સઙ્ઘભેદવસ્તુ · ભાગ 6167

16. તદ્યથા ભદન્ત આમ્રાણિ પૃષ્ટઃ લકુચાનિ વ્યાકુર્યાત્, લકુચાનિ વા પૃષ્ટઃ આમ્રાણિ વ્યાકુર્યાદ્ એવ પૂરણઃ કાશ્યપઃ મયા સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલં પૃષ્ટઃ નાસ્તિતામ્ એવ વ્યાકાર્ષીત્; તસ્ય મમ ભદન્ત એતદ્ અભવત્; ન મમ પ્રતિરૂપં સ્યાદ્ યન્ માદૃશો વિજ્ઞપુરુષઃ સાધુરૂપસંમતં વિષયનિવાસિનં શ્રમણં વા બ્રાહ્મણં વા સંમુખમ્ અવસાદયેદ્ ઇતિ; સો ઽહં ભદન્ત પૂરણસ્ય કાશ્યપસ્ય ભાષિતં નાભિનન્દામિ ન પ્રતિક્રોશામિ; ( અ 505અ ) અનભિનન્દ્ય અપ્રતિક્રોશ્ય ઉત્થાયાસનાત્ પ્રક્રાન્તઃ
મસ્કરી ગોશાલિપુત્રઽ થેઓર્ય્
17. સો ઽહં યેન મસ્કરી ગોશાલિપુત્રઃ તેનોપસંક્રાન્તઃ; ઉપસંક્રમ્ય મસ્કરિણં ગોશાલિપુત્રમ્ એવં વદામિ: ઇમે ભદન્ત મસ્કરિન્ પૃથગ્લોકેશિલ્પસ્થાનકર્મસ્થાનિકાઃ; તદ્યથા માલાકારાઃ નડકારાઃ નૈષદ્યિકાઃ યાવસિકાઃ સૂતાઃ હસ્ત્યારોહાઃ અશ્વારોહાઃ રથિકાઃ ત્સરુકાઃ ધનુર્ગ્રહાઃ સેવાઃ ચેટાઃ પિણ્ડભુજઃ ઉગ્રાઃ શૂરાઃ પ્રસ્કન્દિનઃ મહાનગ્નાઃ રાજપુત્રાઃ આરાધકાઃ કલ્પકાઃ સ્નપકાઃ; તે સ્વકસ્વકૈઃ શિલ્પસ્થાનકર્મસ્થાનૈઃ કૃત્યાનિ કુર્વન્તિ, દાનાનિ દદતિ, પુણ્યાનિ કુર્વન્તિ, ભૃત્યાન્ બિભ્રતિ; પંચભિશ્ ચ કામગુણૈઃ સમર્પિતાઃ સમન્વઙ્ગીભૂતાઃ ક્રીડન્તિ રમન્તે પરિચારયન્તિ; લભ્યમ્ એવંરૂપાણાં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલં પ્રજ્ઞપ્તુમ્
18. સ એવમ્ આહ: અહમ્ અસ્મિ મહારાજ એવંદૃષ્ટિર્ એવંવાદી; નાસ્તિ હેતુઃ નાસ્તિ પ્રત્યયઃ; સત્વા સંક્લિષ્યન્તે? અહેત્વપ્રત્યયં સત્વાઃ સંક્લિષ્યન્તે; નાસ્તિ હેતુઃ નાસ્તિ પ્રત્યયઃ સત્વાઃ વિશુધ્યન્તે ( સ્બ્વ્ ઇઇ 222 ) અહેત્વપ્રત્યયં સત્વા વિશુધ્યન્તે; નાસ્તિ હેતુર્ નાસ્તિ પ્રત્યયઃ; સત્વાનામ્ અજ્ઞાનાદર્શને ભવતઃ અહેત્વપ્રત્યયં સત્વાનામ્ અજ્ઞાનાદર્શને ભવતઃ; નાસ્તિ હેતુર્ નાસ્તિ પ્રત્યયઃ; સત્વાનાં જ્ઞાનાદર્શને ભવતઃ? અહેત્વપ્રત્યયં સત્વાનાં જ્ઞાનાદર્શને ભવતઃ; નાસ્તિ બલં નાસ્તિ વીર્યં નાસ્તિ બલવીર્યં નાસ્તિ પુરુષકારઃ નાસ્તિ પરાક્રમાઃ નાસ્તિ પુરુષકારપરાક્રમઃ; નાસ્ત્ય્ આત્મકારઃ ન પરકારઃ અનાત્મકારપરકારાઃ સર્વે ભૂતાઃ અસ્થામા અબલા અવશા અવીર્યા અપરાક્રમાઃ નિયતસંગતિભાવપરિણતાઃ સુખદુઃખં પ્રતિસંવેદયન્તે યદુત ષટ્સ્વ્ અભિજાતિષુ
19. તદ્યથા પુરુષઃ આમ્રાણિ પૃષ્ટઃ લકુચાનિ વ્યાકુર્યાત્, લકુચાનિ વા પૃષ્ટઃ આમ્રાણિ વ્યાકુર્યાદ્ એવમ્ એવ મસ્કરી ગોશાલિપુત્રઃ મયા સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલં પૃષ્ટઃ અહેતુતામ્ એવ વ્યાકાર્ષીત્; તસ્ય મમ એતદ્ અભવત્; કથમ્ ઇદાનીં માદૃશો વિજ્ઞપુરુષઃ સાધુરૂપસંમતં વિષયનિવાસિનં શ્રમણં વા બ્રાહ્મણં વા સંમુખમ્ અવસાદયેદ્ ઇતિ; સો ઽહં મસ્કરિણો ગોશાલિપુત્રસ્ય ભાષિતં નાભિનન્દામિ ન પ્રતિક્રોશામિ; અનભિનન્દ્ય અપ્રતિક્રોશ્ય ઉત્થાય આસનાત્ પ્રક્રાન્તઃ
સઞ્જયી વૈરટ્ટીપુત્રઽસ્ થેઓર્ય્
20. સો ઽહં યેન સઞ્જયી વૈરટ્ટીપુત્રસ્ તેનોપસંક્રાન્તઃ; ઉપસંક્રમ્ય સઞ્જયિનં વૈરટ્ટીપુત્રમ્ ઇદમ્ અવોચમ્: ઇમે ભદન્ત સઞ્જયિન્ પૃથગ્લોકેશિલ્પસ્થાનકર્મસ્થાનિકાઃ; તદ્યથા માલાકારાઃ નડકારાઃ નૈષદ્યિકાઃ યાવસિકાઃ સૂતાઃ હસ્ત્યારોહાઃ અશ્વારોહાઃ રથિકાઃ ત્સરુકાઃ ધનુર્ગ્રહાઃ સેવાઃ ચેટાઃ પિણ્ડભુજઃ ઉગ્રાઃ શૂરાઃ પ્રસ્કન્દિનઃ મહાનગ્નાઃ રાજપુત્રાઃ આરાધકાઃ કલ્પકાઃ સ્નપકાઃ; તે સ્વકસ્વકૈઃ શિલ્પસ્થાનકર્મસ્થાનૈઃ કૃત્યાનિ કુર્વન્તિ, દાનાનિ દદતિ, પુણ્યાનિ કુર્વન્તિ, ભૃત્યાન્ બિભ્રતિ; પંચભિશ્ ચ કામગુણૈઃ સમર્પિતાઃ સમન્વઙ્ગીભૂતાઃ ક્રીડન્તિ રમન્તે પરિચારયન્તિ; લભ્યમ્ એવંરૂપાણાં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલં પ્રજ્ઞપ્તુમ્
21. સ એવમ્ આહ: અહમ્ અસ્મિ મહારાજ એવંદૃષ્ટિર્ એવંવાદી; કુર્વતઃ કારયતઃ છિન્દતઃ છેદયતઃ પચતઃ પાચયતઃ હિંસતો ઘાતયતઃ પ્રાણિનો હિંસતઃ અદત્તમ્ આદદતઃ કામેષુ મિથ્યા ચરતઃ સંપ્રજાનં ( અ 505બ્ ) મૃષાવાદં ભાષમાણસ્ય મદ્યપાનં ( સ્બ્વ્ ઇઇ 223 ) પિબતઃ સન્ધિં છિન્દતો ગ્રન્થિં મુઞ્ચતઃ નિર્લોપં હરતઃ પરિપન્થં તિષ્ઠતઃ; ગ્રામઘાતં કુર્વતઃ, નગરઘાતં જનપદઘાતં ક્ષુરપર્યન્તીકૃતેન વા ચક્રેણ યે ઽસ્યાં મહાપૃથિવ્યાં પ્રાણિનસ્ તાન્ સર્વાન્ સંછિન્દતઃ સંભિન્દતઃ સંકુટ્ટયતઃ સંપ્રદાલયતઃ તાન્ સર્વાન્ સંછિન્દ્ય સંભિન્દ્ય સંકુટ્ટ્ય સંપ્રદાલ્ય એકમાંસખલં કુર્વતઃ માંસપિણ્ડં માંસપુઞ્જં માંસરાશિમ્; ઇદં પ્રતિસંશિક્ષતો નાસ્ત્ય્ અતોનિદાનં પાપં નાસ્ત્ય્ અતોનિદાનં પાપસ્યાગમઃ દક્ષિણેન નદીં ગઙ્ગાં છિન્દન્ ભિન્દન્ વાગચ્છેદ્ ઉત્તરેણ વા નદ્યા ગંગાયા દદદ્ વ્યજમાનાઃ આગચ્છેન્ નાસ્ત્ય્ અતોનિદાનં પુણ્યપાપં; નાસ્ત્ય્ અતોનિદાનં પુણ્યપાપસ્યાગમઃ; યદુત દાનેન દમેન સંયમેન અર્થચર્યયા સમાનાર્થતયા ઇતિ કુર્વતા ન ક્રિયત એવ પુણ્યમ્ ઇતિ
22. તદ્યથા ભદન્ત પુરુષઃ આમ્રાણિ પૃષ્ટઃ લકુચાનિ વ્યાકુર્યાત્, લકુચાનિ વા પૃષ્ટઃ આમ્રાણિ વ્યાકુર્યાદ્ એવમ્ એવ સઃ; મયા સઞ્જયી વૈરટ્ટીપુત્રઃ સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલં પ્રશ્નં પૃષ્ટઃ અક્રિયામ્ એવ વ્યાકાર્ષીત્; તસ્ય મમ એતદ્ અભવત્; કથમ્ ઇદાનીં માદૃશો વિજ્ઞપુરુષઃ સાધુરૂપસંમતં વિષયનિવાસિનં શ્રમણં વા બ્રાહ્મણં વા સંમુખમ્ અવસાદયેદ્ ઇતિ; સો ઽહં સઞ્જયિનો વૈરટ્ટીપુત્રસ્ય ભાષિતં નાભિનન્દામિ ન પ્રતિક્રોશામિ; અનભિનન્દ્ય અપ્રતિક્રોશ્ય ઉત્થાયાસનાત્ પ્રક્રાન્તઃ
અજિત કેશકમ્બલઽસ્ થેઓર્ય્
23. સો ઽહં યેન અજિતઃ કેશકમ્બલસ્ તેનોપસંક્રાન્તઃ; ઉપસંક્રમ્ય અજિતં કેશકમ્બલમ્ ઇદમ્ અવોચમ્: ઇમે ભદન્ત અજિત પૃથગ્લોકેશિલ્પસ્થાનકર્મસ્થાનિકાઃ; તદ્યથા માલાકારાઃ નડકારાઃ નૈષદ્યિકાઃ યાવસિકાઃ સૂતાઃ હસ્ત્યારોહાઃ અશ્વારોહાઃ રથિકાઃ ત્સરુકાઃ ધનુર્ગ્રહાઃ સેવાઃ ચેટાઃ પિણ્ડભુજઃ ઉગ્રાઃ શૂરાઃ પ્રસ્કન્દિનઃ મહાનગ્નાઃ રાજપુત્રાઃ આરાધકાઃ કલ્પકાઃ સ્નપકાઃ; તે સ્વકસ્વકૈઃ શિલ્પસ્થાનકર્મસ્થાનૈઃ કૃત્યાનિ કુર્વન્તિ, દાનાનિ દદતિ, પુણ્યાનિ કુર્વન્તિ, ભૃત્યાન્ બિભ્રતિ; પંચભિશ્ ચ કામગુણૈઃ સમર્પિતાઃ સમન્વઙ્ગીભૂતાઃ ક્રીડન્તિ રમન્તે પરિચારયન્તિ; લભ્યમ્ એવંરૂપાણાં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલં પ્રજ્ઞપ્તુમ્ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 224 )

24. એવમ્ ઉક્તઃ અજિતઃ કેશકમ્બલઃ મામ્ ઇદમ્ અવોચત્: અહમ્ અસ્મિ મહારાજ એવંદૃષ્ટિર્ એવંવાદી; સપ્ત ઇમે કાયાઃ અકૃતાઃ અકૃતકૃતાઃ અનિર્મિતાઃ અનિર્માણકૃતાઃ અવધ્યાઃ કૂટસ્થાઃ ઇષીકાવદ્ અવસ્થિતઃ; કતમે સપ્ત તદ્યથા પૃથિવીકાયઃ અપ્કાયઃ તેજઃકાયઃ વાયુકાયઃ સુખં દુઃખં જીવજીવમ્ એવ સપ્તમમ્ ઇતીમે સપ્ત કાયાઃ અકૃતાઃ અકૃતકૃતાઃ અનિર્મિતાઃ અનિર્માણકૃતાઃ અવધ્યાઃ કૂટસ્થાઃ ઇષીકાવદ્ અવસ્થિતઃ; તે નેઞ્જન્તિ; ન પરિણમન્તિ; નાન્યોન્યં વ્યાબાધન્તે પુણ્યાય વા પાપાય વા; પુણ્યપાપાય વા; સુખાય વા દુઃખાય વા; સુખદુઃખાય વા; યો ઽપ્ય્ અસૌ પુરુષઃ પુરુષસ્ય શિરશ્ છિનત્તિ સો ઽપિ ન કિંચિલ્ લોકે વ્યાબાધતે ત્રસં વા સ્થાવરં વા સપ્તાનાં કાયાનાં વિવરમ્ અન્તરેણ શસ્ત્રં વ્યતિવર્તતે; ન ચાત્ર જીવો વધ્યતે; તત્ર નાસ્તિ કશ્ચિદ્ હન્તા વા ઘાતયિતા વા ( અ 506અ ) છેત્તા વા છેદયિતા વા; સ્મર્તા વા સ્મારયિતા વા; ચોત્તા વા ચોદયિતા વા; વિજ્ઞપ્તા વા વિજ્ઞાપયિતા વા; ચતુર્દશેમાનિ યોનિપ્રમુખસહસ્રાણિ ષષ્ટિસહસ્રાણિ મહાપ્રતિપદઃ ષટ્ શતાનિ પઞ્ચ ચ કર્માણિ ત્રીણિ ચ કર્માણિ દ્વે ચ કર્મણી કર્મ ચ અર્ધકર્મ ચ દ્વાષષ્ટિઃ કર્માણિ દ્વાષષ્ટિઃ અન્તરપ્રતિપદઃ સપ્ત સંજ્ઞાઃ વિંશત્યધિકં નરકશતં ત્રિંશદધિકમ્ ઇન્દ્રિયશતં ષટ્ત્રિંશદ્ રજોધાતવઃ એકાન્નપઞ્ચાશન્ નાગકુલસહસ્રાણિ એકાન્નપઞ્ચાશત્ સુપર્ણિકુલસહસ્રાણ્ય્ એકાન્નપઞ્ચાશદ્ આજીવકુલસહસ્રાણ્ય્ એકાન્નપઞ્ચાશદ્ અચેલકુલસહસ્રાણ્ય્ એકાન્નપઞ્ચાશન્ નિગ્રન્થકુલસહસ્રાણ્ય્ સપ્ત સંજ્ઞિકલ્પાઃ સપ્ત ( સ્બ્વ્ ઇઇ 225 ) અસંજ્ઞિકલ્પાઃ સપ્ત સુરાઃ સપ્ત પૈશાચાઃ સપ્ત આદિત્યાઃ સપ્ત માનુષાઃ સપ્ત સરાંસિ સપ્ત સરશ્શતાનિ સપ્ત અપાયાઃ સપ્ત અપાયશતાનિ સપ્ત સ્વપ્નાઃ સપ્ત સ્વપ્નશતાનિ સપ્ત પ્રબુદ્ધાઃ સપ્ત પ્રબુદ્ધશતાનિસપ્ત પ્રપાતાઃ સપ્ત પ્રપાતશતાનિ ષડ્ અભિજાતયો દશ અભિવૃદ્ધયઃ અષ્ટૌ મહાપુરુષભૂમયઃ ઇતિ; ઇમાનિ ચતુરશીતિર્ મહાકલ્પસહસ્રાણિ યાનિ બાલશ્ ચ પણ્ડિતશ્ ચ સંધાવ્ય સંસૃત્ય દુઃખસ્યાન્તં કુરુતઃ; તદ્યથા લઘુસૂત્રગુડકમ્ ઉપરિ વિહાયસા ક્ષિપ્તં યાવત્ પૃથિવીમ્ ઉદ્વેષ્ટ્યમાનં પરૈત્ય્ એવમ્ એવૈતાનિ ચતુરશીતિર્ મહાકલ્પસહસ્રાણિ યાનિ બાલશ્ ચ પણ્ડિતશ્ ચ સંધાવ્ય સંસૃત્ય દુઃખસ્યાન્તં કુરુતઃ; તત્ર નાસ્તિ કશ્ચિત્ શ્રમણો વા બ્રાહ્મણો વા ય એવં વદેત્: અહમ્ અનેન શીલેન વા વ્રતેન વા તપસા વા બ્રહ્મચર્યવાસેન વા અપરિપક્વં વા કર્મ પરિપાચયિષ્યામિ પરિપક્વં વા કર્મ સ્પૃષ્ટ્વા વાન્તીકરિષ્યામિ; ધ્રુવમ્ ઇદં સુખદુઃખમ્; ઉત્કર્ષાપકર્ષૌ ન પ્રજ્ઞાયેતે; એવં વા નો વા તુલિતઃ સંસારઃ ઇતિ
25. તદ્યથા ભદન્ત પુરુષઃ આમ્રાણિ પૃષ્ટઃ લકુચાનિ વ્યાકુર્યાત્, લકુચાનિ વા પૃષ્ટઃ આમ્રાણિ વ્યાકુર્યાદ્ એવમ્ એવ અજિતઃ કેશકમ્બલઃ સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલં પૃષ્ટઃ સંસારશુદ્ધતામ્ એવ વ્યાકાર્ષીત્; તસ્ય મમ એતદ્ અભવત્; કથમ્ ઇદાનીં માદૃશો વિજ્ઞપુરુષઃ સાધુરૂપસંમતં વિષયનિવાસિનં શ્રમણં વા બ્રાહ્મણં વા સંમુખમ્ અવસાદયેદ્ ઇતિ; સો ઽહમ્ અજિતસ્ય કેશકમ્બલસ્ય ભાષિતં નાભિનન્દામિ ન પ્રતિક્રોશામિ; અનભિનન્દ્ય અપ્રતિક્રોશ્ય ઉત્થાયાસનાત્ પ્રક્રાન્તઃ
નિર્ગ્રન્થ જ્ઞાતિપુત્રઽસ્ થેઓર્ય્
26. સો ઽહં યેન નિર્ગ્રન્થો જ્ઞાતિપુત્રઃ તેનોપસંક્રાન્તઃ; ઉપસંક્રમ્ય નિર્ગ્રન્થં જ્ઞાતિપુત્રમ્ ઇદમ્ અવોચમ્: ઇમે ભદન્ત ( સ્બ્વ્ ઇઇ 226 ) જ્ઞાતિપુત્ર પૃથગ્લોકેશિલ્પસ્થાનકર્મસ્થાનિકાઃ; તદ્યથા માલાકારાઃ નડકારાઃ નૈષદ્યિકાઃ યાવસિકાઃ સૂતાઃ હસ્ત્યારોહાઃ અશ્વારોહાઃ રથિકાઃ ત્સરુકાઃ ધનુર્ગ્રહાઃ સેવાઃ ચેટાઃ પિણ્ડભુજઃ ઉગ્રાઃ શૂરાઃ પ્રસ્કન્દિનઃ મહાનગ્નાઃ રાજપુત્રાઃ આરાધકાઃ કલ્પકાઃ સ્નપકાઃ; તે સ્વકસ્વકૈઃ શિલ્પસ્થાનકર્મસ્થાનૈઃ કૃત્યાનિ કુર્વન્તિ, દાનાનિ દદતિ, પુણ્યાનિ કુર્વન્તિ, ભૃત્યાન્ બિભ્રતિ; પંચભિશ્ ચ કામગુણૈઃ સમર્પિતાઃ સમન્વઙ્ગીભૂતાઃ ક્રીડન્તિ રમન્તે પરિચારયન્તિ; લભ્યમ્ એવંરૂપાણાં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલં પ્રજ્ઞપ્તુમ્
27. ( અ 506બ્ ) સ એવમ્ આહ: અહમ્ અસ્મિ મહારાજ એવંદૃષ્ટિર્ એવંવાદી; યત્ કિંચિદ્ અયં પુરુષપુદ્ગલઃ પ્રતિવેદયતે સર્વં તત્ પૂર્વહૈતુકમ્ ઇતિ પુરાણાનાં કર્મણાં તપસા વાન્તીભાવઃ; નવાનાં કર્મણામ્ અકરણસતુસમુદ્ઘાતઃ; એવમ્ આય્ત્યામ્ અનવસ્રવઃ; અનવસ્રવાત્ કર્મક્ષયઃ; કર્મક્ષયાદ્ દુહ્ખક્ષયઃ; દુઃખક્ષયાદ્ દુઃખસ્યાન્તક્રિયા ભવતિ ઇતિ
28. તદ્યથા ભદન્ત પુરુષઃ આમ્રાણિ પૃષ્ટો લકુચાનિ વ્યાકુર્યાત્, લકુચાનિ વા પૃષ્ટઃ આમ્રાણિ વ્યાકુર્યાદ્ એવમ્ એવ મયા ભદન્ત નિર્ગ્રન્થો જ્ઞાતિપુત્રઃ સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલં પૃષ્ટઃ પૂર્વકૃતહેતુતામ્ એવ વ્યાકાર્ષીત્; તસ્ય મમ ભદન્ત એતદ્ અભવત્; ન મમ પ્રતિરૂપં સ્યાદ્ યદ્ અહં સાધુરૂપસંમતં વિષયનિવાસિનં શ્રમણં વા બ્રાહ્મણં વા સંમુખમ્ અવસાદયેયમ્ ઇતિ; સો ઽહં નિર્ગ્રન્થસ્ય જ્ઞાતિપુત્રસ્ય ભાષિતં નાભિનન્દામિ ન પ્રતિક્રોશામિ; અનભિનન્દ્ય અપ્રતિક્રોશ્ય ઉત્થાયાસનાત્ પ્રક્રાન્તઃ
કકુદ કાત્યાયનઽસ્ થેઓર્ય્
29. સો ઽહં યેન કકુદઃ કાત્યાયનસ્ તેનોપસંક્રાન્તઃ; ઉપસંક્રમ્ય કકુદં કાત્યાયનમ્ ઇદમ્ અવોચમ્: ઇમે ભદન્ત કાત્યાયન પૃથગ્લોકેશિલ્પસ્થાનકર્મસ્થાનિકાઃ; તદ્યથા માલાકારાઃ નડકારાઃ નૈષદ્યિકાઃ યાવસિકાઃ સૂતાઃ હસ્ત્યારોહાઃ અશ્વારોહાઃ રથિકાઃ ત્સરુકાઃ ધનુર્ગ્રહાઃ સેવાઃ ચેટાઃ પિણ્ડભુજઃ ઉગ્રાઃ શૂરાઃ પ્રસ્કન્દિનઃ મહાનગ્નાઃ રાજપુત્રાઃ આરાધકાઃ કલ્પકાઃ સ્નપકાઃ; તે સ્વકસ્વકૈઃ શિલ્પસ્થાનકર્મસ્થાનૈઃ કૃત્યાનિ કુર્વન્તિ, દાનાનિ દદતિ, પુણ્યાનિ કુર્વન્તિ, ભૃત્યાન્ બિભ્રતિ; પંચભિશ્ ચ કામગુણૈઃ સમર્પિતાઃ સમન્વઙ્ગીભૂતાઃ ક્રીડન્તિ રમન્તે પરિચારયન્તિ; લભ્યમ્ એવંરૂપાણાં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલં પ્રજ્ઞપ્તુમ્
30. એવમ્ ઉક્તઃ કકુદઃ કાત્યાયનઓ મામ્ ઇદમ્ અવોચત્: અહમ્ અસ્મિ મહારાજ એવંદૃષ્ટિર્ એવંવાદી; યદિ માં કશ્ચિદ્ ઉપસંક્રમ્ય એવં પૃચ્છેદ્: અસ્તિ પરલોક ઇતિ તસ્ય ચ સ્યાદ્ અસ્તિ પરલોક ઇતિ તસ્યાહમ્ અસ્તિ પરલોક ઇતિ પ્રશ્નં પૃષ્ટો વ્યાકુર્યાં નાસ્તિ પરલોકઃ અસ્તિ ચ નાસ્તિ ચ નૈવાસ્તિ ન નાસ્તિ પરલોક એવં વા નો વા અન્યથા વા ન વા નો વા ન વા નો વા ન ત્વ્ ઇતિ વા નો વા પરલોક ઇતિ તસ્ય ચ સ્યાન્ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 227 ) ન વા નો વા ન ન્વ્ ઇતિ વા નો વા પરલોક ઇતિ તસ્યાહં ન વા નો વા ન ન્વ્ ઇતિ વા નો વા પ્રશ્નં પૃષ્ટો વ્યાકુર્યામ્ ઇતિ
31. સો ઽહં ભદન્ત ચિન્તયામિ એતદ્: યે કેચિદ્ અસ્મિન્ રાજગૃહે પ્રવ્રજિતસમાપન્નાઃ પ્રતિવસન્તિ અયં તેષાં મૂર્ખતરશ્ ચ જડતરશ્ ચ સ્થપિણ્ડતરશ્ ચ યદુત કકુદઃ કાત્યાયનઃ ઇતિ; તસ્ય મમ એતદ્ અભવત્; ન મમ પ્રતિરૂપં સ્યાદ્ યદ્ અહં સાધુરૂપસંમતં વિષયનિવાસિનં શ્રમણં વા બ્રાહ્મણં વા સંમુખમ્ અવસાદયેયમ્ ઇતિ; સો ઽહં કકુદસ્ય કાત્યાયનસ્ય ભાષિતં નાભિનન્દામિ ન પ્રતિક્રોશામિ; અનભિનન્દ્ય અપ્રતિક્રોશ્ય ઉત્થાયાસનાત્ પ્રક્રાન્તઃ
અજાતશત્રુ પ્રોપોઉન્દ્સ્ થે qઉએસ્તિઓન્ તો થે બુદ્ધ

