શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 11.5.9

પ્રજાપતિર્હ વા એષ યદંશુઃ। સોઽસ્યૈષ આત્મૈવાત્મા હ્યયં પ્રજાપતિર્વાગેવાદાભ્યઃ સ યદંશુઃ ગૃહીત્વાદાભ્યં ગૃહ્ણાત્યાત્માનમેવાસ્યૈતત્સંસ્કૃત્ય તસ્મિન્નેતાં વાચમ્પ્રતિષ્ઠાપયતિ -

અથ મનો હ વા અંશુઃ। વાગદાભ્યઃ પ્રાણ એવાંશુરુદાનોઽદાભ્યશ્ચક્ષુરેવાંશુઃ શ્રોત્રમદાભ્યસ્તદ્યદેતૌ ગ્રહૌ ગૃહ્ણન્તિ સર્વત્વાયૈવ કૃત્સ્નતાયૈ -

અથ દેવાશ્ચ હ વા અસુરાશ્ચ ઉભયે પ્રાજાપત્યા અસ્પર્ધન્ત ત એતસ્મિન્નેવ યજ્ઞે પ્રજાપતાવસ્પર્ધન્તાસ્માકમયં સ્યાદસ્માકમયં સ્યાદિતિ -

તતો દેવાઃ અર્ચન્તઃ શ્રામ્યન્તશ્ચેરુસ્ત એતં ગ્રહં દદૃશુરેતમદાભ્યં તમગૃહ્ણત તે સવનાનિ પ્રાવૃહન્ત તે સર્વં યજ્ઞં સમવૃઞ્જતાન્તરાયન્નસુરાન્યજ્ઞાત્ -

તે હોચુઃ અદભામ વા એનાનિતિ તસ્માદદાભ્યો ન વૈ નોઽદભન્નિતિ તસ્માદદાભ્યો વાગ્વા અદાભ્યઃ સેયમદબ્ધા વાક્તસ્માદ્વેવાદાભ્ય એવં હ વૈ દ્વિષતો ભ્રાતૃવ્યસ્ય સર્વં યજ્ઞં સંવૃઙ્ક્ત એવં દ્વિષન્તં ભ્રાતૃવ્યં સર્વસ્માદ્યજ્ઞાન્નિર્ભજતિ બહિર્દ્ધા કરોતિ ય ઉ એવમેતદ્વેદ -

સ યેનૈવ પાત્રેણાંશું ગૃહ્ણાતિ। તસ્મિન્નેવ પાત્રે નિગ્રાભ્યાભ્યોઽપ આનીય તસ્મિન્નેતાનંશૂન્ગૃહ્ણાતિ -

ઉપયામગૃહીતોઽસિ। અગ્નયે ત્વા ગાયત્રચ્છન્દસં ગૃહ્ણામીતિ ગાયત્રં પ્રાતઃસવનં તત્પ્રાતઃસવનં પ્રવૃહતીન્દ્રાય ત્વા ત્રિષ્ટુપ્છન્દસં ગૃહ્ણામીતિ ત્રૈષ્ટુભમ્માધ્યન્દિનં સવનં તન્માધ્યન્દિનં સવનં પ્રવૃહતિ વિશ્વેભ્યસ્ત્વા દેવેભ્યો જગચ્છન્દસં ગૃહ્ણામીતિ જાગતં તૃતીયસવનં તત્તૃતીયસવન પ્રવૃહત્યનુષ્ટુપ્તેઽભિગર ઇતિ યદ્વા ઊર્ધ્વં સવનેભ્યસ્તદાનુષ્ટુભં તદેવૈતત્પ્રવૃહતિ તન્નાભિષુણોતિ વજ્રો વૈ ગ્રાવા વાગદાભ્યો નેદ્વજ્રેણ વાચં હિનસાનીતિ -

અંશૂનેવાધૂનોતિ। વ્રેશીનાં ત્વા પત્મન્નાધૂનોમિ કુકૂનનાનાં ત્વા પત્મન્નાધૂનોમિ ભન્દનાનાં ત્વા પત્મન્નાધૂનોમિ મદિન્તમાનાં ત્વાપત્મન્નાધૂનોમિ મધુન્તમાનાં ત્વા પત્મન્નાધૂનોમીત્યેતા વૈ દૈવીરાપસ્તદ્યાશ્ચૈવ દૈવીરાપો યાશ્ચેમા માનુષ્યસ્તાભિરેવાસ્મિન્નેતદુભયીભી રસં દધાતિ -

શુક્રં ત્વા શુક્ર આધૂનોમીતિ શુક્રં હ્યેતચ્છુક્ર આધૂનોત્યહ્નો રૂપે સૂર્યસ્ય રશ્મિષ્વિતિ તદહ્નશ્ચૈવૈનમેતદ્રૂપે સૂર્યસ્ય ચ રશ્મિષ્વાધૂનોતિ -

કકુભં રૂપં વૃષભસ્ય રોચતે બૃહદિતિ। એતદ્વૈ કકુભં રૂપં વૃષભસ્ય રોચતે બૃહદ્ય એષ તપતિ શુક્રઃ શુક્રસ્ય પુરોગાઃ સોમઃ સોમસ્ય પુરોગા ઇતિ તચ્છુક્રમેવૈતચ્છુક્રસ્ય પુરોગાં કરોતિ સોમં સોમસ્ય પુરોગાં યત્તે સોમાદાભ્યન્નામ જાગૃવિ તસ્મૈ ત્વા ગૃહ્ણામીત્યેતદ્ધ વા અસ્યાદાભ્યં નામ જાગૃવિ યદ્વાક્તદ્વાચમેવૈતદ્વાચે ગૃહ્ણાતિ -

અથોપનિષ્ક્રમ્ય જુહોતિ। તસ્મૈ તે સોમ સોમાય સ્વાહેતિ તત્સોમમેવૈતત્સોમાય જુહોતિ તથો વાચમગ્નૌ ન પ્રવૃણક્ત્યથ હિરણ્યમભિવ્યનિત્યસાવેવ બન્ધુસ્તસ્ય તાવતીરેવ દક્ષિણા યાવતીરંશોઃ -

અથાંશૂન્પુનરપ્યર્જતિ। ઉશિક્ત્વં દેવ સોમાગ્નેઃ પ્રિયં પાથોઽપીહિ વશી ત્વં દેવ સોમેન્દ્રસ્ય પ્રિયં પાથોઽપીહ્યસ્મત્સખા ત્વં દેવ સોમ વિશ્વેષાં દેવાનામ્પ્રિયં પાથોઽપીહીતિ સવનાનિ વા અદઃ પ્રવૃહતિ તાન્યેવૈતત્પુનરાપ્યાયયત્યયાતયામાનિ કરોતિ તૈરયાતયામૈર્યજ્ઞં તન્વતે -