શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 12.2.2

૧૨.૨.૨.
તદાહુઃ - કસ્માદુભયતોજ્યોતિષોઽભિપ્લવા ભવન્તિ। અન્યતોજ્યોતિઃ પૃષ્ઠ્ય ઇતિ। ઇમે વૈ લોકા અભિપ્લવાઃ। ઉભયતોજ્યોતિષો વા ઇમે લોકાઃ – અગ્નિનેતઃ, આદિત્યેનામુતઃ। ઋતવઃ પૃષ્ઠ્યઃ। અન્યતોજ્યોતિષો વા ઋતવઃ। એષ એષાં જ્યોતિઃ। ય એષ તપતિ

દેવચક્રે વા એત પૃષ્ઠ્યપ્રતિષ્ઠિતે યજમાનસ્ય પાપ્માનં તૃંહતી પરિપ્લવેતે। સ યો હૈવં વિદુષાં દીક્ષિતાનાં પાપકં સત્રે કીર્તયતિ। એતે હાસ્ય દેવચક્રે શિરશ્છિંતઃ। દશરાત્ર ઉદ્ધિઃ। પૃષ્ઠ્યાભિપ્લવૌ ચક્રે

તદાહુઃ – યત્સમે એવ ચક્રે ભવતઃ। અથૈતે વિષમાઃ। સ્તોમાઃ। કથમસ્યૈતે સમા સ્તોમાઃ। ઉપેતા ભવન્તીતિ। યદેવ ષડન્યાન્યહાનિ ષડન્યાનિ। તેનેતિ બ્રૂયાત્

પૃષ્ઠ્યાભિપ્લવૌ તન્ત્રે કુર્વીત । ઇતિ હ સ્માહ પૈંગ્યઃ। તયોઃ સ્તોત્રાણિ ચ શસ્ત્રાણિ ચ સંચારયેદિતિ। સ યત્સંચારયતિ। તસ્માદિમે પ્રાણા નાના સન્ત એકોતયઃ સમાનમૂતિમનુ સઞ્ચરન્તિ। અથ યન્ન સંચારયેત્। પ્રમાયુકો યજમાનઃ સ્યાત્। એષ હ વૈ પ્રમાયુકઃ। યોઽન્ધો વા બધિરો વા

નવાગ્નિષ્ટોમા માસિ સંપદ્યન્તે। નવ વૈ પ્રાણાઃ। પ્રાણાનેવૈષ્વેતદ્દધાતિ। તથા સર્વમાયુર્યન્તિ। તથા ઉ હ ન પુરાઽઽયુષોઽસ્માલ્લોકાત્પ્રયન્તિ

એકવિંશતિરુક્થ્યાઃ। દ્વાદશ વૈ માસાઃ સંવત્સરસ્ય। પંચર્તવઃ। ત્રયો લોકાઃ। તદ્વિંશતિઃ। એષએવૈકવિંશઃ। ય એષ તપતિ એતામભિસંપદમ્। સ એતયા સંપદા માસિ માસિ સ્વર્ગં લોકં રોહતિ। માસશઃ સ્વર્ગં લોકં સમશ્નુતે। એકવિંશં ચ સ્તોમં બૃહતીં ચ ચ્છન્દઃ

ચતુસ્ત્રિંશદગ્નિષ્ટોમા માસિ સંપદ્યન્તે। ત્રયસ્ત્રિંશદ્વૈ દેવાઃ। પ્રજાપતિશ્ચતુસ્ત્રિંશઃ। સર્વાસાં દેવતાનામાપ્ત્યૈ। એક ઉક્થ્યઃ ષોડશિમાન્। અન્નં વા ઉક્થ્યઃ। વીર્યં ષોડશી

એતેન વૈ દેવા વીર્યેણાન્નેન સર્વાન્ કામાનાપ્નુવન્। સર્વાન્ કામાનાશ્નુવત। તથા ઉ એવૈષ એતેન વીર્યેણાન્નેન સર્વાન્ કામાનાપ્નોતિ। સર્વાન્ કામાનશ્નુતે। તસ્માત્ પૃષ્ઠ્યાભિપ્લવાઉપૈવેયાત્ – સંવત્સરાય દીક્ષિત એતસ્મૈ કામાય

અથાદિત્યાશ્ચ હ વા અંગિરસશ્ચ ઉભયે પ્રાજાપત્યા અસ્પર્દ્ધંત। વયં પૂર્વે સ્વર્ગં લોકમેષ્યામો વયં પૂર્વ ઇતિ

ત આદિત્યાશ્ચતુર્ભિઃ સ્તોમૈશ્ચતુર્ભિઃ પૃષ્ઠૈર્લઘુભિઃ સામભિઃ સ્વર્ગં લોકમભ્યપ્લવન્ત। યદભ્યપ્લવન્ત। તસ્માદભિપ્લવાઃ

અન્વંચ ઇવાંગિરસઃ સર્વૈઃ સ્તોમૈઃ સર્વૈઃ પૃષ્ઠૈર્ગુરુભિઃ સામભિઃ સ્વર્ગં લોકમસ્પૃશન્। યદસ્પૃશન્। તસ્માત્ પૃષ્ઠ્યઃ