32. સો ઽહં ભગવન્તમ્ એતમ્ અર્થં પરિપૃચ્છામિ યદ્ ઇમે ભદન્ત પૃથગ્લોકેશિલ્પસ્થાનકર્મસ્થાનિકાઃ; તદ્યથા માલાકારાઃ નડકારાઃ નૈષદ્યિકાઃ યાવસિકાઃ સૂતાઃ હસ્ત્યારોહાઃ અશ્વારોહાઃ રથિકાઃ ત્સરુકાઃ ધનુર્ગ્રહાઃ સેવાઃ ચેટાઃ પિણ્ડભુજઃ ઉગ્રાઃ શૂરાઃ પ્રસ્કન્દિનઃ મહાનગ્નાઃ રાજપુત્રાઃ આરાધકાઃ કલ્પકાઃ સ્નપકાઃ; તે સ્વકસ્વકૈઃ શિલ્પસ્થાનકર્મસ્થાનૈઃ કૃત્યાનિ કુર્વન્તિ, દાનાનિ દદતિ, પુણ્યાનિ કુર્વન્તિ, ભૃત્યાન્ બિભ્રતિ; પંચભિશ્ ચ કામગુણૈઃ સમર્પિતાઃ સમન્વઙ્ગીભૂતાઃ ક્રીડન્તિ રમન્તે પરિચારયન્તિ; લભ્યમ્ એવંરૂપાણાં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલં પ્રજ્ઞપ્તુમ્ ? ( અ 507અ )
બુદ્ધઽસ્ રેપ્લ્ય્
33. તેન હિ મહારાજ ત્વામ્ એવ પ્રક્ષ્યામિ; યથા તે ક્ષમતે તથૈવં વ્યાકુરુ; તદ્યથા મહારાજ ઇહ તે દાસઃ સ્યાત્ પ્રેષ્યો નિર્દેશ્યો ભુજિષ્યઃ નયેનકામંગમઃ; સ ત્વાં પશ્યેદ્ ઉપરિપ્રાસાદતલગતં પંચભિઃ કામગુણૈઃ સમર્પિતં સમન્વઙ્ગીભૂતં નિષ્પુરુષેણ તૂર્યેણ ક્રીડન્તં રમમાણં પરિચારયન્તં; દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ અસ્યૈવં સ્યાદ્: રાજા માગધઃ અજાતશત્રુર્ વૈદેહીપુત્રઃ પુરુષઃ; અહમ્ અપિ પુરુષઃ; નાન્યત્ર રાજા માગધઃ અજાતશત્રુર્ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 228 ) વૈદેહીપુત્રઃ પૂર્વં કૃતત્વાત્ પુણ્યાનામ્ ઉપચિતત્વાદ્ એતર્હ્ય્ ઉપરિપ્રાસાદતલગતઃ નિષ્પુરુષેણ તૂર્યેણ ક્રીડતિ રમતે પરિચારય્તિ; યન્ન્વ્ અહં કંચિદ્ એવ કુશલં ધર્મં સમાદાય વર્તેય; કં પુનર્ અહં કુશલં ધર્મં સમાદાય વર્તેય? યન્ન્વ્ અહં કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આચ્છાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજેયમ્ ઇતિ સ ઇદં પ્રતિસઙ્ખ્યાય કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આચ્છાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજતિ; યાવજ્જીવં પ્રાણાતિપાતં પ્રહાય પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; અદત્તાદાનમ્ અબ્રહ્મચર્યં મૃષાવાદં પૈશુન્યં પારુષ્યં સંભિન્નપ્રલાપમ્ અભિધ્યાવ્યાપાદં મિથ્યાદૃષ્ટિમ્ પ્રહાય મિથ્યાદૃષ્ટેઃ પ્રતિવિરતઃ સ્યાત્; તેન એનં પશ્યેયુસ્ તવ પૌરુષેયાઃ જાનપદા અન્વાહિણ્ડમાનાઃ; દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ એષામ્ એવં સ્યાદ્: અયં સ રાજ્ઞો માગધસ્ય અજાતશત્રોર્ વૈદેહીપુત્રસ્ય દાસઃ પ્રેષ્યો નિર્દેશ્યો ભુજિષ્યઃ નયેનકામંગમઃ કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આચ્છાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજિતઃ; સ યાવજ્જીવં પ્રાણાતિપાતં પ્રહાય પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; અદત્તાદાનમ્ અબ્રહ્મચર્યં મૃષાવાદં પૈશુન્યં પારુષ્યં સંભિન્નપ્રલાપમ્ અભિધ્યાવ્યાપાદં મિથ્યાદૃષ્ટિમ્ પ્રહાય મિથ્યાદૃષ્ટેઃ પ્રતિવિરતો ભવતિ સમ્યગ્દૃષ્ટિકઃ; યન્નુ વયં રાજ્ઞો ગત્વા આરોચયેમ ઇતિ; તે તવાગમ્ય આરોચયેયુઃ યત્ ખલુ દેવ જાનીયાઃ યો ઽસૌ દેવસ્ય દાસઃ પ્રેષ્યો નિર્દેશ્યો ભુજિષ્યઃ નયેનકામંગમઃ સ કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આચ્છાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા ( અ 507બ્ ) અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજિતઃ; સ યાવજ્જીવં પ્રહાય પ્રાણાતિપાતં પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિવિરતઃ; અદત્તાદાનમ્ અબ્રહ્મચર્યં મૃષાવાદં પૈશુન્યં પારુષ્યં સંભિન્નપ્રલાપમ્ અભિધ્યાવ્યાપાદં મિથ્યાદૃષ્ટિમ્ પ્રહાય સમ્યગ્દૃષ્ટિકઃ ઇતિ; તત્ કિં મન્યસે મહારાજ અપિ નુ ત્વમ્ એવં વદેઃ? ગચ્છન્તુ ભવન્તઃ; તં પુરુષમ્ આનયન્તુ; પુનર્ અપિ મે દાસો ભવિષ્યતિ પ્રેષ્યો નિર્દેશ્યો ભુજિષ્યઃ નયેનકામંગમઃ ઇતિ
34. નો ભદન્ત; નાન્યત્ર અહં દર્શનાયાસ્ય ઉપસંક્રમેયં; યચ્ ચ મે પૂર્વમ્ અભિવાદનવન્દનપ્રત્યુત્થાનાઞ્જલિસામીચીકર્મ અકાર્ષીત્ તદ્ અહમ્ એવ તસ્ય કુર્યાં; યાવજ્જીવં ચૈનં પ્રવારયેયં યદુત ચીવરપિણ્ડપાતશયનાસનગ્લાનપ્રત્યયભૈષજ્યપરિષ્કારૈઃ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 229 )
તત્ કિં મન્યસે મહારાજ ન ત્વ્ એવં સતિ મયા દર્શિતં ભવતિ; સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્
તથ્યં ભદન્ત; એવં દર્શિતં ભગવતા સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્
35. તદ્યથા મહારાજ ઇહ તે સ્યાત્ કર્ષકો ગૃહપતિઃ આદાયકઃ પોષકો રાજકોશસંવર્ધકઃ; સ ત્વાં પશ્યેદ્ ઉપરિપ્રાસાદતલગતં પંચભિઃ કામગુણૈઃ સમર્પિતં સમન્વઙ્ગીભૂતં નિષ્પુરુષેણ તૂર્યેણ ક્રીડન્તં રમમાણં પરિચારયન્તં; દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ અસ્ય એવં સ્યાદ્: અયં રાજા માગધઃ અજાતશત્રુર્ વૈદેહીપુત્રઃ પુરુષઃ; અહમ્ અપિ પુરુષઃ; નાન્યત્ર રાજા માગધઃ અજાતશત્રુર્ વૈદેહીપુત્રઃ પૂર્વં કૃતત્વાત્ પુણ્યાનામ્ ઉપચિતત્વાદ્ એતર્હ્ય્ ઉપરિપ્રાસાદતલગતો નિષ્પુરુષેણ તૂર્યેણ ક્રીડતિ રમતે પરિચારય્તિ; યન્ન્વ્ અહં કંચિદ્ એવ કુશલં ધર્મં સમાદાય વર્તેય; કં પુનર્ અહં કુશલં ધર્મં સમાદાય વર્તેય? યન્ન્વ્ અહં કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આચ્છાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજેયમ્ ઇતિ સ ઇદં પ્રતિસઙ્ખ્યાય કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આચ્છાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજતિ; યાવજ્જીવં પ્રાણાતિપાતં પ્રહાય પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; અદત્તાદાનમ્ અબ્રહ્મચર્યં મૃષાવાદં પૈશુન્યં પારુષ્યં સંભિન્નપ્રલાપમ્ અભિધ્યાવ્યાપાદં મિથ્યાદૃષ્ટિમ્ પ્રહાય મિથ્યાદૃષ્ટેઃ પ્રતિવિરતઃ સ્યાત્; તેન એનં પશ્યેયુસ્ તવ પૌરુષેયાઃ જાનપદાઃ અન્વાહિણ્ડમાનાઃ; દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ એષામ્ એવં સ્યાદ્: અયં સ રાજ્ઞો માગધસ્ય અજાતશત્રોર્ વૈદેહીપુત્રસ્ય કર્ષકો ગૃહપતિઃ આદાયકઃ પોષકઃ રાજકોશસંવર્ધકઃ કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આચ્છાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજિતઃ; સ યાવજ્જીવં પ્રાણાતિપાતં પ્રહાય પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિવિરતઃ; અદત્તાદાનમ્ અબ્રહ્મચર્યં પૈશુન્યં પારુષ્યં સંભિન્નપ્રલાપમ્ અભિધ્યાવ્યાપાદં મિથ્યાદૃષ્ટિમ્ પ્રહાય મિથ્યાદૃષ્ટેઃ પ્રતિવિરતો ભવતિ સમ્યગ્દૃષ્ટિકઃ; યન્નુ વયં રાજ્ઞો ગત્વા આરોચયેમ ઇતિ; તે તવાગમ્ય આરોચયેયુઃ યત્ ખલુ દેવ જાનીયાઃ યો ઽસૌ દેવસ્ય કર્ષકો ગૃહપતિઃ આદાયકઃ પોષકઃ રાજકોશસંવર્ધકઃ કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આચ્છાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજિતઃ; સ યાવજ્જીવં પ્રાણાતિપાતં પ્રહાય પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિવિરતઃ; અદત્તાદાનમ્ અબ્રહ્મચર્યં પૈશુન્યં પારુષ્યં સંભિન્નપ્રલાપમ્ અભિધ્યાવ્યાપાદં મિથ્યાદૃષ્ટિમ્ પ્રહાય મિથ્યાદૃષ્ટેઃ પ્રતિવિરતો ભવતિ સમ્યગ્દૃષ્ટિકઃ ઇતિ; તત્ કિં મન્યસે મહારાજ અપિ નુ ત્વમ્ એવં વદેઃ? ગચ્છન્તુ ભવન્તઃ; તં પુરુષમ્ આનયન્તુ; પુનર્ અપિ મે ( સ્બ્વ્ ઇઇ 230 ) કર્ષકો ભવિષ્યતિ આદાયકઃ પોષકઃ ( અ 508અ ) રાજકોશસંવર્ધકઃ ઇતિ
36. નો ભદન્ત; નાન્યત્ર અહમ્ એવાસ્ય દર્શનાયોપસંક્રમેયં; યચ્ ચ મે પૂર્વમ્ અભિવાદનવન્દનપ્રત્યુત્થાનાઞ્જલિસામીચીકર્મ અકાર્ષીત્ તદ્ અહમ્ એવાસ્ય કુર્યાં; યાવજ્જીવં ચૈનં પ્રવારયેયં યદુત ચીવરપિણ્ડપાતશયનાસનગ્લાનપ્રત્યયભૈષજ્યપરિષ્કારૈઃ
તત્ કિં મન્યસે મહારાજ ન ત્વ્ એવં સતિ મયા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્
તથ્યં ભદન્ત; એવં સતિ ભગવતા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્

37. ઇહ મહારાજ શાસ્તા લોક ઉત્પદ્યતે તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ વિદ્યાચરણસંપન્નઃ સુગતો લોકવિદ્ અનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવમનુષ્યાણાં બુદ્ધો ભગવાન્; સ ધર્મં દેશયતિ, આદૌ કલ્યાણં મધ્યે કલ્યાણં પર્યવસાને કલ્યાણં સ્વર્થં સુવ્યઞ્જનં કેવલં પરિપૂર્ણં પરિશુદ્ધં પર્યવદાતં; બ્રહ્મચર્યં પ્રશાસયતિ; તં ધર્મં શૃણોતિ ગૃહપતિર્ વા ગૃહપતિપુત્રો વા; સ તં ધર્મં શ્રુત્વા શાસ્તુઃ ત્રિષુ સ્થાનેષુ વિશુદ્ધિં સમન્વેષતે યદુત લોભધર્મે દ્વેષધર્મે મોહધર્મે: કિં ન્વ્ અસ્ત્ય્ અસ્યાયુષ્મતઃ સ લોભઃ અપ્રહીણઃ અપરિજ્ઞાતઃ અનિરોધિતઃ અવાન્તીકૃતઃ યેન લોભેનાભિભૂતઃ પર્યાત્તચિત્તો ઽજાનક એવ સન્ જાનકો ઽસ્મીતિ વદેદ્ અપશ્યક એવ સન્ પશ્યકો ઽસ્મીતિ વદેત્; પરાન્ વા તથા તથા પ્રતિપાદયેદ્ યત્ તેષાં સ્યાદ્ દીર્ઘરાત્રમ્ અનર્થાય અહિતાય દુઃખાય; આહોસ્વિન્ નાસ્ત્ય્ અસ્યાયુષ્મતઃ સ લોભઃ અપ્રહીણઃ અપરિજ્ઞાતઃ અનિરોધિતઃ અવાન્તીકૃતઃ યેન લોભેનાભિભૂતઃ પર્યાત્તચિત્તો ઽજાનક એવ સન્ જાનકો ઽસ્મીતિ વદેદ્ અપશ્યક એવ સન્ પશ્યકો ઽસ્મીતિ વદેત્; પરાન્ વા તથા તથા પ્રતિપાદયેદ્ યત્ તેષાં સ્યાદ્ દીર્ઘરાત્રમ્ અનર્થાય અહિતાય દુઃખાય; તસ્યૈવં ભવતિ; નાસ્ત્ય્ આયુષ્મતઃ સ લોભઃ અપ્રહીણઃ અપરિજ્ઞાતઃ અનિરોધિતઃ અવાન્તીકૃતઃ યેન લોભેનાભિભૂતઃ પર્યાત્તચિત્તો ઽજાનક એવ સન્ જાનકો ઽસ્મીતિ વદેદ્ અપશ્યક એવ સન્ પશ્યકો ઽસ્મીતિ વદેત્; પરાન્ વા તથા તથા પ્રતિપાદયેદ્ યત્ તેષાં સ્યાદ્ દીર્ઘરાત્રમ્ અનર્થાય અહિતાય દુઃખાય; તત્ કસ્ય હેતોઃ? તે હ્ય્ અસ્યાયુષ્મતઃ કાયસંસ્કારાઃ વાક્સંસ્કારાઃ મનઃસંસ્કારાઃ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 231 ) અલુબ્ધસ્ય; અયં ચ એષ ધર્મં ભાષતે સંક્ષિપ્તેન વા વિસ્તરેણ વા; શાન્તો ઽસ્ય ધર્મઃ પ્રણીતઃ ગમ્ભીરો ગમ્ભીરાવભાસઃ, દુર્દૃશઃ દુરનુબોધઃ અતર્ક્યઃ અતર્ક્યાવચરઃ સૂક્ષ્મનિપુણપણ્ડિતવિજ્ઞવેદનીયઃ; સ ચાનેનાયુષ્મતા ન સુકરમ્ આજ્ઞાતું યથાપિતદ્ એકાન્તલુબ્ધેન; અલુબ્ધો ઽયમ્ આયુષ્માન્; નાયમ્ આયુષ્માન્ લુબ્ધઃ; યદા ચૈનમ્ અસ્મિન્ પ્રથમે લોભધર્મે વિશુદ્ધિં સમનુપશ્યતિ; અથૈનમ્ ઉત્તરે સમન્વેષતે, દ્વિતીયે દ્વેષધર્મે તૃતીયે મોહધર્મે; કિમ્ ન્વ્ અસ્યાયુષ્મતઃ સ મોહઃ અપ્રહીણઃ અપરિજ્ઞાતઃ અનિરોધિતઃ અવાન્તીકૃતઃ યેન મોહેનાભિભૂતઃ પર્યાત્તચિત્તઃ અજાનક એવ સન્ જાનકો ઽસ્મીતિ વદેદ્ અપશ્યક એવ સન્ પશ્યકો ઽસ્મીતિ વદેત્; પરાન્ વા તથા તથા પ્રતિપાદયેદ્ યત્ તેષાં સ્યાદ્ દીર્ઘરાત્રમ્ અનર્થાય ( અ 508બ્ ) અહિતાય દુઃખાય; આહોસ્વિન્ નાસ્ત્ય્ અસ્યાયુષ્મતઃ સ મોહઃ અપ્રહીણઃ અપરિજ્ઞાતઃ અનિરોધિતઃ અવાન્તીકૃતઃ યેન મોહેનાભિભૂતઃ પર્યાત્તચિત્તઃ અજાનક સન્ જાનકો ઽસ્મીતિ વદેદ્ અપશ્યક એવ સન્ પશ્યકો ઽસ્મીતિ વદેત્; પરાન્ વા તથા તથા પ્રતિપાદયેદ્ યત્ તેષાં સ્યાદ્ દીર્ઘરાત્રમ્ અનર્થાય અહિતાય દુઃખાય; તસ્યૈવં ભવતિ; નાસ્ત્ય્ અસ્યાયુષ્મતઃ સ મોહઃ અપ્રહીણઃ અપરિજ્ઞાતઃ અનિરોધિતઃ અવાન્તીકૃતઃ યેન મોહેનાભિભૂતઃ પર્યાત્તચિત્તઃ અજાનક એવ સન્ જાનકો ઽસ્મીતિ વદેદ્ અપશ્યક એવ સન્ પશ્યકો ઽસ્મીતિ વદેત્; પરાન્ વા તથા તથા પ્રતિપાદયેદ્ યત્ તેષાં સ્યાદ્ દીર્ઘરાત્રમ્ અનર્થાય અહિતાય દુઃખાય; તત્ કસ્ય હેતોઃ? તે હ્ય્ અસ્યાયુષ્મતઃ કાયસંસ્કારાઃ વાક્સંસ્કારાઃ મનઃસંસ્કારાઃ અમૂઢસ્ય; અયં ચૈષ ધર્મં ભાષતે સમ્ક્ષિપ્તેન વા વિસ્તરેણ વા; શાન્તો ઽસ્ય ધર્મઃ પ્રણીતઃ ગમ્ભીરઃ ગમ્ભીરાવભાસઃ, દુર્દૃશો દુરનુબોધઃ અતર્ક્યઃ અતર્ક્યાવચરઃ સૂક્ષ્મનિપુણપણ્ડિતવિજ્ઞવેદનીયઃ; સ ચાનેન આયુષ્મતા ન સુકરમ્ આજ્ઞાતું યથાપિતદ્ એકાન્તમુધેન; અમૂઢો ઽયમ્ આયુષ્માન્; નાયમ્ આયુષ્માન્ મૂઢઃ; યદા ચૈનમ્ અસ્મિન્ તૃતીયે મોહધર્મે વિશુદ્ધિં સમનુપશ્યતિ; અથાત્ર આકારવતીં શ્રદ્ધામ્ અભિનિવેદયતિ; શ્રદ્ધાજાતઃ ઇદં પ્રતિસંશિક્ષતે; સંબાધો ગૃહાવાસઃ રજસામ્ આવાસઃ; અભ્યવકાશં ચ પ્રવ્રજ્યા; તદ્ ઇદં ન સુકરં ગૃહિણા અગારમ્ અધ્યાવસતા એકાન્તશઙ્ખલિખિતં, યાવજ્જીવં કેવલં ( સ્બ્વ્ ઇઇ 232 ) પરિપૂર્ણં પરિશુદ્ધં પર્યવદાતં; બ્રહ્મચર્યં ચરિતું; યન્ન્વ્ અહં કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આચ્છાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજેયં; સ ઇદં પ્રતિસઙ્ખ્યાય પ્રભૂતં વા અલ્પં વા ધનસ્કન્ધં પ્રહાય પ્રભૂતં વા અલ્પં વા જ્ઞાતિપરિવર્તિતં પ્રહાય કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આચ્છાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજતિ સ એવં પ્રવ્રજિતઃ સન્ શીલવાન્ વિહરતિ; પ્રાતિમોક્ષસંવરસમ્વૃતઃ આચારગોચરસંપન્નઃ અણુમાત્રેષ્વ્ અવદ્યેષુ ભયદર્શી સમાદાપયતિ, શિક્ષતે શિક્ષાપદેષુ; સ પ્રાણાતિપાતં પ્રહાય પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; ન્યસ્તદણ્ડઃ ન્યસ્તશસ્ત્રઃ લજ્જી દયાવાન્ સર્વસત્વપ્રાણિભૂતેષ્વ્ અન્તતઃ કુન્તપિપીલકપ્રાણિનમ્ ઉપાદાય પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
38. સ અદત્તાદાનં પ્રહાય અદત્તાદાનાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; દત્તાદાયી દત્તરતઃ દત્તત્યક્તમુક્તપ્રતિકાઙ્ક્ષી અસ્તેનમ્ અલોલુપં શુદ્ધં શુચિમ્ આત્માનં પરિહરન્ અનવદ્યમ્ અદત્તાદાનાત્ પ્રતિવિરતો ( અ 509અ ) ભવતિ; સ અબ્રહ્મચર્યં પ્રહાય અબ્રહ્મચર્યાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; બ્રહ્મચારી કુચર્યાવિરતઃ, શુદ્ધઃ શુચિઃ નિરામગન્ધઃ, વિરતો મૈથુનાદ્ અપેતો ગ્રામ્યધર્માદ્ અબ્રહ્મચર્યાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
39. સ મૃષાવાદં પ્રહાય મૃષાવાદાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; સત્યવાદી સત્યરતઃ શ્રદ્ધિતઃ પ્રત્યયિતઃ સ્થેયઃ અવિસંવાદકો લોકસ્ય મૃષાવાદાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; સ ન એષાં શ્રુત્વા તેષામ્ આરોચયતિ, તેષાં ભેદાય; તેષાં વા શ્રુત્વા નૈષામ્ આરોચયતિ એષાં ભેદાય ઇતિ; ભિન્નાનાં સન્ધાતા ભવતિ; સમગ્રાણાં ચાનુપ્રદાતા; સમગ્રારામઃ સમગ્રરતઃ સમગ્રકરણીં વાચં ભાષતે; પૈશુન્યાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; પારુષ્યં પ્રહાય પારુષ્યાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; સ યા ઇયં વાગ્ બાધકા; કર્કશા પરકટુકા પરાભિષઙ્ગિણી બહુજનાનિષ્ટા બહુજનાકાન્તા બહુજનાપ્રિયા બહુજનામનાપા અસમાહિતા અસમાધિસંવર્તનીયા ઇત્યેવંરૂપં વાચં પ્રહાય યેયં વાગ્ નેલા, કર્ણમુખહૃદયંગમા પ્રેમણીયા પૌરી વલ્ગુવિસ્પષ્ટા વિજ્ઞેયા અનિશ્રિતા અપ્રતિકૂલા અપર્યાદત્તા બહુજનેષ્ટા બહુજનકાન્તા બહુજનપ્રિયા બહુજનમનાપા સમાહિતા સમાધિસંવર્તની ઇત્યેવંરૂપં ( સ્બ્વ્ ઇઇ 233 ) વાચં ભાષતે; પારુષ્યાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ, સ ચ ભવતિ કાલવાદી ભૂતવાદી તત્વવાદી અર્થવાદી ધર્મવાદી નિશામ્યવાદી; નિશામ્યવતીં વાચં ભાષતે કાલે ન વિપ્રકીર્ણાં સાવદાનાં સોપદેશાં ધર્મ્યામ્ અર્થોપસંહિતાં; સંભિન્નપ્રલાપાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ

