શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 14.1

બ્રાહ્મણ

૧ પ્રવર્ગ્યસૃષ્ટિપ્રતિપાદકં બ્રાહ્મણમ્ --તત્ર પ્રથમં શ્રીયશોઽન્નાદ્યકામા અશ્વિભ્યાં વર્જિતાઃ અગ્નીન્દ્રસોમમખ• વિષ્ણુવિશ્વેદેવાઃ કુરુક્ષેત્ર દેવયજને કિઞ્ચન સત્રં નિષેદુરિત્યભિધાનં, તત્રાસ્માકં મધ્યે શ્રમેણ તપસા શ્રદ્ધયા યજ્ઞેનાહુતિભિર્યઃ પૂર્વો યજ્ઞસ્યોદૃચમવગચ્છાત્સ એવ શ્રેષ્ઠ ઇતિ તે દેવા ઊચુરિત્યભિધાનં, તાદૃશો વિષ્ણુઃ સ એવ ચ દેવાનાં મધ્યે શ્રેષ્ઠોઽભૂદિતિ પ્રતિપાદનમ્ , વિષ્ણુયજ્ઞાદિત્યાનાં સામ્યત્વોપપાદનં, પ્રસઙ્ગાદ્યશઃ સંયન્તું કેનાપિ ન શક્યતે ઇતિ લોકસ્વભાવપ્રદર્શનં, તતો વિષ્ણોઃ શિરઃપ્રચ્છેદનેતિહાસસ્ય સપ્રકારકમુપવર્ણનં, તત્પતિતં શિર આદિત્યોઽભવદિત્યભિધાનં, ઘર્મપ્રવર્ગ્ય-મહાવીર-સમ્રાટ્શબ્દાનાં સોપપત્તિકં નિર્વચનમ્, એતં પ્રવર્ગ્યયજ્ઞં દેવાઃ પ્રાપુસ્તત્રાપિ પ્રથમમિન્દ્રઃ પ્રાપાન્વઙ્ગં ન્યપદ્યતેમં યજ્ઞં પરિગૃહ્ય યશસ્વ્યભવચ્ચાતસ્તમિન્દ્રં પ્રત્યક્ષેણ મખવાન્પારોક્ષ્યેણ મઘવાનિત્યાચક્ષત ઇત્યાદિ નિરૂપણં, તતો દેવા છિદ્ભ્યો વમ્રીભ્યઃ પૂર્વં શિરઃપ્રચ્છેદનેતિહાસપ્રસઙ્ગેન પ્રતિજ્ઞાતમન્નાદ્યં પ્રાયચ્છન્નિત્યાદિ સોપપત્તિકમભિધાનમ્ , એવમુપાયેન પ્રાપ્તસ્ય યજ્ઞસ્ય દેવૈઃ કૃતસ્ય ત્રેધાવિભાગસ્ય પ્રદર્શનં, તતો દેવાનામપગતશિરસ્કસ્યાત એવ ફલવિહીનસ્ય યજ્ઞસ્યાનુષ્ઠાનકરણાદિપ્રદર્શનમ્, એવં છિન્નશિરસ્કસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલસાધનત્વાભાવાત્તદનુષ્ઠાનમેવ સર્વત્રોત્સીદેદિત્યાશઙ્ક્ય કશ્ચિદ્દધ્યઙ્ઙાથર્વણર્ષિસ્તત્સંધાનવિદ્યાકુશલ આસીદિત્યાદ્યભિધાનં, સ ચર્ષિઃ પુરાઽઽદિત્યાત્મના યજ્ઞશિરઃસન્ધાનવિદ્યાં શક્રાયોપદિદેશ-સ ચેન્દ્ર એવમમન્યત યદ્યયમિમાં વિદ્યામન્યસ્મા ઉપદિશેત્તદા સોઽપિ મદ્વિધઃ સ્યાત્-અતસ્તમૃષિમિતઃ પરં ત્વયૈષા