સર્વતથાગતતત્ત્વસંગ્રહ · અધ્યાય 44

ઇતિ ॥
સુબ્જુગતિઓન્ ઓf મહેસ્વર અન્દ્ હિસ્ રેતિનુએ
અથ વજ્રપાણિઃ સર્વતથાગતાધિપતિઃ સર્વતથાગતાધ્યેષણવચનમુપશ્રુત્ય, તદ્વજ્રં સ્વહૃદિ પ્રતિષ્ઠાપ્ય, તાન્ સર્વતથાગતાન્ આહૂયૈવમાહ । "ભાગવન્તઃ સર્વતથાગતા ન પ્રતિપદ્યામિ" ॥ સર્વતથાગતા પ્રાહુઃ । "કો હેતુઃ?" ॥ વજ્રધરઃ પ્રાહ । "સન્તિ ભગવન્તઃ સત્વાઃ મહેશ્વરા દિદુષ્ટસ] ત્વા, યે યુષ્માભિરપિ સર્વતથાગતૈરવિનેયાઃ, તેષાં મયા કથં પ્રતિપત્તવ્યમ્!" ॥
અથ ભગવાન્ વૈરોચનસ્તથાગતઃ [સર્વતથાગ]તાધિષ્ઠાનેન સર્વતથાગતમહોપાયજ્ઞાનવજ્રન્નામ સમાધિં સમાપન્નઃ । સમનન્તરસમાપન્ને ચાથ તાવદેવ સ[ર્વતથાગ]તાઃ સકલાકાશધાતુપરમાણુરજઃ સમવસરણ[સ્ફરણ] તાય સુમેરુગિરિમૂર્ધ્નિ વજ્રમણિરત્નકૂટાગારે [પુનઃ] સમાજમાગમ્ય, સર્વતથાગતસમતામધ્યાલમ્ભ્ય, ભગવતો વૈરોચનસ્ય શ્રીવત્સહૃદયે પ્રવિષ્ટાઃ ।
અથ ભગવાન્ વૈરોચનસ્તથાગતઃ સર્વતથાગતહૃદયમાત્માનમધિષ્ઠાય સર્વવજ્રસમતયા અશેષાનવશેષસત્વધાતુપરિત્રાણસર્વહિતસુખોત્તમસિદ્ધિહેતોઃ સર્વદુષ્ટવિનયાય ચ, સર્વતથાગતમહાકરુણોપાયસમાધિજ્ઞાનમધ્યાલમ્ભ્ય, સર્વતથાગતમહાકરૂણોપાયક્રોધસમય વજ્રં નામ સમાધિં સમાપન્નઃ । સમનન્તરસમાપન્ને ચાત્રૈતસ્મિન્નેવ ક્ષણે સર્વતથાગતહૃદયેભ્યઃ સર્વતથાગતસમયન્નામ સર્વતથાગતહૃદયં નિશ્ચચાર હું ॥
અથાસ્મિન્ વિનિઃસૃતમાત્રે વજ્રપાણિહૃદયવજ્રાત્સ એવ ભગવાન્ વજ્રધરઃ સમન્તજ્વાલાગર્ભાઃ સભ્રુકુટિભ્રૂભઙ્ગોત્કુઞ્ચિતલલાટવિકટદંષ્ટ્રાકરાલમુખાઃ વજ્રાઙ્કુશકોષપાશાદિવજ્રજ્વાલાન્નિપ્રદીપ્તપ્રહરણવ્યગ્રકરાઃ અનેકવિધવર્ણાલઙ્કારવિચિત્રવેષધરાઃ વજ્રપાણિવિગ્રહા વિનિશ્ચરિત્વા, સર્વલોકધાતુષુ સર્વદુષ્ટવિનયઙ્કૃત્વા, ભગવતો વૈરોચનસ્ય સર્વતો વજ્રધાતુમહામણ્ડલયોગેન ચન્દ્રમણ્ડલાશ્રિતા ભુત્વેદમુદાનમુદાનયિંસુઃ ॥
અહો હ્યુપાયવિનયં મહોપાયવતામહં ।
યત્સત્વોપાયવિનયાત્ક્રોધત્વં યાન્તિ નિર્મલા ॥ ઇતિ ॥
અથ ભગવાન્ વૈરોચનસ્તથાગતઃ સર્વતથાગતાપ્રપઞ્ચધર્મતામધ્યાલમ્ભ્ય, સર્વતથાગતમહાક્રોધવજ્રસમયવજ્રાધિષ્ઠાનન્નામ સમાધિં સમાપદ્યેમં સર્વતથાગતવજ્ર-હુઙ્-કરન્નામ સર્વતથાગતહૃદયં વિદ્યોત્તમમભાષત્ ।
ઓં સુંભ નિસુંભ હું ।
ગૃહ્ણ ગૃહ્ણ હું ।