40. ### સ વધબન્ધનછેદનતાડનપરામર્શં પ્રહાય વધબન્ધનછેદનતાડનપરામર્શાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ આલોકસહાગારશય્યાં પ્રહાય આલોકસહાગારશય્યાતઃ પ્રતિવિરતો ભવતિ, સ ક્ષેત્રવસ્તુગૃહવસ્ત્વાપણવસ્તુપરિગ્રહં પ્રહાય ક્ષેત્રવસ્તુગૃહવસ્ત્વાપણવસ્તુપરિગ્રહાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; હસ્ત્યશ્વગવેડકકુક્કુટસૂકરપ્રતિગ્રહં પ્રહાય હસ્ત્યશ્વગવેડકકુક્કુટસૂકરપ્રતિગ્રહાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; સ દાસીદાસકર્મકરપૌરુષેયપ્રતિગ્રહં પ્રહાય દાસીદાસકર્મકરપૌરુષેયપ્રતિગ્રહાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; સ સ્ત્રીપુરુષદારકદારિકાપ્રતિગ્રહં પ્રહાય સ્ત્રીપુરુષદારકદારિકાપ્રતિગ્રહાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; સ જાતરૂપરજતપ્રતિગ્રહં પ્રહાય જાતરૂપરજતપ્રતિગ્રહાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; આમધાન્યપ્રતિગ્રહં પ્રહાય આમધાન્યપ્રતિગ્રહાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ; સ એકભક્તિકો ભવતિ; સ રાત્ર્યુપરતઃ; વિરતોત્કાલભોજનઃ કાલચારી કાલચર્યાયોગમ્ અનુયુક્તઃ; સ કાયપારિહારિકેણ ચીવરેણ તુષ્ટો ભવતિ સંતુષ્ટઃ; કુક્ષિપારિપૂરિકેણ ( અ 509બ્ ) પિણ્ડપાતિકેન તુષ્ટો ભવતિ સંતુષ્ટો; યેન યેન પ્રક્રામતિ સપાત્રચીવરઃ પ્રક્રામતિ; તદ્યથા પક્ષી શકુનકો યેન યેનોડ્ડયતે સપક્ષઃ સપલાશઃ ઉડ્ડયતે; એવમ્ એવ સ કાયપારિહારિકેણ ચીવરેણ તુષ્ટઃ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 234 ) સંતુષ્ટઃ કુક્ષિપારિપૂરિકેણ પિણ્ડપાતેન તુષ્ટઃ સંતુષ્ટઃ યેન યેન પ્રક્રામતિ સપાત્રચીવરઃ પ્રક્રામતિ
41 યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય વિવિધબીજગ્રામભૂતગ્રામસમારમ્ભાનુયોગમ્ અનુયુક્તા વિહરન્તિ; તદ્યથા મૂલબીજે સ્કન્ધબીજે અગ્રબીજે સ્ફુટબીજે બીજબીજે એવ પંચમે ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણો વિવિધબીજગ્રામભૂતગ્રામસમારમ્ભાનુયોગાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
42. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય વિવિધસન્નિધિસમારમ્ભાનુયોગમ્ અનુયુક્તા વિહરન્તિ; તદ્યથા અન્નસન્નિધૌ પાનસન્નિધૌ વસ્ત્રસન્નિધૌ ગન્ધસન્નિધૌ માલ્યસન્નિધૌ પત્રસન્નિધૌ પુષ્પસન્નિધૌ ફલસન્નિધૌ ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાદ્ વિવિધસન્નિધિસમારમ્ભાનુયોગાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
43. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય ઉચ્ચશયનમહાશયનસમારમ્ભાનુયોગમ્ અનુયુક્તા વિહરન્તિ; તદ્યથા આસન્દ્યાં પર્યઙ્કે પટ્ટિકાયાં ગોણિકાયાં તૂલિકાયાં બૃહતિકાયાં ચિત્રિકાયાં પટલિકાયાં હસ્ત્યાસ્તરણે અશ્વાસ્તરણે એકાન્તરોમે ઉચ્ચરોમે અધોરોમે સ્કન્ધરોમે કાલિઙ્ગપ્રાવરણે પ્રત્યાસ્તરણે સોત્તરોચ્છદનપટે ઉભયાન્તલોહિતોપધાને ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણઃ ઉચ્ચશયનમહાશયનસમારમ્ભાનુયોગાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
44. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય વિવિધમણ્ડનસમારમ્ભાનુયોગમ્ અનુયુક્તા વિહરન્તિ; તદ્યથા ઉત્સદને સ્નપને પરિમર્દને માલાગન્ધવિલેપને વર્ણસંધારણે નખલિખને દન્તપરિમર્જને મુખાલેપને મુખાદર્શે શિખાબન્ધે નાડે દણ્ડે છત્રે ખડ્ગે વાલવ્યજને ચિત્રે ચોપાનહૌ અહતાનિ ચ વસ્ત્રાણિ નવાનિ દીર્ઘદશાનિ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 235 ) ધારણજાતીયાનિ ભવન્તિ ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણો વિવિધમણ્ડનસમારમ્ભાનુયોગાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ

45. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય વિવિધદર્શનસમારમ્ભાનુયોગમ્ અનુયુક્તા વિહરન્તિ; તદ્યથા હસ્તિયુદ્ધે અશ્વયુદ્ધે રથયુદ્ધે પત્તિયુદ્ધે યષ્ટિયુદ્ધે મુષ્ટિયુદ્ધે ઋષભયુદ્ધે મહિષયુદ્ધે અજયુદ્ધે મિણ્ઢકયુદ્ધે કુક્કુટયુદ્ધે વર્તકયુદ્ધે લાવકયુદ્ધે કુક્કુટવર્તકલાવકયુદ્ધે સ્ત્રીયુદ્ધે પુરુષયુદ્ધે દારકયુદ્ધે દારિકયુદ્ધે અટ્ટાલવંશે શોભિતનગરે ઉત્સન્તિકાયાં ધ્વજાગ્રે બલગ્રે વ્યૂઢે સેનિકાદર્શને મહાસમાજં વા દ્રષ્ટુમ્ ઇચ્છન્તિ એકે ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ ( અ 510અ ) શ્રમણો વિવિધદર્શનસમારમ્ભાનુયોગાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
46. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય વિવિધશબ્દશ્રવણસમારમ્ભાનુયોગમ્ અનુયુક્તા વિહરન્તિ; તદ્યથા હસ્તિશબ્દે અશ્વશબ્દે રથશબ્દે શઙ્ખશબ્દે પટહશબ્દે આડમ્બરશબ્દે ભેરીશબ્દે નૃત્તશબ્દે ગીતશબ્દે વાદિત્રશબ્દે વાચકશબ્દે અચ્છટાશબ્દે પાણિસ્વરે કુમ્ભતૂણીરે કવતીકાવેયે ચિત્રાક્ષરે ચિત્રપદવ્યઞ્જને લોકાયતપ્રતિસઙ્ઘુષ્ટે આખ્યાયિકાયાં વા શ્રોતુમ્ ઇચ્છન્તિ એકે ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ વિવિધશબ્દશ્રવણસમારમ્ભાનુયોગાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
47. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય વિવિધાક્ષકવઞ્ચકદ્યૂતસમારમ્ભાનુયોગમ્ અનુયુક્તા ( સ્બ્વ્ ઇઇ 236 ) વિહરન્તિ; તદ્યથા અષ્ટાપદે દશપદે આકર્ષણે પરે ઘટિકે ચલે મુષ્કલે અક્ષવઙ્કાનુચરિતે શલાકાહસ્તે યથાપિ વા પ્રયોજયન્તિ એકે ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણો વઞ્ચકદ્યૂતસમારમ્ભાનુયોગાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
48. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય વિવિધકથાસામરમ્ભાનુયોગમ્ અનુયુક્તા વિહરન્તિ; તદ્યથા રાજકથાયાં ચોરકથાયં યુદ્ધકથાયમ્ અન્નકથાયાં પાનકથાયાં વસ્ત્રકથાયાં વીથીકથાયાં વેશ્યકથાયાં કુમારિકાખ્યાનકથાયાં સમુદ્રાખ્યાનકથાયાં લોકાખ્યાનકથાયાં જનપદમહામાત્રાખ્યાનકથાયામ્ ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણો વિવિધકથાસમારમ્ભાનુયોગાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
49. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય વિવિધવિગૃહ્યકથાસામારમ્ભાનુયોગમ્ અનુયુક્તા વિહરન્તિ; તદ્યથા ન ત્વમ્ એનં ધર્મવિનયમ્ આજાનાસિ; અહમ્ એનં ધર્મવિનયમ્ આજાનામિ; યથા અન્વહમ્ એનં ધર્મવિનયમ્ આજાનામિ; યથા નાન્વહમ્ એનં ધર્મવિનયમ્ આજાનાસિ; યુક્તં મમ; અયુક્તં તવ; સહિતં મમ; અસહિતં તવ; પૂર્વં વચનીયં પશ્ચાદ્ અવોચત્; પશ્ચાદ્ વચનીયં પૂર્વમ્ અવોચત્; અતિતૂર્ણં તે પરામૃષ્ટમ્; આરોપિતસ્ તે વાદઃ વાદાર્થાય; અપહર વાદં વાદવિપ્રમોક્ષાય; ગૃહીતો ઽસિ નિર્વેઠય; સચેદ્ ઉત્તરં પ્રજાનાસિ બ્રૂહિ પૃષ્ટઃ ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણો વિવિધવિગૃહ્યકથાસમારમ્ભાનુયોગાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
50. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય દૂતગમનસંપ્રેષણમિથ્યાજીવેન જીવિકાં કલ્પયન્તિ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 237 ) તે રાજ્ઞાં રાજામાત્યાણાં બ્રાહ્મણાનાં નૈગમાનાં જાનપદાનાં શ્રેષ્ઠિનાં સાર્થવાહાનાં મિતૌપૌ ### ઇહ આહ્વય અમુત્ર પ્રેષય ઇહ પ્રેષય અમુત્ર આહ્વય ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણો દૂતગમનસંપ્રેષણમિથ્યાજીવાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
51. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય કુહકાશ્ ચ ભવન્તિ લપકાશ્ ચ નૈમિત્તિકાશ્ ચ નૈષ્પેષિકાશ્ ચ લાભેન લાભં નિશ્ચિકીર્ષન્તે ( અ 510બ્ ) તે કુહનલપનનૈમિત્તિકનૈષ્પેષિકલાભેન લાભનિશ્ચિકીર્ષકત્વેન જીવિકાં કલ્પયન્તિ ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણો વિવિધકુહનન્લપનનૈમિત્તિકનૈષ્પેષિકલાભેન લાભનિશ્ચિકીર્ષણાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
52. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવેન જીવિકાં કલ્પયન્તિ; તદ્યથા ઉત્પાતે વ્રણલક્ષણે સ્વપ્નલક્ષણે અગ્નિદગ્ધે દકસ્પૃષ્ટે મૂષિકચ્છિન્ને આવેશને સ્વરવિચયે સર્વભૂતરુતે અઙ્ગવિદ્યાયાં વાસ્તુવિદ્યાયાં શુકવિદ્યાયાં શકુનવિદ્યાયાં પ્રયોજયન્તિ એકે ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણઃ તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
53. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવેન જીવિકાં કલ્પયન્તિ; તદ્યથા નક્ષત્રાણાં સંપ્રયોગે મુહૂર્તાનામ્ અભ્યુત્થાને શવપરીક્ષાયાં પત્રકર્મણિ શાન્તિકર્મણિ ભૂતકર્મણિ પુષ્ટિકર્મણિ પ્રણિધિકર્મણિ લિપિકર્મણિ ગણને ન્યસને સઙ્ખ્યાયાં મુદ્રાયાં ( સ્બ્વ્ ઇઇ 238 ) માર્ગદર્શવિદ્યાયાં પ્રયોજયન્તિ એકે ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણઃ તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
54. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવેન જીવિકાં કલ્પયન્તિ; તદ્યથા ચિકિત્સાયાં મૂલભૈષજ્યે અઞ્જનાનુપ્રદાને ### નુપ્રાદાને રસાનુપ્રદાને સ્ત્રીચિકિત્સાયાં પુરુષચિકિત્સાયાં કુમારચિકિત્સાયાં કુમારિકાચિકિત્સાયામ્ ઓષધીર્ વા પ્રયોજયન્તિ ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણસ્ તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
55. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવેન જીવિકાં કલ્પયન્તિ; તદ્યથા મણિલક્ષણે દણ્ડલક્ષણે અસિલક્ષણે ઇષુલક્ષણે આયુધલક્ષણે હસ્તિલક્ષણે અશ્વલક્ષણે ઋષભલક્ષણે મહિષલક્ષણે અજલક્ષણે મિણ્ઢકલક્ષણે અવિલક્ષણે કુક્કુટલક્ષણે વર્તકલક્ષણે ### લક્ષણે સ્ત્રીલક્ષણે પુરુષલક્ષણે કુમારલક્ષણે કુમારિકાલક્ષણે અલ્પાયુર્લક્ષણે દીર્ઘાયુર્લક્ષણે અલ્પભાગલક્ષણે મહાભાગલક્ષણે અલ્પપુણ્યલક્ષણે મહાપુણ્યલક્ષણે અલ્પેશાખ્યલક્ષણે મહેશાખ્યલક્ષણે આર્યલક્ષણે દાસલક્ષણે ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણસ્ તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
56. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવેન જીવિકાં કલ્પયન્તિ; તદ્યથા આજવને જવને ઊર્ધ્વવિરેચને અધોવિરેચને નસ્તેકર્મણિ (?) ધૂમપાને સ્વેદપરિકર્મણિ આમાધ્યાશયે પક્વાધ્યાશયે ### પિટકાધ્યાશયે ચક્રે વાયસમણ્ડલે હનુસંહનને જિહ્વાનિકૃન્તને વેતાડાર્ધવેતાદં વા પ્રયોજયન્તિ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 239 ) એકે ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણસ્ તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
57. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવેન ( અ 511અ ) જીવિકાં કલ્પયન્તિ; તદ્યથા વહને આવાહને વિવાહને આમોહને સંમોહને ઉચ્ચાટને મારણે સુખકરણે દુઃખકરણે દર્ભહોમે તિલહોમે તણ્ડુલહોમે ધનહોમે ધાન્યહોમે મુદ્ગહોમે માષહોમે દ્રવ્યહોમે અગ્નિહોમે આદિત્યોપસ્થાને નક્ષત્રોપસ્થાને દેવતોપસ્થાને મહાપ્રસ્થાનં વા પ્રયોજયન્તિ એકે ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણસ્ તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ

58. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવેન જીવિકાં કલ્પયન્તિ; તદ્યથા ભયં ભવિષ્યતિ ક્ષેમં ભવિષ્યતિ દુર્ભિક્ષં ભવિષ્યતિ સુભિક્ષં ભવિષ્યતિ દુર્વૃષ્ટિર્ ભવિષ્યતિ સુવૃષ્ટિર્ ભવિષ્યતિ ઈતિર્ ભવિષ્યતિ અનીતિર્ ભવિષ્યતિ ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણસ્ તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
59. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવેન જીવિકાં કલ્પયન્તિ; તદ્યથા અભ્યન્તરાણાં રાજ્ઞાં જયો ભવિષ્યતિ બાહ્યકાનાં પરાજયઃ બાહ્યકાનાં રાજ્ઞાં જયો ભવિષ્યતિ આભ્યન્તરાણાં પરાજયઃ આભ્યન્તરાણાં રાજ્ઞામ્ અપયાનં ભવિષ્યતિ બાહ્યકાનાં નિર્યાણં બાહ્યકાનામ્ અપયાનં ભવિષ્યતિ આભ્યન્તરાણાં નિર્યાણમ્ ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણસ્ તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
60. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવેન જીવિકાં કલ્પયન્તિ; તદ્યથા એવંવિરૂપૌ પથા સૂર્યાચન્દ્રમસૌ ગચ્છતઃ એવંવિરૂપાવ્ ઉત્પથા સૂર્યાચન્દ્રમસૌ ગચ્છતઃ એવંવિરૂપકા પથા સૂર્યાચન્દ્રગ્રહાઃ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 240 ) ઉલ્કાપાતાઃ દિશોદાહાઃ અન્તરિક્ષે દેવદુન્દુભયઃ અતિનદન્તિ ઉત્પથા સૂર્યાચન્દ્રગ્રહાઃ ઉલ્કાપાતાઃ દિશોદાહાઃ અન્તરિક્ષે દેવદુન્દુભયઃ અતિનદન્તિ; અનયોર્ વા સૂર્યાચન્દ્રમસોર્ એવંમહર્ધિકયોર્ એવંમહાનુભાવયોર્ ઉદ્ગમનાગમનસંક્લેશવ્યવદાનવ્યવસ્થાનવિશુદ્ધિર્ ન પ્રજ્ઞાયતે યદુત પથા અપ્ય્ ઉત્પથાપિ ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણસ્ તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
61. યથાપિતન્ મહારાજ એકે શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્ધાદેયં પરિભુજ્ય તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવેન જીવિકાં કલ્પયન્તિ; તદ્યથા એવંવિપાકૌ પથા સૂર્યાચન્દ્રમસૌ ગચ્છતઃ એવંવિપાકાવ્ ઉત્પથા સૂર્યાચન્દ્રમસૌ ગચ્છતઃ એવંવિપાકાઃ પથા સૂર્યગ્રહઃ ચન્દ્રગ્રહઃ ઉલ્કાપાતાઃ દિશોદાહાઃ અન્તરિક્ષે દેવદુન્દુભયો અતિનદન્તિ એવંવિપાકા ઉત્પથા સૂર્યગ્રહશ્ ચન્દ્રગ્રહઃ ઉલ્કાપાતાઃ દિશોદાહાઃ અન્તરિક્ષે દેવદુન્દુભયો ઽતિનદન્તિ; અનયોર્ વા સૂર્યાચન્દ્રમસોર્ એવંમહર્ધિકયોર્ એવંમહાનુભાવયોર્ ઉદ્ગમનાગમનસંક્લેશવ્યવદાનવ્યવસ્થાનવિશુદ્ધિર્ ન પ્રજ્ઞાયતે યદુત પથા અપ્ય્ ઉત્પથાપિ ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંરૂપાત્ શ્રમણસ્ તિર્યગ્વિદ્યામિથ્યાજીવાત્ પ્રતિવિરતો ભવતિ
62. સો ઽનેન આર્યેણ શીલસ્કન્ધેન સમન્વાગતઃ અધ્યાત્મમ્ અનવદ્યસુખં પ્રતિવેદયતે; સ ઇન્દ્રિયૈર્ ગુપ્તદ્વારો ભવતિ; નિપકસ્મૃતિર્ ગુપ્તસ્મૃતિમાનસઃ ( અ 511બ્ ) સહાવસ્થાવચારકઃ; સ ચક્ષુષો રૂપાણિ દૃષ્ટ્વા ન નિમિત્તગ્રાહી ભવતિ; નાનુવ્યઞ્જનગ્રાહી; યતો ઽધિકરણમ્ એવ ચક્ષુરિન્દ્રિયેણ અસંવરસંવૃતસ્ય વિહરતઃ અભિધ્યાદૌર્મનસ્યે લોકે પાપકા અકુશલા ધર્માશ્ ચિત્તમ્ અનુસ્રવન્તિ; તેષાં સંવરાય પ્રતિપદ્યતે; રક્ષતિ ચક્ષુરિન્દ્રિયં; ચક્ષુરિન્દ્રિયેણ સંવરમ્ આપદ્યતે; શ્રોત્રેન્દ્રિયેણ શબ્દાન્ ઘ્રાણેન્દ્રિયેણ ગન્ધાન્ જિહ્વયા રસાન્ કાયેન સ્પ્રષ્ટવ્યાનિ મનસા ધર્માન્ વિજ્ઞાય ન નિમિત્તગ્રાહી નાનુવ્યઞ્જનગ્રાહી; યતો ઽધિકરણમ્ એવ મનૈન્દ્રિયાસંવરસંવૃતસ્ય વિહરતઃ અભિધ્યાદૌર્મનસ્યે લોકે પાપકા અકુશલા ધર્માશ્ ચિત્તમ્ અનુસ્રવન્તિ; તેષાં સંવરાય પ્રતિપદ્યતે; રક્ષતિ મનૈન્દ્રિયં; મનૈન્દ્રિયેણ સંવરં પ્રતિપદ્યતે ( સ્બ્વ્ ઇઇ 241 )
63. સો ઽનેન આર્યેણ શીલસ્કન્ધેન સમન્વાગતઃ અનયા ચ ઇન્દ્રિયગુપ્તદ્વારતયા અધ્યાત્મમ્ અનવદ્યસુખં સંવેદયતે; સો ઽતિક્રમપ્રતિક્રમે સંપ્રજાનવિહારી ભવતિ; આલોકિતવ્યવલોકિતે સમિઞ્જિતપ્રસારિતે સંઘાટીપાત્રચીવરધારણે ગતે સ્થિતે નિષણ્ણે શયિતે જાગરિતે ભાષિતે તૂષ્ણીંભાવે નિદ્રાક્લમપ્રતિવિનોદને સંપ્રજાનવિહારી ભવતિ; સો ઽનેન આર્યેણ શીલસ્કન્ધેન સમન્વાગતઃ અનયા ચ ઇન્દ્રિયગુપ્તદ્વારતયા અનેન ચ પરમેણ સ્મૃતિસંપ્રજન્યેન સમન્વાગતઃ અધ્યાત્મમ્ અવ્યાબાધસુખં પ્રતિસંવેદયતે; સો ઽનેન આર્યેણ શીલસ્કન્ધેન સમન્વાગતઃ અનયા ચ ઇન્દ્રિયગુપ્તદ્વારતયા અનેન ચ પરમેણ સ્મૃતિસંપ્રજન્યેન સમન્વાગતઃ પ્રાન્તાનિ શયનાસનાન્ય્ અધ્યાવસતિ અરણ્યાનિ વૃક્ષમૂલાનિ શૂન્યાગારાણિ; સો ઽરણ્યગતો વા વૃક્ષમૂલગતો વા શૂન્યાગારગતો વા નિષીદતિ પર્યંકમ્ આભુજ્ય ઋજું કાયં પ્રણિધાય પ્રતિમુખાં સ્મૃતિમ્ ઉપસ્થાપ્ય; સો ઽભિધ્યાં લોકે પ્રહાય વિગતાભિધ્યેન ચેતસા બહુલં વિહરતિ; અભિધ્યાયાશ્ ચિત્તં પરિશોધયતિ; વ્યાપાદસ્ત્યાનમિદ્ધમ્ ઔદ્ધત્યકૌકૃત્યવિચિકિત્સાં લોકે પ્રહાય તીર્ણકાઙ્ક્ષો ભવતિ; તીર્ણવિચિકિત્સાકાંક્ષઃ કુશલધર્મેષુ વિચિકિત્સાયાશ્ ચિત્તં પરિશોધયતિ
64. તદ્યથા મહારાજ પુરુષઃ ઋણમ્ આદાય કર્માન્તાન્ પ્રયુઞ્જીત તસ્ય તે કર્માન્તાઃ સંપદ્યેરન્; સ તસ્માત્ તચ્ ચ ઋણં શોધયેત્; અસ્તિ ચાસ્ય સ્વાપતેયમાત્રા યાવદ્ એવ દારાણાં પોષણાર્થા; તસ્યૈવં ભવતિ: ઋણમ્ આદાય કર્માન્તાઃ પ્રયુક્તાઃ; તસ્ય તે મે કર્માન્તાઃ સંપન્નાઃ; ન વિપન્નાઃ; તેન મયા તચ્ ચ ઋણં શોધિતમ્; અસ્તિ ચ મે સ્વાપતેયમાત્રા યાવદ્ એવ દારાણાં પોષણાય; સ તતોનિદાનમ્ અધિગચ્છેત્ સૌમનસ્યમ્
65. તદ્યથા પુરુષઃ આબાધિકઃ સ્યાદ્ દુઃખી રોગી દુર્બલઃ; તસ્ય ભોજનં ભુક્તં ન કાયં છાદયતિ; પાનકં પીતં કુક્ષિં ચ વ્યાબાધતે; સો ઽપરેણ સમયેન સુખી સ્યાદ્ અરોગઃ બલવાન્; તસ્ય ભોજનં ભુક્તં કાયં છાદયતિ; પાનકં પીતં કુક્ષિં ન વ્યાબાધતે; તસ્ય એવં સ્યાદ્: અહમ્ અસ્મિ પૂર્વમ્ આબાધિકઃ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 242 ) દુઃખી <રોગી દુર્બલઃ; મમ ભોજનં ભુક્તં ન કાયં છાદયતિ;> પાનકં ( અ 512અ ) પીતં કુક્ષિં ન વ્યાબાધતે; સ તતોનિદાનમ્ અધિગચ્છેત્ પ્રામોદ્યમ્
66.તદ્યથા પુરુષો <દાસઃ સ્યાત્ પ્રેષ્યો નિર્દેશ્યો ભુજિષ્યો નયેનકામગઃ; સો ઽપરેણ સમયેન ન દાસઃ સ્યાત્ પ્રેષ્યો ભુજિષ્યો નયેનકામગઃ; તસ્ય એવં સ્યાદ્: અહમ્ અસ્મિ પૂર્વં દાસઃ પ્રેષ્યો નિર્દેશ્યો> ભુજિષ્યો નયેનકામગઃ; સો ઽસ્મ્ય્ એતર્હ્ય્ અદાસો <ઽપ્રેષ્યો> ઽભુજિષ્યો ઽ<ન>યેનકામગઃ; સ તતો<નિદાનમ્ અધિગચ્છેત્ પ્રામોદ્યમ્
67. તદ્યથા પુરુષો બન્ધનાગારે બદ્ધો પશ્ચાદ્બાહુગાઢબન્ધનબદ્ધઃ; સ ચ તતો મુક્તઃ સ્વસ્તિક્ષેમાભ્યામ્ અવ્યયેન; તસ્યૈવં સ્યાદ્: યઃ પૂર્વં બન્ધનાગારે બદ્ધો> પશ્ચાદ્બાહુગાઢબન્ધનબદ્ધો ઽભૂવં સો ઽહં તતો મુક્તઃ સ્વસ્તિક્ષેમાભ્યામ્ અવ્યયેન; સ <તતોનિદાનમ્ અધિગચ્છેત્ પ્રામોદ્યમ્
68. તદ્યથા પુરુષઃ સપ્રતિભયો ભૂત્વા સુખી ભવતિ; દુર્ભિક્ષં પ્રતિપાદયિત્વા પ્રતિપાદયતિ સુભિક્ષં; તસ્યૈવં સ્યાદ્: અહમ્ અસ્મિ સુખી સપ્રતિભયો ભૂત્વા; યસ્ય મે દુર્ભિક્ષમ્ અભૂદ્ એતર્હિ ભવતિ> સુભિક્ષં; સ તતોનિદાનમ્ અધિગચ્છેત્ સુખમ્ અધિગચ્છેત્ સૌમનસ્યમ્

