સૌન્દર્યલહરી · શ્લોક 61-80

અસૌ નાસાવંશસ્ તુહિનગિરિવંશધ્વજપટિ ત્વદીયો નેદીયઃ ફલતુ ફલમ્ અસ્માકમ્ ઉચિતમ્
વહન્ન્ અન્તર્ મુક્તાઃ શિશિરતરનિશ્વાસઘટિતાઃ સમૃદ્ધ્યા યસ્ તાસાં બહિર્ અપિ ચ મુક્તામણિધરઃ ॥

પ્રકૃત્યા રક્તાયાસ્ તવ સુદતિ દન્તચ્છદરુચેઃ પ્રવક્ષ્યે સાદૃશ્યં જનયતુ ફલં વિદ્રુમલતા
ન બિમ્બં તદ્બિમ્બપ્રતિફલનલાભાદ્ અરુણિતં તુલામ્ અધ્યારોઢું કથમ્ ઇવ વિલજ્જેત કલયા ॥

સ્મિતજ્યોત્સ્નાજાલં તવ વદનચન્દ્રસ્ય પિબતાં ચકોરાણામ્ આસીદ્ અતિરસતયા ચઞ્ચુજડિમા
અતસ્ તે શીતાંશોર્ અમૃતલહરીમ્ અમ્લરુચયઃ પિબન્તિ સ્વચ્છન્દં નિશિનિશિ ભૃશં કાઞ્ચિકધિયા ॥

અવિશ્રાન્તં પત્યુર્ ગુણગણકથામ્રેડનજપા જપાપુષ્પચ્છાયા તવ જનનિ જિહ્વા જયતિ સા
યદગ્રાસીનાયાઃ સ્ફટિકદૃષદચ્છચ્છવિમયી સરસ્વત્યા મૂર્તિઃ પરિણમતિ માણિક્યવપુષા ॥

રણે જિત્વા દૈત્યાન્ અપહૃતશિરસ્ત્રૈઃ કવચિભિર્ નિવૃત્તૈશ્ ચણ્ડાંશુત્રિપુરહરનિર્માલ્યવિમુખૈઃ
વિશાખેન્દ્રોપેન્દ્રૈઃ શશિવિશદકર્પૂરશકલા વિલીયન્તે માતસ્ તવ વદનતામ્બૂલકબલાઃ ॥

વિપઞ્ચ્યા ગાયન્તી વિવિધમ્ અવદાનં પશુપતેસ્ ત્વયારબ્ધે વક્તું ચલિતશિરસા સાધુવચને
ત્વદીયૈર્ માધુર્યૈર્ અપલપિતતન્ત્રીકલરવાં નિજાં વીણાં વાણી નિચુલયતિ ચોલેન નિભૃતમ્ ॥

કરાગ્રેણ સ્પષ્ટં તુહિનગિરિણા વત્સલતયા ગિરીશેનોદસ્તં મુહુર્ અધરપાનાકુલતયા
કરગ્રાહ્યં શંભોર્ મુખમુકુરવૃન્તં ગિરિસુતે કથંકારં બ્રૂમસ્ તવ ચિબુકમ્ ઔપમ્યરહિતમ્ ॥

ભુજાશ્લેષાન્ નિત્યં પુરદમયિતુઃ કણ્ટકવતી તવ ગ્રીવા ધત્તે મુખકમલનાલશ્રિયમ્ ઇયમ્
સ્વતઃ શ્વેતા કાલાગરુબહલજમ્બાલમલિના મૃણાલીલાલિત્યમ્ વહતિ યદધો હારલતિકા ॥

ગલે રેખાસ્ તિસ્રો ગતિગમકગીતૈકનિપુણે વિવાહવ્યાનદ્ધત્રિગુણગુણસંખ્યાપ્રતિભુવઃ
વિરાજન્તે નાનાવિધમધુરરાગાકરભુવાં ત્રયાણાં ગ્રામાણાં સ્થિતિનિયમસીમાન ઇવ તે ॥

મૃણાલીમૃદ્વીનાં તવ ભુજલતાનાં ચતસૃણાં ચતુર્ભિઃ સૌન્દર્યં સરસિજભવઃ સ્તૌતિ વદનૈઃ
નખેભ્યઃ સંત્રસ્યન્ પ્રથમમથનાદ્ અન્ધકરિપોશ્ ચતુર્ણાં શીર્ષાણાં સમમ્ અભયહસ્તાર્પણધિયા ॥

નખાનામ્ ઉદ્દ્યોતૈર્ નવનલિનરાગં વિહસતાં કરાણાં તે કાન્તિં કથય કથયામઃ કથમ્ ઉમે
કયા ચિદ્ વા સામ્યં ભજતુ કલયા હન્ત કમલં યદિ ક્રીડલ્લક્ષ્મીચરણતલલાક્ષારુણદલમ્ ॥

સમં દેવિ સ્કન્દદ્વિપવદનપીતં સ્તનયુગં તવેદં નઃ ખેદં હરતુ સતતં પ્રસ્નુતમુખમ્
યદ્ આલોક્યાશઙ્કાકુલિતહૃદયો હાસજનકઃ સ્વકુમ્ભૌ હેરમ્બઃ પરિમૃશતિ હસ્તેન ઝટિતિ ॥

અમૂ તે વક્ષોજાવ્ અમૃતરસમાણિક્યકુતુપૌ ન સંદેહસ્પન્દો નગપતિપતાકે મનસિ નઃ
પિબન્તૌ તૌ યસ્માદ્ અવિદિતવધૂસંગમરસૌ કુમારાવ્ અદ્યાપિ દ્વિરદવદનક્રૌઞ્ચદલનૌ ॥

વહત્ય્ અમ્બ સ્તમ્બેરમદનુજકુમ્ભપ્રકૃતિભિઃ સમારબ્ધાં મુક્તામણિભિર્ અમલાં હારલતિકામ્
કુચાભોગો બિમ્બાધરરુચિભિર્ અન્તઃ શબલિતાં પ્રતાપવ્યામિશ્રાં પુરવિજયિનઃ કીર્તિમ્ ઇવ તે ॥

તવ સ્તન્યં મન્યે ધરણિધરકન્યે હૃદયતઃ પયઃપારાવારઃ પરિવહતિ સારસ્વત ઇવ
દયાવત્યા દત્તં દ્રવિડશિશુર્ આસ્વાદ્ય તવ યત્ કવીનાં પ્રૌઢાનામ્ અજનિ કમનિયઃ કવયિતા ॥

હરક્રોધજ્વાલાવલિભિર્ અવલીઢેન વપુષા ગભીરે તે નાભીસરસિ કૃતસઙ્ગો મનસિજઃ
સમુત્તસ્થૌ તસ્માદ્ અચલતનયે ધૂમલતિકા જનસ્ તાં જાનીતે જનનિ તવ રોમાવલિર્ ઇતિ ॥

યદ્ એતત્ કાલિન્દીતનુતરતરઙ્ગાકૃતિ શિવે કૃશે મધ્યે કિં ચિજ્ જનનિ તવ તદ્ ભાતિ સુધિયામ્
વિમર્દાદ્ અન્યોઅન્યં કુચકલશયોર્ અન્તરગતં તનૂભૂતં વ્યોમ પ્રવિશદ્ ઇવ નાભીકુહરિણીમ્ ॥

સ્થિરો ગઙ્ગાવર્તઃ સ્તનમુકુલરોમાવલિલતા કલાવાલં કુણ્ડં કુસુમશરતેજોહુતભુજઃ
રતેર્ લીલાગારં કિમ્ અપિ તવ નાભીતિ ગિરિજે બિલદ્વારં સિદ્ધેર્ ગિરિશનયનાનાં વિજયતે ॥

નિસર્ગક્ષીણસ્ય સ્તનતટભરેણ ક્લમજુષો નમન્મૂર્તેર્ નાભૌ બલિષુ શનકૈસ્ ત્રુટ્યતએ ઇવ
ચિરં તે મધ્યસ્ય ત્રુટિતતટિનીતીરતરુણા સમાવસ્થાસ્થેમ્નો ભવતુ કુશલં શૈલતનયે ॥

કુચૌ સદ્યઃ સ્વિદ્યત્તટઘટિતકૂર્પાસભિદુરૌ કષન્તૌ દોર્મૂલે કનકકલશાભૌ કલયતા
તવ ત્રાતું ભઙ્ગાદ્ અલમ્ ઇતિ વિલગ્નં તનુભુવા ત્રિધા નદ્ધં દેવિ ત્રિવલિ લવલીવલ્લિભિર્ ઇવ ॥