ગૃહ્ ણાપય હું ।
આનય હોં ભગવન્ ।
વજ્ર હું ફટ્ ॥
અથાસ્મિન્ વિનિઃસૃતમાત્રે સર્વતથાગતહૃદયેભ્યો ભગવાન્વજ્રપાણિર્વિનિઃસૃત્ય, સર્વલોકધાતુપ્રસરમેઘસમુદ્રેભ્યો યાવન્તઃ સર્વતથાગતાઃ સબોધિસત્વપર્ષદ્મણ્ડલાઃ સમાધિષ્ઠાયાકૃષ્ય, વજ્રસમયમહામણ્ડલે પ્રવેશ્ય, સમયૈર્બધ્વા, પુનરપ્યેકઘનો મહાવજ્રક્રોધકાયો ભૂત્વા, ભગવતો [વૈરો]ચનસ્ય હૃદયે સ્થિત્વેમમુદાનમુદાનયામાસ ।
અહો હિ બોધિચૈત્તસ્ય સર્વતો ભદ્રતાનઘા ।
યત્સત્વવિનયાદ્યાતિ ક્રોધો ઽપિ રમણીય[તામ્ ॥ ઇતિ] ॥
અથ સ મહાવજ્રક્રોધકાયો ભગવતો હૃદયાદવતીર્ય, સર્વતથાગતાનાં પુરતશ્ચન્દ્રમણ્ડલાશ્રિતો ભૂત્વા, પુનરપ્યાજ્ઞાં માર્ગયા[માસ] ॥
અથ ભગવાન્ સર્વતથાગતસમયાકર્ષણવજ્રન્નામ સમાધિં સમાપદ્યેદં સર્વતથાગતસમયાઙ્કુશન્નામ સર્વતથાગતહૃદયં સ્વહૃ[દય]ન્ નિશ્ચચાર હું ટક્કિ જ્જઃ ॥
અથાસ્મિન્ વિનિઃસૃતમાત્રે સર્વલોકધાતુપ્રસરમેઘસમુદ્રેષુ યાવન્તસ્ત્રૈલોક્યાધિપતયો મહેશ્વરાદયસ્તે સ[ર્વે સ]ર્વલોકસન્નિવેશગણપરિવૃતાઃ અશેષાનવશેષાઃ સર્વતથાગતસમયવજ્રાઙ્કુ શેનાકૃષ્ટાઃ સમાના યેન સુમેરુગિરિમૂર્ધા [યેન] ચ વજ્રમણિરત્નશિખરકૂટાગારસ્તેનોપસંક્રમ્ય, ભગવતો વજ્રમણિરત્નશિખરકૂટાગારસ્ય સર્વતઃ પરિવાર્યાવસ્થિતા અભૂવન્ ॥
અથ વજ્રપાણિસ્તદ્વજ્રં સ્વહૃદયાદ્ગૃહ્યોલ્લાલયન્ સર્વાવન્તં સકલત્રૈધાતુકત્રિલોકચક્રમવલોક્યૈવમાહ । "પ્રતિપદ્યત [માર્ષા]સ્સર્વતથાગતશાસને, મમ ચાજ્ઞાં પાલયત!" । અથ ત એવમાહુઃ । "કથમ્ પ્રતિપદ્યામઃ?" । ભગવાન્ વજ્રપાણિરાહ । "બુદ્ધ ધર્મં ચ સઙ્ઘં ચ શરણગમનં પ્રતિપત્તિતઃ, સર્વજ્ઞજ્ઞાનલાભાય પ્રતિપદ્યધ્વં માર્ષા!" ઇતિ ॥
અથ યો ઽસ્મિન્ લોકધાતૌ સકલત્રૈલોક્યાધિપતિર્મહાદેવઃ સર્વત્રૈલોક્યાધિપત્યગર્વિતો મહાક્રોધતાન્દર્શયન્નેવમાહ । "અહં ભો યક્ષ ત્રૈલોક્યાધિપતિરીશ્વરઃ કર્તા વિકર્તા સર્વભૂતેશ્વરો દેવાતિદેવો મહાદેવઃ; તત્કથમહં તે યક્ષજ્ઞાઙ્કરિષ્યામી-?" તિ ॥
અથ વજ્રપાણિઃ પુનરપિ વજ્રમુલ્લાલયન્નાજ્ઞાપ્યતિ । "ભો દુષ્ટસત્ત્વ શીઘ્રં પ્રવિશ મણ્ડલં, મમ ચ સમયે તિષ્ઠ!" ।
અથ મહાદેવો દેવો ભગવન્તમિદમવોચત્ । "કો ઽયં ભગવન્નીદૃશઃ સત્વો યો ઽયમીશ્વરસ્યૈવમાજ્ઞાન્દદાતિ?" ।