69. એવમ્ એવ <મહારાજ> ઇમાનિ પંચવરણાનિ <તદ્યથા ઋણં રોગં દાસ્યં બન્ધનાગારં કાન્તારં પ્રહાય સમનુપશ્યતિ; ઇમાનિ પંચવરણાનિ ચિત્તોપક્લેશકરાણિ> પ્રહાય પ્રજ્ઞાદૌર્બલ્યકરાણિ વિઘાટપક્ષ્યાણ્ય્ અનિર્વાણસંવર્તનીયાનિ વિવિક્તં કામૈર્ વિવિક્તં <પાપકૈર્ અકુશલધર્મૈઃ સવિતર્કં સવિચારં વિવેકજં પ્રીતિસુખં પ્રથમં ધ્યાનમ્ ઉપસંપદ્ય વિહરતિ; સ ઇમમ્ એવ કાયં વિવેકજં પ્રીતિસુખેનાભિષ્યન્દયતિ> પરિષ્યન્દયતિ પરિપ્રીણાતિ પરિસ્ફરતિ; નાસ્ય કિંચિત્ સર્વતઃ કાયાદ્ અસ્ફુટં <ભવત્ય્ અસ્ફરણીયં ( સ્બ્વ્ ઇઇ 243 ) યદુત વિવેકજેન પ્રીતિસુખેન
70. તદ્યથા દક્ષિણો રજકો રજકાન્તેવાસી વા ### સ્નાતચૂર્ણાન્ય્ આકીર્ય ઉદકેન> પરિપ્રોક્ષ્ય પરિપ્રોક્ષ્ય સ્યન્દયેત્; સ ચાસ્ય સ્નાત્રપિણ્ડી સ્નિગ્ધા સ્નેહાનુગતા સ્નેહપરીતા સ્ફુટાન્તર્બહિર્ધા <ન પ્રઘરતિ ન નિશ્ચરતિ; એવમ્ એવ સ ઇમમ્ એવ કાયં વિવેકજેન પ્રીતસુખેનાભિષ્યન્દયતિ પરિષ્યન્દયતિ પરિપરિપ્રીણાતિ પરિસ્ફરતિ; નાસ્ય કિંચિત્ સર્વતઃ કાયાદ્ અસ્ફુટં ભવત્ય્ અસ્ફરણીયં યદુત વિવેકજં પ્રીતિસુખેન
કિં મન્યસે મ<હારાજ ન ત્વ્ એવં સતિ ભગવતા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્
71. સ વિતર્કવિચારાણાં વ્યુપશમાદ્> અધ્યાત્મં સંપ્રસાદાચ્ ચેતસ એકોતીભાવાદ્ અવિતર્કમ્ અવિચારં સમાધિજં પ્રીતિસુખં દ્વિતીયં ધ્યાનમ્ <ઉપસંપદ્ય વિહરતિ; સ ઇમમ્ એવ કાયં સમાધિજેન પ્રીતિસુખેનાભિષ્યન્દયતિ પરિષ્યન્દયતિ પરિપ્રીણાતિ પરિસ્ફરતિ; નાસ્ય કિંચિત્ સર્વતઃ> કાયાદ્ અસ્ફુટં ભવત્ય્ અસ્ફરણીયં યદુત સમાધિજેન પ્રીતિસુખેન
72. તદ્યથા ઉપરિપર્વતં સં<### ઉદકહ્રદો ભવતિ; તસ્ય ન પૂર્વસ્યા ન દક્ષિણસ્યા ન પશ્ચિમાયા નોત્તરસ્યા દિશો ઉદકઃ પ્રવહતિ; નાત્ર> ( અ 512બ્ ) દેવઃ કાલેન કાલં સમ્યગ્ વારિધારાન્ અનુપ્રયચ્છેત; અન્યત્ર તસ્માદ્ એવોદકહ્રદાન્ મહાન્ <ઉદકાકોદા ઉદકશુલ્પો વા સર્વં તમ્ ઉદકહ્રદં શીતલેન વારિણાભિષ્યન્દયેત્ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 244 ) પરિષ્યન્દયેત્ પરિપૂરયેત્ પરિસ્ફરયેત્; ન કિંચિત્ સર્વત> ઉદકહ્રદાદ્ અસ્ફુટં ભવત્ય્ અસ્ફરણીયં યદુત શીતલેન વારિણા; એવમ્ એવ સ ઇમમ્ એવ કાયં સમાધિજેન <પ્રીતિસુખેનાભિષ્યન્દયતિ પરિષ્યન્દયતિ પરિપ્રીણાતિ પરિસ્ફરતિ; નાસ્ય કિંચિત્ સર્વતઃ કાયાદ્ અસ્ફુટં ભવત્ય્ અસ્ફરણીયં યદુત સમાધિજેન> પ્રીતિસુખેન
કિં મન્યસે મહારાજ ન ત્વ્ એવં સતિ મયા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્? તથ્યં ભદન્ત <એવં સતિ ભગવતા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્
73. સ પ્રીતેર્ વિરાગાદ્ ઉપેક્ષકો વિહરતિ સ્મૃતઃ સંપ્રજાનન્ સુખં ચ કાયેન> પ્રતિસંવેદયતે યત્ તદ્ આર્યા આચક્ષતે ઉપેક્ષકઃ સ્મૃતિમાન્ સુખં વિહરન્તીતિ નિષ્પ્રીતિકં તૃતીયં ધ્યાનમ્ ઉપસંપદ્ય વિહરતિ; સ ઇમમ્ <એવ કાયં નિષ્પ્રીતિકેન સુખેન અભિષ્યન્દયતિ પરિષ્યન્દયતિ પરિપ્રીણાતિ પરિસ્ફરતિ; નાસ્ય કિંચિત્ સર્વતઃ કાયાદ્ અસ્ફુટં ભવત્ય્ અસ્ફરણીયં> યદુત નિષ્પ્રીતિકેન પ્રીતિસુખેન
74. તદ્યથા ઉત્પલાનિ વા પદ્માનિ વા કુમુદાનિ વા પુણ્ડરીકાનિ વા <ઉદકે જાતાનિ ઉદકે વૃદ્ધાનિ ### તિષ્ઠન્તિ; તેષામ્ અગ્રતો મૂલતશ્ ### ન કિંચિદ્ અસ્ફુટં ભવત્ય્ અસ્ફરણીયં યદુત શીતલેન> વારિણા; એવમ્ એવ ઇમમ્ એવ કાયં નિષ્પ્રીતિકેન સુખેનાભિષ્યન્દયતિ પરિષ્યન્દયતિ પરિપ્રીણાતિ <પરિસ્ફરતિ; નાસ્ય કિંચિત્ સર્વતઃ કાયાદ્ અસ્ફુટં ભવત્ય્ અસ્ફરણીયં યદુત નિષ્પ્રીતિકેન સુખેન
કિં મન્યસે મહારાજ ન ત્વ્ એવં સતિ મયા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં> શ્રામણ્યફલમ્? તથ્યં ભદન્ત એવં સતિ ભગવતા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્
75. સ સુખસ્ય <ચ પ્રહાણાદ્ દુઃહસ્ય ચ પ્રહાણાત્ પૂર્વમ્ એવ સૌમનસ્યદૌર્મનસ્યયોર્ અષ્ટંગમાદ્ અદુઃખાસુખમ્ ઉપેક્ષાસ્મૃતિપરિશુદ્ધં ચતુર્થં ધ્યાનમ્ ઉપસંપદ્ય વિહરતિ; સ ઇમમ્ એવ કાયં પરિશુદ્ધચિત્તેન પર્યવદાતેન અધિમુચ્ય સ્ફરિત્વોપસંપદ્ય ( સ્બ્વ્ ઇઇ 245 ) વિહરતિ; નાસ્ય કિંચિત્ સર્વતઃ કાયાદ્ અસ્ફુટં ભવત્ય્ અસ્ફરણીયં યદુત પરિશુદ્ધેન ચિત્તેન પર્યવદાતેન
76. તદ્યથા ગૃહપતિર્ ગૃહપતિપુત્રો વા ###
એવમ્ એવ ઇમમ્ એવ કાયં પરિશુદ્ધેન ચિત્તેન પર્યવદાતેનાધિમુચ્ય સ્ફરિત્વા ઉપસંપદ્ય વિહરતિ; નાસ્ય કિંચિત્ સર્વતઃ કાયાદ્ અસ્ફુટં ભવત્ય્ અસ્ફરણીયં યદુત પરિશુદ્ધેન ચિત્તેન પર્યવદાતેન
કિં મન્યસે મહારાજ ન ત્વ્ એવં સતિ મયા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્? તથ્યં ભદન્ત એવં સતિ ભગવતા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્
77. યસ્મિન્ સમયે મહારાજ આર્યશ્રાવકઃ સુખસ્ય ચ પ્રહાણાદ્ દુઃખસ્ય ચ પ્રહાણાત્ પૂર્વમ્ એવ ચ સૌમનસ્યદૌર્મનસ્યયોર્ અષ્ટંગમાદ્ અદુઃખમ્ અસુખમ્ ઉપેક્ષાસ્મૃતિપરિશુદ્ધં ચતુર્થં ધ્યાનમ્ ઉપસંપદ્ય વિહરતિ, તસ્ય ચિત્તં તસ્મિન્> સમયે નૈવોન્નતં ભવતિ નાવનતમ્ અનભિનતં સ્થિતમ્ આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તં
78. તદ્યથા કૂટાગારે <વા કૂટાગારશાલાયાં વા તૈલ ### તસ્ય તેજઃ નૈવોન્નતં ભવતિ> નાવનતમ્ અનભિનતં સ્થિતં આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તમ્ એવમ્ એવ યસ્મિન્ સમયે આર્યશ્રાવકઃ <સુખસ્ય ચ પ્રહાણાદ્ દુઃખસ્ય ચ પ્રહાણાત્ પૂર્વમ્ એવ ચ સૌમનસ્યદૌર્મનસ્યયોર્ અષ્ટંગમાદ્ અદુઃખમ્ અસુખમ્ ઉપેક્ષાસ્મૃતિપરિશુદ્ધં ચતુર્થં ધ્યાનમ્ ઉપસંપદ્ય વિહરતિ, તસ્ય ચિત્તં તસ્મિન્> સમયે નૈવોન્નતં ભવતિ નાવનતમ્ અનભિનતં સ્થિતમ્ આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તં; તસ્યૈવં ભવતિ

79. <અયં મમ કાયો રૂપી> ( અ 513અ ) ઓદારિકશ્ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 213 ) <ચાતુર્મહાભૂતિકઃ>; વિજ્ઞાનામ્ અત્ર પ્રતિષ્ઠિતમ્ અત્ર પર્યાપન્નં; યન્ન્વ્ અહમ્ અસ્માત્ કાયાદ્ માનસં વ્યુત્થાપ્યાન્યં કાયમ્ અભિનિર્માયાં રૂપિણં મનોમયમ્ અવિકલમ્ અહીનેન્દ્રિયં; સ તસ્માત્ કાયાન્ <માનસં વ્યુત્થાપ્યાન્યં કાયમ્ અભિનિર્મિમીતે રૂપિણં મનોમયમ્ અવિકલમ્> અહીનેન્દ્રિયં; તદ્યથા મણિર્ અષ્ટાંગમો વૈડૂર્યઃ શુભો જાતિમાન્ન્ અચ્છો વિપ્રસન્નો ઽનાવિલઃ પંચાઙ્ગરઙ્ગિકે સૂત્રે ઽર્પિતઃ સ્યાન્ નીલે પીતે લોહિતે અવદાતે મઞ્જિષ્ઠે; તં ચક્ષુષ્માન્ પુરુષો દૃષ્ટ્વા <જાનીયાદ્ અયં મણિર્ ઇદં સૂત્રં સૂત્રે મણિર્ અર્પિતો ઽસ્તીતિ>; એવમ્ એવ સ તસ્માત્ કાયાન્ માનસં વ્યુત્થાપ્યાન્યં કાયમ્ અભિનિર્મિમીતે રૂપિણં મનોમયમ્ અવિકલમ્ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 246 ) અહીનેન્દ્રિયં; તદ્યથા પુરુષો મુઞ્જાદ્ ઇષિકામ્ આવૃહ્યાત્; તં ચક્ષુષ્માન્ પુરુષો દૃષ્ટ્વા જાનીયાદ્ <અયં મુઞ્જ ઇયમ્ ઇષિકા મુઞ્જાદ્ ઇષિકામ્ આવૃહતીતિ એવમ્> એવ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 214 ) સ તસ્માત્ કાયાન્ માનસં વ્યુત્થાપ્યાન્યં કાયમ્ અભિનિર્મિમીતે રૂપિણં મનોમયમ્ અવિકલમ્ અહીનેન્દ્રિયં; તદ્યથા પુરુષાઃ કરણ્ડાદ્ અહિમ્ આવૃહ્યાત્; તં ચક્ષુષ્માન્ પુરુષો દૃષ્ટ્વા જાનીયાદ્ અયં કરણ્ડઃ અયમ્ અહિઃ કરણ્ડાદ્ અહિમ્ આવૃહતીતિ એવમ્ એવ સ> તસ્માત્ કાયાન્ માનસં વ્યુત્થાપ્યાન્યં કાયમ્ અભિનિર્મિમીતે રૂપિણં મનોમયમ્ અવિકલમ્ અહીનેન્દ્રિયં; તદ્યથા પુરુષઃ કોશાદ્ અસિમ્ આવૃહ્યાત્; તં ચક્ષુષ્માન્ પુરુષો દૃષ્ટ્વા જાનીયાદ્ અયં કોશો ઽયમ્ અસિઃ કોશાદ્ અહિમ્ આવૃહતીતિ <એવમ્ એવ સ તસ્માત્ કાયાન્ માનસં> વ્યુત્થાપ્યાન્યં કાયમ્ અભિનિર્મિમીતે રૂપિણં મનોમયમ્ અવિકલમ્ અહીનેન્દ્રિયં

80. સ એવં સમાહિતે ચિત્તે પરિશુદ્ધે પર્યવદાતે અનઙ્ગણે વિગતોપક્લેશે રિજુભૂતે કર્મણ્યે સ્થિતે આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તે ઋદ્ધિવિષયસાક્ષાત્ક્રિયાયામ્ અભિજ્ઞાયાં ચિત્તમ્ અભિનિર્ણમય્ય સો ઽનેકવિધમ્ ઋદ્ધિવિષયં પ્રત્યનુભવતિ; તદ્યથા એકો ભૂત્વા બહુધા ભવતિ; બહુધા ભૂત્વૈકો ભવતિ; આવિર્ભાવં તિરોભાવં જ્ઞાનદર્શનેન પ્રત્યનુભવતિ; તિરઃકુડ્યં તિરઃશૈલં તિરઃપ્રાકારમ્ અસજ્જમાનઃ કાયેન ગચ્છતિ તદ્યથા આકાશે; પૃથિવ્યામ્ ઉન્મજ્જનનિમજ્જનં કરોતિ તદ્યથા ઉદકે; ઉદકે અભિન્નસ્રોતો ગચ્છતિ તદ્યથા પૃથિવ્યામ્; આકાશે પર્યઙ્કેનાતિક્રામતિ તદ્યથા પક્ષી શકુનિઃ; ઇમૌ વા સૂર્યાચન્દ્રમસાવ્ એવં મહર્દ્ધિકાવ્ એવં મહાનુભાવૌ પાણિના આમાર્ષ્ટિ પરિમાર્ષ્ટિ યાવદ્ બ્રહ્મલોકં ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 215 ) કાયેન વશે વર્તયતિ; તદ્યથા દક્ષઃ કર્મારો વા કર્મારાન્તેવસી વા સુપરિકર્મીકૃતં જાતરૂપં વિદિત્વા યાં યાં પિણ્ડકવિકૃતિં કાઙ્ક્ષત્ય્ ઉપનયિતું યદિ વા પટ્ટિકાયાં યદિ વા કર્ણિકાયાં યદિ વા ગ્રૈવેયે યદિ વા હસ્તાભરણે યદિ વા પાદાભરણે યદિ વા અઙ્ગુલિમુદ્રિકાયાં યદિ વા જાતરૂપમાલાયાં તત્ર તત્ર લઘુ લઘ્વ્ એવોપનયતિ; એવમ્ એવ સ એવં સમાહિતે પરિશુદ્ધે પર્યવદાતે અનઙ્ગણે વિગતોપક્લેશે રિજુભૂતે કર્મણ્યે સ્થિતે આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તે ઋદ્ધિવિષયજ્ઞાનસાક્ષાત્ક્રિયાયામ્ અભિજ્ઞાયાં ( સ્બ્વ્ ઇઇ 247 ) ચિત્તમ્ અભિનિર્ણામયતિ ( અ 513બ્ ) સો ઽનેકવિધમ્ ઋદ્ધિવિષયં પ્રત્યનુભવતિ; તદ્યથા એકો ભૂત્વા બહુધા ભવતિ; બહુધા ભૂત્વા એકો ભવતિ; આવિર્ભાવં તિરોભાવં જ્ઞાનદર્શનેન પ્રત્યનુભવતિ; તિરઃકુડ્યં તિરઃશૈલં તિરઃપ્રાકારમ્ અસજ્જમાનઃ કાયેન ગચ્છતિ તદ્યથા આકાશે; પૃથિવ્યામ્ ઉન્મજ્જન્નૈમજ્જનં કરોતિ તદ્યથોદકે; ઉદકે અભિન્નસ્રોતો ગચ્છતિ તદ્યથા પૃથિવ્યામ્; આકાશે પર્યઙ્કેન ક્રામતિ તદ્યથા પક્ષી શકુનિઃ; ઇમૌ વા પુનઃ સૂર્યાચન્દ્રમસાવ્ એવં મહર્દ્ધિકાવ્ એવં મહાનુભાવૌ પાણિના આમાર્ષ્ટિ પરિમાર્ષ્ટિ યાવદ્ બ્રહ્મલોકં કાયેન વશે વર્તયતિ; તદ્યથા દક્ષઃ કુમ્ભકારો વા કુમ્ભકારાન્તેવસી વા સુપરિકર્મીકૃતં મૃત્પિણ્ડં વિદિત્વા યાં યાં એવ કાઙ્ક્ષતે ભાજનવિકૃતિમ્ અભિનિર્વર્તયિતું તાં તામ્ એવ ભાજનવિકૃતિં લઘુ લઘ્વ્ એવાભિનિર્વર્તયતિ; એવમ્ એવ સ એવં સમાહિતે ચિત્તે પર્યવદાતે ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 216 ) અનઙ્ગણે વિગતોપક્લેશે રિજુભૂતે કર્મણ્યે સ્થિતે આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તે ઋદ્ધિવિષયજ્ઞાનસાક્ષાત્ક્રિયાયામ્ અભિજ્ઞાયાં ચિત્તમ્ અભિનિર્ણામયતિ; એવમ્ એવ સો ઽનેકવિધમ્ ઋદ્ધિવિષયં પ્રત્યનુભવતિ; તદ્યથા એકો ભૂત્વા બહુધા ભવતિ; બહુધા ભૂત્વૈકો ભવતિ; આવિર્ભાવં તિરોભાવં જ્ઞાનદર્શનેન પ્રત્યનુભવતિ; તિરઃકુડ્યં તિરઃશૈલં તિરઃપ્રાકારમ્ અસજ્જમાનઃ કાયેન ગચ્છતિ તદ્યથા આકાશે; પૃથિવ્યામ્ ઉન્મજ્જનનિમજ્જનં કરોતિ તદ્યથોદકે; ઉદકે અભિન્નસ્રોતો ગચ્છતિ તદ્યથા પૃથિવ્યામ્; આકાશે પર્યઙ્કેન ક્રામતિ તદ્યથા પક્ષી શકુનિઃ; ઇમૌ વા સૂર્યાચન્દ્રમસાવ્ એવં મહર્દ્ધિકાવ્ એવં મહાનુભાવૌ પાણિના આમાર્ષ્ટિ પરિમાર્ષ્ટિ યાવદ્ બ્રહ્મલોકં કાયેન વશે વર્તયતિ; તદ્યથા દક્ષઃ દન્તકારો વા દન્તકારાન્તેવસી વા સુપરિકર્મીકૃતં <દન્તં યાં યાં યાં યામ્ એવ કાઙ્ક્ષતે> રૂપવિકૃતિમ્ અભિનિર્વર્તયિતું તાં તામ્ એવ રૂપવિકૃતિં લઘુ લઘ્વ્ એવાભિનિર્વર્તયતિ; એવમ્ એવ સ એવં સમાહિતે ચિત્તે પર્યવદાતે અનઙ્ગણે વિગતોપક્લેશે ઋજુભૂતે કર્મણ્યે <સ્થિતે આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તે ઋદ્ધિવિષયજ્ઞાનસાક્ષાત્ક્રિયાયામ્> અભિજ્ઞાયાં ચિત્તમ્ અભિનિર્ણામયતિ; સો ઽનેકવિધમ્ ઋદ્ધિવિષયં પ્રત્યનુભવતિ; તદ્યથા એકો ભૂત્વા બહુધા ભવતિ; બહુધા ભૂત્વૈકો ભવતિ; આવિર્ભાવં તિરોભાવં જ્ઞાનદર્શનેન પ્રત્યનુભવતિ; તિરઃકુડ્યં તિરઃશૈલં <તિરઃપ્રાકારમ્ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 217 ) અસજ્જમાનઃ કાયેન ગચ્છતિ તદ્યથા> આકાશે; પૃથિવ્યામ્ ઉન્મજ્જનનિમજ્જનં કરોતિ તદ્યથોદકે; ઉદકે અભિન્નસ્રોતો ગચ્છતિ તદ્યથા પૃથિવ્યામ્; આકાશે પર્યઙ્કેન ક્રામતિ તદ્યથા પક્ષી શકુનકઃ; ઇમૌ વા પુનઃ સૂર્યાચન્દ્રમસાવ્ એવ મહર્દ્ધિકાવ્ એવં મહાનુભાવૌ <પાણિના આમાર્ષ્ટિ પરિમાર્ષ્ટિ યાવદ્ બ્રહ્મલોકં કાયેન વશે વર્તયતિ>
કિં મન્યસે <મહારાજ ન ત્વ્ એવં સતિ મયા> દર્શિતં સાંદૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્? તથ્યં ભદન્ત એવં સતિ ભગવતા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 248 )
81. સ એવં સમાહિતે ચિત્તે પરિશુદ્ધે પર્યવદાતે <અનઙ્ગણે વિગતોપક્લેશે રિજુભૂતે કર્મણ્યે સ્થિતે આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તે> ( અ 514અ ) દિવ્યશ્રોત્રજ્ઞાનસાક્ષાત્ક્રિયાયામ્ અભિજ્ઞાયાં ચિત્તમ્ અભિનિર્ણામયતિ સ દિવ્યેન શ્રોત્રેણ વિશુદ્ધેનાતિક્રાન્તમાનુષ્યેનોભયાન્ શબ્દાન્ શૃણોતિ માનુષ્યાન્ અપ્ય્ અમાનુષ્યાન્ અપિ; યે ઽપિ દૂરે યે ઽપ્ય્ અન્તિકે; તદ્યથા શઙ્ખધામકઃ પુરુષો મહાશૈલપર્વતમ્ અભિરુહ્ય નિશાર્ધે શઙ્ખમ્ આધમેત્ તસ્ય શબ્દો ઽવ્યાહતઃ પૃથગ્દિશઃ સ્ફુરેદ્; એવમ્ એવ સ એવં સમાહિતે ચિત્તે પરિશુદ્ધે પર્યવદાતે અનઙ્ગણે વિગતોપક્લેશે ઋજુભૂતે કર્મણ્યે સ્થિતે આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તે દિવ્યશ્રોત્રજ્ઞાનસાક્ષાત્ક્રિયાયામ્ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 218 ) અભિજ્ઞાયાં ચિત્તમ્ અભિનિર્ણામયતિ સ દિવ્યેન શ્રોત્રેણ વિશુદ્ધેનાતિક્રાન્તમાનુષ્યેનોભયાન્ શબ્દાન્ શૃણોતિ માનુષ્યાન્ અપ્ય્ અમાનુષ્યાન્ અપિ; યે ઽપિ દૂરે યે ઽપ્ય્ અન્તિકે
<કિં મન્યસે મહારાજ ન ત્વ્ એવં સતિ મયા દર્શિતં સાંદૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્? તથ્યં ભદન્ત એવં સતિ ભગવતા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્>