વિદ્યા ન કસ્મા અપ્યુપદેષ્ટવ્યેત્યાજ્ઞાપિતવાનિત્યાદિપ્રતિપાદનમ્, ઇન્દ્રોપદેશાત્પ્રાગેવાશ્વિનોર્યજ્ઞશિરઃસન્ધાનવિદ્યાદાનં પ્રતિશ્રુતમાસીદિત્યાદિનિરૂપણમ્, એવં દધીચા પ્રતિશ્રુતં - વિદ્યાદાનં સ્મૃત્વા તાવશ્વિનૌ દધ્યઞ્ચમેત્ય વિદ્યાં દેહીતિ પ્રાર્થિતવન્તૌ, તદાનીં તયોર્દધીચશ્ચ સંજાતયોરુક્તિપ્રત્યુક્ત્યોઃ પ્રદર્શનમ્, એવમશ્વિભ્યાં પ્રવર્ગ્યવિદ્યાયા ઉપદેશે પ્રાર્થિતે સતિ દધીચો વિદ્યાદાને શક્રકૃતપ્રતિબન્ધસ્યાભિધાનં, તતઃ પુનરશ્વિનોર્દધીચશ્ચ સંજાતસંવાદેન તત્પ્રતિબન્ધનિવૃત્યુપાયસ્ય પ્રતિપાદનમ્ , અશ્વિભ્યામભિહિતમુપાયમઙ્ગીકૃત્ય દધ્યઙ્ ઋષિસ્તાભ્યામશ્વિભ્યાં વિદ્યામુપદિદિક્ષુઃ સન્સ્વસમીપં પ્રાપિતવાનિત્યાદિનિરૂપણં, દધીચોઽશ્વિભ્યાં મધુવિદ્યાદાનમ્, ઇંદ્રેણ તસ્ય શિરશ્છેદનમ્, અશ્વિભ્યાં ચ પુનસ્તસ્ય સ્વયંપ્રદર્શિતોપાયેન શિરઃસન્ધાનકરણં ચેત્યાદિપ્રદર્શનમ્, ઉક્તેઽર્થે કસ્યચિન્મન્ત્રસ્ય સંવાદપ્રદર્શનમ્, એતત્પ્રવર્ગ્યાખ્યં મધુ સાધારણ્યેન સર્વેષાં નોપદેષ્ટવ્યં કિન્તુ જ્ઞાતપ્રિયાનૂચાનેભ્ય એવેતિ નિયમપ્રતિપાદનં, તથા યે પૂર્વોક્તા ઉપદેશાર્હાઃ શિષ્યાસ્તેભ્યોઽપિ ઝઠિતિ એષા મધુવિદ્યા નોપદેષ્ટવ્યા કિન્તુ સંવત્સરપર્યન્તં સંવાસોત્તરમેવેતિ નિયમાન્તરપ્રતિપાદનં, વક્ષ્યમાણસ્ય મધુવિદ્યાધ્યયનવ્રતસ્ય કાલમાનનિરૂપણં, સોપપત્તિકમુક્તવ્રતસ્યાનુષ્ઠેયસ્વરૂપનિરૂપણમ્, એતસ્ય પ્રવર્ગ્યાખ્યસ્ય કર્મણો યશોરૂપેણ પ્રશંસનં, તત્ર યશોરૂપસ્યાદિત્યાત્મકસ્ય પ્રવર્ગ્યસ્ય સમ્બન્ધાદ્યજ્ઞાદિદક્ષિણાપર્યન્તાનાં વક્ષ્યમાણાનાં યશસ્વિત્વપ્રતિપાદનં, પ્રસઙ્ગાદ્દક્ષિણાવિષયે પ્રતિગ્રહીતુઃ કસ્યચન વિશેષનિયમસ્ય પ્રદર્શનમ્, એતસ્ય પ્રવર્ગ્યસ્યાનુષ્ઠાનકાલે ક્રતુનિયમવિશેષસ્ય વિધાનમ્, આસુરેરાચાર્યસ્ય મતેનૈકમેવ સત્યવદનાત્મકં દુષ્કરં વ્રતં કર્તવ્યમિત્યભિધાનં ચેત્યાદિ.
