શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 11.6.1

ભૃગુર્હ વૈ વારુણિઃ। વરુણં પિતરં વિદ્યયાઽતિમેને તદ્ધ વરુણો વિદાંચકારાતિ વૈ મા વિદ્યયા મન્યત ઇતિ -

સ હોવાચ પ્રાઙ્પુત્રક વ્રજતાત્તત્ર યત્પશ્યેસ્તદ્દૃષ્ટ્વા દક્ષિણા વ્રજતાત્તત્ર યત્પશ્યેસ્તદ્દૃષ્ટ્વા પ્રત્યગ્વ્રજતાત્તત્ર યત્પશ્યેસ્તદ્દૃષ્ટ્વોદગ્વ્રજતાત્તત્ર યત્પશ્યેસ્તદ્દૃષ્ટ્વૈતયોઃ પૂર્વયોરુત્તરમન્વવાન્તરદેશં વ્રજતાત્તત્ર યત્પશ્યેસ્તન્મ આચક્ષીથા ઇતિ -

સ હ તત એવ પ્રાઙ્પ્રવવ્રાજ એદુ પુરુષૈઃ પુરુષાન્પર્વાણ્યેષાં પર્વશઃ સંવ્રશ્ચં પર્વશો વિભજમાનાનિદં તવેદં મમેતિ સ હોવાચ ભીષ્મં બત ભોઃ પુરુષાન્વા એતત્પુરુષાઃ પર્વાણ્યેષાં પર્વશઃ સંવ્રશ્ચં પર્વશો વ્યભક્ષતેતિ તે હોચુરિત્થં વા ઇમેઽસ્માનમુષ્મિંલોકેઽસચન્ત તાન્વયમિદમિહ પ્રતિસચામહા ઇતિ સહોવાચાસ્તીહ પ્રાયશ્ચિત્તી૩ ઇત્યસ્તીતિ કાઽતિ પિતા તે વેદેતિ -

સ હ તત એવ દક્ષિણા પ્રવવ્રાજ એદુ પુરુષૈઃ પુરુષાન્પર્વાણ્યેષાં પર્વશઃ સંકર્તં પર્વશો વિભજમાનાનિદં તવેદં મમેતિ સ હોવાચ ભીષ્મં બત ભોઃ પુરુષાન્વા એતત્પુરુષાઃ પર્વાણ્યેષાં પર્વશઃ સંકર્તં પર્વશો વ્યભક્ષતેતિ તે હોચુરિત્થં વા ઇમેઽસ્માનમુષ્મિંલોકેઽસચન્ત તાન્વયમિદમિહ પ્રતિસચામહા ઇતિ સ હોવાચાસ્તીહ પ્રાયશ્ચિત્તી૩ ઇત્યસ્તીતિ કાઽતિ પિતૈવ તે વેદેતિ -

સ હ તત એવ પ્રત્યઙ્પ્રવવ્રાજ એદુ પુરુષૈઃ પુરુષાંસ્તૂષ્ણીમાસીનાંસ્તૂષ્ણીમાસીનૈરદ્યમાનાન્ત્સ હોવાચ ભીષ્મં બત ભોઃ પુરુષાન્વા એતત્પુરુષાસ્તૂષ્ણીમાસીનાંસ્તૂષ્ણીમાસીના અદન્તીતિ તે હોચુરિત્થં વા ઇમેઽસ્માનમુષ્મિંલોકેઽસચન્ત તાન્વયમિદમિહ પ્રતિસચામહા ઇતિ સ હોવાચાસ્તીહપ્રાયશ્ચિત્તી૩ ઇત્યસ્તીતિ કાઽતિ પિતૈવ તે વેદેતિ -

સ હ તત એવોદઙ્પ્રવવ્રાજ એદુ પુરુષૈઃ પુરુષાનાક્રન્દયત આક્રન્દયદ્ભિરદ્યમાનાન્ત્સ હોવાચ ભીષ્મં બત ભોઃ પુરુષાન્વા એતત્પુરુષા આક્રન્દયત આક્રન્દયન્તોઽદન્તીતિ તે હોચુરિત્થં વા ઇમેઽસ્માનમુષ્મિંલોકેઽસચન્ત તાન્વયમિદમિહ પ્રતિસચામહા ઇતિ સ હોવાચાસ્તીહપ્રાયશ્ચિત્તી૩ ઇત્યસ્તીતિ કાઽતિ પિતૈવ તે વેદેતિ -

