શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 11.5.7

૧૧.૫.૭ બ્રહ્મયજ્ઞલક્ષણસ્વાધ્યાયપ્રશંસાખ્યં બ્રાહ્મણમ્
અથાતઃ સ્વાધ્યાયપ્રશંસા। પ્રિયે સ્વાધ્યાયપ્રવચને ભવતો યુક્તમના ભવત્યપરાધીનોઽહરહરર્થાન્ત્સાધયતે સુખં સ્વપિતિ પરમચિકિત્સક આત્મનો ભવતીન્દ્રિયસંયમશ્ચૈકારામતા ચ પ્રજ્ઞાવૃદ્ધિર્યશો લોકપક્તિઃ પ્રજ્ઞા વર્ધમાના ચતુરો ધર્માન્બ્રાહ્મણમભિનિષ્પાદયતિ બ્રાહ્મણ્યમ્પ્રતિરૂપચર્યાં યશો લોકપક્તિં લોકઃ પચ્યમાનશ્ચતુર્ભિર્ધર્મૈર્બ્રાહ્મણં ભુનક્ત્યર્ચયા ચ દાનેન ચાજ્યેયતયા ચાવધ્યતયા ચ -

યે હ વૈ કે ચ શ્રમાઃ। ઇમે દ્યાવાપૃથિવી અન્તરેણ સ્વાધ્યાયો હૈવ તેષાં પરમતાકાષ્ઠા ય એવં વિદ્વાન્ત્સ્વાધ્યાયમધીતે તસ્માત્સ્વાધ્યાયોઽધ્યેતવ્યઃ -

યદ્યદ્ધ વા અયં છન્દસઃ। સ્વાધ્યાયમધીતે તેન તેન હૈવાસ્ય યજ્ઞક્રતુનેષ્ટં ભવતિ ય એવં વિદ્વાન્ત્સ્વાધ્યાયમધીતે તસ્માત્સ્વાધ્યાયોઽધ્યેતવ્યઃ -

યદિ હ વા અપ્યભ્યક્તઃ અલંકૃતઃ સુહિતઃ સુખે શયને શયાનઃ સ્વાધ્યાયમધીત આ હૈવ સ નખાગ્રેભ્યસ્તપ્યતે ય એવં વિદ્વાન્ત્સ્વાધ્યાયમધીતે તસ્માત્સ્વાધ્યાયોઽધ્યેતવ્યઃ -

મધુ હ વા ઋચઃ। ઘૃતં હ સામાન્યમૃતં યજૂંષિ યદ્ધ વા અયં વાકોવાક્યમધીતે ક્ષીરૌદનમાંસૌદનૌ હૈવ તૌ -

મધુના હ વા એષ દેવાંસ્તર્પયતિ। ય એવં વિદ્વાનૃચોઽહરહઃ સ્વાધ્યાયમધીતે ત એનં તૃપ્તાસ્તર્પયન્તિ સર્વૈઃ કામૈઃ સર્વૈર્ભોગૈઃ -

ઘૃતેન હ વા એષ દેવાંસ્તર્પયતિ। ય એવં વિદ્વાન્ત્સામાન્યહરહઃ સ્વાધ્યાયમધીતે ત એનં તૃપ્તાસ્તર્પયન્તિ સર્વૈઃ કામૈઃ સર્વૈર્ભોગૈઃ -

અમૃતેન હ વા એષ દેવાંસ્તર્પયતિ। ય એવં વિદ્વાન્યજૂંષ્યહરહઃ સ્વાધ્યાયમધીતે ત એનં તૃપ્તાસ્તર્પયન્તિ સર્વૈઃ કામૈઃ સર્વૈર્ભોગૈઃ -

ક્ષીરૌદનમાંસૌદનાભ્યાં હ વા એષ દેવાંસ્તર્પયતિ। ય એવં વિદ્વાન્વાકોવાક્યમિતિહાસપુરાણમિત્યહરહઃ સ્વાધ્યાયમધીતે ત એનં તૃપ્તાસ્તર્પયન્તિ સર્વૈઃ કામૈઃ સર્વૈર્ભોગૈઃ -

યન્તિ વા આપઃ। એત્યાદિત્ય એતિ ચન્દ્રમા યન્તિ નક્ષત્રાણિ યથા હ વા એતા દેવતા નેયુર્ન કુર્યુરેવં હૈવ તદહર્બ્રાહ્મણો ભવતિ યદહઃ સ્વાધ્યાયં નાધીતે તસ્માત્સ્વાધ્યાયોઽધ્યેતવ્યસ્તસ્માદપ્યૃચં વા યજુર્વા સામ વા ગાથાં વા કુંબ્યાં વાભિવ્યાહરેદ્વ્રતસ્યાવ્યવચ્છેદાય -