અથ ભગવાન્ સર્વાવન્તં મહેશ્વરાદિત્રૈલોક્યગણમાહૂયૈવમાહ । "પ્રતિપદ્યત માર્ષાસ્ત્રિશરણગમનસમયસંવરે; માયં વજ્રપાણિર્યક્ષઃ ક્રૂરઃ ક્રોધનશ્ચણ્ડો મહાબોધિસત્વશ્ચ વો દીપ્તેન વજ્રેણ સકલમેવ ત્રૈધાતુકં નાશયેદ્" ઇતિ ।
અથ મહેશ્વરઃ સકલત્રૈલોક્યાધિપત્યતયા સ્વજ્ઞાનવશિતયા ચ ભગવતો વજ્રપાણેર્ભયસન્દર્શનાર્થં મહાચણ્ડક્રોધતાં મહાભૈરવરૂપતાં મહાજ્વાલોત્સૃજનતાં મહા[રૌ]દ્રાહાસતાં સહગણૈઃ સન્દર્શયન્નેવમાહ । "અહં ભોઃ સકલત્રૈલોક્યાધિપસ્ત્વં મમાજ્ઞાન્દદાસી-" તિ ॥
અથ વજ્રપાણિસ્તદ્વજ્રં [સગર્વમ્] ઉલ્લાલયન્ વિહસન્નેવમાહ । "પ્રતિપદ્ય ભો કટપૂતનમાનુષમાન્સાહાર ચિતિભસ્મભક્ષ્યભોજ્ય શય્યાસનપ્રાવરણ મમાજ્ઞા[મ્પાલય]!" । અથ મહેશ્વરો મહાદેવઃ સકલં ત્રૈલોક્યં મહાક્રોધાવિષ્ટમધિષ્ઠાય, એવમાહ । "ત્વમપિ મમાજ્ઞાં પાલય, સમયે ચ પ્રતિ[પદ્ય!" ઇ]તિ ॥
અથ વજ્રાપાણિર્મહાક્રોધરાજો ભગવન્તમેતદવોચદ્ । "અયમ્ભગવન્મહાદેવો દેવઃ સ્વજ્ઞાનબલગર્વાત્ મહેશ્વર્યા[ધિપ]ત્યાત્ ચ સર્વતથાગતશાસને ન પ્રણમતિ ।
તત્કથમસ્ય ક્રિયત?" ઇતિ ॥
અથ ભગવાન્ સર્વતથાગતહૃદયસંભૂતં મહાવજ્રસ[મયં] સ્મારયતિ ઓં નિસુમ્ભ વજ્ર હું ફટ્ ॥
અથ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વઃ સ્વવજ્રહૃદયમુદાજહાર હું ॥ અથાસ્મિન્ ભાષિતમાત્ર સકલત્રૈધાતુકસન્નિપતિતા મહાદેવાદયઃ સર્વત્રૈલોક્યાધિપતયઃ અધોમુખાઃ પ્રપતિતાઃ આર્તસ્વરં મન્વન્તો ભગવતો વજ્રપાણેશ્ચ શરણં ગતાઃ । સ ચ મહાદેવો દેવો ભૂમ્યાં પ્રપતિતો નિશ્ચેષ્ટીભૂતો મૃતઃ ॥
અથ ભગવાન્ જાનન્નેવ વજ્રપાણિમેવમાહ । "પ્રતિપદ્યસ્વ વજ્રપાણે અસ્ય સકલત્રિલોકચક્રસ્યાભયાય, મા પઞ્ચત્વમાપાદય" । અથ વજ્રપાણિર્મહાક્રોધરાજો ભગવતો વચનમુપશ્રુત્ય તાં સર્વદેવાદીનાહૂયૈવમાહ । "બુદ્ધં ધર્મ સઙ્ઘં ચ શરણં પ્રતિપદ્યત, મમાજ્ઞાકારિતાયાં ચ, યદીષ્ટં વઃ સ્વજીવિતમ્" ઇતિ । અથ ત એવમાહુઃ । "સબુદ્ધધર્મસઙ્ઘસમુદ્રાંચ્છરણં ગચ્છામઃ, ત્વચ્છાસનાજ્ઞાં ન જાનીમ" ઇતિ ॥