બ્રાહ્મણ

૨ મહાવીરાદિપ્રવર્ગ્યપાત્રસમ્ભારબ્રાહ્મણમ્-તત્ર પ્રથમં મહાવીરાદીનિ મૃન્મયાનિ પાત્રાણિ નિર્માતું મૃદ્વલ્મીકવપાદીનાં સમ્ભરણાનાં વિધાનમ્ , તત્રાપ્યાદૌ તેષાં સમ્ભારસંજ્ઞાયા નિર્વચનં, તચ્ચ સમ્ભરણમુત્તરત આસ્તૃતે પ્રાચીનગ્રીવે કૃષ્ણાજિને, તત્રાપિ લોમવદ્ભાગે વિધેયમિતિ સાર્થવાદં વિધાનં, તત્રાભ્રિરૂપં સાધનં વિધાય તસ્ય પ્રશંસનં, તસ્યા અભ્રેઃ પ્રકૃતિભૂતમૌદુમ્બરવૃક્ષં વિધાય તસ્ય પ્રશંસનં, વિકલ્પેનાભ્રેઃ પ્રકૃતિભૂતં વિકઙ્કતરૂપં વૃક્ષાન્તરં વિધાય તસ્યોત્પત્તેરભિધાનપૂર્વકં પ્રશંસનં, સા ચાભ્રિરરત્નિમાત્રી ભવતીતિ તસ્યાઃ પરિમાણં વિધાય તસ્ય પ્રશંસનં, તતઃ સમ્ભારાનાહર્તું તસ્યાઃ સમન્ત્રકં સ્તાવકાર્થવાદાતિદેશસહિતમાહરણવિધાનમ્ , તામભ્રિં સવ્યે હસ્તે કૃત્વા દક્ષિણેન હસ્તેનાભિમૃશ્ય " યુઞ્જતે મનઃ" ઇતીમં મન્ત્રં જપતીતિ સ્તાવકાર્થવાદાતિદેશસહિતં વિધાનં, તયાઽભ્ર્યા ખાતાં જલેનાસિક્તાં મૃદં સમન્ત્રકમાહૃત્યોત્તરત આસ્તૃતે કૃષ્ણાજિને નિદધાતીતિ સપ્રકારકં વિધાય મૃદાહરણમન્ત્રં ભાગશોઽનૂદ્ય ચ તસ્ય વ્યાખ્યાનં, મૃત્સમ્ભરણાનંતરં વલ્મીકવપાયાઃ સમંત્રકં સમ્ભરણવિધાનં તસ્ય મન્ત્રસ્ય, ભાગશોઽનૂદ્ય વ્યાખ્યાનં સ્તાવકાર્થવાદાતિદેશકથનં ચ, તતો વરાહેણ ખાતસ્ય મૃત્પિણ્ડસ્ય સમન્ત્રકં સમ્ભરણવિધાનં, તસ્ય મન્ત્રસ્ય ભાગશોઽનૂદ્ય વ્યાખ્યાનં સ્તાવકાર્થવાદાતિદેશકથનં ચ, તતઃ પૂતિકરસસમ્ભારાહરણં સમન્ત્રકં પૂતિકાદારશબ્દયોર્નિર્વચનસહિતં ચ વિધાય તસ્ય મન્ત્રસ્યાભિપ્રાયકથનં સ્તાવકાર્થવાદાતિદેશકથનં ચ, તતોઽજાક્ષીરસમ્ભરણં સમંત્રકં વિધાય છિન્નશિરસ્કસ્ય યજ્ઞસ્યાજાક્ષીરસ્ય ચ પરસ્પરસમ્બન્ધાર્થતામુપપાદ્ય ચ સ્તાવકાર્થવાદાતિદેશકથનમ્, એતેષાં વિહિતાનાં મૃદાદિપઞ્ચસમ્ભારાણાં સંહત્ય પ્રશંસનં, તત એકસ્મિન્કૃષ્ણાજિને સમ્ભૃતાનાં પઞ્ચાનામપિ સમ્ભારાણાં સ્તાવકાર્થવાદાતિદેશસહિતં સમન્ત્રકમભિમર્શનવિધાનં, મહાવીરાદિનિર્માણાય દેવયજનસ્યોત્તરતઃ પરિશ્રિતં વિધાય તત્ર સમ્ભૃતસમ્ભારાનાદાય ગચ્છન્તઃ " પ્રૈતુ બ્રહ્મણસ્પતિઃ ” ઇતીમં મન્ત્રં જપન્તીતિ ચ વિધાય તસ્ય મન્ત્રસ્ય વ્યાખ્યાનમ્, ઉત્તરતો વિહિતં પરિશ્રિતમનૂદ્ય તસ્યોપપાદનમ, એવમાનીતં સમ્ભારજાતં તસ્મિન્પરિશ્રિતે ખરે નિદધ્યાદિતિ સ્તાવકાર્થવાદાતિદેશસહિતં સમન્ત્રકં વિધાનં, તેષાં કૃષ્ણાજિનસ્થાનાં સમ્ભારાણાં સ્તાવકાર્થવાદાતિદેશસહિતં સમન્ત્રકં સંસર્જનવિધાનં, તયા સંસૃષ્ટયા મૃદા મહાવીરકરણસ્ય વિશિષ્ટલક્ષણાભિધાનપુરઃસરં વિધાનમ્, એવમુક્તલક્ષણસમ્પન્નં મહાવીરં કૃત્વા તસ્ય સમન્ત્રકમભિમર્શનવિધાનમ્ , એતત્પ્રકારેણૈવાન્યાવપિ દ્વૌ મહાવીરૌ કર્તવ્યાવિત્યભિધાયૈતયૈવ મૃદા દ્વયોઃ પિન્વનયોર્દ્વયો રૌહિણકપાલયોશ્ચ તૂષ્ણીંકરણવિધાનં, યદેતત્સમન્ત્રકં મહાવીરનિર્માણમમન્ત્રકં પિન્વનાદિનિર્માણં ચોક્તં તદુભયસ્યાપિ સંહત્ય પ્રશંસનમ્ , અવશિષ્ટસ્ય મૃત્પિણ્ડસ્ય પરિત્યાગપ્રસક્તિં વારયિત્વા પ્રાયશ્ચિત્તાર્થં ધારણવિધાનં, પ્રથમમહાવીરસ્ય સમન્ત્રકં સ્તાવકાર્થવાદાતિદેશસહિતમિતરયોર્મહાવીરયોઃ પિન્વનયો રૌહિણકપાલયોશ્ચામન્ત્રકં ગવેધુકાભિઃ શ્લક્ષ્ણીકરણવિધાનં, પ્રથમમહાવીરસ્ય સમન્ત્રકં સાર્થવાદં સ્તાવકાર્થવાદાતિદેશસહિતં ચેતરયોર્મહાવીરયોઃ પિન્વનયો રૌહિણકપાલયોશ્ચામન્ત્રકમશ્વશકૃતા ધૂપનકરણવિધાનમ્, એતેષાં મહાવીરાદીનાં શ્રપણં વિધાય પચનદ્રવ્યાણાં વિધાનમ્ , વિહિતે પચને પચનપ્રકારકથનપૂર્વકં મન્ત્રં વિનિયુજ્ય તત્સ્તાવકાર્થવાદાતિદેશકથનમ્ , ઇતરયોર્મહાવીરયોઃ પિન્વનયો રૌહિણકપાલયોશ્ચ પ્રથમમહાવીરવચ્છ્રપણસ્યામન્ત્રકં વિધાનમ્, એતેષામાવાપોદ્ધરણયોઃ કાલવિશેષસ્ય નિરૂપણં, મહાવીરત્રયસ્યોદ્વપને ક્રમેણ મન્ત્રત્રયં વિનિયુજ્યોદ્વપનક્રિયાયાં મન્ત્રસઙ્ગતેરુપપાદનં, પિન્વનયો રૌહિણકપાલયોશ્ચ તૂષ્ણીમુદ્વપનવિધાનં, પ્રથમમહાવીરસ્યાવાપાદુદ્ધૃતસ્યાજાક્ષીરેણાસેચનસ્ય સમન્ત્રકં તત્સ્તાવકાર્થવાદાતિદેશસહિતં વિધાનમ્ , આવાપાદુદ્ધૃતયોરિતરયોર્મહાવીરયોઃ પિન્વનયો રૌહિણકપાલયોશ્ચ તૂષ્ણીમજાક્ષીરેણાસેચનસ્ય વિધાનં, પ્રથમપ્રવર્ગ્યસૃષ્ટિપ્રતિપાદકબ્રાહ્મણસ્યાવસાને નિરૂપિતાયા વ્રતચર્યાયા અત્રાપ્યતિદેશકરણં ચેત્યાદિ.
