શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 11.5.6

૧૧.૫.૬ પઞ્ચમહાયજ્ઞબ્રાહ્મણમ્
પઞ્ચૈવ મહાયજ્ઞાઃ। તાન્યેવ મહાસત્ત્રાણિ ભૂતયજ્ઞો મનુષ્યયજ્ઞઃ પિતૃયજ્ઞો દેવયજ્ઞો બ્રહ્મયજ્ઞ ઇતિ -

અહરહર્ભૂતેભ્યો બલિં હરેત્ તથૈતં ભૂતયજ્ઞં સમાપ્નોત્યહરહર્દદ્યાદોદપાત્રાત્તથૈતં મનુષ્યયજ્ઞં સમાપ્નોત્યહરહઃ સ્વધાકુર્યાદોદપાત્રાત્તથૈતં પિતૃયજ્ઞં સમાપ્નોત્યહરહઃ સ્વાહાકુર્યાદા કાષ્ઠાત્તથૈતં દેવયજ્ઞં સમાપ્નોતિ -

આ
અથ બ્રહ્મયજ્ઞઃ। સ્વાધ્યાયો વૈ બ્રહ્મયજ્ઞસ્તસ્ય વા એતસ્ય બ્રહ્મયજ્ઞસ્ય વાગેવ જુહૂર્મન ઉપભૃચ્ચક્ષુર્ધ્રુવા મેધા સ્રુવઃ સત્યમવભૃથઃ સ્વર્ગો લોક ઉદયનં યાવન્તં હ વા ઇમાં પૃથિવીં વિત્તેન પૂર્ણાં દદલ્લોકં જયતિ ત્રિસ્તાવન્તં જયતિ ભૂયાંસં ચાક્ષય્યં ય એવં વિદ્વાનહરહઃ સ્વાધ્યાયમધીતે તસ્માત્સ્વાધ્યાયોઽધ્યેતવ્યઃ -

પયઽઆહુતયો હ વા એતા દેવાનામ્। યદૃચઃ સ ય એવં વિદ્વાનૃચોઽહરહઃ સ્વાધ્યાયમધીતે પયઽઆહુતિભિરેવ તદ્દેવાંસ્તર્પયતિ ત એનં તૃપ્તાસ્તર્પયન્તિ યોગક્ષેમેણ પ્રાણેન રેતસા સર્વાત્મના સર્વાભિઃ પુણ્યાભિઃ સમ્પદ્ભિર્ઘૃતકુલ્યા મધુકુલ્યાઃ પિતૄન્ત્સ્વધા અભિવહન્તિ -

આજ્યાહુતયો હ વા એતા દેવાનામ્ યદ્યજૂંષિ સ ય એવં વિદ્વાન્યજૂંષ્યહરહઃ સ્વાધ્યાયમધીત આજ્યાહુતિભિરેવ તદ્દેવાંસ્તર્પયતિ ત એનં તૃપ્તાસ્તર્પયન્તિ યોગક્ષેમેણ પ્રાણેન રેતસા સર્વાત્મના સર્વાભિઃ પુણ્યાભિઃ સમ્પદ્ભિર્ઘૃતકુલ્યા મધુકુલ્યાઃ પિતૄન્ત્સ્વધા અભિવહન્તિ -

સોમાહુતયો હ વા એતા દેવાનામ્ યત્સામાનિ સ ય એવં વિદ્વાન્ત્સામાન્યહરહઃ સ્વાધ્યાયમધીતે સોમાહુતિભિરેવ તદ્દેવાંસ્તર્પયતિ ત એનં તૃપ્તાસ્તર્પયન્તિ યોગક્ષેમેણ પ્રાણેન રેતસા સર્વાત્મના સર્વાભિઃ પુણ્યાભિઃ સમ્પદ્ભિર્ઘૃતકુલ્યા મધુકુલ્યાઃ પિતૄન્ત્સ્વધા અભિવહન્તિ -

મેદઽઆહુતયો હ વા એતા દેવાનામ્। યદથર્વાઙ્ગિરસઃ સ ય એવંવિદ્વાનથર્વાઙ્ગિરસોઽહરહઃ સ્વાધ્યાયમધીતે મેદઽઆહુતિભિરેવ તદ્દેવાંસ્તર્પયતિ ત એનં તૃપ્તાસ્તર્પયન્તિ યોગક્ષેમેણ પ્રાણેન રેતસા સર્વાત્મના સર્વાભિઃ પુણ્યાભિઃ સમ્પદ્ભિર્ઘૃતકુલ્યા મધુકુલ્યાઃ પિતૄન્ત્સ્વધા અભિવહન્તિ -

મધ્વાહુતયો હ વા એતા દેવાનામ્। યદનુશાસનાનિ વિદ્યા વાકોવાક્યમિતિહાસપુરાણં
ગાથા નારાશંસ્યઃ સ ય એવં વિદ્વાનનુશાસનાનિ વિદ્યા વાકોવાક્યમિતિહાસપુરાણં ગાથા નારાશંસીરિત્યહરહઃ સ્વાધ્યાયમધીતે મધ્વાહુતિભિરેવ તદ્દેવાંસ્તર્પયતિ ત એનં તૃપ્તાસ્તર્પયન્તિ યોગક્ષેમેણ પ્રાણેન રેતસા સર્વાત્મના સર્વાભિઃ પુણ્યાભિઃ સમ્પદ્ભિર્ઘૃતકુલ્યા મધુકુલ્યાઃ પિતૄન્ત્સ્વધા અભિવહન્તિ -

તસ્ય વા એતસ્ય બ્રહ્મયજ્ઞસ્ય ચત્વારો વષટ્કારા યદ્વાતો વાતિ યદ્વિદ્યોતતે યત્સ્તનયતિ યદવસ્ફૂર્જતિ તસ્માદેવંવિદ્વાતે વાતિ વિદ્યોતમાને સ્તનયત્યવસ્ફૂર્જત્યધીયીતૈવ વષટ્કારાણામચ્છમ્બટ્કારાયાતિ હ વૈ પુનર્મૃત્યુમ્મુચ્યતે ગચ્છતિ બ્રહ્મણઃ સાત્મતાં સ ચેદપિ પ્રબલમિવ ન શક્નુયાદપ્યેકં દેવપદમધીયીતૈવ તથા ભૂતેભ્યો ન હીયતે -