અથ ભગવાન્ વૈરોચનસ્તથાગતસ્તાનાહૂયૈવમાહ । "અયં ભો દેવો ઽસ્માકં સર્વતથાગતાધિપતિઃ સર્વતથાગતપિતા સર્વતથાગતાજ્ઞાકરઃ સર્વતથાગતજ્યેષ્ઠપુત્રો ભગવાં સમન્તભદ્રો બોધિસત્વો મહાસત્વઃ સર્વસત્વવિનયેન કાર્યકરણતયા મહાક્રોધરાજ્યતાયામભિષિક્તઃ । તત્કસ્માદ્ધેતોઃ? । સન્તિ યુષ્મદ્મધ્યે મહાદેવાદયો દુષ્ટગણાસ્ તે સર્વતથાગતૈરપિ ન શક્યાઃ શાન્તયા પાપેભ્યો નિવારયિતું । તેષાં પાપસત્વાનાં નિગ્રહાય અધિતિષ્ઠિતસ્તદ્યુસ્માભિરસ્ય સમયે સ્થાતવ્યમિત્યાજ્ઞા" ઇતિ । ત એવમાહુર્ । "અસ્માકં ભગવન્નસ્માજ્જીવિતવિપ્રલાયાત્પરિત્રાયસ્વ । યામાજ્ઞાન્દાસ્યતિ તત્કરિષ્યમહ" ઇતિ । ભગવાનાહ । "હં ભો માર્ષા એતમેવ શરણં ગચ્છતાયમેવ વઃ પરિત્રાસ્યતિ, નાન્ય" ઇતિ ॥
અથ તે ત્રિલોકસકલત્રૈધાતુકસન્નિપતિતાઃ ત્રિભુવ[નપત]યો યેન ભગવાન્ વજ્રધરસ્તેનાભિમુખા એકકણ્ઠેન મહાર્તાન્ સ્વરાન્પ્રમુઞ્ચત એવમાહુઃ । "પરિત્રાયસ્વ ભો ભગવન્ પરિત્રાયસ્વ અતો મરણદુઃખાદ્" ઇતિ ॥
અથ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વસ્તાં દેવાદીનાહૂયૈવમાહ । "હં ભો દુષ્ટાઃ પ્રતિપદ્યત મમ શાસને । મા વો [દીપ્તેના]નેન વજ્રેણ એકજ્વાલીકૃત્ય, સર્વાનેવ ભસ્મીકુર્યામ્" ઇતિ । ત એવમાહુઃ । "સમન્તભદ્રસ્ત્વં ભગવન્સર્વતથાગતચિત્તોત્પાદ[ઃ શાન્તવિનીતઃ] સર્વસત્વહિતૈષી સર્વસત્વાભયપ્રદઃ । તત્કથં ભગવન્નસ્માકન્નિર્દહિષ્યતી-?" તિ । અથ વજ્રપાણિર્મહાક્રોધરજસ્તાનેવમાહ । "[અહં ભો] માર્ષાઃ સમન્તભદ્રો યેન સર્વતથાગતાજ્ઞાકારિત્વાદ્યુષ્મદ્વિધાનાં દુષ્ટસત્વજાતીયાનાં પાપચિત્તાનાં સંશોધનાર્થાય, વિનાશયામિ યદિ મત્સમયે ન તિષ્ઠત" ઇતિ । તે પ્રાહુર્ "એવમસ્ત્વિ" તિ ॥
અથ વજ્રપાણિર્મહાક્રોધરાજો મહેશ્વરં મુક્ત્વાન્યાન્દેવાનાશ્વાસ્યોત્થાપનાર્થમિદમ્ વજ્રોત્તિષ્ઠન્નામ સર્વતથાગતહૃદયમભાષત્ વજ્રોત્તિષ્ઠ ॥ અથાસ્મિન્ ભાષિતમાત્રે મહેશ્વરં મુક્ત્વા સર્વે તે ત્રિધાતુકસન્નિપતિતાસ્ત્રિભુવનપતયઃ સપરિવારાઃ સંમૂર્ચ્છિતાઃ સમાનાઃ સમાશ્વસ્તહૃદયા અભૂવન્ દિવ્યાનિ સુખાન્યનુભવન્તો વિગતભયચ્છભિતરોમહર્ષા ભગવન્તં વજ્રપાણિનમવલોકયન્તઃ સમુત્થિતા ઇતિ ॥
