શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 1.3.4

૧.૩.૪ પરિધિપરિધાનમ્
તે વા આર્દ્રાઃ સ્યુઃ । એતદ્ધ્યેષાં જીવમેતેન સતેજસ એતેન વીર્યવન્તસ્તસ્માદાર્દ્રાઃ સ્યુઃ - ૧.૩.૪.
સ મધ્યમમેવાગ્રે । પરિધિં પરિદધાતિ ગન્ધર્વસ્ત્વા વિશ્વાવસુઃ પરિદધાતુ વિશ્વસ્યારિષ્ટ્યૈ યજમાનસ્ય પરિધિરસ્યગ્નિરિડ ઈડિત ઇતિ - ૧.૩.૪.
અથ દક્ષિણાં પરિદધાતિ । ઇન્દ્રસ્ય બાહુરસિ દક્ષિણો વિશ્વસ્ય અરિષ્ટ્યૈ યજમાનસ્ય પરિધિરસ્યગ્નિરિડ ઈડિત ઇતિ - ૧.૩.૪.
અથોત્તરં પરિદધાતિ । મિત્રાવરુણૌ ત્વોત્તરતઃ પરિધત્તાં ધ્રુવેણ ધર્મણા વિશ્વસ્યારિષ્ટ્યૈ યજમાનસ્યપરિધિરસ્યગ્નિરિડ ઈડિત ઇત્યગ્નયો હિ તસ્માદાહાગ્નિરિડ ઈડિત ઇતિ - ૧.૩.૪.
અથ સમિધમભ્યાદધાતિ । સ મધ્યમમેવાગ્રે પરિધિમુપસ્પૃશતિ તેનૈતાનગ્રે સમિન્ધેઽથાગ્નાવભ્યાદધાતિ તેનો અગ્નિં પ્રત્યક્ષં સમિન્ધે - ૧.૩.૪.
સોઽભ્યાદધાતિ । વીતિહોત્રં ત્વા કવે દ્યુમન્તં સમિધીમહિ અગ્ને બૃહન્તમધ્વર ઇત્યેતયા ગાયત્ર્યા ગાયત્રીમેવૈતત્સમિન્ધે સા ગાયત્રી સમિદ્ધાન્યાનિ છન્દાંસિ સમિન્ધે છન્દાંસિ સમિદ્ધાનિ દેવેભ્યો યજ્ઞં વહન્તિ - ૧.૩.૪.
અથ યાં દ્વિતીયાં સમિધમભ્યાદધાતિ । વસન્તમેવ તયા સમિન્ધે સ વસન્તઃ સમિદ્ધોઽન્યાનૃતૂન્ત્સમિન્ધ ઋતવઃ સમિદ્ધાઃ પ્રજાશ્ચ પ્રજનયન્ત્યોષધીશ્ચ પચન્તિ સોઽભ્યાદધાતિ સમિદસીતિ સમિદ્ધિ વસન્તઃ - ૧.૩.૪.
અથાભ્યાધાય જપતિ । સૂર્યસ્ત્વા પુરસ્તાત્પાતુ કસ્યાશ્ચિદભિશસ્ત્યા ઇતિ ગુપ્ત્યૈ વા
અભિતઃ પરિધયો ભવન્ત્યથૈતત્સૂર્યમેવ પુરસ્તાદ્ગોપ્તારં કરોતિ નેત્પુરસ્તાન્નાષ્ટ્રા રક્ષાંસ્યભ્યવચરાનિતિ સૂર્યો હિ નાષ્ટ્રાણાં રક્ષસામપહન્તા - ૧.૩.૪.
અથ યામેવામૂં તૃતીયાં સમિધમભ્યાદધાતિ । અનુયાજેષુ બ્રાહ્મણમેવ તયા સમિન્ધે સ બ્રાહ્મણઃ સમિદ્ધો દેવેભ્યો યજ્ઞં વહતિ - ૧.૩.૪.
