શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 1.2.2

પવિત્રવતિ સમ્વપતિ । પાત્ર્યાં પવિત્રે અવધાય દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવેઽશ્વિનોર્બાહુભ્યાં પૂષ્ણો હસ્તાભ્યાં સમ્વપામીતિ સોઽસાવેવૈતસ્ય યજુષો બન્ધુઃ -

અથાન્તર્વેદ્યુપવિશતિ । અથૈક ઉપસર્જનીભિરૈતિ તા આનયતિ તાઃ પવિત્રાભ્યાં પ્રતિગૃહ્ણાતિ સમાપ ઓષધીભિરિતિ સં હ્યેતદાપ ઓષધીભિરેતાભિઃ પિષ્ટાભિઃ સઙ્ગચ્છન્તે સમોષધયો રસેનેતિ સં હ્યેતદોષધયો રસેનૈતાઃ પિષ્ટા અદ્ભિઃ સંગચ્છન્ત આપો હ્યેતાસાં રસઃ સં રેવતીર્જગતીભિઃ પૃચ્યન્તામિતિ રેવત્ય આપો જગત્ય ઓષધયસ્તા ઉ હ્યેતદુભય્યઃ સમ્પૃચ્યન્તે સં મધુમતીર્મધુમતીભિઃ પૃચ્યન્તામિતિ સં રસવત્યો રસવતીભિઃ પૃચ્યન્તામિત્યેવૈતદાહ -

અથ સંયૌતિ । જનયત્યૈ ત્વા સંયૌમીતિ યથા વા અધિવૃક્તોઽગ્નેરધિ જાયેતૈવં વૈ તત્સંયૌતિ-

અથ દ્વેધા કરોતિ । યદિ દ્વે હવિષી ભવતઃ પૌર્ણમાસ્યાં વૈ દ્વે હવિષી ભવતઃ સ યત્ર પુનર્ન સંહરિષ્યન્ત્સ્યાત્તદભિમૃશતીદમગ્નેરિદમગ્નીષોમયોરિતિ નાના વા એતદગ્રે હવિર્ગૃહ્ણન્તિ તત્સહાવઘ્નન્તિ તત્સહ પિંષન્તિ તત્પુનર્નાના કરોતિ તસ્માદેવમભિમૃશત્યધિવૃણક્ત્યેવૈષ પુરોડાશમધિશ્રયત્યસાવાજ્યમ્ -

તદ્વા એતત્ । ઉભયં સહ ક્રિયતે તદ્યદેતદુભયં સહ ક્રિયતેઽર્ધો હ વા એષ આત્મનો યજ્ઞસ્ય યદાજ્યમર્ધો યદિહ હવિર્ભવતિ સ યશ્ચાસાવર્ધો ય ઉ ચાયમર્ધસ્તા ઉભાવગ્નિં ગમયાવેતિ તસ્માદ્વા એતદુભયં સહ ક્રિયત એવમુ હૈષ આત્મા યજ્ઞસ્ય સંધીયતે -

સોઽસાવાજ્યમધિશ્રયતિ । ઇષે ત્વેતિ વૃષ્ટ્યૈ તદાહ યદાહેષે ત્વેતિ તત્પુનરુદ્વાસયત્યૂર્જે ત્વેતિ યો વૃષ્ટાદૂર્ગ્રસો જાયતે તસ્મૈ તદાહ -

અથ પુરોડાશમધિવૃણક્તિ । ઘર્મોઽસીતિ યજ્ઞમેવૈતત્કરોતિ યથા ઘર્મમ્પ્રવૃંજ્યાદેવં પ્રવૃણક્તિ વિશ્વાયુરિતિ તદાયુર્દધાતિ -

તં પ્રથયતિ । ઉરુપ્રથા ઉરુ પ્રથસ્વેતિ પ્રથયત્યેવૈનમેતદુરુ તે યજ્ઞપતિઃ પ્રથતામિતિ યજમાનો વૈ યજ્ઞપતિસ્તદ્યજમાનાયૈવૈતદાશિષમાશાસ્તે -

તં ન સત્રા પૃથુ કુર્યાત્ । માનુષં હ કુર્યાદ્યત્પૃથું કુર્યાદ્વ્યૃદ્ધં વૈ તદ્યજ્ઞસ્ય યન્માનુષં નેદ્વ્યૃદ્ધં યજ્ઞો કરવાણીતિ તસ્માન્ન સત્રા પૃથું કુર્યાત્ -

અશ્વશફમાત્રં કુર્યાદિત્યુ હૈક આહુઃ । કસ્તદ્વેદ યાવાનશ્વશફો યાવન્તમેવ સ્વયં મનસા ન સત્રા પૃથું મન્યેતૈવં કુર્યાત્ -

તમદ્ભિરભિમૃશતિ । સકૃદ્વા ત્રિર્વા તદ્યદેવાસ્યાત્રાવઘ્નન્તો વા પિંષન્તો વા ક્ષિણ્વન્તિ વા વિ વા વૃહન્તિ શાન્તિરાપસ્તદદ્ભિઃ શાન્ત્યા શમયતિ તદદ્ભિઃ સંદધાતિ તસ્માદદ્ભિરભિમૃશતિ -

સોઽભિમૃશતિ । અગ્નિષ્ટે ત્વચં મા હિંસીદિત્યગ્નિના વા એનમેતદભિતપ્સ્યન્ભવત્યેષ તે ત્વચં મા હિંસીદિત્યેવૈતદાહ-

તં પર્યગ્નિં કરોતિ । અચ્છિદ્રમેવૈનમેતદગ્નિના પરિગૃહ્ણાતિ નેદેનં નાષ્ટ્રા રક્ષાંસિ પ્રમૃશાનિત્યગ્નિર્હિ રક્ષસામપહન્તા તસ્માત્પર્યગ્નિં કરોતિ -

તં શ્રપયતિ । દેવસ્ત્વા સવિતા શ્રપયત્વિતિ ન વા એતસ્ય મનુષ્યઃ શ્રપયિતા દેવો હ્યેષ તદેનં દેવ એવ સવિતા શ્રપયતિ વર્ષિષ્ઠેઽધિ નાક ઇતિ દેવત્રો એતદાહ યદાહ વર્ષિષ્ઠેઽધિ નાક ઇતિ તમભિમૃશતિ શ્રૃતં વેદાનીતિ તસ્માદ્વા અભિમૃશતિ -

સોઽભિમૃશતિ । મા ભેર્મા સંવિક્થા ઇતિ મા ત્વં ભૈષીર્મા સંવિક્થા યત્ત્વાહમમાનુષં સન્તં માનુષોઽભિમૃશામીત્યેવૈતદાહ -

યદા શૃતોઽથાભિવાસયતિ । નેદેનમુપરિષ્ટાન્નાષ્ટ્રા રક્ષાંસ્યવપશ્યાનિતિ નેદ્વેવ નગ્ન ઇવ મુષિત ઇવ શયાતા ઇત્યુ ચૈવ તસ્માદ્વા અભિવાસયતિ -

સોઽભિવાસયતિ । અતમેરુર્યજ્ઞોઽતમેરુર્યજમાનસ્ય પ્રજા ભૂયાદિતિ નેદેતદનુયજ્ઞો વા યજમાનો વા તામ્યાદ્યદિદમભિવાસયામીતિ તસ્માદેવમભિવાસયતિ -

અથ પાત્રીનિર્ણેજનમ્ । અઙ્ગુલિપ્રણેજનમાપ્ત્યેભ્યો નિનયતિ તદ્યદાપ્ત્યેભ્યો નિનયતિ -