અથ ભગવાન્ વજ્રપાણિં બોધિસત્વમામન્ત્રયામાસ । "અયં મહાસત્વો મહાદેવો દેવાધિપતિર્નોત્થાપિતઃ, તત્કિમસ્ય જીવિતવિપ્રણાશેન કૃતેન?; જીવાપયૈનં, સત્પુરુષો ઽયં ભવિષ્યતી-" તિ । અથ વજ્રપાણિર્ "એવમસ્ત્વ્" ઇતિ કૃત્વેદં મૃત સંજીવનહૃદયમુદાજહાર વજ્રાયુઃ ॥ અથાસ્મિન્ ભાષિતમાત્રે મહાદેવો દેવો મૃતઃ સંજીવ્યોત્થાતુમિચ્છતિ, ન શક્તો વ્યુત્થાતું । તતો ભગવન્તમેતદવોચત્ । "કિમહં ભગવતા એવં શાસ્યામિ?" । ભગવાનાહ । "ન ત્વં પ્રતિપદ્યસ્વાસ્ય મહાસત્પુરુષસ્યાજ્ઞાઙ્કર્તુ । અયમેવ તેન શાસ્તિ, નાહં" । મહેશ્વરઃ પ્રાહ । "કિન્ન ત્વં ભગવંચ્છક્તો ઽસ્માદ્દૃષ્ટસત્વાન્પરિત્રાતુમ્?" ઇતિ । ભગવાનાહ । "નાહમસ્માત્સમર્થઃ પરિત્રાતું" । આહ । "તત્કસ્માદ્ધેતોર્" । આહ । "સર્વતથાગતાધિપતિત્વાત્" । આહ । "નાહં ભગવં ભગવતો ભાષિતસ્યાર્થમાજાને । કિન્તુ યત્ર હિ નામ તથાગતાનામપિ સર્વત્રૈધાતુકાધિપતીનામન્યો ઽધિપતિસ્તન્ન જાને કો ઽયમ્" ઇતિ ॥
અથ ભગવાન્ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વઃ પુનરપિ મહાદેવમાહૂયૈવમાહ । "ન પ્રતિપ[દ્યસિ કિં] દુષ્ટસત્વ મમાજ્ઞાઙ્કર્તુમ્?" ઇતિ । અથ મહાદેવો વજ્રસત્વવચનમુપશ્રુત્ય કુપિતશ્ચણ્ડીભૂતસ્તથા પતિત એવ પુનરપિ મહારૌદ્રરૂપતાં દર્શય[ન્ને]વમાહ । "મરણમપ્યુત્સહામિ; ન ચ તવાજ્ઞાઙ્કરિષ્યામિ" ॥
અથ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વો મહાકોપતાં સન્દર્શયન્સ્વક્રમતાલાદિદ[મનુચ]રન્ નિશ્ચચાર ઓં પાદાકર્ષણ વજ્ર હૂં ॥
અથ ભગવતશ્ચરણતાલાત્સમન્તજ્વાલા ગર્ભાકૃતભ્રુકુટીદંષ્ટ્રાકરાલમહાવક્ત્રો વજ્રા નુચરો ભગવતો વજ્રપા] ણેઃ પુરતઃ સ્થિત્વાજ્ઞાં માર્ગયામાસ ॥
અથ વજ્રાપાણિર્મહેશ્વરસંશોધનનિમિત્તમેવમાહ ઓં પાદાકર્ષાકર્ષસ્ય સર્વવજ્રધરાનુચર [કણ્ડ કણ્ડ વ]જ્ર હૂં જઃ ॥
અથૈવમુક્તે મહાદેવ ઉમાદેવીસહિતઃ ઊર્ધ્વપાદો નગ્નઃ સર્વજગદ્ભિરુપહસ્યમાનઃ પાદાકર્ષણવજ્રાનુચરેણ ભગવ[તો વજ્રપા]ણેઃ પુરતઃ પાદતાલે સ્થાપિત ઇતિ ।
અથ વજ્રપાણિર્બોધિસત્વો ભગવન્તમેતદવોચત્ । "અયં ભગવન્ દુષ્ટસત્વઃ સપત્નીકઃ કિં કરોમિ?" [ઇતિ] । ભગવાનાહ ઓં વજ્રાક્રમ હોઃ ॥ અથૈવમુક્તે વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વો મહાદેવં વામપાદાક્રાન્તં કૃત્વા, દક્ષિણેન ચોમા [યાઃ સ્તનૌ પીડ]યન્નિદં સ્વહૃદયમુદાજહાર ઓં વજ્રાવિશ હનય ત્રં ત્રટ્ ॥
અથાસ્મિન્ ભાષિતમાત્રે મહાદેવઃ સમાવિષ્ટ્વા, સ્વકરસહસ્રેણ મુખ[સહ]સ્ત્રમહનત્ । અથ વજ્રમણિરત્નશિખરકૂટાગારસ્ય બાહ્યતઃ સર્વત્રિભુવનૈર્મહાનાદો મુક્તઃ । "અયં સો ઽસ્માકમધિપતિરનેન મહાત્મના [શાસ્યત" ઇતિ] ॥
