શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 13.5.2

એતેઽઉક્ત્વા યદધ્રિગોઃ પરિશિષ્ટં ભવતિ તદાહ વાસોઽધિવાસં હિરણ્યમિત્યશ્વાયોપસ્તૃણન્તિ તસ્મિન્નેનમધિ સઞ્જ્ઞપયન્તિ સઞ્જ્ઞપ્તેષુ પશુષુ પત્ન્યઃ પાન્નેજનૈરુદાયન્તિ ચતસ્રશ્ચ જાયાઃ કુમારી પઞ્ચમી ચત્વારિ ચ શતાન્યનુચરીણામ્ -

નિષ્ઠિતેષુ પાન્નેજનેષુ મહિષીમશ્વાયોપનિપાદયન્ત્યથૈનાવધિવાસેન સમ્પ્રોર્ણુવન્તિ સ્વર્ગે લોકે પ્રોર્ણુવાથામિત્યેષ વૈ સ્વર્ગો લોકો યત્ર પશું સઞ્જ્ઞપયન્તિ નિરાયત્યાશ્વસ્ય શિશ્નં મહિષ્યુપસ્થે નિધત્તે વૃષા વાજી રેતોધા રેતો દધાત્વિતિ મિથુનસ્યૈવ સર્વત્વાય -

તયોઃ શયાનયોઃ અશ્વં યજમાનોઽભિમેથત્યુત્સક્થ્યા અવ ગુદં ધેહીતિ તં ન કશ્ચન પ્રત્યભિમેથતિ નેદ્યજમાનં પ્રતિપ્રતિઃ કશ્ચિદસદિતિ -

અથાધ્વર્યુઃ કુમારીમભિમેથતિ કુમારિ હયેહયે કુમારિ યકાસકૌ શકુન્તિકેતિ તં કુમારી પ્રત્યભિમેથત્યધ્વર્યો હયેહયેઽધ્વર્યો યકોઽસકૌ શકુન્તક ઇતિ -

અથ બ્રહ્મા મહિષીમભિમેથતિ મહિષિ હયેહયે મહિષિ માતા ચ તે પિતા ચ તેઽગ્રં વૃક્ષસ્ય રોહત ઇતિ તસ્યૈ શતં રાજપુત્ર્યોઽનુચર્યો ભવન્તિ તા બ્રહ્માણમ્પ્રત્યભિમેથન્તિ બ્રહ્મન્હયેહયે બ્રહ્મન્માતા ચ તે પિતા ચ તેઽગ્રે વૃક્ષસ્ય ક્રીડત ઇતિ -

અથોદ્ગાતા વાવાતામભિમેથતિ વાવાતે હયેહયે વાવાત ઊર્ધ્વામેનામુચ્છ્રાપયેતિ તસ્યૈ શતં રાજન્યા અનુચર્યો ભવન્તિ તા ઉદ્ગાતારમ્પ્રત્યભિમેથન્ત્યુદ્ગાતર્હયેહય ઉદ્ગાતરૂધ્વર્મેનમુચ્છ્રયતાદિતિ -

અથ હોતા પરિવૃક્તામભિમેથતિ પરિવૃક્તે હયેહયે પરિવૃક્તે યદસ્યા અંહુભેદ્યા ઇતિ તસ્યૈ શતં સૂતગ્રામણ્યાં દુહિતરોઽનુચર્યો ભવન્તિ તા હોતારમ્પ્રત્યભિમેથન્તિ હોતર્હયેહયે હોતર્યદ્દેવાસો લલામગુમિતિ -

અથ ક્ષત્તા પાલાગલીમભિમેથતિ પાલાગલિ હયેહયે પાલાગલિ યદ્ધરિણો યવમત્તિ
ન પુષ્ટં પશુ મન્યત ઇતિ તસ્યૈ શતં ક્ષાત્રસઙ્ગ્રહીતૄણાં દુહિતરોઽનુચર્યો ભવન્તિ તાઃ ક્ષત્તારં પ્રત્યભિમેથન્તિ ક્ષત્તર્હયેહયે ક્ષત્તર્યદ્ધરિણો યવમત્તિ ન પુષ્ટં બહુ મન્યત ઇતિ -

સર્વાપ્તિર્વા એષા વાચઃ યદભિમેથિકાઃ સર્વે કામા અશ્વમેધે સર્વયા વાચા સર્વાન્કામાનાપ્નવામેત્યુત્થાપયન્તિ મહિષીં તતસ્તા યથેતમ્પ્રતિપરાયન્ત્યથેતરે સુરભિમતીમૃચમન્તતોઽન્વાહુર્દધિક્રાવ્ણો અકારિષમિતિ -

