શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 1.3.5

૧.૩.૫ સામિધેન્યનુવચનમ્
ઇન્ધે હ વા એતદધ્વર્યુઃ । ઇધ્મેનાગ્નિં તસ્માદિધ્મો નામ સમિન્ધે સામિધેનીભિર્હોતા તસ્માત્સામિધેન્યો નામ - ૧.૩.૫.
સ આહ । અગ્નયે સમિધ્યમાનાયાનુબ્રૂહીત્યગ્નયે હ્યેતત્સમિધ્યમાનાયાન્વાહ - ૧.૩.૫.
તદુ હૈક આહુઃ । અગ્નયે સમિધ્યમાનાય હોતરનુબ્રૂહીતિ તદુ તથા ન બ્રૂયાદહોતા વા એષ પુરા ભવતિ યદૈવૈનં પ્રવૃણીતેઽથ હોતા તસ્માદુ બ્રૂયાદગ્નયે સમિધ્યમાનાયાનુબ્રૂહીત્યેવ - ૧.૩.૫.
આગ્નેયીરન્વાહ । સ્વયૈવૈનમેતાદ્દેવતાયા સમિન્ધે ગાયત્રીરન્વાહ ગાયત્રં વા અગ્નેશ્છન્દઃ સ્વેનૈવૈનમેતચ્છન્દસા સમિન્ધે વીર્યં ગાયત્રી બ્રહ્મ ગાયત્રી વીર્યેણૈવૈનમેતત્સમિન્ધે - ૧.૩.૫.
એકાદશાન્વાહ । એકાદશાક્ષરા વૈ ત્રિષ્ટુબ્બ્રહ્મ ગાયત્રી ક્ષત્રં ત્રિષ્ટુબેતાભ્યામેવૈનમેતદુભાભ્યાં વીર્યાભ્યાં સમિન્ધે તસ્માદેકાદશાન્વાહ - ૧.૩.૫.
સ વૈ ત્રિઃ પ્રથમામન્વાહ । ત્રિરુત્તમાં ત્રિવૃત્પ્રાયણા હિ યજ્ઞાસ્ત્રિવૃદુદયનાસ્તસ્માત્ત્રિઃ પ્રથમામન્વાહ ત્રિરુત્તમાં - ૧.૩.૫.
તાઃ પઞ્ચદશ સામિધેન્યઃ સંપદ્યન્તે પઞ્ચદશો વૈ વજ્રો વીર્યં વજ્રો વીર્યમેવૈતત્સામિધેનીરભિસંપાદયતિ તસ્માદેતાસ્વનૂચ્યમાનાસુ યં દ્વિષ્યાત્તમઙ્ગુષ્ઠાભ્યામવબાધેતેદમહમમુમવબાધ ઇતિ તદેનમેતેન વજ્રેણાવબાધતે - ૧.૩.૫.
પઞ્ચદશ વા અર્ધમાસસ્ય રાત્રયઃ । અર્ધમાસશો વૈ સંવત્સરો ભવન્નેતિ તદ્રાત્રીરાપ્નોતિ - ૧.૩.૫.
પઞ્ચદશાનામુ વૈ ગાયત્રીણામ્ । ત્રીણિ ચ શતાનિ ષષ્ટિશ્ચાક્ષરાણિ ત્રીણિ ચ વૈ શતાનિ
ષષ્ટિશ્ચ સંવત્સરસ્યાહાનિ તદહાન્યાપ્નોતિ તદ્વેવ સંવત્સરમાપ્નોતિ - ૧.૩.૫.