અથ ભગવાન્ મહાદેવસ્યોપરિ મહાકરુણામુત્પાદ્ય, ઇદં સર્વબુદ્ધમૈત્રીહૃદયમભાષત્ ઓં બુદ્ધ મૈત્રી વજ્ર રક્ષ હં ॥
અથાસ્મિન્ ભાષિતમાત્રે મહાદેવસ્ય તદાવેશદુઃખમુપશાન્તં । તચ્ચ વજ્રપાણિપાદતલસ્પર્શમનુત્તરસિદ્ધ્યભિષેકસમાધિવિમોક્ષધારણી જ્ઞાનાભિજ્ઞાવાપ્તયે યાવત્ તથાગતત્વાય સંવૃત્ત ઇતિ । અથ મહાદેવો ભગવત્પાદતલસ્પર્શાત્સર્વતથાગતસમાધિધારણીવિમોક્ષસુખાન્યનુભવન્ત મહાદેવકાયં વજ્રપાણિપાદમૂલે નિપાતયિત્વા, અધસ્તાદ્ દ્વાત્રિંશદ્ગઙ્ગાનદીવાલુકોપમલોકધાતુપરમાણુરજઃ સમા લોકધાતવો ઽતિક્રમ્ય, ભસ્મચ્છત્રા નામ લોકધાતુસ્તત્ર ભસ્મેશ્વરનિર્ઘોષો નામ તથાગત ઉત્પન્નઃ । અથ તસ્માન્મહાદેવકાયાદિદમુદાનં નિઃ સૃતવાન્ ।
અહો હિ સર્વબુદ્ધાનાં બુદ્ધજ્ઞાનમનુત્તરં ।
પાતયિત્વાક્ષરપદે નિર્વૃત્તૌ સ્થાપયન્તિ હિ ॥ ઇતિ ॥
અથ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વસ્તાનન્યાન્ નારાયણાદાન્ સર્વત્રિલોકાધિપતીનેવમાહ । "પ્રવિશધ્વં માર્ષા અસ્મિન્સર્વતથાગતવજ્રસમયમહામણ્ડલે; પ્રવિષ્ટ્વા સર્વતથાગતસમયમનુપાલયત!" । ત એવમાહુઃ । "યથા જ્ઞાપયસિ તથા કુર્મ" ઇતિ ॥
અથ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વસ્તાંસ્ત્રિભુવનસન્નિવેશાનાહૂયૈવમાહ । "પ્રતિગૃણ્હત માર્ષાઃ પુનસ્ત્રિશરણગમનશિક્ષાસમયસંવરં, મમ ચ સમયે તિષ્ઠત!" । ત એવમાહુઃ "એવમસ્ત્વિતિ । કિન્તુ વયં તવ સમયમ્ [અકોવિદાઃ]" ।
અથ વજ્રપાણિઃ સ્વસમયમનુપ્રાદાત્ । બોધિચિત્તં સમુત્પદ્ય યથા ચ ક્રમતઃ પર[મ્ । બોધ્યર્થાય યથાબલં યત]ધ્વં સુસમાહિતાઃ ॥
અથ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વઃ તેષાં દેવાદીનાં, "પ્રવેશમહાસમયમુદ્રાં બન્ધાન" ઇતિ કૃત્વા, બન્ધયન્તિ સ્મ, અનેન [મહાસમય]મુદ્રાહૃદયેનેતિ ।
ઓં વજ્ર સમય ગૃહ્ણ બન્ધ સમયં,
વજ્રસત્વ સમયમનુસ્મર સર્વતથાગતસમયસ્ત્વં ।
દૃઢી મે ભવ, સ્થિરો મે ભવ, [આહાર્યો મે ભવ, અપ્રતિહા]ર્યો મે ભવ,
સર્વકર્મસુ ચ મે ચિત્તશ્રેયઃ કુરુ ।
હ હ હ હ હૂં ॥

અથાસ્મિન્નુચ્ચારિતમાત્રે સકલત્રૈધાતુકત્રિભુવનજનસનિવેશસ્ય[વજ્રક્રોધતેરિન્તિરિમુદ્રાપાણિભ્યામાવિશ્ય બન્ધતો દૃઢીભૂતેતિ ॥