82. સ એવં સમાહિતે ચિત્તે પરિશુદ્ધે પર્યવદાતે અનઙ્ગણે વિગતોપક્લેશે ઋજુભૂતે કર્મણ્યે સ્થિતે આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તે ચેતઃપર્યાયજ્ઞાનસાક્ષાત્ક્રિયાયામ્ અભિજ્ઞાયાં ચિત્તમ્ અભિનિર્ણામયતિ સ પરસત્વાનાં પરપુદ્ગલાનાં વિતર્કિતં વિચારિતં મનસા માનસં યથાભૂતં પ્રજાનાતિ; સરાગં ચિત્તં સરાગં ચિત્તમ્ ઇતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ; વિગતરાગં ચિત્તં વિગતરાગં ચિત્તમ્ ઇતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ; સદ્વેષં વિગતદ્વેષં સમોહં વિગતમોહં સંક્ષિપ્તં વિક્ષિપ્તં લીનં પ્રગૃહીતમ્ ઉદ્ધતમ્ અનુદ્ધતમ્ અવ્યુપશાન્તં વ્યુપશાન્તં સમાહિતમ્ અસમાહિતમ્ અભાવિતં સુભાવિતમ્ અવિમુક્તં વા ચિત્તમ્ અવિમુક્તં ચિત્તમ્ ઇતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ; સુવિમુક્તં વા ચિતં સુવિમુક્તં ચિત્તમ્ ઇતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ; તદ્યથા ચક્ષુષ્માન્ પુરુષઃ સુપરિશુદ્ધમ્ આદર્શમણ્ડલં ગૃહીત્વા સંમુખનિમિત્તં વા પ્રત્યવેક્ષતે; એવમ્ એવ સ એવં સમાહિતે ચિત્તે પરિશુદ્ધે પર્યવદાતે અનઙ્ગણે વિગતોપક્લેશે ઋજુભૂતે કર્મણ્યે સ્થિતે આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તે ચેતઃપર્યાયજ્ઞાનસાક્ષાત્ક્રિયાયામ્ અભિજ્ઞાયાં ચિત્તમ્ અભિનિર્ણામયતિ સ પરસત્વાનાં પરપુદ્ગલાનાં વિતર્કિતં વિચારિતં મનસા માનસં યથાભૂતં પ્રજાનાતિ; સરાગં ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 219 ) ચિત્તં સરાગં ચિત્તમ્ ઇતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ; વિગતરાગં ચિત્તં વિગતરાગં ચિત્તમ્ ઇતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ; સદ્વેષં વિગતદ્વેષં વિગતમોહં સંક્ષિપ્તં વિક્ષિપ્તં લીનં પ્રગૃહીતમ્ ઉદ્ધતમ્ અનુદ્ધતમ્ અવ્યુપશાન્તં વ્યુપશાન્તં સમાહિતમ્ અસમાહિતં સુભાવિતમ્ અભાવિતમ્ અવિમુક્તં વા ચિત્તમ્ અવિમુક્તં ચિત્તમ્ ઇતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ; સુવિમુક્તં વા ચિતં સુવિમુક્તં ચિત્તમ્ ઇતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ
કિં મન્યસે મહારાજ ન ત્વ્ એવં સતિ મયા દર્શિતં સાંદૃષ્ટિકં ( સ્બ્વ્ ઇઇ 249 ) શ્રામણ્યફલમ્? તથ્યં ભદન્ત એવં સતિ ભગવતા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્
83. સ એવં સમાહિતે ચિત્તે પરિશુદ્ધે પર્યવદાતે અનઙ્ગણે વિગતોપક્લેશે ઋજુભૂતે કર્મણ્યે સ્થિતે આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તે પૂર્વનિવાસાનુસ્મૃતિજ્ઞાનસાક્ષાત્ક્રિયાયામ્ અભિજ્ઞાયાં ચિત્તમ્ અભિનિર્ણામયતિ સો ઽનેકવિધં પૂર્વનિવાસં સમનુસ્મરતિ; તદ્યથા એકમ્ અપિ દ્વે તિસ્રશ્ ચતસ્રઃ પંચ ષટ્ સપ્તાષ્ટૌ નવ દશ વિંશતં ( અ 514બ્ ) ત્રિંશતં ચત્વારિંશતં પંચાશતં જાતિશતં જાતિસહસ્રં જાતિશતસહસ્રમ્ અનેકાન્ય્ અપિ જાતિશતાનિ અનેકાન્ય્ અપિ જાતિસહસ્રાણિ અનેકાન્ય્ અપિ જાતિશતસહસ્રાણિ સંવર્તકલ્પમ્ અપિ વિવર્તકલ્પમ્ અપિ સંવર્તવિવર્તકલ્પમ્ અપિ અનેકાન્ અપિ સંવર્તકલ્પાન્ અનેકાન્ અપિ વિવર્તકલ્પાન્ અનેકાન્ અપિ સંવર્તવિવર્તકલ્પાન્ સમનુસ્મરતિ; અમિ નામ તે ભવન્તઃ સત્વા યત્રાહમ્ આસમ્ એવંનામા એવંજાત્ય એવંગોત્ર એવમાહાર એવંસુખદુઃખપ્રતિસંવેદી એવંદીર્ઘાયુઃ એવંચિરસ્થિતિક એવમાયુષ્પર્યન્તઃ; સો ઽહં તસ્માત્ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 220 ) સ્થાનાચ્ ચ્યુતો ઽમુત્રોપપન્નઃ; તસ્માદ્ અપિ ચ્યુતો ઽમુત્રોપપન્નઃ; તસ્માદ્ અપિ ચ્યુતઃ ઇહોપપન્ન ઇતિ; સાકારં સોદ્દેશમ્ અનેકવિધં પૂર્વનિવાસમ્ અનુસ્મરતિ; તદ્યથા પુરુષો ગ્રામાદ્ ગ્રામં ગચ્છેત્; તસ્માદ્ અપિ ગ્રામાદ્ અપરં ગ્રામં ગચ્છેત્; તસ્માદ્ અપીહાગચ્છેત્; તસ્યૈવં સ્યાદ્; અહમ્ અમુષ્માદ્ ગ્રામદ્ અમું ગ્રામમ્ આગતઃ; તસ્માદ્ અપીહાગત ઇતિ; એવમ્ એવ સ સમાહિતે ચિત્તે પરિશુદ્ધે પર્યવદાતે અનઙ્ગણે વિગતોપક્લેશે ઋજુભૂતે કર્મણ્યે સ્થિતે આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તે પૂર્વનિવાસાનુસ્મૃતિજ્ઞાનસાક્ષાત્ક્રિયાયામ્ અભિજ્ઞાયાં ચિત્તમ્ અભિનિર્ણામયતિ તદ્યથા એકામ્ અપિ જાતિં દ્વે તિસ્રશ્ ચતસ્રઃ પંચ ષટ્ સપ્તાષ્ટૌ નવ દશ વિંશતં ત્રિંશતં ચત્વારિંશતં પંચાશતં જાતિશતં જાતિસહસ્રં જાતિશતસહસ્રમ્ અનેકાન્ય્ અપિ જાતિશતાનિ અનેકાન્ય્ અપિ જાતિસહસ્રાણિ અનેકાન્ય્ અપિ જાતિશતસહસ્રાણિ સંવર્તકલ્પમ્ અપિ વિવર્તકલ્પમ્ અપિ સંવર્તવિવર્તકલ્પમ્ અપિ અનેકાન્ અપિ સંવર્તકલ્પાન્ અનેકાન્ અપિ વિવર્તકલ્પાન્ અનેકાન્ અપિ સંવર્તવિવર્તકલ્પાન્ સમનુસ્મરતિ; અમિ નામ તે ભવન્તઃ સત્વા યત્રાહમ્ એવંનામા આસમ્ એવંજાત્ય એવંગોત્ર એવમાહાર એવંસુખદુઃખપ્રતિસંવેદી એવંદીર્ઘાયુઃ એવંચિરસ્થિતિક એવમાયુષ્પર્યન્તઃ; સો ઽહં તસ્માત્ સ્થાનાચ્ ચ્યુતઃ અમુત્રોપપન્નઃ; તસ્માદ્ અપિ ચ્યુતો ઽમુત્રોપપન્નઃ; તસ્માદ્ અપિ ચ્યુતઃ ઇહોપપન્ન ઇતિ; સાકારં સોદ્દેશમ્ અનેકવિધં પૂર્વનિવાસમ્ અનુસ્મરતિ
કિં મન્યસે મહારાજ ન ત્વ્ એવં સતિ મયા દર્શિતં સાંદૃષ્ટિકં ( સ્બ્વ્ ઇઇ 250 ) શ્રામણ્યફલમ્? તથ્યં ભદન્ત એવં સતિ ભગવતા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્
84. ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 221 ) સ એવં સમાહિતે ચિત્તે પરિશુદ્ધે પર્યવદાતે અનઙ્ગણે વિગતોપક્લેશે ઋજુભૂતે કર્મણ્યે સ્થિતે આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તે ચ્યુત્યુપપાદજ્ઞાનસાક્ષાત્ક્રિયાયામ્ અભિજ્ઞાયાં ચિત્તમ્ અભિનિર્ણામયતિ દિવ્યેન ચક્ષુષા વિશુદ્ધેનાતિક્રાન્તમાનુષ્યકેન સત્વાન્ પશ્યતિ ચ્યવમાનાન્ ઉપપદ્યમાનાન્ અપિ સુવર્ણાન્ અપિ દુર્વર્ણાન્ અપિ હીનાન્ અપિ પ્રણીતાન્ અપિ સુગતિમ્ અપિ ગચ્છતો દુર્ગતિમ્ અપિ યથાકર્મોપયોગાન્ સત્વાન્ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ; અમી ભવન્તઃ સત્વાઃ કાયદુશ્ચરિતેન સમન્વાગતા વાઙ્મનોદુશ્ચરિતેન સમન્વાગતા આર્યાણામ્ અપવાદકા મિથ્યાદૃષ્ટયો ( અ 515અ ) મિથ્યાદૃષ્ટિકર્મધર્મસમાદાનહેતોસ્ તદ્ધેતું તત્પ્રત્યયં કાયસ્ય ભેદાત્ પરં મરણાદ્ અપાયદુર્ગતિવિનિપાતં નરકમ્ ઉપપદ્યન્તે; અમી વા પુનર્ ભવન્તઃ સત્વાઃ કાયસુચરિતેન સમન્વાગતા વાઙ્મનઃસુચરિતેન સમન્વાગતા આર્યાણામ્ અનપવાદકાઃ સમ્યગ્દૃષ્ટયઃ સમ્યગ્દૃષ્ટિકર્મધર્મસમાદાનહેતોસ્ તદ્ધેતું તત્પ્રત્યયં કાયસ્ય ભેદાત્ સુગતૌ સ્વર્ગલોકે દેવેષૂપપદ્યન્તે; <તદ્યથા ચક્ષુષ્માન્ પુરુષઃ રથ્યાચત્વારે નિષણ્ણો મહાજનકાયો આગચ્છતિ ગચ્છતિ તિષ્ઠતિ નિષીદતિ ઇત્ય્ અનેકાન્ સમુદાચારાન્ પશ્યેત્; સ એવં સમાહિતે ચિત્તે પરિશુદ્ધે પર્યવદાતે અનઙ્ગણે વિગતોપક્લેશે ઋજુભૂતે કર્મણ્યે સ્થિતે આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તે ચ્યુત્યુપપાદજ્ઞાનસાક્ષાત્ક્રિયાયામ્ અભિજ્ઞાયાં ચિત્તમ્ અભિનિર્ણામયતિ દિવ્યેન ચક્ષુષા વિશુદ્ધેનાતિક્રાન્તમાનુષ્યકેન સત્વાન્ પશ્યતિ ચ્યવમાનાન્ ઉપપદ્યમાનાન્ અપિ સુવર્ણાન્ અપિ દુર્વર્ણાન્ અપિ હીનાન્ અપિ પ્રણીતાન્ અપિ સુગતિમ્ અપિ ગચ્છતો દુર્ગતિમ્ અપિ યથાકર્મોપયોગાન્ સત્વાન્ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ; અમી ભવન્તઃ સત્વાઃ કાયદુશ્ચરિતેન સમન્વાગતા વાઙ્મનોદુશ્ચરિતેન સમન્વાગતા આર્યાણામ્ અપવાદકા મિથ્યાદૃષ્ટયો મિથ્યાદૃષ્ટિકર્મધર્મસમાદાનહેતોસ્ તદ્ધેતું તત્પ્રત્યયં કાયસ્ય ભેદાત્ પરં મરણાદ્ અપાયદુર્ગતિવિનિપાતં નરકમ્ ઉપપદ્યન્તે; અમી વા પુનર્ ભવન્તઃ સત્વાઃ કાયસુચરિતેન સમન્વાગતા વાઙ્મનઃસુચરિતેન સમન્વાગતા આર્યાણામ્ અનપવાદકાઃ સમ્યગ્દૃષ્ટયઃ સમ્યગ્દૃષ્ટિકર્મધર્મસમાદાનહેતોસ્ તદ્ધેતું તત્પ્રત્યયં કાયસ્ય ભેદાત્ સુગતૌ સ્વર્ગલોકે દેવેષૂપપદ્યન્તે
<કિં મન્યસે મહારાજ ન ત્વ્ એવં સતિ મયા દર્શિતં સાંદૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્? તથ્યં ભદન્ત એવં સતિ ભગવતા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્>

85. સ એવં સમાહિતે ચિત્તે પરિશુદ્ધે પર્યવદાતે અનઙ્ગણે વિગતોપક્લેશે ઋજુભૂતે કર્મણ્યે સ્થિતે આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તે આસ્રવક્ષયજ્ઞાનસાક્ષાત્ક્રિયાયામ્ અભિજ્ઞાયાં ચિત્તમ્ અભિનિર્ણામયતિ; સ ઇદં દુઃખમ્ આર્યસત્યમ્ ઇતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ; અયં દુઃખસમુદયો ઽયં દુઃખનિરોધઃ; ઇયં દુઃખનિરોધગામિની પ્રતિપદ્ આર્યસત્યમ્ ઇતિ યથાભૂતમ્ પ્રજાનાતિ; તસ્યૈવં જાનત એવં પશ્યતઃ કામાસ્રવાચ્ ચિત્તં વિમુચ્યતે; ભવાસ્રવાદ્ અવિદ્યાસ્રવાચ્ ચિત્તં વિમુચ્યતે; વિમુક્તસ્ય વિમુક્તમ્ એવ જ્ઞાનદર્શનં ભવતિ; ક્ષીણા મે જાતિઃ ઉષિતં બ્રહ્મચર્યં કૃતં કરણીયં નાપરમ્ અસ્માદ્ ભવં પ્રજાનામીતિ; ( સ્બ્વ્ ઇઇ 251 ) તદ્યથા ગ્રામસ્ય વા નિગમસ્ય વા નાતિદૂરે ગમ્ભીરે સ્યાદ્ ઉદકહ્રદઃ અચ્છો વિપ્રસન્નો ઽનાવિલઃ; તત્ર ચક્ષુષ્માન્ પુરુષસ્ તીરે નિષણ્ણઃ પશ્યેત્ શર્કરાન્ વા કઠલ્લાનિ વા મત્સ્યાન્ વા કૂર્માન્ વા શુક્તીર્ વા શમ્બૂકાન્ વા; એવમ્ એવ સ એવં સમાહિતે પરિશુદ્ધે પર્યવદાતે અનઙ્ગણે વિગતોપક્લેશે ઋજુભૂતે કર્મણ્યે સ્થિતે આનિઞ્જ્યપ્રાપ્તે આસ્રવક્ષયજ્ઞાનસાક્ષાત્ક્રિયાયામ્ અભિજ્ઞાયાં ચિત્તમ્ અભિનિર્ણામયતિ; સ ઇદં દુઃખમ્ આર્યસત્યમ્ ઇતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ; અયં દુઃખસમુદયો ઽયં દુઃખનિરોધઃ ઇયં દુઃખનિરોધગામિની પ્રતિપદ્ આર્યસત્યં યથાભૂતમ્ પ્રજાનાતિ; તસ્યૈવં જાનત એવં પશ્યતઃ કામાસ્રવાચ્ ચિત્તં વિમુચ્યતે; ભવાસ્રવાદ્ અવિદ્યાસ્રવાચ્ ચિત્તં વિમુચ્યતે; વિમુક્તસ્ય ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 222 ) વિમુક્તમ્ એવ જ્ઞાનદર્શનં ભવતિ; ક્ષીણા મે જાતિઃ ઉષિતં બ્રહ્મચર્યં કૃતં કરણીયં નાપરમ્ અસ્માદ્ ભવં પ્રજાનામીતિ
કિં મન્યસે મહારાજ ન ત્વ્ એવં સતિ મયા દર્શિતં સાંદૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્? તથ્યં ભદન્ત એવં સતિ ભગવતા દર્શિતં સાન્દૃષ્ટિકં શ્રામણ્યફલમ્
કિન્ગ્ અજાતશત્રુ, રેપેન્તેદ્ ઓf થે મુર્દેરિન્ગ્ ઓf હિસ્ fઅથેર્ ઇસ્ fઇનલ્લ્ય્ ગૈનેદ્ ઓવેર્ તો થે બુદ્ધ ચ્રેએદ્
એવમ્ ઉક્તે રાજા માગધો ઽજાતશત્રુર્ વૈદેહીપુત્રઃ પ્રારોદીદ્ અશ્રૂણિ વર્ષયન્; અથ રાજા માગધો ઽજાતશત્રુર્ વૈદેહીપુત્રઃ ચીવરકર્ણિકેનાશ્રૂણ્ય્ ઉત્સૃજ્ય ભગવતઃ પાદયોર્ નિપત્ય ભગવન્તમ્ ઇદમ્ અવોચદ્: અત્યયો ભગવન્ન્ અત્યયઃ સુગત યથા ભો યથા મૂઢો યથા અવ્યક્તો યથા અકુશલઃ યેન મયા પાપમિત્રસહાયેન પાપમિત્રવશંગતેન ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 223 ) પાપમિત્રોપગૂઢકેન પિતા ધાર્મિકો ધર્મરાજો જીવિતાદ્ વ્યપરોપિતઃ; તસ્ય મમ ભદન્ત અત્યયં જાનતો ઽત્યયમ્ પશ્યતો ઽત્યયમ્ અત્યયઃ પ્રતિગૃહ્ણીષ્વાનુકમ્પાન્ ઉપાદાય; તથ્યં ત્વં મહારાજ અત્યયમ્ અત્યયતઃ અધિગતઃ તદ્યથા બાલો યથા મૂઢો યથા અવ્યક્તો યથા અકુશલો યેન ત્વયા પાપમિત્રસહાયેન પાપમિત્રવશંગતેન ( અ 515બ્ ) પાપમિત્રોપગૂઢકેન પિતા ધાર્મિકો ધર્મરાજો જીવિતાદ્ વ્યપરોપિતઃ; યતશ્ ચ ત્વં મહારાજ અત્યયં જાનાસિ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 252 ) અત્યયં પશ્યસિ ચ દૃષ્ટ્વાદેશયસિ આયત્યાં ચા સંવરમ્ આપદ્યસે; વૃદ્ધિર્ એવ તે પ્રતિકાઙ્ક્ષિતવ્યા કુશલાનાં ધર્માણાં ન હાનિઃ; તત્ કસ્ય હેતોઃ યઃ કશ્ચિન્ મહારાજ અત્યયં જાનાતિ અત્યયં પશ્યતિ તં દૃષ્ટ્વાદેશયતિ આયત્યાં ચ સંવરમ્ આપદ્યતે વૃદ્ધિર્ એવાસ્ય પ્રતિકાઙ્ક્ષિતવ્યા કુશલાનાં ધર્માણાં ન હાનિઃ; એવમ્ એવ ત્વં મહારાજ યતશ્ ચાત્યયં જાનાસિ અત્યયં ચ પશ્યસિ દૃષ્ટ્વાદેશયસિ આયત્યાં ચ સંવરં આપદ્યસે વૃદ્ધિર્ એવ તે પ્રતિકાઙ્ક્ષિતવ્યા કુશલાનાં ધર્માણાં ન હાનિઃ
થે બુદ્ધ, ઇન્વિતેદ્ બ્ય્ કિન્ગ્ અજાતશત્રુ, રેગ્રેત્સ્ fઓર્ થે સિન્ ચોમ્મિતેદ્ બ્ય્ હિસ્ રોયલ્ ગુએસ્ત્
અથ રાજા માગધો ઽજાતશત્રુર્ વૈદેહીપુત્રો ભગવન્તમ્ ઇદમ્ અવોચદ્: અધિવાસયતુ મે ભગવાન્ શ્વો ઽન્તર્ગૃહે ભક્તેન સાર્ધં ભિક્ષુસંઘેન; અધિવાસયતિ ભગવાન્ રાજ્ઞો માગધસ્યાજતશત્રોર્ વૈદેહીપુત્રસ્ય તૂષ્ણીંભાવેન; અથ રાજા માગધો ઽજાતશત્રુર્ વૈદેહીપુત્રઃ ભગવતસ્ તૂષ્ણીંભાવેનાધિવાસનાં વિદિત્વા ભગવતો ભાષિતમ્ અભિનન્દ્યાનુમોદ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તઃ; અથ ભગવાન્ અચિરપ્રક્રાન્તં રાજાનં માગધમ્ અજાતશત્રું વૈદેહીપુત્રં વિદિત્વા ભિક્ષૂન્ આમન્ત્રયતે સ્મ: ક્ષતો ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 224 ) ભિક્ષવો રાજા માગધો ઽજાતશત્રુર્ વૈદેહીપુત્રઃ ઉપહતો યેન પાપમિત્રસહાયેન પાપમિત્રવશંગતેન પાપમિત્રોપગૂઢકેન પિતા ધાર્મિકો ધર્મરાજો ધર્મસ્થિતો મહારાજો જીવિતાદ્ વ્યપરોપિતઃ; સચેદ્ ભિક્ષવો રાજાઞા માગધેનાજાતશત્રુણા વૈદેહીપુત્રેણ પિતા ધાર્મિકો ધર્મરાજો ધર્મસ્થિતો મહારાજો જીવિતાન્ ન વ્યપરોપિતો ભવિષ્યત્ સ્થાનમ્ એતદ્ વિદ્યતે યદ્ અસ્મિન્ન્ એવાસને નિષણ્ણેન ચત્વારિ આર્યસત્યાનિ અભિસમિતાન્ય્ અભવિષ્યન્; એવં ક્ષતો ભિક્ષવો રાજા માગધો ઽજાતશત્રુર્ વૈદેહીપુત્રઃ એવમ્ ઉપહતઃ; તસ્માત્ તર્હિ ભિક્ષવ એવં શિક્ષિતવ્યં યદ્ દગ્ધસ્થૂણાયામ્ અપિ ચિત્તં ન પ્રદૂષયિષ્યામઃ પ્રાગ્ એવ સવિજ્ઞાનકે કાયે; ઇત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યમ્
અથ રાજા માગધો ઽજાતશત્રુર્ વૈદેહીપુત્રસ્ તામ્ એવ રાત્રિં શુચિ પ્રણીતં ખાદનીયભોજનીયં સમુદાનીય કાલ્યમ્ એવોત્થાયાસનાનિ પ્રજ્ઞપ્યોદકમણિં પ્રતિષ્ઠાપ્ય ભગવતો દૂતેન કાલમ્ આરોચયતિ; ( સ્બ્વ્ ઇઇ 253 ) સમયો ભદન્તઃ સજ્જં ભક્તં યસ્યૈવેદાનીં ભગવાન્ કાલં મન્યતે; અથ ભગવાન્ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમ્ આદાય ભિક્ષ્સુગણપરિવૃતો ભિક્ષુસંઘપુરસ્કૃતો યેન રાજ્ઞા માગધેનાજાતશત્રુણા વૈદેહીપુત્રેણ ભક્તાભિસારસ્ તેનોપસંક્રાન્તઃ; ઉપસમ્ક્રમ્ય પુરસ્તાદ્ ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને ન્યષીદદ્; અથ રાજા માગધો ઽજાતશત્રુર્ વૈદેહીપુત્રઃ સુખોપનિષણ્ણં બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં વિદિત્વા શુચિના પ્રણીતેન ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 225 ) ખાદનીયભોજનીયેન સ્વહસ્તં સંતર્પયતિ સંપ્રવારયતિ; અનેકપર્યાયેણ શુચિના પ્રણીતેન ખાદનીયભોજનીયેન ( અ 516અ ) સ્વહસ્તં સંતર્પ્ય સંપ્રવાર્ય ભગવન્તં ભુક્તવન્તં વિદિત્વા ધૌતહસ્તમ્ અપનીતપાત્રં નીચતરમ્ આસનં ગૃહિત્વ ભગવતઃ પુરસ્તાન્ નિષણ્ણો ધર્મશ્રવણાય
બુદ્ધ ચોન્વેર્સેસ્ wઇથ્ અજાતશત્રુ, wહો ગ્રોwસ્ મોરે અન્દ્ મોરે અત્તછેદ્ તો હિમ્
અથ ભગવાન્ રાજ્ઞો માગધસ્યાજતશત્રોર્ વૈદેહીપુત્રસ્ય તદ્ દાનમ્ અનયા અભ્યનુમોદનયાભ્યનુમોદતે
અગ્નિહોત્રમુખા યજ્ઞાઃ સાવિત્રી ચ્છન્દસાં મુખમ્ ।
રાજા મુખં મનુષ્યાણાં નદીનાં સાગરો મુખમ્ ॥
નક્ષત્રાણાં મુખં ચન્દ્ર આદિત્યસ્ તપતાં મુખમ્ ।
ઊર્ધ્વં તિર્યગ્ અધશ્ ચાપિ યાવતી જગતો ગતિઃ ।
સદેવકેષુ લોકેષુ સંબુદ્ધો હીજ્યતાં વરઃ ।
અથ ભગવાન્ રાજાનં માગધમ્ અજાતશત્રું ધર્મ્યયા કથયા સમ્દર્શયતિ સમાદાપયતિ સમુત્તેજયતિ સંપ્રહર્ષયતિ; અનેકપર્યાયેણ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શ્ય સમાદાપ્ય સમુત્તેજ્ય સંપ્રહર્ષ્યોત્થાયાસનાત્ પ્રક્રાન્તઃ

