શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 12.7.2

૧૨.૭.૨
અપ વા એતસ્માત્તેજ ઇંદ્રિયં વીર્યં ક્રામતિ। યં સોમોઽતિપવતે – ઊર્ધ્વં વા, અવાંચં વા

તદાહુઃ – અન્નં વા એતદ્ બ્રાહ્મણસ્ય – યત્સોમઃ। ન વૈ સોમેન બ્રાહ્મણઃ સોમવામી સઃ। યો વા અલં ભૂત્યૈ સમ્ભૂતિં ન પ્રાપ્નોતિ। યો વાઽલં પશુભ્યઃ સન્પશૂન્ન વિંદતે। સ સોમવામી। પશવો હિ સોમ ઇતિ

(૧)સ એતમાશ્વિનં ધૂમ્રમાલભેત।(૨)સારસ્વતં મેષમ્।(૩)ઐન્દ્રમૃષભમ્। અશ્વિનૌ વૈ દેવાનાં ભિષજૌ। તાભ્યામેવૈનં ભિષજ્યતિ। સરસ્વતી ભેષજમ્। તયૈવાસ્મિન્ ભેષજં કરોતિ। ઇંદ્ર ઇંદ્રિયં વીર્યમ્। તેનૈવાસ્મિન્નિન્દ્રિયં વીર્યં દધાતિ

ચક્ષુર્વા અશ્વિનૌ તેજઃ। યદાશ્વિનો ભવતિ। ચક્ષુરેવાસ્મિંસ્તત્તેજો દધાતિ, અથો શ્રોત્રમ્। સમાનં હિ ચક્ષુશ્ચ શ્રોત્રં ચ

પ્રાણઃ સરસ્વતી વીર્યમ્। યત્સારસ્વતો ભવતિ। પ્રાણમેવાસ્મિંસ્તદ્વીર્યં દધાતિ, અથો અપાનમ્। સમાનં હિ પ્રાણશ્ચાપાનશ્ચ

વાગિન્દ્રો બલમ્। યદૈંદ્રો ભવતિ। વાચમેવાસ્મિંતદ્બલં દધાતિ, અથો મનઃ। સમાનં હિ વાક્ ચ મનશ્ચ

આશ્વિનીરજાઃ સારસ્વતીરવીરૈંદ્રીર્ગાવ ઇત્યાહુઃ। યદેતે પશવ આલભ્યંતે। એતાભિરેવ દેવતાભિરેતાન્પશૂનવરુન્ધે

(૪)વડવાઽનુશિશુર્ભવતિ। યશ એવૈકશફમવરુંધે। આરણ્યાનાં પશૂનાં લોમાનિ ભવંતિ। આરણ્યાનાં પશૂનામવરુદ્ધ્યૈ।(૫) વૃકલોમાનિ ભવંતિ। ઓજ એવ જૂતિમારણ્યાનાં પશૂનામવરુંધે। (૬) વ્યાઘ્રલોમાનિ ભવંતિ। મન્યુમેવ રાજ્યમારણ્યાનાં પશૂનામવરુંધે। (૭) સિંહલોમાનિ ભવંતિ। સહ એવેશામારણ્યાનાં પશૂનામવરુન્ધે

(૮) વ્રીહયશ્ચ (૯) શ્યામાકાશ્ચ ભવન્તિ। (૧૦)ગોધૂમાશ્ચ (૧૧) કુવલાનિ ચ । (૧૨) ઉપવાકાશ્ચ (૧૩)બદરાણિ ચ। (૧૪) યવાશ્ચ (૧૫)કર્ક્કન્ધૂનિ ચ। (૧૬) શષ્પાણિ ચ (૧૭) તોક્માનિ ચ। ઉભયમેવ ગ્રામ્યં ચાન્નમારણ્યં ચાવરુન્ધે। અથો ઉભયેનૈવાન્નેન યથા રૂપમિન્દ્રિયં વીર્યમાત્મન્ધત્તે

(૧૮) સીસેન શષ્પાણિ ક્રીણાતિ। (૧૯) ઊર્ણાભિસ્તોક્માનિ। (૨૦) સૂત્રૈર્વ્રીહીન્। ઉભયોર્વા એતદ્રૂપમ્। અયસશ્ચ હિરણ્યસ્ય ચ। યત્સીસમ્। ઉભયં સૌત્રામણી। ઇષ્ટિશ્ચ પશુબન્ધશ્ચ। ઉભયસ્યાવરુદ્ધ્યૈ

(૨૧) ઊર્ણાસૂત્રેણ ક્રીણાતિ। તદ્વા એતત્ સ્ત્રીણાં કર્મ, યદૂર્ણાસૂત્રમ્। કર્મ વા ઇન્દ્રિયં વીર્યમ્। તદેતદુત્સન્નં સ્ત્રીષુ। તદ્યદેવેન્દ્રિયં વીર્યમુત્સન્નં સ્ત્રીષુ તદેવાવરુન્ધે

