્લોમાનિ વનસ્પતીન્કેશા અપ્સુ લોહિતં ચ રેતશ્ચ નિધીયતે ક્વાયં તદા પુરુષો ભવતીત્યાહર સૌમ્ય હસ્તમ્ -

આર્તભાગેતિ હોવાચ। આવમેવૈતદ્વેદિષ્યાવો ન નાવેતત્સજન ઇતિ તૌ હોત્ક્રમ્ય મન્ત્રયાઞ્ચક્રતુસ્તૌ હ યદૂચતુઃ કર્મ હૈવ તદૂચતુરથ હ યત્પ્રશશંસતુઃ કર્મ હૈવ તત્પ્રશશંસતુઃ પુણ્યો વૈ પુણ્યેન કર્મણા ભવતિ પાપઃ પાપેનેતિ તતો હ જારત્કારવ આર્તભાગ ઉપરરામ -