બ્રાહ્મણ

૩ ઘર્મસન્દીપનં બ્રાહ્મણ-તત્ર પ્રથમં અસ્ય ચ પ્રવર્ગ્યસ્યાનારભ્યાધીતત્વેન સ્વાતન્ત્ર્યમાશંક્ય ક્રતુપ્રવેશસ્ય પ્રતિપાદનં, તત્ર સપ્રવર્ગ્યે ક્રતૌ આતિથ્યેષ્ટ્યનંતરમુપસદઃ પુરા પ્રવર્ગ્યાનુષ્ઠાનકાલ ઇતિ પ્રતિપાદનં, તતસ્તાવદસંસ્કૃતાનાં પાત્રાણાં યાગાનર્હત્વાત્તત્સંસ્કારાય દ્વન્દ્વશઃ પાત્રાસાદનસ્ય સાર્થવાદં વિધાનં, તતોઽધ્વર્યુઃ પ્રોક્ષણીઃ સંસ્કૃત્યાદાયોપોત્તિષ્ઠન્ "બ્રહ્મન્પ્રચરિષ્યામઃ હોતરભિષ્ટુહિ" ઇતિ પ્રૈષદ્વયં બ્રૂયાદિતિ વિધાય તસ્ય પ્રૈષદ્વયસ્યાભિપ્રાયકથનમ્ , એવમધ્વર્યુણા પ્રાર્થિતસ્ય હોતુરભિષ્ટવસ્ય પ્રતિપદં તાત્પયાર્થકથનપુરઃસરં તત્સા• ધનભૂતર્ક્સઙ્ઘગતપ્રથમર્ચઃ પ્રતીકપ્રદર્શનેનાભિધાનં, સ્તાવકાર્થવાદાતિદેશસહિતમાસાદિતાનાં પાત્રાણાં પ્રોક્ષણવિધાનં, વિહિતં પ્રોક્ષણમનૂદ્ય તત્ર મહાવીરત્રયસ્ય પ્રોક્ષણે ક્રમેણ મન્ત્રત્રયં વિનિયુજ્ય તસ્ય વ્યાખ્યાનં, ઘર્મદુહો ધેનોર્બન્ધનાય સ્થૂણાનિખનનસ્ય સવિશેષં વિધાનમ્, આસાદિતાયાઃ સમ્રાડાસન્દ્યા દેશવિશેષે સ્થાપનવિધાનમ્ , એતસ્યાઃ સમ્રાડાસન્દ્યાઃ સાર્થવાદં વૃક્ષવિશેષોચ્છ્રાયપરિમાણાવયનાનાં વિધાનં, રાજાસન્દ્યા ઉત્તરતઃ સમ્રાડાસન્દ્યાઃ સ્થાપનસ્ય પ્રકારદ્વયેન પ્રશંસનં, પ્રચરણીયસ્ય મહાવીરસ્ય કાલવિશેષનિર્દેશપુરઃસરં સમન્ત્રકં ઘૃતેન સમઞ્જનં વિધાય તસ્ય મન્ત્રસ્ય વ્યાખ્યાનં, ગાર્હપત્યસ્યોત્તરત ઉપક્ષિપ્તે પ્રવૃઞ્જનાર્થે સૈકતે ખરે રજતશતમાનરુક્મપ્રક્ષેપસ્ય સપ્રયોજનં સોપપત્તિકં સમન્ત્રકં વિધાનં, હોત્રા " સંસીદસ્વ" ઇત્યુચ્યમાને મુઞ્જપ્રલવાન્દ્વિગુણાનાદીપ્યાધ્વર્યુઃ પ્રતિદિશં ખરે કુર્યાદિતિ સોપપત્તિકં સાર્થવાદં વિધાનમ્, આદીપનપ્રભૃતિ પ્રવૃઞ્જનસમયે પત્નીમુખવેષ્ટનસ્ય સપ્રયોજનમભિધાનં, મુઞ્જપ્રલવેષુ વિહિતં પ્રવૃઞ્જનાર્થં મહાવીરાસાદનમનૂદ્ય તત્ર મન્ત્રં વિધાય ચ તત્પ્રશંસનં, વક્ષ્યમાણં પૃથિવીસમ્બન્ધિ યદાશી:પ્રતિપાદનં તત્સર્વં યજ્ઞસ્યૈવેતિ નિરૂપણં, મહાવીરસ્ય સમન્તાચ્ચતુર્દિક્ષૂપરિષ્ટાદ્દિશિ ચૈવં પઞ્ચસુ દિક્ષુ પ્રાદેશં ધારયન્તં યજમાનં પૃથિવીદેવત્યાન્યાશિષઃ પ્રતિપાદકાનિ યજૂંષિ વાચયેદધ્વર્યુરિતિ વિધાય ક્રમેણ તત્તદ્દિક્સમ્બદ્ધં મન્ત્રં ત્રેધા વિભજ્ય ચ તસ્ય તસ્ય મન્ત્રસ્ય ભાગશો વ્યાખ્યાનં, મહાવીરસ્ય દક્ષિણદેશે ઉત્તાનેન પાણિના નિહ્નવકરણસ્ય મન્ત્રતદર્થવિવરણસહિતં વિધાનં, મહાવીરસ્યોત્તરદેશે વર્તમાનાં ભૂમિમભિમૃશ્ય " મનોરશ્વાઽસિ " ઇતીમં મન્ત્રં જપેદિતિ સોપપત્તિકં વિધાનં, મહાવીરસ્ય ત્રયોદશભિર્વૈકઙ્કતસમિદ્ભિઃ પરિશ્રયણં વિધાતું પૂર્વં તાસુ દ્વાભ્યાં સમિદ્ભ્યાં સમન્ત્રકાભ્યાં પ્રથમં પરિશ્રયણં કાર્યમિતિ પ્રતિપાદનમ્, અવશિષ્ટાભિઃ સમિદ્ભિઃ પરિશ્રયણં તૂષ્ણીં કાર્યમિતિ સપ્રકારકમભિધાનમ્ , તસ્યૈતસ્ય ત્રયોદશત્વસમ્પાદનસ્ય પ્રશંસનપૂર્વકં નિગમનમ્ , મહાવીરસ્યોપરિષ્ટાત્સુવર્ણશતમાનસ્ય રુક્મસ્ય સાર્થવાદં સપ્રયોજનં સમન્ત્રકં સ્થાપન વિધાનમ્ , તતોઽધ્વર્યુર્ધવિત્રૈર્મહાવીરં ત્રિરાધુનોતીતિ સમન્ત્રકં સાર્થવાદં વિધાનમ્ , તત્રૈકં ધવિત્રં પ્રતિપ્રસ્થાત્ર એકમગ્નીધે દત્ત્વૈકં ચ સ્વયં ગૃહીત્વાઽધ્વર્યુસ્તાભ્યાં સહાપ્રદક્ષિણં પરિક્રામન્ ત્રિરાધુનોતીતિ સાર્થવાદં વિધાનમ્ , પુનસ્ત્રિઃ પ્રદક્ષિણં પરિક્રામદ્ભિસ્તૈરાધૂનનં કાર્યમિતિ સાર્થવાદં વિધાનમ્ , રૌહિણપુરોડાશયોઃ શ્રપણવિધાનમ્ , ઉપરિ નિહિતસ્ય સુવર્ણશતમાનસ્યાદાનવિધાનમ્, એવં ધવિત્રૈરાધૂનનેન સન્તાપિતસ્ય ઘર્મસ્ય વેદનાર્થં કાલવિશેષે કઞ્ચિત્પ્રૈષમન્ત્રં બ્રૂયાદિતિ ધર્મવિશેષસહિત સપ્રકારકં સાર્થવાદં વિધાનમ્ , પ્રથમપ્રવર્ગ્યસૃષ્ટિપ્રતિપાદકબ્રાહ્મણસ્યાવસાને નિરૂપિતાયા વ્રતચર્યાયા અત્રાપ્યતિદેશકરણં ચેત્યાદિ.
બ્રાહ્મણ

૪ પ્રવર્ગ્યેઽવકાશોપસ્થાનં બ્રાહ્મણમ્ -- તત્ર પ્રથમમધ્વર્યુણા " રુચિતો ઘર્મઃ " ઇતિ પ્રેષિતે પ્રવર્ગ્યકર્તાર ઋત્વિજ આસનાદુત્થાયાવકાશાખ્યૈર્મન્ત્રૈર્ઘર્મમુપતિષ્ઠન્ત ઇતિ વિધાનમ્ , ઉપસ્થાતૄણાં સંખ્યામુપજીવ્ય પ્રશંસનમ્ , તેષામવકાશમન્ત્રાણાં વાક્યશોઽનૂદ્ય વ્યાખ્યાનમ્ , તતઃ પત્ન્યાઃ શિરોઽપાવૃત્ય મહાવીરમીક્ષમાણાં તાં " ત્વષ્ટૃમન્તસ્ત્વા" ઇત્યેનામૃચં વાચયતીતિ સાર્થવાદં વિધાનમ્ , પ્રથમપ્રવર્યસૃષ્ટિપ્રતિપાદકબ્રાહ્મણસ્યાવસાને નિરૂપિતાયા વ્રતચર્યાયા અત્રાપ્યતિદેશકરણં ચેત્યાદિ.