સપ્તદશ સામિધેનીઃ । ઇષ્ટ્યા અનુબ્રૂયાદુપાંશુ તસ્યૈ દેવતાયૈ યજતિ યસ્યા ઇષ્ટિં નિર્વપતિ દ્વાદશ વૈ માસાઃ સંવત્સરસ્ય પઞ્ચર્તવ એષ એવ પ્રજાપતિઃ સપ્તદશઃ સર્વં વૈ પ્રજાપતિસ્તત્સર્વેણૈવ તં કામમનપરાધં રાધ્નોતિ યસ્મૈ કામાયેષ્ટિં નિર્વપત્યુપાંશુ દેવતાં યજત્યનિરુક્તં વા ઉપાંશુ સર્વં વા અનિરુક્તં તત્સર્વેણૈવ તં કામમનપરાધં રાધ્નોતિ યસ્મૈ કામાયેષ્ટિં નિર્વપત્યેષ ઇષ્ટેરુપચારઃ - ૧.૩.૫.
એકવિંશતિં સામિધેનીઃ । અપિ દર્શપૂર્ણમાસયોરનુબ્રૂયાદિત્યાહુર્દ્વાદશ વૈ માસાઃ સંવત્સરસ્ય પઞ્ચર્તવસ્ત્રયો લોકાસ્તદ્વિંશતિરેષ એવૈકવિંશો ય એષ તપતિ સૈષા ગતિરેષા પ્રતિષ્ઠા તદેતાં ગતિમેતાં પ્રતિષ્ઠાં ગચ્છતિ તસ્માદેકવિંશતિમનુબ્રૂયાત્ - ૧.૩.૫.
તા હૈતા ગતશ્રેરેવાનુબ્રૂયાત્ । ય ઇચ્છેન્ન શ્રેયાન્ત્સ્યાન્ન પાપીયાનિતિ યાદૃશાય હૈવ સતેઽન્વાહુસ્તાદૃઙ્વા હૈવ ભવતિ પાપીયાન્વા યસ્યૈવં વિદુષ એતા અન્વાહુઃ સો એષા મીમાંસૈવ ન ત્વેવૈતા અનૂચ્યન્તે - ૧.૩.૫.
ત્રિરેવ પ્રથમાં ત્રિરુત્તમામનવાનન્નનુબ્રૂયાત્ । ત્રયો વા ઇમે લોકાસ્તદિમાનેવૈતલ્લોકાન્ત્સન્તનોતીમાંલ્લોકાન્ત્સ્પૃણુતે ત્રય ઇમે પુરુષે પ્રાણા એતમેવાસ્મિન્નેતત્સંતતમવ્યવચ્છિન્નં દધાત્યેતદનુવચનમ્ - ૧.૩.૫.
સ યાવદસ્ય વચઃ સ્યાત્ । એવમેવાનુવિવક્ષેત્તસ્યૈતસ્ય પરિચક્ષીત સામ્યવાન્યાદનવાનન્નનુવિવક્ષંસ્તત્કર્મ વિવૃહ્યેત સા પરિચક્ષા - ૧.૩.૫.
સ યદ્યેતન્નોદાશંસેત ।અપ્યેકૈકામેવાનવાનન્નનુબ્રૂયાત્ તદેકૈકયૈવેમાંલ્લોકાંત્સંતનોત્યેકૈકયેમાંલ્લોકાન્ત્સ્પૃણુતેઽથ યત્પ્રાણં દધાતિ ગાયત્રી વૈ પ્રાણઃ સ યત્કૃત્સ્નાં ગાયત્રીમન્વાહ તત્કૃત્સ્નં પ્રાણં દધાતિ તસ્માદેકૈકામેવાનવાનન્નનુબ્રૂયાત્ - ૧.૩.૫.
તા વૈ સંતતા અવ્યવચ્છિન્ના અન્વાહ । સંવત્સરસ્યૈવૈતદહોરાત્રાણિ સંતનોતિ તાનીમાનિ
સંવત્સરસ્યાહોરાત્રાણિ સંતતાન્યવ્યવચ્છિન્નાનિ પરિપ્લવન્તે દ્વિષત ઉ ચૈવૈતદ્ભ્રાતૃવ્યાય નોપસ્થાનં કરોત્યુપસ્થાનં હ કુર્યાદ્યદસંતતા અનુબ્રૂયાત્તસ્માદ્વૈ સંતતા અવ્યવચ્છિન્ના અન્વાહ - ૧.૩.૫.