સેકોદ્દેશ · શ્લોક 101-120

પ્રજ્ઞારાગદ્રુતાનાં ચ બિન્દૂનાં શિરસઃ ક્રમાત્ ।
પૂર્ણાપદં પ્રવિષ્ટાનાં બન્ધનં પરમાર્થતઃ

યથોદિતઃ ક્રમાચ્ચન્દ્રઃ કલાભિર્યાતિ પૂર્ણતામ્ ।
વાસનાહરણં પૂર્ણા ન ચન્દ્રચ્છેદો ન પૂરણમ્

તથોદિતં ક્રમાજ્જ્ઞાનં ભૂમિભિર્યાતિ પૂર્ણતામ્ ।
ક્લેશાદ્યાહરણં પૂર્ણા ન જ્ઞાનચ્છેદો ન પૂરણમ્

યથા મધ્યશશાઙ્કેન પૂર્ણાયાં ન સ્થિરઃ શશી ।
સંસારવાસનાઙ્કેન તથા ચિત્તં સુખે ઽક્ષરે

ઉત્પત્તિઃ પ્રલયઃ પક્ષઃ શુક્લઃ કૃષ્ણઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ ।
તયોર્મધ્યે તુ યા પૂર્ણા સા પૂર્ણા ન પ્રતિષ્ઠિતા

એકક્ષણાભિસમ્બુદ્ધં પૂર્ણાયાં નિશ્ચલં ભવેત્ ।
યદા વજ્રમણૌ ચિતં તત્ સર્વક્ષણપૂરકમ્

ન સ્થિતિઃ શુક્લપક્ષે ઽસ્ય ગમનં નાસિતે ક્વચિત્ ।
પક્ષદ્વયસ્ય મધ્યસ્થં પૂર્ણાયાં ગતમદ્વયમ્

ઉષ્ણીષાદુદયં તસ્ય પૂર્ણા વજ્રમણૌ ભવેત્ ।
સવિરાગાત્ કલાહાનિ ર્ વજ્રાદ્ધાનેઃ પ્રપૂર્ણતા

ઉષ્ણીસે હ્યુદયો ભૂયઃ પૂર્ણા વજ્રમણૌ પુનઃ ।
સવિરાગાત્ કલાહાનિર્જ્ઞાનહાનિર્ન દેહિનામ્

મહાસુખસ્વભાવો ઽ સ્ય પૂર્ણાશબ્દેન ગીયતે ।
અન્યભાવાન્તરં સર્વં સૃષ્ટિસંહારહેતુકમ્

ભવાદ્ગચ્છતિ નિર્વાણં તસ્માદેતિ પુનર્ભવમ્ ।
સ્વપક્ષાભ્યાં યથાં ચન્દ્રો ઽયનાભ્યાં ભાસ્કરો યથા

પૂર્ણાયાં નિશ્ચલસ્યાસ્ય ભૂમિભિઃ પરિપૂર્ણતા ।
દ્વ્યયુતદ્વ્યષ્ટશતૈઃ શ્વાસૈરક્ષરક્ષણભક્ષિતૈઃ

પક્ષદ્વયં વ્યતિક્રમ્ય ભૂમિભિઃ પરિપૂરિતમ્ ।
દ્વાદશાકારસત્યાર્થં ષોડશાકારમક્ષરમ્

ભૂમિભિર્દ્વાદશાકારં પૂરિતં પરમાદ્વયમ્ ।
કલાભિઃ પૂરિતં ચિત્તં ષોડશાકારમક્ષરમ્

એકાર્થમદ્વયં ધર્મં પરમાર્થમવિનશ્વરમ્ ।
પૂર્ણાવસ્થાં ગતં ચિત્તં આસમન્તાત્ પ્રપૂરિતમ્

વિરાગાદિમહારાગં વજ્રાનઙ્ગં મહાક્ષરમ્ ।
પરિપૂર્ણમસંક્લિષ્ટં પક્ષદ્વય સ્ય વાસનૈઃ

યથા નદ્યુદકં વિષ્ટં સમુદ્રે તત્પયઃસમમ્ ।
તથા ભાવસમૂહો ઽયમક્ષરે તત્સમો ઽ ક્ષરઃ

યથા ધાતુસમૂહો ઽ યં રસત્વં યાતિ ભક્ષિતઃ ।
બીજૈર્બીજસ્વ ભાવં ચ ફલકાલે માનવર્જિતમ્

એવં ભાવસમૂહો ઽપિ પરમાક્ષરભક્ષિતઃ ।
પરમાક્ષરતાં યાતિ સર્વાકારસ્વરૂપધૃક્

ન દંશે વેદનાં વેત્તિ નાન્યત્ર ચાપિ દષ્ટકઃ ।
ન વિષયાનિન્દ્રિયદ્વારૈઃ પૂર્ણાવસ્થાં વિષે ગતે