તદ્ધૈતત્ અન્યેઽધ્વર્યવઃ – સીસેન ક્લીબાચ્છષ્પાણિ ક્રીણંતિ। તત્તદિતિ। ન વા એષ સ્ત્રી,ન પુમાન્। યત્ ક્લીબઃ। નેષ્ટિર્ન પશુબંધઃ સૌત્રામણીતિ વદંતઃ। તદુ તથા ન કુર્યાત્। ઉભયં વૈ સૌત્રામણી। ઇષ્ટિશ્ચ પશુબંધશ્ચ। વ્યૃદ્ધમુ વા એતન્મનુષ્યેષુ। યત્ ક્લીબઃ। યજ્ઞમુખ એવ તે યજ્ઞસ્ય વ્યૃદ્ધિં દધતિ। યે તથા કુર્વન્તિ। સોમવિક્રયિણ એવ ક્રીણીયાત્। સોમો વૈ સૌત્રામણી યજ્ઞમુખ એવ તત્સોમરૂપં કરોતિ। યજ્ઞસ્ય સમૃદ્ધ્યૈ

(૨૨) શતાતૃણ્ણા કુંભી ભવતિ। બહુધેવ સ વ્યસ્રવત્। અથો શતોન્માનો વૈ યજ્ઞો યજ્ઞમેવાવરુંધે। (૨૩) સતં ભવતિ। સદેવાવરુંધે। (૨૪) ચપ્પં ભવતિ। અન્નાદ્યસ્યૈવાવરુદ્ધ્યૈ। (૨૫) પવિત્રં ભવતિ। પુનંતિ હ્યેનમ્। (૨૬) વાલો ભવતિ। પાપ્મનો વ્યાવૃત્ત્યૈ। (૨૭) સુવર્ણં (૨૮) હિરણ્યં ભવતિ। રૂપસ્યૈવાવરુદ્ધ્યૈ। (૨૯) શતમાનં ભવતિ। શતાયુર્વૈ પુરુષઃ શતેંદ્રિયઃ। આયુરેવેન્દ્રિયં વીર્યમાત્મન્ધત્તે

(૩૦) આશ્વત્થં પાત્રં ભવતિ। અપચિતિમેવાવરુંધે। (૩૧) ઔદુંબરં ભવતિ। ઊર્જમેવાવરુંધે। (૩૨) નૈયગ્રોધં ભવતિ। સ્વધામેવાવરુંધે। (૩૩) સ્થાલ્યો ભવંતિ। પૃથિવ્યા એવાન્નાદ્યમવરુંધે

(૩૪) પાલાશાન્યુપશયાનિ ભવંતિ। બ્રહ્મ વૈ પલાશઃ। બ્રહ્મણૈવ સ્વર્ગં લોકં જયતિ। અપાષ્ઠિહસ્ય (૩૫,૩૬) પત્રે ભવતઃ। ત્વિષિમેવ રાજ્યં વયસામવરુંધે। ષટ્ત્રિંશદેતાનિ ભવંતિ। ષટ્ત્રિંશદક્ષરા વૈ બૃહતી। બાર્હતાઃ પશવઃ। બૃહત્યૈવાસ્મૈ પશૂનવરુંધે

તદાહુઃ – અન્યદેવત્યાઃ પશવો ભવંતિ। અન્યદેવત્યા- પુરોડાશાઃ। વિલોમૈતત્ક્રિયતે। કથમેતત્સલોમ ભવતીતિ। ઐંદ્રઃ પશૂનામુત્તમો ભવતિ। ઐંદ્રઃ પુરોડાશાનાં પ્રથમઃ। ઇંદ્રિયં વૈ વીર્યમ્ ઇંદ્રઃ। ઇંદ્રિયેણૈવાસ્મા ઇંદ્રિયં વીર્યં સંદધાતિ। ઇંદ્રિયેણેંદ્રિયં વીર્યમવરુંધે

સાવિત્રઃ પુરોડાશો ભવતિ। સવિતૃપ્રસૂતતાયૈ। વારુણો ભવતિ। વરુણો વા એતં ગૃહ્ણાતિ। યઃ પાપ્મના ગૃહીતો ભવતિ। વરુણેનૈવૈનં વરુણ્યાન્મુંચતિ। અંત્યો ભવતિ। અંતત એવૈનં વરુણપાશાત્પ્રમુંચતિ

એકાદશકપાલ ઐંદ્રો ભવતિ। એકાદશાક્ષરા વૈ ત્રિષ્ટુપ્। ઇંદ્રિયમુ વૈ વીર્યં ત્રિષ્ટુપ્। ઇન્દ્રિયસ્યૈવ વીર્યસ્યાવરુદ્ધ્યૈ

દ્વાદશકપાલઃ સાવિત્રો ભવતિ। દ્વાદશ વૈ માસાઃ સંવત્સરસ્ય। સંવત્સરં વા અન્નાદ્યમન્વાયત્તમ્। સંવત્સરાદેવાસ્મા અન્નાદ્યમવરુંધે

દશકપાલો વારુણો ભવતિ। દશાક્ષરા વૈ વિરાટ્। અન્નં વિરાટ્। વરુણોઽન્નપતિઃ। વરુણેનૈવાસ્મા અન્નમવરુન્ધે। મધ્યત એતૈઃ પુરોડાશૈઃ પ્રચરતિ। મધ્યં વા એતેષાં યોનિઃ। સ્વાદેવૈનાન્ યોનેઃ પ્રજનયતિ

વડવાઽનુશિશુર્દક્ષિણા ભવતિ। ઉભયં વા એષા જનયતિ। અશ્વં ચાશ્વતરં ચ। ઉભયં સૌત્રામણી। ઇષ્ટિશ્ચ પશુબન્ધશ્ચ। ઉભયસ્યૈવાવરુદ્ધ્યૈ