સાર્ધત્રિશતિકાલોત્તરાગમ · અધ્યાય 13

અથાતઃ સમ્પ્રવક્ષ્યામિ સૃષ્ટિં મન્ત્રલિપેઃ ક્રમાત્
યથા તુ સકલો દેવો નિષ્કલેન સમન્વિતઃ ॥

કલામુત્પાદયામાસ સર્વમન્ત્રપ્રવર્તિકામ્
ઓંકારમૂર્ધ્નિ મધ્યસ્થ ઓંકારવ્યાપકસ્તથા ॥

ઓંકારપ્રથમાં રેખાં સૃજતિ પ્રભુઃ(?)
વિદ્યા નામ કલા સા તુ વર્ણે વર્ણે વ્યવસ્થિતા ॥

ઓંકારસ્ય ઉકારાભા રેખા યા સમ્પ્રદૃશ્યતે
પ્રતિષ્ઠા નામ સા જ્ઞેયા ઉકારાક્ષરસમ્ભવા ॥

મૂર્ધ્નિ તસ્ય ભવેદ્યાસૌ સૂક્ષ્મરેખા નિરઞ્જના
મકારો હ્યભવત્તત્ર નિવૃત્તિર્નામ સા કલા ॥

ઓંકારમૂર્ધ્નિ સંયુક્તા લય ઓંકારમૂર્ધનિ
રેખેયં વ્યોમ્નિ નિર્વાણા સા કલા શાન્તિરુચ્યતે ॥

સંયોગાત્સમ્પ્રકાશેત નિષ્કલે સકલે સ્થિતા
મૂર્ધન્યાક્રાન ઓંકારે શબ્દસ્તત્ર તુ જાયતે ॥

સા શક્તિઃ પરમા સૂક્ષ્મા બિન્દુના સહિતા મતા
દીપાદિવ મહત્તેજો વિસ્ફુલિઙ્ગશિખાન્વિતમ્ ॥

નિપતન્તી ત્રિધા યાતિ શિવવિદ્યાત્મકૈર્યથા
શાન્તિર્વિદ્યા પ્રતિષ્ઠા ચ નિવૃત્તિશ્ચેતિ તાઃ કલાઃ ॥

યા કલા રેખિની તત્ર પતિતા બિન્દુના સહ
સવિદ્યેશઃ શિવઃ પ્રોક્તો દેવદેવઃ સદાશિવઃ ॥

પ્રથમં તસ્ય તદ્બીજં નાદબિન્દુરિતીરિતમ્
ન જહાતિ પરં સ્થાનં શાશ્વતં ધ્રુવમવ્યયમ્ ॥

બિન્દું તદુદરે ક્ષિપ્ત્વા માતૃવત્પરિરક્ષતિ
તસ્યોર્ધ્વં વામપાર્શ્વે ઽથ વિષ્ણુબીજં પ્રતિષ્ઠિતમ્ ॥

દક્ષિણં બ્રહ્મયોનિસ્થમ્ એકમેવ ત્રિધા સ્થિતમ્
પાર્શ્વબિન્દુદ્વયોપેતા સા રેખા મધ્યતઃ સ્થિતા ॥

તત્ર દેવઃ શિવઃ સૂક્ષ્મો ગૂઢસ્તિષ્ઠતિ શંકરઃ
તદ્બીજં પરમં દેવં શક્તિગર્ભો મહેશ્વરઃ ॥

યતઃ પ્રવર્તતે સર્વં મન્ત્રતન્ત્રં ચરાચરમ્
અવ્યક્તં પરમં સૂક્ષ્મં શક્તિદેહં નિરઞ્જનમ્ ॥

શિવં ત્વનાદિનિધનં યં બુદ્ધ્વા નાભિજાયતે
દક્ષિણસ્થં હિ યદ્બીજં જ્ઞાનશક્તિઃ પરા હિ સા ॥

તદ્બીજમપરં બ્રહ્મા યત્ર ગૂઢઃ સ તિષ્ઠતિ
વામગો ઽથ પરો બિન્દુઃ ક્રિયાશક્તિઃ પરા હિ સા ॥

તત્ર વિષ્ણુઃ સ્વયં બીજે ગૂઢઃ સૂક્ષ્મો નિરઞ્જનઃ
એષ દેવો ઽપિ સર્ગસ્થો વિસૃષ્ટો યઃ સ શમ્ભુના ॥

નિગૂઢત્વાન્ન પશ્યન્તિ યેન સૃષ્ટં ચરાચરમ્
વિસર્ગાજ્જાયતે સૃષ્ટિર્ ઈશ્વરઃ પ્રભુરેવ સઃ ॥

વિસૃષ્ટં યેન તદ્બીજં વિસર્ગસ્તેન ચોચ્યતે
તેન ચાપૂરિતમિદં જગત્સર્વં ચ તન્મયમ્ ॥

શક્તિરશ્મિસમૂહેન શતશો ઽથ સહસ્રશઃ
સૃજતિ ગ્રસતિ હ્યેષ સંયોજકવિયોજકઃ ॥

જ્ઞાનશક્ત્યા ચ ભગવાન્ અનુગૃહ્ણાતિ વૈ શિવઃ
વિસર્ગાચ્ચ ભવેત્સૃષ્ટિઃ સંહારો બિન્દુના સહ
નિર્વાણં તત્ત્વવિજ્ઞાનં તન્ત્રવિસ્તારગોચરઃ ॥