નેw નમેસ્ ઓf સર્વ દેઇતિએસ્
અથ વજ્રપાણિર્યથાવત્પ્રવેશયિત્વા, સર્વમહામણ્ડલં યથાનુપૂર્વેણ દેશયિત્વા, વજ્રરત્નાભિષેકૈરભિષિચ્ય, વજ્રચિન્હાનિ ચ કરેભ્યો દત્વા, વજ્રનામાભિષેકૈરભિષિચ્ય, સર્વતથાગતસત્વાર્થતાયાં સ્થાપયામાસ । અથ સર્વત્રૈલોક્યાધિપતીનાં કર્મ ભવતિ । તદ્યથા, મહેશ્વરાય ક્રોધવજ્રઃ, નારાયણાય માયાવજ્રઃ, સનત્કુમારાય વજ્રઘણ્ટઃ, બ્રહ્મણે મૌનવજ્રઃ, ઇન્દ્રાય વજ્રાયુધઃ, ઇતિ વિદ્યારાજ્યકા ઇત્યભિષિક્તાઃ । તતો ઽન્તરીક્ષચરાણાં સર્વદેવાધિપ[તીનામનુપ્રાદાત્ ।] તદ્યથા, અમૃતકુણ્ડલે વજ્રકુણ્ડલિઃ, ઇન્દવે વજ્રપ્રભઃ, મહાદણ્ડાગ્રાય વજ્રદણ્ડઃ, પિઙ્ગલાય વજ્રપિઙ્ગલઃ, ઇત્યેવમાદાય વજ્રક્રોધા ઇત્યભિષિક્તાઃ । તત આકાશચરાણાં સર્વદેવાધિપતીનામનુપ્રાદાત્ । તદ્યથા, મધુમત્તાય વજ્રશૌણ્ડઃ, મધુકરાય વજ્રમાલા, જયાય વજ્રવશી, જયાવહાય વિજયવજ્ર, ઇત્યેવમાદ્યા ગણપતય ઇત્યભિષિક્તાઃ । તતો ભૌમાનાં સર્વદેવાધિપતીનામનુપ્રાદાત્ । તદ્યથા, કોશપાલાય વજ્રમુસલઃ, વાયવે વજ્રાનિલઃ, અગ્નયે વજ્રાનલઃ, કુબેરાય વજ્રભૈરવઃ, ઇત્યેવમાદયો દૂતા ઇત્યભિષિક્તાઃ । તતઃ પાતાલાધિપતીનાં સર્વદેવાનામનુપ્રાદાત્ । તદ્યથા, વરાહાય વજ્રાઙ્કુશઃ, યમાય વજ્રકાલઃ, પૃથ્વીચૂલિકાય વજ્રવિનાયકઃ, વરુણાય નાગવજ્રઃ, ઇત્યેવમાદ્યાશ્ચેટકા ઇત્યભિષિક્તાઃ ॥
નેw નમેસ્ ઓf સૈવ ગોદ્દેસ્સેસ્
તતસ્ત્રૈલોક્યાધિપતિઃ સર્વદેવીનાં વજ્રરત્નાભિષેકેણાભિષિચ્ય, સ્વચિન્હેભ્યો વજ્રાધિષ્ઠાપ્ય, [વજ્ર] નામાભિષેકેણાભિષિચ્ય, સર્વતથાગતસત્વાર્થતાયાં પ્રતિષ્ઠાપયામાસ । તદ્યથા, ઉમાયૈ ક્રોધવજ્રાગ્નિઃ, રુક્મિણ્યૈ [વજ્રસૌવર્ણી], ષષ્ઠ્યૈ વજ્રકૌમારી, બ્રહ્માણ્યૈ વજ્રશાન્તિઃ, ઇન્દ્રાણ્યૈ વજ્રમુષ્ટિરિ, ત્યેવમાદ્યા વજ્રરાજનિકા ઇત્યભિષિક્તાઃ । તતો ઽન્તરીક્ષચરીણાં [સર્વમા]તૃણામનુપ્રાદાત્ । તદ્યથા, અમૃતાયૈ વજ્રામૃતા, રોહિણ્યૈ વજ્રકાન્તિઃ, દણ્ડહારિણ્યૈ દણ્ડવજ્રાગ્રા, જાતાહારિણ્યૈ વજ્ર[મેખલા], ઇત્યેવમાદ્યા વજ્રક્રોધિન્ય ઇત્યભિષિક્તાઃ । તતઃ ખેચરીણાં સર્વમાતૄણામનુપ્રાદાત્ । તદ્યથા, મારણ્યૈ વજ્રવિલયા, [અશના]યૈ વજ્રાશના, વસનાયૈ વજ્રવસના, રત્યૈ વજ્રવશા, ઇત્યેવમાદ્યા ગણિકા ઇત્યભિષિક્તાઃ । તતો ભૂચરીણાં સર્વમાતૄણામનુપ્રાદાત્ । તદ્યથા, શિવાયૈ વજ્રદૂતી, વાયવ્યૈ વેગવજ્રિણી, આગ્નેધ્ર્યાયૈ વજ્રજ્વાલા, કુબેર્યૈ વજ્રવિકટા, ઇત્યેવમાદ્યા વજ્રદૂત્ય ઇત્યભિષિક્તાઃ । તતઃ પાતાલવાસિનીનાં સર્વમાતૄણામનુપ્રાદાત્ । વારાહ્યૈ વજ્રમુખી, ચામુણ્ડાયૈ વજ્રકાલી, ચ્છિન્નનાસાયૈ વજ્રપૂતના, વારુણ્યૈ વજ્રમકરી, ઇત્યેવમાદ્યા વજ્રચેટ્ય ઇત્યભિષિક્તાઃ ॥
અથ વજ્રપાણિર્મહાબોધિસત્વઃ તેષાં સર્વપ્રવિષ્ટાનામ્બુદ્ધજ્ઞાનાનિ નિષ્પાદ્ય, સર્વમુદ્રાબન્ધાનિ શિક્ષયિત્વા, વજ્રસમયાન્યનુપ્રાદાત્ અનેન શપથહૃદયેન ।
અયં વજ્રો મહાવજ્રસ્સર્વબુદ્ધૈરધિષ્ઠિતઃ ।
સમયવ્યતિક્રમાત્ક્ષિપ્રં ભસ્મીકુર્યત્કુલાનિ તુ ॥
ઓં હન સમય હું ફટ્
મુદ્ર
તતો હૃદયગ્રહણમુદ્રમનુપ્રાદાત્ ।
વજ્રમુદ્રાદ્વિકં બધ્વા તર્જન્યઙ્કુશબન્ધિતં ।
વલિતોદ્વલિતં કુર્યાદ્યસ્તુ કાર્યાર્થચિન્તકઃ

તસ્ય યુષ્માભિઃ પુરતઃ સ્થાતવ્યં કાર્યસિદ્ધયે ।
મા વો જીવિતનાશાય ભવેત્સમયો હ્યયમ્

વજ્રબન્ધં દૃઢીકૃત્ય કુઞ્ચિતાગ્ર્યા સુયન્ત્રિતં ।
સન્ધાયાઙ્ગુષ્ઠયુગલં પીડયેન્મધ્યમાદ્વયં

અયં વઃ સમયો હન્યાદ્ યદિં કશ્ચિદતિક્રમેત્ ।
બન્ધં સમયમુદ્રાયા વજ્રવિદ્યાધરસ્ય તુ

કનિષ્ઠાઙ્ગ લિબન્ધન્તુ વજ્રમુદ્રાદ્વિકસ્ય તુ ।
પૃષ્ઠતો ઽગ્રાઙ્ગુ લિગ્રસ્તં પરિવર્ત્ય શિરે સ્થિતં

વજ્રવિદ્યાધરાબન્ધઃ સમયા ઽયં મહાત્મનઃ ।
યસ્તુ ક્રોધો નિરીક્ષેત સ્થેયન્તસ્ય પુરસ્તથા

વજ્રરક્ષાં દૃઢાં બધ્વા વજ્રબન્ધં તુ પીડયેત્ ।
ભૌમાનાં સમયો હ્યેષ સર્વસત્વાભિરક્ષકઃ

યસ્તુ કશ્ચિત્પરિત્રાર્થે બન્ધેત્ક્રોધસમન્વિતઃ ।
રક્ષાયૈ[ય]સ્ય સત્વસ્ય સ્થાતવ્યં તસ્ય પૃષ્ઠતઃ

વજ્રમુદ્રદ્વિકં બધ્વા વમવજ્રાગ્રપીડિતા ।
વલિતોદ્વલિતં કૃત્વા સ્ફોટયેત્કન્યસાઙ્ગલિ

ય[દિ ક્રોધં સમાવિશેત્] પ્રયુઞ્ચેત્ સમયોહ્ય ।
તસ્ય યુષ્માભિઃ પુરતઃ સ્થેયં સર્વાગ્રસિદ્ધય ॥ ઇતિ

ગ્રન્થિતં વજ્રબન્ધેન દૃઢન્તર્જની [યોગેન] ।
મધ્યમાઙ્ગુષ્ઠમુખયોર્વજ્રમુદ્રાં પરિક્ષિપેત્

પરિવર્ત્ય લલાટે તુ સ્થાપ્ય યસ્તુ સમાવ્હયેત્ ।
તસ્ય સ્થેયં પુરઃ શશ્વદ્ યદિ જીવિ[તં સ્થાપયેદ્