સ હ તત એવૈતયોઃ પૂર્વયોઃ ઉત્તરમન્વવાન્તરદેશં પ્રવવ્રાજેદુ સ્ત્રિયૌ કલ્યાણીં ચાતિકલ્યાણીં ચ તે અન્તરેણ પુરુષઃ કૃષ્ણઃ પિઙ્ગાક્ષો દણ્ડપાણિસ્તસ્થૌ તં હૈનં દૃષ્ટ્વા ભીર્વિવેદ સ હેત્ય સંવિવેશ તં હ પિતોવાચાધીષ્વ સ્વાધ્યાયં કસ્માન્નુ સ્વાધ્યાયં નાધીષ ઇતિ સ હોવાચ કિમધ્યેષ્યે ન કિં ચનાસ્તીતિ તદ્ધ વરુણો વિદાંચકારાદ્ર્યગ્વા ઇતિ -

સ હોવાચ। યાન્વૈ તત્પ્રાચ્યાં દિશ્યદ્રાક્ષીઃ પુરુષૈઃ પુરુષાન્પર્વાણ્યેષાં પર્વશઃ સંવ્રશ્ચં પર્વશો વિભજમાનાનિદં તવેદં મમેતિ વનસ્પતયો વૈ તે અભૂવન્ત્સ યદ્વનસ્પતીનાં સમિધમાદધાતિ તેન વનસ્પતીનવરુન્દ્ધે તેન વનસ્પતીનાં લોકં જયતિ -

અથ યાનેતતદ્દક્ષિણાયાં દિશ્યદ્રાક્ષીઃ। પુરુષૈઃ પુરુષાન્પર્વાણ્યેષાં પર્વશઃ સંકર્તં પર્વશો વિભજમાનાનિદં તવેદં મમેતિ પશવો વૈ તે અભૂવન્ત્સ યત્પયસા જુહોતિ તેન પશૂનવરુન્ધે તેન પશૂનાં લોકં જયતિ -

અથ યાનેતત્પ્રતીચ્યાં દિશ્યદ્રાક્ષીઃ। પુરુષૈઃ પુરુષાંસ્તૂષ્ણીમાસીનાંસ્તૂષ્ણીમાસીનૈરદ્યમાનાનોષધયો વૈ તા અભૂવન્ત્સ યત્તૃણેનાવજ્યોતયતિ તેનૌષધીરવરુન્દ્ધે તેનૌષધીનાં લોકં જયતિ -

અથ યાનેતદુદીચ્યાં દિશ્યદ્રાક્ષીઃ। પુરુષૈઃ પુરુષાનાક્રન્દયત આક્રન્દયદ્ભિરદ્યમાનાનાપો વૈ તા અભૂવન્ત્સ યદપઃ પ્રત્યાનયતિ તેનાપોઽવરુન્દ્ધે તેનાપાં લોકં જયતિ -

અથ યે એતે સ્ત્રિયાવદ્રાક્ષીઃ। કલ્યાણીં ચાતિકલ્યાણીં ચ સા યા કલ્યાણી સા શ્રદ્ધા સ યત્પૂર્વામાહુતિં જુહોતિ તેન શ્રદ્ધામવરુન્દ્ધે તેન શ્રદ્ધાં જયત્યથ યાઽતિકલ્યાણી સાઽશ્રદ્ધા સ યદુત્તરામાહુતિં જુહોતિ તેનાશ્રદ્ધામવરુન્દ્ધે તેનાશ્રદ્ધાં જયતિ -

અથ ય એતે। સોઽન્તરેણ પુરુષઃ કૃષ્ણઃ પિઙ્ગાક્ષો દણ્ડપાણિરસ્થાત્ક્રોધો વૈ સોઽભૂત્સ યત્સ્રુચ્યપ આનીય નિનયતિ તેન ક્રોધમવરુન્દ્ધે તેન ક્રોધં જયતિ સ ય એવં વિદ્વાનગ્નિહોત્રં જુહોતિ તેન સર્વં જયતિ સર્વમવરુન્દ્ધે -