અપ વા એતેભ્ય આયુર્દેવતાઃ ક્રામન્તિ યે યજ્ઞેપૂતાં વાચં વદન્તિ વાચમેવૈતત્પુનતે દેવયજ્યાયૈ દેવતાનામનપક્રમાય યા ચ ગોમૃગે વપા ભવતિ યા ચાજે તૂપરે તે અશ્વે પ્રત્યવધાયાહરન્તિ નાશ્વસ્ય વપાસ્તીતિ વદન્તો ન તથા કુર્યાદશ્વસ્યૈવ પ્રત્યક્ષં મેદ આહરેત્પ્રજ્ઞાતા ઇતરાઃ -

શૃતાસુ વપાસુ સ્વાહાકૃતિભિશ્ચરિત્વા પ્રત્યઞ્ચઃ પ્રતિપરેત્ય સદસિ બ્રહ્મોદ્યમ્વદન્તિ પૂર્વયા દ્વારા પ્રપદ્ય યથાધિષ્ણ્યં વ્યુપવિશન્તિ -

સ હોતાધ્વર્યું પૃચ્છતિ કઃ સ્વિદેકાકી ચરતીતિ તં પ્રત્યાહ સૂર્ય એકાકી ચરતીતિ -

અથાધ્વર્યુર્હોતારં પૃચ્છતિ કિં સ્વિત્સૂર્યસમં જ્યોતિરિતિ તં પ્રત્યાહ બ્રહ્મ સૂર્યસમં જ્યોતિરિતિ -

અથ બ્રહ્મોદ્ગાતારં પૃચ્છતિ પૃચ્છામિ ત્વા ચિતયે દેવસખેતિ તં પ્રત્યાહાપિ તેષુ ત્રિષુ પદેષ્વસ્મીતિ -

અથોદ્ગાતા બ્રહ્માણં પૃચ્છતિ કેષ્વન્તઃ પુરુષ આવિવેશેતિ તં પ્રત્યાહ પઞ્ચસ્વન્તઃ પુરુષ આવિવેશેતિ -

એતસ્યામુક્તાયામુત્થાય સદસોઽધિ પ્રાઞ્ચો યજમાનમભ્યાયન્ત્યગ્રેણ હવિર્ધાને આસીનમેત્ય યથાયતનં પર્યુપવિશન્તિ -

સ હોતાધ્વર્યું પૃચ્છતિ કા સ્વિદાસીત્પૂર્વચિત્તિરિતિ તં પ્રત્યાહ દ્યૌરાસીત્પૂર્વચિત્તિરિતિ -

અથાધ્વર્યુર્હોતારં પૃચ્છતિ ક ઈમરે પિશઙ્ગિલેતિ તં પ્રત્યાહાજારે પિશઞ્ગિલેતિ -

અથ બ્રહ્મોદ્ગાતારં પૃચ્છતિ કત્યસ્ય વિષ્ઠાઃ કત્યક્ષરાણીતિ તં પ્રત્યાહ ષડસ્ય વિષ્ઠાઃ શતમક્ષરાણીતિ -

અથોદ્ગાતા બ્રહ્માણં પૃચ્છતિ કો અસ્ય વેદ ભુવનસ્ય નાભિમિતિ તં પ્રત્યાહ વેદાહમસ્ય ભુવનસ્ય નાભિમિતિ -

અથાધ્વર્યું યજમાનઃ પૃચ્છતિ પૃચ્છામિ ત્વા પરમન્તં પૃથિવ્યા ઽઇતિ તમ્પ્રત્યાહેયં વેદિઃ પરો અન્તઃ પૃથિવ્યાઽઇતિ -

સર્વાપ્તિર્વા એષા વાચઃ યદ્બ્રહ્મોદ્યં સર્વે કામા અશ્વમેધે સર્વયા વાચા સર્વાન્કામાનાપ્નવામેતિ -

ઉદિતે બ્રહ્મોદ્યે પ્રપદ્યાધ્વર્યુર્હિરણ્મયેન પાત્રેણ પ્રાજાપત્યં મહિમાનં ગ્રહં ગૃહ્ણાતિ તસ્ય પુરોરુગ્ઘિરણ્યગર્ભઃ સમવર્તતાગ્ર ઇત્યથાસ્ય પુરોઽનુવાક્યા સુભૂઃ સ્વયમ્ભૂઃ પ્રથમ ઇતિ હોતા યક્ષત્પ્રજાપતિમિતિ પ્રૈષઃ પ્રજાપતે ન ત્વદેતાન્યન્ય ઇતિ હોતા યજતિ વષટ્કૃતે જુહોતિ યસ્તેઽહન્ત્સમ્વત્સરે મહિમા સમ્બભૂવેતિ નાનુવષટ્કરોતિ સર્વહુતં હિ જુહોતિ।અથાતો વપાનાં હોમઃ નાનૈવ ચરેયુરા વૈશ્વદેવસ્ય વપાયૈ વૈશ્વદેવસ્ય વપાયાં હુતાયાં તદન્વિતરા જુહુયુરિતિ હ સ્માહ સત્યકામો જાબાલો વિશ્વે વૈ સર્વે દેવાસ્તદેનાન્યથાદેવતં પ્રીણાતીતિ -