યદા ભગવતા રાજા અજાતશત્રુર્ વૈદેહીપુત્રો ઽમૂલિકયા શ્રદ્ધયા પ્રતિસ્ઠાપિતઃ તદા યદા ભગવન્તં હર્મ્યતલસ્થો હસ્તિસ્કન્ધાવરૂઢો ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 226 ) વા પશ્યતિ તદાત્માનં મુઞ્ચતિ; યાવદ્ અપરેણ સમયેન હસ્તિસ્કન્ધાવરૂઢેન ભગવાન્ દૃષ્ટઃ; તેનાત્મા મુક્તઃ; ભગવતા રિદ્ધ્યા પ્રતીષ્ટઃ; પૌરુષેયમ્ અન્તર્જનં ચામન્ત્રયતે ( સ્બ્વ્ ઇઇ 254 ) યત્ ખલુ ભવન્તઃ જાનીયુઃ; અદ્યાગ્રેણ ભગવતઃ શ્રાવકો ભગવન્તં શરણં ગતઃ; અદ્યાગ્રેણાનાવૃતં દ્વારં ભગવતઃ શ્રાવકાણાં ભિક્ષૂણાં ભિક્ષુણીનામ્ ઉપાસકાનામ્ ઉપાસિકાનામ્ આવૃતં દ્વારં દેવદત્તસ્ય દેવદત્તસ્ય શ્રાવકાણાં ચેતિ
દેવદત્ત, નો મોરે અદ્મિત્તેદ્ ઇન્તો થે પલચે, સ્ત્રુચ્ક્સ્ થે ભિક્ષુણી ઉત્પલવર્ણા, wહો સ્હોર્ત્લ્ય્ અfતેર્ દિએસ્
યાવદ્ અપરેણ સમયેન દેવદત્તો રાજ્ઞો ઽજાતશત્રોર્ ગૃહં પ્રવેષ્ટુમ્ આરબ્ધો દૌવારિકેણાભિહિતઃ: તિષ્ઠ મા પ્રવેક્ષ્યસીતિ; કિં કારણં? દેવાજ્ઞા દત્તા: અદ્યાગ્રેણાહં ભગવતઃ શ્રાવકો ભગવન્તં શરણં ગતઃ; અદ્યાગ્રેણાનાવૃતં દ્વારં ભગવતઃ શ્રાવકાણાં ભિક્ષૂણાં ભિક્ષુણીનામ્ ઉપાસકાનામ્ ઉપાસિકાનામ્; આવૃતં તુ દેવદત્તસ્ય દેવદત્તશ્રાવકાણાં એવદત્તશ્રાવિકાણાં ચેતિ; સ ચ દ્વારે વિધારિતસ્ તિષ્ઠતિ; ઉત્પલવર્ણા ચ ભિક્ષુણી પિણ્ડપાતમ્ આદાય રાજકુલાન્ નિષ્ક્રામતિ; દેવદત્તસ્યૈતદ્ અભવદ્; અસ્યા મુણ્ડિકાયાઃ શ્રામણિકાયા એતત્ કર્મ; અનયા રાજાજાતશત્રુઃ સાન્તઃપુરકુમારામત્યો ભિન્નો યેન મે ઈદૃશી સમવસ્થેતિ વિદિત્વોત્પલવર્ણામ્ ઇદમ્ અવોચત્: કિં મયા તવાપરાદ્ધં યેન ત્વયા મમ ભૈક્ષાકકુલં દુરીકૃતમ્ ઇતિ; સ તાં પ્રઘાતયિતુમ્ આરબ્ધાઃ; સા પ્રઘાત્યમાના કરુણદીનવિલપિતૈર્ અક્ષરૈર્ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 227 ) ઉવાચ: આર્ય શાન્તં કિમ્ અહમ્ એવ કરિષ્યે? ત્વં તાવદ્ ભગવતો પુનઃ શાક્યકુલાત્ પ્રવ્રજિતઃ; નાહમ્ એવં કરોમિ ક્ષમસ્વેતિ; તથાપ્ય્ ઉચ્યમાનેન દેવદત્તેન તસ્યાઃ શિરસિ ખટપ્રહારો દત્તઃ; સા મરણવેદનાભ્યાહતા જીવિતસંસ્કારાન્ અધિષ્ઠાય આયુઃસંસ્કારાન્ ઉત્સૃજ્ય વીર્યમ્ અવલમ્બ્ય ભિક્ષુણીવર્ષકં ગતા; ભિક્ષુણ્યસ્ તાં તથાવિધાં દૃષ્ટ્વા કથયન્તિ: અહો આર્યે કિમ્ ઇદમ્ ઇતિ; સા કથયતિ: ભગિન્યઃ ( અ 516બ્ ) સર્વસંસ્કારા અનિત્યાઃ; સર્વધર્મા અનાત્માનઃ; શાન્તં નિર્વાણં; યુષ્માભિઃ કુશલેષુ ધર્મેષ્વ્ અપ્રમાદઃ કરણીયઃ; દેવદત્તેન ( સ્બ્વ્ ઇઇ 255 ) તૃતીયમ્ આનતર્યં કૃતં; પરિનિર્વાસ્યામીતિ; તતો ઽસૌ ભિક્ષુણીસંઘસ્ય પુરસ્તાદ્ વિચિત્રાણિ પ્રાતિહાર્યાણિ કૃત્વા નિરુપધિશેષે નિર્વાણધાતૌ પરિનિર્વૃતા
ભિક્ષવઃ સંશયજાતાઃ સર્વસંશયચ્છેત્તારં બુદ્ધં ભગવન્તં પપ્રચ્છુઃ: પશ્ય ભદન્ત દેવદત્તેનોત્પલવર્ણા ભિક્ષુણી કરુણકરુણં વિપ્રલપન્તિ ખટપ્રહારેણ પ્રઘાતિતા ઇતિ; ભગવાન્ આહ: ન ભિક્ષવ એતર્હિ યથા અતીતે ઽપ્ય્ અધ્વન્ય્ અસ્યાઃ કરુણકરુણં વિપ્રલપન્ત્યા હત્વા માંસં ભક્ષિતં; તચ્ છ્રૂયતામ્
થે સ્તોર્ય્ ઓf થે ઓલ્દ્ સ્હેએપ્
(ચોન્ચેર્નિન્ગ્ અ પ્રેવિઓઉસ્ લિfએ ઓf દેવદત્ત)
ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવો ઽન્યતમસ્મિન્ કર્વટકે ગૃહપતિઃ પ્રતિવસતિ; તસ્ય એડકાનાં વર્ગઃ; તંચ્રારણાય એડકપાલો ગ્રામાદ્ બહિર્ નિર્ગતઃ; તતશ્ ચારયિત્વ સૂર્યસ્યાસ્તંગમનકાલસમયે કર્વટકં પ્રવેશિતુમ્ આરબ્ધઃ; તત્રાન્યતરા જીર્ણેડિકા પૃષ્ઠતો ઽવલમ્બમાના; વૃકો ગચ્છતિ; તાવદ્ વૃકેણ ગૃહીતા; કથયતિ
( મ્સ્વ્ ઇવ્ 228 ) કચ્ચિત્ તે માતુલ ક્ષેમં સુખં કચ્ચિન્ નુ માતુલ ।
એકઃ કચ્ચિદ્ અરણ્યે ઽસ્મિન્ સુખં વિન્દસિ માતુલ ॥ ઇતિ ।
સો ઽપિ કથયતિ
મર્દિત્વા મમ લાઙ્ગૂલં ખોસયિત્વા ચ વાલધિમ્ ।
અથ માતુલવાદેન કુત્ર મોક્ષ્યસે એડકે ॥ ઇતિ ।
એડકા પુનર્ આહ
પૃષ્ઠતસ્ તવ લાઙ્ગૂલં પુરતો હ્ય્ આગતા અહમ્ ।
અથ કેનાભ્યુપાયેન લાઙ્ગૂલં મર્દિતં મયા ॥ ઇતિ ।

વૃકો ભૂયઃ કથયત્
ચત્વાર ઇમે દ્વીપાઃ સસમુદ્રાઃ સપર્વતાઃ ।
સર્વેષુ મમ લાઙ્ગૂલમ્ અથ કેન ત્વમ્ આગતા ॥ ઇતિ । ( સ્બ્વ્ ઇઇ 256 )
એડિકા પ્રાહ
પૂર્વમ્ એવ મયા ભદ્ર જ્ઞાતીનામ્ અન્તિકાચ્ છ્રુતમ્ ।
સર્વત્ર તવ લાઙ્ગૂલમ્ આકાશેનાહમ્ આગતા ॥ ઇતિ ।
વૃકઃ પ્રાહ
આકાશેન પતન્ત્યા વૈ ત્વયા મે અજરેડિકે ।
ત્રાસિતો મૃગસંઘો ઽસૌ યો મે ભક્ષ્ય ઉપાગતઃ ॥ ઇતિ ।
એવં તસ્યાઃ પ્રલપન્ત્યા ઉત્પત્ય પાપકર્મણા ।
એડિકાયાઃ શિરઃ છિન્નં હત્વા માંશં ચ ભક્ષિતમ્ ॥
ભગવાન્ આહ: કિં મન્યધ્વે ભિક્ષવો યો ઽસૌ વૃકઃ એષ એવ સ દેવદત્તસ્ તેન કાલેન તેન સમયેન; યા સાજરેડિકા એષૈવ સા ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 229 ) ઉત્પલવર્ણા તેન કાલેન તેન સમયેન; તદાપ્ય્ એષા કરુણકરુણં વિલપન્તિ પ્રઘાતિતા; એતર્હ્ય્ અપ્ય્ એષા કરુણકરુણં વિપ્રલપન્તિ પ્રઘાતિતા
દેવદત્ત ઇસ્ ગૈનેદ્ ઓવેર્ થે નિહિલિસ્તિચ્ દોચ્ત્રિને ઓf પૂરણ કાશ્યપ
અથ દેવદત્તસ્યૈતદ્ અભવદ્: બહુશો મયા ભગવતઃ પરાક્રાન્તમ્ આનન્તર્યત્રયં ચ કૃતં; ભગવતઃ શિલા ક્ષિપ્તા રુધિરોત્પાદઃ કૃતઃ, ઇદં પ્રથમમ્ આનન્તર્યં; સંઘો ભિન્નઃ, ઇદં દ્વિતીયમ્; ઉત્પલવર્ણા જીવિતાદ્ વ્યપરોપિતા, ઇદં તૃતીયં; ન ચ સર્વજ્ઞત્વમ્ અવાપ્તં; ન ચાન્યા કાચિત્ કાર્યસિદ્ધિર્ અવાપ્તા; નાન્યત્રેદાનીં નરકેષૂપપત્તવ્યમ્ ઇત્ વિદિત્વા કરે કપ્લં દત્વા ચિન્તાપરો વ્યવસ્થિતઃ
યાવત્ પૂરણસ્ તં પ્રદેશમ્ અનુપ્રાપ્તઃ; સ કથયતિ: દેવદત્ત કિમ્ ( અ 517અ ) અર્થં કરે કપોલં દત્વા ચિન્તાપરસ્ તિષ્ઠસીતિ; સ કથયતિ: કથમ્ અહં ન ચિન્તાપરસ્ તિષ્ઠામિ; યેન મયા દ્વેષાવેશાદ્ ભગવતો બહુશઃ પરાક્રાન્તં; ત્રીણિ ચાનન્તર્યકર્માણિ કૃતાનિ; ચિરમ્ અવીચૌ મહાનરકે વસ્તવ્યં ભવિષ્યતીતિ; સ કથયતિ: જ્ઞાતં મયા ત્વમ્ એકઃ શાક્યાનાં પણ્ડિત ઇતિ; ત્વમ્ અપિ મૂર્ખઃ; કુતઃ પરલોકઃ સ્યાત્ ત્વયા ઈદૃશં કર્મ કૃતમ્ ઇતિ વયમ્ અપિ ત્વદર્થં ચિન્તાપરસ્ તિષ્ઠેમ; તતઃ તત્પ્રત્યયનાર્થં ચ તેન તસ્ય પુરસ્તાત્ કુણ્ડિકા ભગ્ના; સદેવસ્ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 257 ) તાવલ્ લોકઃ એતાં પ્રતિસન્દધાતુ; સર્વથા મા કાહલો ભવ; ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 230 ) નાસ્ત્ય્ અત્ર કર્તા વા કારકો વા; અપિ તુ ગચ્છ કપિલવસ્તુનગરં; ગત્વા રાજ્યં કારય; વયં તવાગ્રે શ્રાવકા ભવિષ્યામ ઇતિ; તત્ર દેવદત્ત આર્યાપવાદિકાં મિથ્યાદૃષ્ટિં પ્રતિલબ્ધવાન્ યયા સર્વેણ સર્વં કુશલમૂલાનિ સમુચ્છિન્નાનિ
થે બુદ્ધ બ્લમેસ્ દેવદત્ત
તત્ર ભગવાન્ ભિક્ષૂન્ આમન્ત્રયતે સ્મ: સમુચ્છિન્નાનિ ભિક્ષવો દેવદત્તેન કુશલમૂલાનિ; યાવચ્ ચાહં ભિક્ષવો દેવદત્તસ્ય શુક્લં ધર્મમ્ અદ્રાક્ષમ્, ન તાવન્ મયા દેવદત્તો વ્યાકૃતા ઇત્ય્ અપિ દેવદત્ત આપાયિકો નૈરયિકઃ કલ્પસ્થો ઽચિકિત્સ્ય ઇતિ; તદ્યથા ગ્રામસ્ય વા નિગમસ્ય વા નાતિદૂરે ગૂથોડીરં સ્યાદ્ ઊર્ધ્વં સાધિકપૌરુષ્યં; તત્ર કશ્ચિદ્ એવ પુરુષઃ સશિરઃપાણિપાદો મગ્નઃ સ્યાત્; તત્ર કશ્ચિદ્ એવ પુરુષ ઉપપદ્યેત દીર્ઘરાત્રમ્ અર્થકામો હિતકામઃ સુખકામઃ સ્પર્શકામો યોગક્ષેમકામઃ; સ તં ગૂથોડીરં સામન્તકેનાનુપરિવાર્યાગચ્છેદ્ અપ્ય્ એવ લભેયાસ્ય પુરુષસ્ય કંચિદ્ એવ પ્રદેશં ગૂથેનામ્રક્ષિતં યત્રૈનં ગૃહીત્વોદ્ધરેયમ્ ઇતિ; સ તત્ર સામન્તકેનાનુપરિવાર્યાગચ્છન્ ન લભતે તસ્ય પુરુષસ્ય કંચિદ્ એવ પ્રદેશં ગૂથેનામ્રક્ષિતમ્ અન્તતઃ પાણિતલમાત્રમ્ અપિ યત્રૈનં ગૃહીત્વોદ્ધરેદ્; એવમ્ એવ યાવચ્ ચાહં ભિક્ષવો દેવદત્તસ્ય શુક્લં ધર્મમ્ અદ્રાક્ષં ન તાવન્ મયા દેવદત્તો વ્યાકૃત ઇત્ય્ અપિ દેવદત્ત આપાયિકો ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 231 ) નૈરયિકઃ કલ્પસ્થો ઽચિકિત્સ્ય ઇતિ; યતશ્ ચાહં દેવદત્તસ્ય શુક્લં ધર્મં નાદ્રાક્ષમ્ અન્તતો વાલાગ્રકોટીમાત્રમ્ અપિ તતો મયા દેવદત્તો વ્યાકૃત ઇત્ય્ અપિ દેવદત્ત આપાયિકો નૈરયિકઃ કલ્પસ્થો ઽચિકિત્સ્ય ઇતિ; ત્રિભિર્ ભિક્ષવઃ અસદ્ધર્મૈઃ સમન્વાગતો દેવદત્ત આપાયિકો નૈરયિકઃ કલ્પસ્થો ઽચિકિત્સ્યઃ; કતમૈસ્ ત્રિભિઃ? 1) પૂર્વમ્ એવ ભિક્ષવો પાપેચ્છો ઽભૂત્ પાપિકયા ઇચ્છયા વશગતઃ; યદ્ દેવદત્તઃ પૂર્વમ્ એવ પાપેચ્છો ઽભૂત્ પાપિકયા ઇચ્છયા વશગતો ( સ્બ્વ્ ઇઇ 258 ) ઽનેન પ્રથમેનાસદ્ધર્મેણ સમન્વાગતો દેવદત્ત આપાયિકો નૈરયિકઃ કલ્પસ્થો ઽચિકિત્સ્યઃ; 2) પુનર્ અપરં ભિક્ષવઃ દેવદત્તઃ પાપમિત્રો ઽભૂત્ પાપસહાયઃ પાપસંપર્કઃ; યદ્ દેવદત્તઃ પૂર્વમ્ એવ પાપમિત્રો ઽભૂત્ પાપસહાયઃ પાપસંપર્કો ઽનેન દ્વિતીયેનાસદ્ધર્મેણ સમન્વાગતો દેવદત્ત આપાયિકો નૈરયિકઃ કલ્પસ્થો ઽચિકિત્સ્યઃ; 3) પુનર્ અપરં દેવદત્તો ઽલ્પમાત્રાવરમાત્રકેણ વિશેષાધિગમેનાન્તરા વિષાદમ્ ( અ 517બ્ ) આપન્નઃ સત્ય્ ઉત્તરે કરણીયે; યદ્ દેવદત્ત અલ્પમાત્રાવરમાત્રકેણ વિશેષાધિગમેનાન્તરા વિષાદમ્ આપન્નઃ સત્ય્ ઉત્તરે કરણીયે; અનેન તૃતીયેનાસદ્ધર્મેણ સમન્વાગતો દેવદત્ત આપાયિકો નૈરયિકઃ કલ્પસ્થો ઽચિકિત્સ્યઃ
મા જાતુ કશ્ચિલ્ લોકે ઽસ્મિન્ પાપેચ્છ ઉપપદ્યતામ્ ।
તદ્ અનેનૈવ જાનીધ્વં પાપેચ્છાનાં હિ યા ગતિઃ ॥
પણ્ડિતો ઽપિ સમાખ્યાતો ભાવિતાત્મા હિ સંમતઃ ।
શ્રીયા ચ દેદીપ્યમાનો દેવદત્ત ઇતિ વિશ્રુતઃ ॥
સ વૈ પ્રમાદમ્ અનુયુજ્યાસાદ્યેહ તથાગતમ્ ।
વ્યાકૃતસ્ તુ સ કલ્પસ્થઃ સંબુદ્ધેન પ્રજાનતા ॥ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 232 )
કદર્યઃ પાપસંકલ્પો મિથ્યાદૃષ્ટિર્ અનાદરઃ ।
અવીચિનરકં પ્રાપ્તશ્ ચતુર્દ્વારં હિ યં વિદુઃ ॥
અદ્રુગ્ધસ્ય હિ યો દ્રુહ્યેત્ કર્મ પાપમ્ અકુર્વતઃ ।
તમ્ એવ પાપં સ્પૃશતિ લોકે ઽસ્મિંશ્ ચ પરત્ર ચ ॥
સમુદ્રં વિષકુમ્ભેન યો દૂષયિતુમ્ ઉત્સહેત્ ।
ન સ તેન વિદૂષ્યેત ભીષ્મો હિ સ મહોદધિઃ ॥
એવમ્ એવ તથાગતં યો વાદેનોપહિંસતિ । ( સ્બ્વ્ ઇઇ 259 )
સમ્યગ્દર્શી શાન્તચિત્તો વાદો યસ્મિન્ ન રોહતિ ॥
તાદૃગ્ મિત્રં પ્રકુર્વીત તં વૈ સેવેત પણ્ડિતઃ ।
તાદૃશં સેવમાનસ્ય શ્રેયઃ સ્યાન્ ન તુ પાપકમ્ ॥
<ઇદમ્ અવોચદ્ ભગવાન્: આત્તમનસસ્ તે ભિક્ષવો ભગવતો ભાષિતમ્ અભ્યનન્દન્>
થે નેw રુલેસ્ ઓf દેવદત્ત
તતો દેવદત્ત આર્યાપવાદિકાં મિથ્યાદૃષ્ટિં પ્રતિલભ્ય સમુચ્છિન્નકુશલમૂલો નાસ્તિ પરલોક ઇતિ નિશ્ચયં લબ્ધ્વા પંચભિઃ પદૈઃ શ્રાવકાણાં ધર્મં દેશયતિ; શ્રમણો ગૌતમો દધિક્ષીરં ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 233 ) પરિભુઙ્ક્તે; અસ્માભિર્ અદ્યાગ્રેણ ન પરિભોક્તવ્યં; યત્કારણમ્; અતોનિદાનં વત્સકાઃ ક્લામ્યન્તિ; શ્રમણો ગૌતમો માંશં પરિભુઙ્ક્તે; અસ્માભિર્ ન પરિભોક્તવ્યં; યત્કારણં; અતોનિદાનં પ્રાનિનો ઘાત્યન્તે; શ્રમણો ગૌતમો લવણં પરિભુઙ્ક્તે; અસ્માભિર્ ન પરિભોક્તવ્યં; રેણુસંભૂતમ્ ઇતિ કૃત્વા; શ્રમણો ગૌતમશ્ છિન્નદશાનિ વસ્ત્રાણિ ધારયતિ; અસ્માભિર્ દીર્ઘદશાનિ વસ્ત્રાણિ ધારયિતવ્યાનિ; યત્કારણં; અતોનિદાનં કુવિન્દાનાં પુરુષકારો ધ્વંસ્યતે; શ્રમણો ગૌતમો ઽરણ્યે પ્રતિવસતિ; અસ્માભિર્ ગ્રામે વસ્તવ્યં; યત્કારણમ્; અતોનિદાનં મનુષ્યાનાં દેયધર્મા ન પરિભુજ્યન્ત ઇતિ
અન્તરોદ્દાનમ્
ક્ષીરં માંસં ચ લવણં વસ્ત્રમ્ આરણ્યકેન ચ ॥
દેવદત્ત ઇસ્ થ્રોwન્ ઇન્તો અ પોન્દ્

યાવદ્ ભગવાન્ જનપદચારિકાં ચરન્ શ્રાવસ્તીમ્ અનુપ્રાપ્તઃ; દેવદત્તઃ સંલક્ષયતિ: બહુશો મયા શ્રમણસ્ય ગૌતમસ્યાપકૃતં; ન ચ શક્તઃ શ્રમણં ગૌતમં પ્રઘાતયિતું; ગચ્છામિ દારાપમર્દમ્ અસ્ય કરોમીત્ય્; સ કપિલવસ્તું ગતઃ; તેન તત્ર ગત્વા યશોધરાયાઃ સંદિષ્ટં: શ્રમણો ગૌતમઃ પ્રવ્રજિતઃ; અહં ત્વદર્થમ્ આગતઃ; સા ત્વં મયા સાર્ધં પરિચારયેતિ; તયા ગોપિકાયા ( સ્બ્વ્ ઇઇ 260 ) સમાખ્યાતં; સા કથયતિ: ત્વમ્ એવં સંદિશ: બોધિસત્વો ઽસ્માકં હસ્તગ્રહણં સહતે; યદિ ત્વમ્ અપિ સહસે આગચ્છ; સ નિર્લજ્જતયા અન્તઃપુરં પ્રવિષ્ટઃ; તેન સોપાનમ્ અભિરુહતા ગોપિકા દૃષ્ટા; તસ્યાઃ સમનુપહાસમ્ અન્ઞ્જલીકર્તુમ્ આરબ્ધઃ; સા મહાનગ્નબલા; તયા વામેન ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 234 ) પાણિના તસ્યાઙ્ગુલ્યો નિપીડિતાઃ; શોણિતમ્ આગતં; તતસ્ તયા બોધિસત્વસ્ય ક્રીડાપુષ્કરિણ્યાં ( અ 518અ ) ક્ષિપ્તઃ; તેન પતલા નાદો મુક્તઃ; શ્રુત્વા શાક્યાઃ પ્રધાવિતાઃ: દેવદત્તો બોધિસત્વસ્યાન્તઃ પુરં પ્રવિશ્ય દારાપમર્દં કરોતીતિ; તૈર્ અસૌ ક્રીડાપુષ્કરિણ્યાં પતિતો દૃષ્ટઃ; તે સમ્જલ્પં કર્તુમ્ આરબ્ધાઃ; પ્રઘાતયામ એતમ્ ઇતિ; ભૂયઃ કથયન્તિ: અસ્ય હતસ્ય હન્યતે; વ્યાકૃત એવાયં ભગવતા ઇત્ય્ અપિ દેવદત્ત આપાયિકો નૈરયિકઃ કલ્પસ્થો ઽચિકિત્સ્યઃ; તૈઃ ઉત્સૃષ્ટઃ; ત્રસચ્છિદ્રેણ નિષ્પલાયિતઃ; તસ્ય વસ્ત્રં પાટિતં દ્વિખણ્ડં જાતં; સ સંલક્ષયતિ: શોભનમ્; અનેન કલ્પેન મે શ્રાવકૈર્ નિવસનં નિવાસયિતવ્યમ્ ઇતિ

