શતપથબ્રાહ્મણમ્ · શ્લોક 1.6-3

૧.૬.૨આવાપ-પ્રદેશઃ
યજ્ઞેન વૈ દેવાઃ । ઇમાં જિતિં જિગ્યુર્યૈષામિયં જિતિસ્તે હોચુઃ કથં ન ઇદમ્મનુષ્યૈરનભ્યારોહ્યં સ્યાદિતિ તે યજ્ઞસ્ય રસં ધીત્વા યથા મધુ મધુકૃતો નિર્ધયેયુર્વિદુહ્ય યજ્ઞં યૂપેન યોપયિત્વા તિરોઽભવન્નથ યદેનેનાયોપયંસ્તસ્માદ્યૂપો નામ। તદ્વા ઋષીણામનુશ્રુતમાસ

યજ્ઞેન હ વૈ દેવાઃ । ઇમાં જિતિં જિગ્યુર્યૈષામિયં જિતિસ્તે હોચુઃ કથં ન ઇદમ્મનુષ્યૈરનભ્યારોહ્યં સ્યાદિતિ તે યજ્ઞસ્ય રસં ધીત્વા યથા મધુ મધુકૃતો નિર્ધયેયુર્વિદુહ્ય યજ્ઞં યૂપેન યોપયિત્વા તિરોઽભવન્નિતિ તમન્વેષ્ટું દધ્રિરે

તેર્ચન્તઃ શ્રામ્યન્તશ્ચેરુઃ । શ્રમેણ હ સ્મ વૈ તદ્દેવા જયન્તિ યદેષાંજય્યમાસઽર્ષયશ્ચ તેભ્યો દેવા વૈવ પ્રરોચયાં ચક્રુઃ સ્વયં વૈવ દધ્રિરે પ્રેત તદેષ્યામો યતો દેવાઃ સ્વર્ગં લોકં સમાશ્નુવતેતિ તે કિં પ્રરોચતે કિં પ્રરોચત ઇતિ ચેરુરેત્પુરોડાશમેવ કૂર્મં ભૂત્વા સર્પન્તં તે હ સર્વ એવ મેનિરેઽયં વૈ યજ્ઞ ઇતિ

તે હોચુઃ । અશ્વિભ્યાં તિષ્ઠ સરસ્વત્યૈ તિષ્ઠેન્દ્રાય તિષ્ઠેતિ સ સસર્પૈવાગ્નયે તિષ્ઠેતિ તતસ્તસ્થાવગ્નયે વા અસ્થાદિતિ તમગ્નાવેવ પરિગૃહ્ય સર્વહુતમજુહવુરાહુતિર્હિ દેવાનાં તત એભ્યો યજ્ઞઃ પ્રારોચત તમસૃજન્ત તમતન્વત સોઽયં પરોઽવરં યજ્ઞોઽનૂચ્યતે પિતૈવ પુત્રાય બ્રહ્મચારિણે

સ વા એભ્યસ્તત્પુરોઽદાશયત્ । ય એભ્યો યજ્ઞં પ્રારોચયત્તસ્માત્પુરોદાશઃ પુરોદાશો હ વૈ નામૈતદ્યત્પુરોડાશ ઇતિ સ એષ ઉભયત્રાચ્યુત આગ્નેયોઽષ્ટાકપાલઃ પુરોડાશો ભવતિ-

સ ન પૌર્ણમાસં હવિઃ । નામાવાસ્યમગ્નીષોમીય એવ પૌર્ણમાસં હવિઃ સાંનાય્યમામાવાસ્યં યજ્ઞ એવૈષ ઉભયત્રાવકૢપ્તો નેદ્યજ્ઞાદયાનીતિ ન્વેવ પુરસ્તાત્પૌર્ણમાસસ્ય ક્રિયત એવમ્વામાવાસ્યસ્યૈતન્નુ તદ્યસ્માદત્ર ક્રિયતે-

યદ્યુ એનમુપધાવેત્ । ઇષ્ટ્યા મા યાજયેત્યેતયૈવ યાજયેદ્યત્કામા વા એતમૃષયોઽજુહવુઃ સ એભ્યઃ કામઃ સમર્ધ્યત યત્કામો હ વા એતેન યજ્ઞેન યજતે સોઽસ્મૈ કામઃ સમૃધ્યતે યસ્યૈ વૈ કસ્યૈ ચ દેવતાયૈ હવિર્ગૃહ્યતેઽગ્નૌ વૈ તસ્યૈ જુહ્વત્યગ્ના ઉ ચેદ્ધોષ્યન્ત્સ્યાત્કિમન્યસ્યૈ દેવતાયા આદિશેત્તસ્માદગ્નય એવ -

અગ્નિર્વૈ સર્વા દેવતાઃ । અગ્નૌ હિ સર્વાભ્યો દેવતાભ્યો જુહ્વતિ તદ્યથા સર્વા દેવતા ઉપધાવેદેવં તત્તસ્માદગ્નય એવ

અગ્નિર્વૈ દેવાનામદ્ધાતમામ્ । યં વા અદ્ધાતમાં મન્યેત તમુપધાવેત્તસ્માદગ્નય એવ -

અગ્નિર્વૈ દેવાનાં મૃદુહૃદયતમઃ । યં વૈ મૃદુહૃદયતમં મન્યેત તમુપધાવેત્તસ્માદગ્નય એવ -

અગ્નિર્વૈ દેવાનાં નેદિષ્ઠમ્ । યં વૈ નેદિષ્ઠમુપસર્તવ્યાનાં મન્યેત તમુપધાવેત્તસ્માદગ્નય એવ -

સ યદીષ્ટિં કુર્વીત । સપ્તદશ સામિધેનીરનુબ્રૂયાદુપાંશુ દેવતાં યજતિ તદ્ધીષ્ટિરૂપં મૂર્ધન્વત્યૌ યાજ્યાનુવાક્યે સ્યાતાં વાર્ત્રઘ્નાવાજ્યભાગૌ વિરાજૌ સંયાજ્યે -