અથ સ્તીર્ણાં વેદિમુપાવર્તતે । સ દ્વે તૃણે આદાય તિરશ્ચી નિદધાતિ સવિતુર્બાહૂ સ્થ ઇત્યયં વૈ સ્તુપઃ પ્રસ્તરોઽથા તે ભ્રુવાવેવ તિરશ્ચી નિદધાતિ તસ્માદિમે તિરશ્ચ્યૌ ભ્રુવૌ ક્ષત્રં વૈ પ્રસ્તરો વિશ ઇતરં બર્હિઃ ક્ષત્રસ્ય ચૈવ વિશશ્ચ વિધૃત્યૈ તસ્માત્તિરશ્ચી નિદધાતિ તસ્માદ્વેવ વિધૃતી નામ - ૧.૩.૪.
તત્પ્રસ્તરં સ્તૃણાતિ । ઊર્ણમ્રદસં ત્વા સ્તૃણામિ સ્વાસસ્થં દેવેભ્ય ઇતિ સાધું દેવેભ્ય ઇત્યેવૈતદાહ યદાહોર્ણમ્રદસં ત્વેતિ સ્વાસસ્થં દેવેભ્ય ઇતિ સ્વાસદં દેવેભ્ય ઇત્યેવૈતદાહ - ૧.૩.૪.
તમભિનિદધાતિ । આ ત્વા વસવો રુદ્રા આદિત્યાઃ સદન્ત્વિત્યેતે વૈ ત્રયા દેવા યદ્વસવો
રુદ્રા આદિત્યા એતે ત્વાસીદન્ત્વિત્યેવૈતદાહાભિનિહિત એવ સવ્યેન પાણિના ભવતિ - ૧.૩.૪.
અથ દક્ષિણેન જુહૂં પ્રતિગૃહ્ણાતિ । નેદિહ પુરા નાષ્ટ્રા રક્ષાંસ્યાવિશાનિતિ બ્રાહ્મણો
હિ રક્ષસામપહન્તા તસ્માદભિનિહિત એવ સવ્યેન પાણિના ભવતિ - ૧.૩.૪.
અથ જુહૂં પ્રતિગૃહ્ણાતિ । ઘૃતાચ્યસિ જુહૂર્નામ્નેતિ ઘૃતાચી હિ જુહૂર્હિ નામ્ના સેદમ્પ્રિયેણ ધામ્ના પ્રિયં સદ આસીદેતિ ઘૃતાચ્યસ્યુપભૃન્નામ્નેત્યુપભૃતં ઘૃતાચી હ્યુપભૃદ્ધિ નામ્ના સેદં પ્રિયેણ ધામ્ના પ્રિયં સદ આસીદેતિ ઘૃતાચ્યસિ ધ્રુવા નામ્નેતિ ધ્રુવાં ઘૃતાચી હિ ધ્રુવા હિ નામ્ના સેદં પ્રિયેણ ધામ્ના પ્રિયં સદ આસીદેતિ પ્રિયેણ ધામ્ના પ્રિયં સદ આસીદેતિ યદન્યદ્ધવિઃ - ૧.૩.૪.
સ વા ઉપરિ જુહૂં સાદયતિ । અધ ઇતરાઃ સ્રુચઃ ક્ષત્રં વૈ જુહૂર્વિશ ઇતરાઃ સ્રુચઃ ક્ષત્રમેવૈતદ્વિશ ઉત્તરં કરોતિ તસ્માદુપર્યાસીનં ક્ષત્રિયમધસ્તાદિમાઃ પ્રજા ઉપાસતે તસ્માદુપરિ જુહૂં સાદયત્યધ ઇતરાઃ સ્રુચઃ - ૧.૩.૪.
સોઽભિમૃશતિ । ધ્રુવા અસદન્નિતિ ધ્રુવા હ્યસદન્નૃતસ્ય યોનાવિતિ યજ્ઞો વા ઋતસ્ય યોનિર્યજ્ઞે હ્યસદંસ્તા વિષ્ણો પાહિ પાહિ યજ્ઞં પાહિ યજ્ઞપતિમિતિ તદ્યજમાનમાહ પાહિ માં યજ્ઞન્યમિતિ તદપ્યાત્માનં યજ્ઞાન્નાન્તરેતિ યજ્ઞો વૈ વિષ્ણોસ્તદ્યજ્ઞાયૈવૈતત્સર્વં પરિદદાતિ ગુપ્ત્યૈ તસ્માદાહ તા વિષ્ણો પાહીતિ - ૧.૩.૪.