દેવદત્ત fઐલ્સ્ ઇન્ હિસ્ અત્તેમ્પ્ત્સ્ તો બેચોમે કિન્ગ્ ઓf થે શાક્યસ્, fઇલ્લ્સ્ ઉન્દેર્નેઅથ્ હિસ્ નૈલ્સ્ wઇથ્ અ દેઅદ્લ્ય્ પોઇસોન્, ઇન્તેન્દિન્ગ્ તો સ્ચ્રત્છ્ થે બુદ્ધઽસ્ fએએત્, દિએસ્ અન્દ્ fઅલ્લ્સ્ ઇન્તો હેલ્લ્
સો ઽપરેણ સમયેન શાક્યાન્ સમ્નિપાત્ય કથયતિ: માં રાજ્યે પ્રતિષ્ઠાપયતેતિ; તે કથયન્તિ: બોધિસત્વસ્યાત્રાન્તઃપુરમ્ અવતિષ્ટતે; ત્વં તાવત્ સ્વીકુરુ; તતઃ પશ્ચાદ્ રાજ્યં કારયિષ્યસીતિ; એવમ્ ઉક્તો દેવદત્તઃ શાક્યેભ્યો વિગતશંકો હર્મ્યતલમ્ અવરૂઢઃ; યશોધરાયાઃ સકાશમ્ ઉપસંક્રમ્યાઞ્જલિં કૃત્વા કથયતિ: નિયોજ્યે ઽહં તવ; પ્રસાદં કુરુ મમાગ્રમહિષી; કપિલવસ્તુનિ રાજ્યં કારયામીતિ; યશોધરા પ્રસ્કન્દિબલિનિ; તદા શ્રીપર્યઙ્કાદ્ ઉત્થાયોભયોર્ હસ્તયોર્ ગૃહીત્વા જાનુભ્યાં પાતિતઃ; તસ્ય હસ્તયોઃ રુધિરં સ્યન્દિતુમ્ આરબ્ધં; ( સ્બ્વ્ ઇઇ 261 ) સ દુઃખવેદનાભ્યાહતો યશોધરયાભિહિતઃ: નિરપત્રપસ્ ત્વં મૂર્ખશ્ ચ; યસ્ ત્વં મમ હસ્તગ્રહણમ્ અપિ ન શક્તઃ સોઢું સ માં પ્રાર્થયસે; ચક્રવર્તી ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 235 ) વાસ્માકં ભર્તા સ્યાદ્ બોધિસત્વો વેતિ; તતસ્ તયાવમાનિતો ઽન્તઃપુરાન્ નિર્ગતઃ; શાક્યૈર્ ઉક્તો ગચ્છ ભગવન્તં ક્ષમય; યદિ તે ભગવાન્ ક્ષમતિ પશ્ચાદ્ રાજ્યં કારયિષ્યસીતિ; સ વત્સનાભસ્ય પરમતીક્ષ્ણસ્ય વિષસ્ય નખાન્ પૂરયિત્વા યેન ભગવાંસ્ તેનોપસંક્રાન્તઃ; યદિ મે શ્રમણઃ ગૌતમઃ ક્ષમિષ્યતીતિ એવં કુશલં; નોચેત્ ક્ષમિષ્યતિ તત્રૈવાસ્ય પાદયોર્ નિપતિતો નખવિષપૂર્ણૌ પાદૌ કરિષ્યામીતિ વિદિત્વા ભગવતઃ પાદયોર્ નિપત્ય ભગવન્તમ્ ઇદમ્ અવોચત્: ક્ષમસ્વ ભગવન્ન્ ઇતિ; ભગવાન્ સંલક્ષયતિ: કીદૃશેન ચિત્તેનાયં મામ્ ઉપસંક્રાન્ત ઇતિ; પશ્યતિ વધચિત્તેન; તતો ભગવાન્ પાદતલાદ્ યાવજ્ જાનુમણ્ડલમ્ ઉપાદાય સ્ફટિકમયૌ પાદૌ નિર્માય તૂષ્ણીમ્ અવસ્થિતઃ; સ ભગવતઃ પાદૌ નખૈર્ વેદ્ધુમ્ આરબ્ધઃ; તસ્ય નખા ભગ્નાઃ; સ પ્રતિવિભિન્નઃ કથયતિ: ત્વાં શરણં ગચ્છામિ; યસ્માદ્ ઉક્તં ત્વયા: યે બુદ્ધં શરણં ગચ્છન્તિ ન તે ગચ્છન્તિ દુર્ગતિમ્ ઇતિ; યદિ દુર્ગતિં ગમિષ્યામિ ઇદં તે મૃષા ઇતિ; અભ્ય્દીર્ણપરિપૂર્ણાનિ હિ કર્માણિ શરીરસ્ય પતનં નાપેક્ષન્તે; સ જીવન્ન્ એવાવીચિકાભિર્ જ્વાલાભિર્ આલિઙ્ગિતો વિક્રોષ્ટુમ્ આરબ્ધો દહ્યે આનન્દ દહ્યે આનન્દેતિ; અથાયુષ્માન્ આનન્દઃ કારુણિકો મૈત્ર્યાત્મકઃ સ્વજનવત્સલઃ; સ કથયતિ: એહિ દેવદત્ત તથાગતમ્ અર્હન્તં બુદ્ધં શરણં ગચ્છેતિ; તેન દુઃખવેદનાભિભૂતેન ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 236 ) પ્રત્યક્ષકર્મફલદર્શિના આશયતઃ ચિત્તઃ ઉત્પાદિતં; વાગ્ ભાષિતા: એષો ઽહમ્ અસ્થિતો ઽપિ બુદ્ધં ભગવન્તં શરણં ગચ્છામીત્ય્ ઉક્ત્વા ( અ 518બ્ ) સ્વશરીરેણાવીચૌ મહાનરકૌ પતિતઃ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 262 )
થે બુદ્ધ fઓરેતેલ્લ્સ્ થત્, ઓન્ થે એxપિરતિઓન્ ઓf અ કલ્પ, દેવદત્ત wઇલ્લ્ બેચોમે અ પ્રત્યેકબુદ્ધ, અસ્થિમાન્ બ્ય્ નમે
તત્ર ભગવાન્ ભિક્ષૂન્ આમન્ત્રયતે સ્મ: પ્રતિસંહૃતાનિ ભિક્ષવો દેવદત્તેન કુશલમૂલાનિ; કલ્પમ્ અવીચૌ મહાનરકે સ્થિત્વા પ્રત્યેકં બોધિં સાક્ષાત્કરિષ્યતિ; અસ્થિમાન્ નામ પ્રત્યેકબુદ્ધો ભવિષ્યતિ; સો ઽભિસંબુદ્ધમાત્રઃ પિણ્ડપાતમ્ એકાન્તે સ્થાપયિત્વા હસ્તૌ નિર્મર્દયન્ સમન્વાહરિષ્યતિ: કિમર્થમ્ અહં દીર્ઘકાલં સંસારે સંસૃતઃ? ઇતિ; સ્મન્વાહરન્ જ્ઞાસ્યતિ: જન્મનિ જન્મનિ મયા ભગવતઃ પરાક્રાન્તં બોધિસત્વભૂતસ્યાપિ સર્વજ્ઞેયવશિતાપ્રાપ્તસ્યાપિ, તચ્ ચ લાભસત્કારહેતોર્ ઇતિ; સ તમ્ અપ્ય્ એકપિણ્ડપાતમ્ અપરિભુજ્યોપરિવિહાયસમ્ અભ્યુદ્ગમ્ય જ્વલનતપનવર્ષણવિદ્યોતનપ્રાતિહાર્યાણિ કૃત્વા નિરુપધિશેષે નિર્વાણધાતૌ પરિનિર્વાસ્યતીતિ
શારિપુત્ર અન્દ્ મૌદ્ગલ્યાયન દેસ્ચેન્દ્ તો હેલ્લ્ તો વિસિત્ અન્દ્ ચોમ્fઓર્ત્ દેવદત્ત
આચરિતં શારિપુત્રમૌદ્ગલ્યાયનોઃ કાલેન કાલં નરકચારિકાં ચરિતુમ્; અથાયુષ્માન્ શારિપુત્ર આયુષ્મન્તં મહામૌદ્ગલ્યાયનમ્ ઇદમ્ અવોચદ્: આયુષ્મન્ મહામૌદ્ગલ્યાયન ભગવતા દેવદત્તઃ પ્રત્યેકબોધૌ વ્યાકૃતઃ; એહ્ય્ આવામ્ અવીચિં મહાનરકં ગત્વા દેવદત્તમ્ આશ્વાસયાવ ઇતિ; અથાયુષ્મન્તૌ શારિપુત્રમહામૌદ્ગલ્યાયનૌ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 237 ) અવીચિં મહાનરકં ગતૌ; તત્રાયુષ્માન્ શારિપુત્ર આયુષ્મન્તં મહામૌદ્ગલ્યાયનમ્ આમન્ત્રયતે: સમન્વાહર આયુષ્મન્ મહામૌદ્ગલ્યાયન નારકાન્ સત્વાન્ ઇતિ; આયુષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયનસ્ તદ્રૂપં સમાધિં સમાપન્નો યથા સમાહિતે ચિત્તે મુસલમાત્રાભિર્ ધારાભિર્ વર્ષિતુમ્ આરબ્ધઃ; તદ્ ઉદકમ્ અવીચિકાભિર્ જ્વાલાભિર્ અન્તરાત્ પર્યાદીયતે; એવમ્ ઈષામાત્રાભિર્ અક્ષમાત્રાભિર્ ધારાભિર્ વર્ષિતુમ્ આરબ્ધઃ; તદ્ અપ્ય્ ઉદકમ્ અન્તરાત્ પર્યાદીયતે; તત આયુષ્માન્ શારિપુત્ર ( સ્બ્વ્ ઇઇ 263 ) આધિમોક્ષિકં સમાધિં સમાપન્નઃ; સર્વં તન્ નરકમ્ ઉદકેન પ્લાવિતમ્; આયુષ્મતા મહામૌદ્ગલ્યયેનોક્તં: યો દેવદત્તઃ સ આગચ્છત્વ્ ઇતિ; અનેક્નિ દેવદત્તસહસ્રાણ્ય્ આગતાનિ; આયુષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયનઃ કથયતિ: યો ભગવતો ભ્રાતા દેવદત્તઃ સ આગચ્છત્વ્ ઇતિ; અથ દેવદત્તો યેનાયુષ્મન્તૌ શારિપુત્રમહામૌદ્ગલ્યાયનૌ તેનોપસંક્રાન્તઃ; ઉપસંક્રમ્યાયુષ્મતોઃ શારિપુત્રમહામૌદ્ગલ્યાયનયોઃ પાદૌ નિપતિતઃ; તાભ્યામ્ ઉક્તઃ: અસ્તિ તે કચ્ચિત્ કારણાનાં વિશેષ? ઇતિ; સ કથયતિ: યા તાવદ્ આવીચિકૈઃ સત્વૈઃ સાધારણતા સ્થિતા સા એવાસ્તુ મમ; યાઃ પ્રાતિપૌદ્ગલિકા વર્તન્તે તાઃ શૃણુ: ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 238 ) અયસ્મયાઃ પર્વતા આગચ્છન્તિ, આદીપ્તાઃ પ્રદીપ્તાઃ સંપ્રજ્વલિતા એકજ્વલીભૂતાઃ; તે માં તિલવત્ પેષયન્તિ; ઉભયતો દન્તકૈઃ ક્રકચૈર્ અઙ્ગપ્રત્યઙ્ગાનિ પાટ્યન્તે; અયસ્મયૈર્ મુદ્ગરૈર્ આદીપ્તૈઃ પ્રદીપ્તૈઃ સંપ્રજ્વલિતૈર્ એકજ્વાલીભૂતૈર્ મુહુર્ મુહુઃ શિરશ્ ચૂર્ણ્યતે; ચતુર્દિશં હસ્તિન આગચ્છન્તિ; તે માં પિષ્ટવત્ પેષયન્તિ ઇતિ
આયુષ્મન્તૌ શારિપુત્રમહામૌદ્ગલ્યાયનૌ કથયતઃ: યસ્ ત્વં દેવદત્ત કથયસિ: અયસ્મયાઃ પર્વતા આગચ્છન્તિ આદીપ્તાઃ પ્રદીપ્તાઃ સંપ્રજ્વલિતા એકજ્વલીભૂતાઃ; તે માં તિલવત્ પેષયન્તીતિ; તથા હિ ત્વયા ભગવતો વધાય ગૃધ્રકૂટપર્વતાચ્ છિલા ક્ષિપ્તા તસ્યૈતત્ કર્મણઃ ફલમ્
યત્ કથયસિ: ઉભયતોદન્તકૈઃ ક્રકચૈર્ આદીપ્તૈઃ પ્રદીપ્તૈઃ સંપ્રજ્વલિતૈર્ એકજ્વાલીભૂતૈર્ અઙ્ગપ્રત્યઙ્ગાનિ પાટ્યન્તે ઇતિ; તથા હિ ત્વયા ભગવતઃ શ્રાવકસંઘો ભિન્નઃ; તસ્યૈતત્ કર્મણઃ ફલમ્
યત્ કથયસિ: અયસ્મયૈર્ મુદ્ગરૈર્ આદીપ્તૈઃ પ્રદીપ્તૈઃ સંપ્રજ્વલિતૈર્ એકજ્વાલીભૂતૈર્ મુહુર્ મુહુઃ શિરશ્ ચૂર્ણ્યતે; તથા હિ ત્વયા ઉત્પલવર્ણા ભિક્ષુણી અર્હન્તી ખટપ્રહારેણ પ્રઘાતિતા; તસ્યૈતત્ કર્મણઃ ફલમ્
યત્ કથયસિ: ચતુર્દિશં હસ્તિન આગચ્છન્તિ; તે માં પિષ્ટવત્ પેષયન્તિ ઇતિ; તથા હિ ત્વયા ભગવતો વધાય ધનપાલકો હસ્તિનાગ ઉત્સૃષ્ટઃ; તસ્યૈતત્ કર્મણઃ ફલમ્
અપિ તુ વ્યાકૃતસ્ ત્વં ભગવતા: કિમ્ ઇતિ ભદન્ત શારિપુત્ર? પ્રતિસંહૃતાનિ ભિક્ષવો દેવદત્તેન કુશલમૂલાનિ; કલ્પમ્ અવીચૌ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 239 ) મહાનરકે સ્થિત્વાસ્થિમાન્ પ્રત્યેકબુદ્ધો ભવિષ્યતીતિ; સ કથયતિ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 264 ) ભદન્ત શારિપુત્ર યદ્ય્ એવમ્ ઉત્સહે અહમ્ એકપાર્શ્વેનાવીચૌ મહાનરકે સ્થાતુમ્ ઇતિ

શારિપુત્ર અન્દ્ મૌદ્ગલ્યાયન વિસિત્ ઇન્ હેલ્લ્ fઓલ્લોwએર્સ્ ઓf દેવદત્ત, કોકાલિક, એત્ચ્., અન્દ્ પૂરણ કાશ્યપ
અથાયુષ્મન્તૌ શારિપુત્રમહામૌદ્ગલ્યાયનૌ યેન કોકાલિકપ્રભૃત્યયસ્ તેનોપસંક્રાન્તૌ; યાવત્ કોકાલિકસ્ય હિ જિહ્વા હલશતેન ધાર્યતે; બ્રહ્મણા સભાંપતિના કોકાલિક ઉચ્યતે; કોકાલિકાભિપ્રસાદ્ય શારિપુત્રમૌદ્ગલ્યાયનયોર્ ભિક્ષ્વોર્ અન્તિકે ચિત્તં પેશલયોઃ સબ્રહ્મચારિભિર્ વત્સલયોર્ ઇતિ; એવમ્ ઉક્તો કોકાલિક આયુષ્મન્તૌ શારિપુત્રમહામૌદ્ગલ્યાયનૌ દૃષ્ટ્વા કથયતિ: ઇહાપ્ય્ એતૌ પાપેચ્છાવ્ આગતાવ્ ઇતિ; વાક્પ્રવ્યાહરણકાલસમનન્તરમ્ એવ કોકાલિકસ્ય હલસહરેણ જિહ્વા પાટયિતુમ્ આરબ્ધા; અથાયુષ્મન્તૌ શારિપુત્રમહામૌદ્ગલ્યાયનાવ્ અકરણીયા હ્ય્ એતે ઇતિ વિદિત્વા પ્રક્રાન્તૌ; યેન પૂરાનઃ કાશ્યપસ્ તેનોપસંક્રાન્તૌ
અથ પૂરણઃ કાશ્યપ આયુષ્મન્તોઃ શારિપુત્રમહામૌદ્ગલ્યાયનયોઃ પાદયોર્ નિપત્ય કથયતિ: આર્ય શારિપુત્ર મયા મિથ્યાધર્મદેશનયા મહાજનકાયો વિપ્રલબ્ધઃ; તસ્ય મે કર્મણો વિપાકેન જિહ્વાયાં પંચ હલશતાનિ વહન્તિ; યથા યથા ચ શ્રાવકા સ્તૂપકારાન્ કુર્વન્તિ તથા તથા તીવ્રતરવેદનાં વેદયામિ; તદ્ અર્હસિ મદીયામ્ અવસ્થાં તેષાં નિવેદ્ય નિવારયિતું: મા તસ્ય સ્તૂપકારં કરિષ્યથેતિ; તથેતિ પ્રતિજ્ઞાય આયુષ્મન્તૌ શારિપુત્રમહામૌદ્ગલ્યાયનૌ નરકચારિકાં ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 240 ) ચરિત્વા ઋદ્ધ્યા જમ્બૂદ્વીપમ્ અનુપ્રાપ્તા; તાભ્યાં ભગવતો ભિક્ષૂણાં જનકાસ્ય દેવદત્તકોકાલિકપૂરણપ્રભૃતીનાં નરકોપપન્નાનામ્ અવસ્થા વિસ્તરેણ સમાખ્યાતા
ભિક્ષવઃ સંશયજાતાઃ સર્વસંશયચ્છેત્તારં બુદ્ધં ભગવન્તં પપ્રચ્છુઃ: પશ્ય ભદન્ત દેવદત્તો ભગવતો વચનમ્ અવચનીકૃત્યાવીચૌ મહાનરકે ( અ 519બ્ ) પતિત ઇતિ; ભગવાન્ આહ: ન ભિક્ષવ એતર્હિ યથા અતીતે ઽપ્ય્ અધ્વનિ એષ મમ વચનમ્ અવચનીકૃત્ય અનયેન વ્યસનમ્ આપન્નઃ; તચ્ છ્રૂયતામ્ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 265 )
થે સ્તોર્ય્ ઓf થે બુલ્લ્ અન્દ્ થે અસ્સ્
(ચોન્ચેર્નિન્ગ્ અ પ્રેવિઓઉસ્ લિfએ ઓf થે બુદ્ધ અન્દ્ દેવદત્ત)
ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવો ઽનિયતરાશ્યવસ્થિતો બોધિસત્વો ગોષૂપપન્નો વૃષો બભૂવ; સ રાત્રૌ નગરાન્ નિર્ગમ્ય રાજકીયે માષક્ષેત્રે ચરતિ; દિવા નગરે તિષ્ઠતિ; યાવત્ તસ્ય સકાશં ગર્દભઃ ઉપસમ્ક્રમ્ય કથયતિ: માતુલ ત્વં ઉપચિતત્વમાંસશોણિતઃ; ન ચાહં ત્વાં પશ્યામિ કદાચિચ્ ચરન્તમ્ ઇતિ; સ કથયતિ: ભગિનેયાહં રાત્રૌ રાજકીયે માષક્ષેત્રે ચરામીતિ; સ કથયતિ: અહમ્ અપિ માતુલ ત્વયા સાર્ધં ચરામીતિ; સ કથયતિ: ભાગિનેય ત્વં વાચાટો મનર્થં કરિષ્યસીતિ; સ કથયતિ: માતુલ ગછામિ ન કરિષ્યામીતિ; તૌ વાટં ભઙ્ક્ત્વા રાજકીયે માષક્ષેત્રે નિપતિતૌ; ગર્દભસ્ તાવત્ તૂષ્ણીમ્ અવસ્થિતો યાવદ્ આશિતો જાતઃ; તતઃ કથયતિ: માતુલ ગાયામિ તાવદ્; વૃષઃ કથયતિ: તિષ્ઠ તાવન્ ઉહૂર્તં યાવદ્ અહં નિર્ગચ્છામીતિ; પશ્ચાદ્ યથેષ્ટં કરિષ્યસિ; ઇત્ય્ ઉક્ત્વા નિષ્પલાયિતઃ; ગર્દભો વાશિતુમ્ આરબ્ધઃ; રાજપુરુષૈઃ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 241 ) શ્રુત્વા ગૃહીતઃ: ભવન્તઃ અનેન ગર્દભેન સર્વમ્ ઇદં રાજકીયં માષક્ષેત્રં ભક્ષિતં; નિગ્રહમ્ અસ્ય કુર્મ ઇતિ; તૈઃ કર્ણૌ ચ્છિત્વા ઉલૂખલં ચ ગ્રીવાયાં બદ્ધ્વા મુક્તઃ; ઇતશ્ ચામુતશ્ ચ પરિભ્રમન્ વૃષેણ દૃષ્ટઃ; સ તં ગાથયા પ્રત્યભાષત
સાધુ ગીતં સુષ્ઠુ ગીતં પ્રાપ્તં ગીતસ્ય તત્ ફલમ્ ।
યતો ઽસિ તવ ગીતેન જાતઃ કર્ણવિહીનકઃ ॥
એવં હિ તસ્ય ભવતિ યો વાચં ચ ન રક્ષતિ ।
ભ્રમેદાનીં કર્ણહીનઃ ઉલૂખલવિભૂષિતઃ ॥ ઇતિ ।
સો ઽપિ ગાથયા પ્રત્યભાષત
તૂષ્ણીં ભવ ખણ્ડદન્ત તૂષ્ણીં ભવ જરદ્ગવ ।
ત્વામ્ અપ્ય્ અત્ર ગવેષન્તો દણ્ડહસ્તાસ્ ત્રયો જનાઃ ॥ ઇતિ ।
ભગવાન્ આહ: કિં મન્યધ્વે ભિક્ષવઃ? યો ઽસૌ વૃષઃ અહમ્ એવ સ તેન કાલેન તેન સમયેન; યો ઽસૌ ગર્દભ એષ એવ સ દેવદત્તસ્ તેન કાલેન તેન સમયેન; તદાપ્ય્ એષ મમ વચનમ્ અવચનીકૃત્યાનયેન ( સ્બ્વ્ ઇઇ 266 ) વ્યસનમ્ આપન્નઃ; પુનર્ અપિ યથૈવ મમ વચનમ્ અવચનીકૃત્યાનેન વ્યસનમ્ આપન્નસ્ તચ્ છ્રૂયતામ્
થે સ્તોર્ય્ ઓf થે બુલ્લ્ અન્દ્ થે જચ્કલ્
(ચોન્ચેર્નિન્ગ્ અ પ્રેવિઓઉસ્ લિfએ ઓf થે બુદ્ધ અન્દ્ દેવદત્ત)
ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવો ઽન્યતસ્મિન્ કર્વટકે ગૃહપતિઃ પ્રતિવસતિ; તસ્ય વલીવર્દો લક્ષણસંપન્નઃ; તેનાસૌ શ્રમણબ્રાહ્મણાન્ સ્વજનાન્ અનાથકૃપણવનીપકાન્ ભોજયિત્વા યથેષ્ટપ્રચારી ઉત્સૃષ્ટઃ; સો ઽપરેણ સમયેન ઇતશ્ ચામુતશ્ ચ પરિભ્રમન્ કલુષે મગ્નો ઽવસ્થિતઃ; તેન સૂર્યાસ્તંગમનકાલસમયે શ્રુતં; સમન્વેષમાણસ્ તસ્ય સકાશં ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 242 ) ગતઃ; સ સંલક્ષયતિ: ન શક્નોમિ અહમ્ અધુના સમુદ્ધર્તું; શ્વઃ પ્રભાતે સમુદ્ધરિષ્યામીતિ; વૃષઃ કથયતિ: મમ પુરસ્તાત્ પાશં સ્થાપયિત્વા ગચ્છ; યદિ શૃગાલ આગમિષ્યતિ તસ્યાહં શૃઙ્ગે પાશં ક્ષેપ્સ્યામીતિ; સ તસ્ય ( અ 520અ ) પુરસ્તાત્ પાશં ક્ષિપ્ત્વા પ્રક્રાન્તઃ; યાવદ્ રાત્રૌ શૃગાલ આગતઃ; સ કથયતિ: કો ઽયં બિસાન્ય્ ઉત્ખનતિ પુણ્ડરીકાનિ ચેતિ; વૃષઃ કથયતિ: અહં નિમગ્નસ્ તિષ્ઠામીતિ; શૃગાલઃ સંલક્ષયતિ: ભક્ષ્યો મે પ્રત્યુપસ્થિત ઇતિ; સ તમ્ અભિદ્રવિતુમ્ આરબ્ધઃ; વૃષઃ કથયતિ: ગચ્છ ત્વમ્ અસ્માત્ પ્રદેશાન્ મા અનયેન વ્યસનમ્ આપત્સ્યસ ઇતિ; તથાપ્ય્ અસૌ નિવાર્યમાનો ઽભિદ્રવત્ય્ એવ; સ વૃષો ગાથાં ભાષતે
નાહં બિસાન્ય્ ઉત્ખનામિ પુણ્ડરીકાનિ નાપ્ય્ અહમ્ ।
સચેદ્ ભક્ષિતુકામો ઽસિ પૃષ્ઠતો ગચ્છ ભક્ષય ॥ ઇતિ ।
શૃગાલો ભક્ષયામીતિ પૃષ્ઠતો ગતઃ; વૃષેણ શૃઙ્ગે પાશઃ ક્ષિપ્તઃ; શૃગાલો ગ્રીવાયાં બદ્ધઃ; આકાશે પ્રલમ્ભતે; વૃષો ગાથાં ભાષતે
કિં નટો નર્તકો વા ત્વમ્ ઉત શોભિતદારકઃ ।
ગ્રામે વિદર્શ્યતાં શિલ્પમ્ અરણ્યે નાસ્તિ દાયકઃ ॥ ઇતિ । ( સ્બ્વ્ ઇઇ 267 )
શૃગાલો ઽપિ ગાથાં ભાષતે
નાહં નટો નર્તકો વા નાપિ શોભિતદારકઃ ।
દત્તા શકેણ મે શ્રેણી બ્રહ્મલોકં વ્રજામ્ય્ અહમ્ ॥ ઇતિ । ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 243 )
ભૂયો વૃષો ગાથામ્ ભાષતે
ન શક્રો દદાતિ શ્રેણીં બ્રહ્મલોકઃ કુતસ્ તવ ।
બદ્ધો ઽસિ કૂટપાશેન ન તે પશ્યામિ જીવિતમ્ ॥ ઇતિ ।