અભિપ્લવઃ ષડહઃ। ષડ્ઢ્યહાનિ ભવન્તિ। અભિપ્લવઃ પઞ્ચાહઃ। પઞ્ચ હ્યહાનિ ભવન્તિ। યદ્ધ્યેવ પ્રથમમહઃ। તદુત્તમમ્। અભિપ્લવશ્ચતુરહઃ। ચત્વારો હિ સ્તોમા ભવન્તિ। ત્રિવૃત્ પઞ્ચદશઃ સપ્તદશ એકવિંશ ઇતિ। અભિપ્લવસ્ત્ર્યહઃ। ત્ર્યાવૃદ્ધિ જ્યોતિર્ગૌરાયુઃ। અભિપ્લવો દ્વ્યહઃ। દ્વે હ્યેવ સામની ભવતઃ। બૃહદ્રથન્તરે એવ। અભિપ્લવ એકાહઃ। એકાહસ્ય ઉ હિ સ્તોમૈસ્તાયતે। ચતુર્ણામુક્થ્યાનાં દ્વાદશ સ્તોત્રાણિ દ્વાદશ શસ્ત્રાણ્યતિયન્તિ। સ સપ્તમોઽગ્નિષ્ટોમઃ। એવમુ સપ્તાગ્નિષ્ટોમાઃ સમ્પદ્યન્તે

પ્રોતિર્હ કૌશાંબેયઃ કૌસુરિબિંદિરુદ્દાલકે આરુણૌ બ્રહ્મચર્યમુવાસ। તં હાચાર્યઃ પપ્રચ્છ। કુમાર કતિ તે પિતા સંવત્સરસ્યાહાન્યમન્યતેતિ

દશેતિ હોવાચ। દશ વા ઇતિ હોવાચ। દશાક્ષરા વિરાટ્। વૈરાજો યજ્ઞઃ

કતિ ત્વેવેતિ। નવેતિ હોવાચ। નવ વા ઇતિ હોવાચ। નવ વૈ પ્રાણાઃ। પ્રાણૈરુ યજ્ઞસ્તાયતે

કતિ ત્વેવેતિ। અષ્ટેતિ હોવાચ। અષ્ટૌ વા ઇતિ હોવાચ। અષ્ટાક્ષરા ગાયત્રી। ગાયત્રો યજ્ઞઃ

કતિ ત્વેવેતિ। સપ્તેતિ હોવાચ। સપ્ત વા ઇતિ હોવાચ। સપ્ત ચ્છંદાંસિ ચતુરુત્તરાણિ। છન્દોભિરુ યજ્ઞસ્તાયતે

કતિ ત્વેવેતિ। ષડિતિ હોવાચ। ષડ્વા ઇતિ હોવાચ। ષડ્ ઋતવઃ સંવત્સરઃ। સંવત્સરો યજ્ઞઃ। સમાનમેતદહઃ – યત્ પ્રાયણીયોદયનીયૌ

કતિ ત્વેવેતિ। પઞ્ચેતિ હોવાચ। પઞ્ચ વા ઇતિ હોવાચ। પાંક્તો યજ્ઞઃ। પાંક્તઃ પશુઃ। પંચર્તવઃ સંવત્સરસ્ય। સંવત્સરો યજ્ઞઃ। સમાનમેતદહઃ – યત્ ચતુર્વિંશમહાવ્રતે

કતિ ત્વેવેતિ। ચત્વારીતિ હોવાચ। ચત્વારિ વા ઇતિ હોવાચ। ચતુષ્પાદાઃ પશવઃ। પશવો યજ્ઞઃ। સમાનમેતદહઃ – યત્ પૃષ્ઠ્યાભિપ્લવૌ

કતિ ત્વેવેતિ। ત્રીણીતિ હોવાચ। ત્રીણિ વા ઇતિ હોવાચ। ત્રીણિ ચ્છંદાંસિ। ત્રયો લોકાઃ। ત્રિસવનો યજ્ઞઃ। સમાનમેતદહઃ – યદભિજિદ્વિશ્વજિતૌ

કતિ ત્વેવેતિ। દ્વે ઇતિ હોવાચ। દ્વે વા ઇતિ હોવાચ। દ્વિપાદ્વૈ પુરુષઃ। પુરુષો યજ્ઞઃ। સમાનમેતદહઃ – યત્સ્વરસામાનઃ

કતિ ત્વેવેતિ। એકમિતિ હોવાચ। અહરેવેતિ। તદેતદહરહરિતિ સર્વં સંવત્સરમ્। સૈષા સંવત્સરસ્યોપનિષત્। સ યો હૈવમેતાં સંવત્સરસ્યોપનિષદં વેદ। આ હાસ્માત્ શ્રેયાન્ જાયતે। સાત્મા ભવતિ। સંવત્સરો ભવતિ। સંવત્સરો ભૂત્વા દેવાનપ્યેતિ