કિં મન્યધ્વે ભિક્ષવઃ? યો ઽસૌ વૃષઃ અહમ્ એવ સ તેન કાલેન તેન સમયેન; યો ઽસૌ શૃગાલ એષ એવ સ દેવદત્તસ્ તેન કાલેન તેન સમયેન; તદાપ્ય્ એષ મમ વચનમ્ અવચનીકૃત્યાનયેન વ્યસનમ્ આપન્નઃ; એતર્હ્ય્ અપ્ય્ એષ મમ વચનમ્ અવચનીકૃત્યાનેન વ્યસનમ્ આપન્નઃ
ભિક્ષવઃ સંશયજાતાઃ સર્વસંશયચ્છેત્તારં બુદ્ધં ભગવન્તં પપ્રચ્છુઃ: ભદન્ત દેવદત્તો ભગવતો વચનમ્ અશૃણ્વન્ન્ અવીચિપરાયણઃ સંવૃત્ત ઇતિ; ભગવાન્ આહ: ન ભિક્ષવ એતર્હિ યથા અતીતે ઽપ્ય્ અધ્વનિ એષ મમ વિક્રોશતો વચનમ્ અશૃણ્વન્ન્ અવીચિપરાયણઃ સંવૃત્તઃ; તચ્ છ્રૂયતામ્
થે સ્તોર્ય્ ઓf થે કિન્ગ્ ચૈતિક અન્દ્ થે ત્wઓ સોન્સ્ ઓf થે પુરોહિત
(ચોન્ચેર્નિન્ગ્ અ પ્રેવિઓઉસ્ લિfએ ઓf થે બુદ્ધ અન્દ્ દેવદત્ત)
ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવો ઽન્યતમસ્યાં રાજધાન્યાં રાજા ચૈતિકો નામ રાજ્યં કારયતિ ઋદ્ધં ચ યાવદ્ આકીર્ણબહુજનમનુષ્યં ચ; પુણ્યાનુભાવાદ્ દેવતા અન્તરીક્ષે આસનં ધારયન્તિ; તસ્ય રાજ્ઞઃ પુરોહિતસ્ય દ્વૌ પુતૌ જ્યેષ્ઠો કનીયાંશ્ ચ; તત્ર જ્યેષ્ઠો નૈષ્ક્રમ્યાભિનન્દી; કનીયાન્ પૌરોહિત્યાભિન્નન્દી; જ્યેષ્ઠઃ પશ્યતિ પિતરં ધર્માધર્મેણ પૌરોહિત્યં કારયન્તં; સ સમ્લક્ષયતિ; અહં પિતુર્ અત્યયાત્ પુરોહિતો ભવિયામિ; યન્ન્વ્ અહમ્ અપિ પ્રવ્રજેયમ્ ઇતિ; સ પિતરમ્ અનુજ્ઞાપ્ય ભગવચ્છાસને પ્રવ્રજિતઃ; યાવદ્ અપરેણ સમયેન પુરોહિતઃ કાલગતઃ; સ કનીયાન્ પૌરોહિત્યે પ્રતિષ્ઠાપિતઃ; સ અધર્મેણ પૌરોહિત્યં કર્તુમ્ આરબ્ધઃ; જનકાયઃ પીડ્યતે; યાવદ્ અન્યતમઃ પુરુષ ઇતશ્ ચામુતશ્ ચ પરિભ્રમંસ્ તસ્ય ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 244 ) જ્યેષ્ઠસ્ય ( સ્બ્વ્ ઇઇ 268 ) પ્રવ્રજિતસ્ય સકાશમ્ ઉપસંક્રાન્તઃ; સ તેન દૃષ્ટઃ: કુતસ્ ત્વમ્ આગચ્છસીતિ; તેન સમાખ્યાતમ્: અમુષ્યા રાજધાન્યાઃ; સ વાર્ત્તાં પ્રષ્ટુમ્ આરબ્ધઃ; સ કથયતિ: રાજ્ઞઃ પુરોહિતઃ કાલગતઃ; તસ્ય કનીયાન્ પુત્રઃ પૌરોહિત્યે પ્રતિષ્ઠતિ; સો ઽધર્મેણ પૌરોહિત્યં ( અ 520બ્ ) કરોતિ; જનકાયઃ પીડ્યતે ઇતિ; સ કથયતિ: કંચિત્કાલં પ્રેક્ષય; અહમ્ એવ તત્ર ગત્વા અહિતાન્ નિવારયિષ્યામિ હિતે ચ સંનિયોજયિષ્યામિ યથા ન જનપદાન્ નિપીડયતીતિ; તેન પુરુષેણ ગત્વા જ્ઞાતીનામ્ એતત્ પ્રકરણં નિવેદિતં; શ્રુતિપરંપરયા તેન કનીયસા શ્રુતં; તેન રાજ્ઞે નિવેદિતં: દેવ મમ સ જ્યેષ્ઠો ભ્રાતા આગમિષ્યતીતિ; રાજા કથયતિ: શોભનં; સ એવ પુરોહિતો ભવિષ્યતીતિ; સ કથયતિ: દેવ ત્વં નામ મયા ઇયન્તં કાલં વૃથા સેવિત ઇતિ; રાજા કથયતિ: એષ લોકધર્મો જ્યેષ્ઠઃ સઃ; અપિત્વ્ એકેન પ્રકારેણ તવ પૌરોહિત્યં ભવત્વ્ ઇતિ; યદિ ત્વં ત્સ્મિન્ન્ આગતે કથયસિ: અહં જ્યેષ્ઠ ઇતિ; સ કથયતિ: એવં ભવતુ, વક્ષ્યામીતિ; યાવદ્ અસાવ્ આગતઃ; તં દૃષ્ટ્વા સરાજકા પર્ષદ્ ઉત્થિતા; સ તુ નોત્થિતઃ; તેનોક્તઃ: ત્વં મમ કનીયાન્ કસ્માન્ નોત્તિષ્ઠસીતિ; સ કથયતિ: ત્વમ્ એવ કનીયાન્ અહં જ્યેષ્ઠઃ; યદિ તવ ન પ્રત્યયો વયં રાજકુલે વૃદ્ધાંસ્ દેવં ચ પૃચ્છામઃ; જ્યેષ્ઠેન રાજા પૃષ્ઠઃ; કથય ભો રાજન્ ક આવયોર્ જ્યેષ્ઠ ઇતિ; રાજ્ઞા સંપ્રજાનં મૃષા વાગ્ ભાષિતા: એષ જ્યેષ્ઠસ્ ત્વં કનીયાન્ ઇતિ; વાક્પ્રવ્યાહરણકાલસમન્તરમ્ એવ તસ્ય દેવતાભિર્ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 245 ) આસનં મુક્તં; સ પૃથિવ્યાં પતિતો મુખાચ્ ચાસ્ય પૂતિગન્ધઃ પ્રવાતિ; જ્યેષ્ઠઃ પુરોહિતપુત્રો ગાથાં ભાષતે
મૃષા હિ ભાષમાણસ્ય પ્રક્રામન્તીહ દેવતાઃ ।
મુખં ચ પૂતિકં ભવતિ સ્વર્ગાચ્ ચ પરિહીયતે ॥
સત્યં કથય ભો રાજન્ ભવિષ્યતિ યથા પુરા ।
મૃષા વદસિ ચેદ્ વ્યક્તમ્ અધો યાસ્યસિ ચૈતિક ॥
અજિહ્વકો ઽસૌ ભવતિ મત્સ્યો વારિચરો યથા ।
પરિપૃષ્ટો હિ યો ધર્મમ્ અધર્મમ્ ઉપદર્શયેત્ ॥
સત્યં કથય ભો રાજન્ ભવિષ્યસિ યથા પુરા । ( સ્બ્વ્ ઇઇ 269 )
મૃષા વદસિ ચેદ્ વ્યક્તમ્ અધો યાસ્યસિ ચૈતિક ॥
અપુમાન્ જાયતે તત્ર પુમાંસ્ તત્ર ન જાયતે ।
પરિપૃષ્ટો હિ યો ધર્મમ્ અધર્મમ્ ઉપદર્શયેત્ ॥
સત્યં કથય ભો રાજન્ ભવિષ્યસિ યથા પુરા ।
મૃષા વદસિ ચેદ્ વ્યક્તમ્ અધો યાસ્યસિ ચૈતિક ॥
વર્ષત્ય્ અકાલે દેવશ્ ચ કાલે તત્ર ન વર્ષતિ ।
પરિપૃષ્ટો હિ યો ધર્મમ્ અધર્મમ્ ઉપદર્શયેત્ ॥
સત્યં કથય ભો રાજન્ ભવિષ્યસિ યથા પુરા ।
મૃષા વદસિ ચેદ્ વ્યક્તમ્ અધો યાસ્યસિ ચૈતિક ॥
દ્વે જિહ્વે ભવતસ્ તસ્યોરગસ્યેવ હિ જન્તુનઃ ।
પરિપૃષ્ટો હિ યો ધર્મમ્ અધર્મમ્ ઉપદર્શયેત્ ॥ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 246 )
સત્યં કથય ભો રાજન્ ભવિષ્યસિ યથા પુરા ।
મૃષા વદસિ ચેદ્ વ્યક્તમ્ અધો યાસ્યસિ ચૈતિક ॥
ઇત્ય્ એવં ચૈતિકો રાજા કર્મ કૃત્વા સુદારુણમ્ ।
અવીચિં નરકં પ્રાપ્તો નિરયં પાપકર્મણા ॥
કિં મન્યધ્વે ભિક્ષવઃ? યો ઽસૌ જ્યેષ્ઠઃ પુરોહિતપુત્રઃ અહમ્ એવ સ તેન કાલેન તેન સમયેન; યો ઽસૌ ચૈતિકો રાજા એષ એવ સ દેવદત્તસ્ તેન કાલેન તેન સમયેન; તદાપ્ય્ એષ મમ વિક્રોશતો વચનમ્ અશૃણ્વન્ન્ અવીચિં નરકં પ્રાપ્તઃ; એતર્હ્ય્ અપ્ય્ એષ મમવિક્રોશતો વચનમ્ અશૃણ્વન્ન્ અવીચિં નરકં પ્રાપ્તઃ ( અ 521અ )
ભિક્ષવઃ સંશયજાતાઃ સર્વસંશયચ્છેત્તારં બુદ્ધં ભગવન્તં પપ્રચ્છુઃ: પશ્ય ભદન્ત દેવદત્તો હિતમ્ ઉચ્યમાનો વચનમ્ અશૃણ્વન્ન્ અવીચિપરાયણઃ સંવૃત્ત ઇતિ; ભગવાન્ આહ: ન ભિક્ષવ એતર્હિ યથા અતીતે ઽપ્ય્ અધ્વન્ય્ એષ મયા હિતમ્ ઉચ્યમાનો વચનમ્ અશૃણ્વન્ન્ અનયેન વ્યસનમ્ આપન્નઃ; તચ્ છ્રૂયતામ્
થે સ્તોર્ય્ ઓf થે મસ્તેર્-મેછનિચ્ અન્દ્ હિસ્ પુપિલ્
(ચોન્ચેર્નિન્ગ્ અ પ્રેવિઓઉસ્ લિfએ ઓf થે બુદ્ધ અન્દ્ દેવદત્ત)

ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવો ઽન્યતમસ્મિન્ કર્વટકે યન્ત્રકલાચાર્યઃ પ્રતિવસતિ; તેન સદૃશાત્ કુલાત્ કલત્રમ્ આનીતં; સ તયા સાર્ધં ક્રીડતિ રમતે પરિચારયતિ; તસ્ય ક્રીડતો રમમાણસ્ય પરિચારયતઃ કાલાન્તરેણ પત્ની આપન્નસત્વા સંવૃત્તા; સાષ્ટાનાં વા નવાનાં વા માસાનામ્ અત્યયાત્ પ્રસૂતા; દારિકો જાતઃ; તસ્ય ત્રીણિ સપ્તકાન્ય્ એકવિંશતિદિવસાન્ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 270 ) વિસ્તરેણ જાતસ્ય જાતિમહં કૃત્વા કુલસદૃશં નામધેયં વ્યવસ્થાપિતં; સા ઉન્નીતો વર્ધિતો મહાન્ સંવૃત્તઃ; પિતા ચાસ્ય કાલગતઃ; સો ઽન્યતમસ્મિન્ કર્વટકે ઽન્યસ્ય યન્ત્રકલાચાર્યસ્યાન્તિકાદ્ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 247 ) યન્ત્રકલાં શિક્ષિતુમ્ આરબ્ધઃ; તેનાન્યતમસ્મિન્ કર્વટકે ગૃહપતેઃ સકાશાદ્ દારિકા પ્રાર્થિતા; સ કથયતિ: યદિ અમુષ્મિન્ દિવસે આગચ્છસિ દાસ્યામિ; અન્યથા નેતિ; તેન યન્ત્રકલાચાર્યસ્ય નિવેદિતમ્; ઉપાધ્યાયામુષ્મિન્ કર્વટકે ગૃહપતિઃ; તસ્ય સકાશાન્ મયા દારિકા પ્રાર્થિતા: સ કથયતિ: યદ્ય્ અમુષ્મિન્ દિવસ આગચ્છસિ દાસ્યામિ; અન્યથા નેતિ; યન્ત્રકલાચાર્યઃ કથયતિ: પુત્ર યદ્ય્ એવં ગચ્છાવઃ; અહમ્ એવ પ્રતીચ્છામીતિ; સ તેન્ સાર્ધં કાષ્ઠમયં મયૂરમ્ અભિરુહ્ય યસ્મિન્ન્ એવ દિવસે અવધિઃ કૃતસ્ તસ્મિન્ન્ એવ દિવસે કર્વટકમ્ અનુપ્રાપ્તઃ; દૃષ્ટ્વા પરં વિસ્મયમ્ આપન્નઃ; તતો દારિકાં પ્રતિગૃહ્ય પુનસ્ તદ્ યન્ત્રમ્ આરુહ્ય સ્વગૃહમ્ આગતઃ; યન્ત્રં સંગૃહ્ય માતુઃ સમર્પિતમ્ ઉક્તં ચ; અયં તવ પુત્રો યન્ત્રસ્ય પ્રવર્તનયોગં જાનીતે નો તુ નિવર્તનં; ન ત્વયાસ્ય યન્ત્રં દેયમ્ ઇતિ; સ ભૂયો ભૂયો મતુઃ કથયતિ: અમ્બ પ્રયચ્છ મે યન્ત્રં મહાજનકાયમ્ અન્વાવર્તયામીતિ; સા કથયતિ: પુત્ર આચાર્યસ્ તે કથયતિ: અયં પ્રવર્તનપ્રયોગં જાનીતે નો તુ નિવર્તનં; મા દાસ્યસિ માનયેન વ્યસનમ્ આપત્સ્યતીતિ; તસ્માદ્ અહં ન દદામીતિ; સ કથયતિ: અમ્બ પ્રવર્તનમ્ અપ્ય્ અહં જાનાંઇ નિવર્તનમ્ અપિ; કિં ત્વ્ અસાવ્ આચાર્યો માત્સર્યેણ ન દદાતીતિ; લઘુચિત્તો માતૃગ્રામઃ; તયા લોભિતયા દત્તં; સ યન્ત્રમ્ આમ્રેડ્યાભિરુહ્ય સંપ્રસ્થિતઃ; મહાજનકાયો ઽભિપ્રસન્નઃ; તતો યન્ત્રકલાચાર્યેણ દૃષ્ટઃ; સ કથયતિ: ગતો ઽયમ્ અપુનરાગમનાયેતિ; સ યથા યથા સંભ્રમાદ્ આમ્રેડયતિ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 248 ) તથા તથા દૂરતરં ગચ્છતિ; યાવન્ મહાસમુદ્રં ગતઃ; મહાસમુદ્રે સદા વર્ષતિ દેવઃ; બન્ધનામિ ક્લિન્નાનિ; અનયેન વ્યસનમ્ આપન્નઃ; દેવતા ગાથાં ભાષતે
યો હ્ય્ અર્થકામસ્ય હિતાનુકમ્પિનો વચો ન ગૃહ્ણાતિ યથાનુશિષ્ટમ્ ।
સ ઉહ્યતે દારુમયેણ પક્ષિણા અનાયકો ન શૃણોતીહ કસ્યચિત્ ॥ ઇતિ ।
ભગવાન્ આહ: કિં મન્યધ્વે ભિક્ષવઃ? યો ઽસૌ યન્ત્રકલાચાર્યઃ અહમ્ એવ સ તેન કાલેન તેન સમયેન; યો ઽસૌ તસ્યાન્તેવાસી એષ એવ સ દેવદત્તસ્ તેન કાલેન તેન સમયેન; તદાપ્ય્ એષ વચનમ્ અશૃણ્વન્ન્ અનયેન વ્યસનમ્ આપન્નઃ; એતર્હ્ય્ અપ્ય્ એષ મયા હિતમ્ ઉચ્યમાનો મમ વચનમ્ અશૃણ્વન્ન્ અનયેન વ્યસનમ્ આપન્નઃ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 271 ) ( અ 521બ્ )
થે qઉએસ્તિઓન્ ઓf ઉપાલિ
આયુષ્માન્ ઉપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પૃચ્છતિ: ઉચ્યતે ભદન્ત સંઘભેદઃ ઉચ્યતે ભદન્ત સંઘસામગ્રી ઇતિ; તત્ર કતરો ભેદઃ કતરા સંઘસામગ્રી; યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષવઃ ધર્મે ઽધર્મ્સંજ્ઞિનઃ અધર્મે ધર્મસંજ્ઞિનો વ્યગ્રે અવ્યગ્રસંજ્ઞિનઃ કર્માણિ કુર્વન્તિ; અયમ્ ઉચ્યતે સંઘભેદઃ; યતસ્ તુ ધર્મે ધર્મસંજ્ઞિનઃ સમગ્રે સમગ્રસંજ્ઞિનઃ કર્માણિ કુર્વન્તિ; ઇયમ્ ઉચ્યતે સંઘસામગ્રી ઇતિ
યત્રૈકો ભિક્ષુર્ ન તત્ર સંઘો ભિદ્યતે; યત્રૌ દ્વૌ યત્ર ત્રયો યાવદ્ અષ્ટૌ ન તત્ર સંઘો ભિદ્યતે; યત્ર નવ ભિક્ષવો ઉત્તરે વા તત્ર દ્વાભ્યાં કારણાભ્યાં સંઘો ભિદ્યતે; જ્ઞપ્તિકર્મણા શલાકાગ્રહણેન ચ ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 249 )
કથં જ્ઞપ્તિકર્મણા? યથાપિતદ્ દેવદત્તો ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ: પંચભિર્ આયુષ્મન્તો વ્રતપદૈર્ ભિક્ષુઃ શુધ્યતિ વિમુચ્યતિ નિર્યાતિ સુખદુઃખં વ્યતિક્રામતિ; સુખદુઃખવ્યતિક્રમં ચાનુપ્રાપ્નોતિ; કતમૈઃ પંચભિઃ? આરણ્યકત્વેન આયુષ્મન્તો ભિક્ષુઃ શુધ્યતિ વિમુચ્યતિ નિર્યાતિ સુખદુઃખં વ્યતિક્રામતિ; સુખદુઃખવ્યતિક્રમં ચાનુપ્રાપ્નોતિ; વૃક્ષમૂલિકત્વેન પૈણ્ડપાતિકત્વેન ત્રૈચીવરિકત્વેન પાંસુકૂલિકત્વેનાયુષ્મન્તો ભિક્ષુઃ શુધ્યતિ વિમુચ્યતિ નિર્યાતિ સુખદુઃખં વ્યતિક્રામતિ; સુખદુઃખવ્યતિક્રમં ચાનુપ્રાપ્નોતિ; યેષાં યુષ્માકમ્ આયુષ્મન્તઃ ન ક્ષમન્તે એભિઃ પંચભિઃ વ્રતપદૈઃ શોધું મોક્તું નિર્યાતું તે શ્રમણસ્ય ગૌતમસ્યારાદ્ ભવન્તુ, હિરુગ્ ભવન્તુ; દૂરેણ પરેણ ભવન્તુ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ; ઇત્ય્ એવં જ્ઞપ્તિકર્મણા
કથં શલાકાગ્રહણેન? યથાપિતદ્ દેવદત્તો ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ: પંચભિર્ આયુષ્મન્તો વ્રતપદૈર્ ( સ્બ્વ્ ઇઇ 272 ) ભિક્ષુઃ શુધ્યતિ મુચ્યતિ નિર્યાતિ સુખદુઃખં વ્યતિક્રામતિ; સુખદુઃખવ્યતિક્રમં ચાનુપ્રાપ્નોતિ; કતમૈઃ પંચભિઃ? આરણ્યકત્વેનાયુષ્મન્તો ભિક્ષુઃ શુધ્યતિ મુચ્યતિ નિર્યાતિ સુખદુઃખં વ્યતિક્રામતિ; સુખદુઃખવ્યતિક્રમં ચાનુપ્રાપ્નોતિ; વૃક્ષમૂલિકત્વેન પૈણ્ડપાતિકત્વેન ત્રૈચીવરિકત્વેન પાંસુકૂલિકત્વેનાયુષ્મન્તો ભિક્ષુઃ શુધ્યતિ વિમુચ્યતિ નિર્યાતિ સુખદુઃખં વ્યતિક્રામતિ; સુખદુઃખવ્યતિક્રમં ચાનુપ્રાપ્નોતિ; યેષાં યુષ્માકમ્ આયુષ્મન્તઃ ન ક્ષમન્તે ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 250 ) એભિઃ પંચભિઃ વ્રતપદૈઃ શોધું મોક્તું નિર્યાતું તે શ્રમણસ્ય ગૌતમસ્યારાદ્ ભવન્તુ, હિરુગ્ ભવન્તુ; દૂરેણ પરેણ ભવન્તુ; શલાકાં ગૃહ્ણન્ત્વ્ ઇતિ; દેવદત્તશ્ ચાત્મપંચમઃ શલાકાં ગૃહ્ણાતિ; એવં શલાકાગ્રહણેન

॥ ॥ આયુષ્માન્ ઉપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પૃચ્છતિ ઉત્ક્ષિપ્તકેન તાવદ્ ભદન્ત સંઘો ભિદ્યતે ઉત્ક્ષિપ્તકાનુવર્તકેન ઉત્ક્ષિપ્તકાનુવર્તકાનુવર્ત્તકેન ન ઉત્ક્ષેપકેન ન ઉત્ક્ષેપકાનુવર્તકેન ન ઉત્ક્ષેપકાનુવર્તકાનુવર્ત્તકેન ન ઉત્ક્ષેપકાનુવર્ત્તકેન તાવદ્ ભદન્ત સંઘો ભિદ્યેત ન ઉત્ક્ષિપ્તકેન ન ઉત્ક્ષિપ્તકાનુવર્તકાનુવર્તકેન ન ઉત્ક્ષેપકેન ન ઉત્ક્ષેપકાનુવર્તકાનુવર્તકેન ઉત્ક્ષિપ્તકાનુવર્તકાનુવર્તકેન તાવદ્ ભદન્ત સંઘો ભિદ્યેત ન ઉત્ક્ષિપ્તકેન ન ઉત્ક્ષિપ્તાનુવર્તકેન ન ઉત્ક્ષેપકેન ન ઉત્ક્ષેપકાનુવર્ત્તકાનુવર્તકેન ॥ ॥ ઉત્ક્ષેપકેન તાવદ્ ભદન્ત સંઘો ભિદ્યેત ન ઉત્ક્ષિપ્તકેન ન ઉત્ક્ષિપ્તકાનુવર્તકેન ઉત્ક્ષિપ્તકાનુવર્તકાનુવર્તકેન ન ઉત્ક્ષિપ્તકાનુવર્તકેન ન ઉત્ક્ષિપ્તાનુવર્તકાનુવર્તકેન ( અ 522અ ) તાવદ્ ભદન્ત સંઘો ભિદ્યેત ન ઉત્ક્ષિપ્તકાનુવર્તકેન ન ઉત્ક્ષિપ્તકાનુવર્તકેન ન ઉત્ક્ષિપ્તાનુવર્તકેન ન ઉત્ક્ષિપ્તાનુવર્તકાનુવર્તકાનુવર્તકેન ન ઉત્ક્ષિપ્તકેન ન ઉત્ક્ષિપ્તકાનુવર્તકાનુવર્તકેન ॥ ઉત્ક્ષેપકાનુવર્તકાનુવર્તકેન તાવદ્ ભદન્ત સંઘો ભિદ્યેત (અ2) ન ઉત્ક્ષિપ્તકેન ન ઉત્ક્ષિપ્તકાનુવર્તકેન ન ઉત્ક્ષિપ્તકાનુવર્તકાનુવર્તકાનુવર્તકેન ન ઉત્ક્ષેપકેન ન ઉત્ક્ષિપ્તકાનુવર્તકેન ( સ્બ્વ્ ઇઇ 273 )
સર્વૈર્ એભિર્ ઉપાલિં સંઘો ભિદ્યેત સ્થાપયિત્વા એક ઉત્ક્ષિપ્તકમ્* ॥ ॥
અન્તરોદ્દાનમ્
સંઘભેદશ્ ચ સામગ્રી એકઃ સંઘો ન ભિદ્યતે ।
નવાનામ્ અન્તિમો ભેદસ્ તિસ્ર ઉત્ક્ષેપષટ્કિકાઃ ॥
આયુષ્માન્ ઉપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પૃચ્છતિ: યદ્ ઉક્તં ભદન્ત ભગવતા સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે; સ્પૃશ્યતિ ચાનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા; કિયતા ભદન્ત ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે સ્પૃશ્યતે ચાનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા
1) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ ધર્મે અધર્મસંજ્ઞી ભેદે અધર્મસંજ્ઞી ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે સ્પૃશ્યતે ચાનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા
2) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ અધર્મે અધર્મસંજ્ઞી ભેદે ધર્મસંજ્ઞી ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 252 ) પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે સ્પૃશ્યતે અનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા
3) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ અધર્મે અધર્મસંજ્ઞી ભેદે વૈમતિકો ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે <ન તુ> સ્પૃશ્યતે આનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા ( સ્બ્વ્ ઇઇ 274 )
4) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ અધર્મે ધર્મસંજ્ઞી ભેદે અધર્મસંજ્ઞી ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે સ્પૃશ્યતે ચાનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા
5) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ અધર્મે ધર્મસંજ્ઞી ભેદે ધર્મસંજ્ઞી ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે ન તુ સ્પૃશ્યતે આનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા
6) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ અધર્મે ધર્મસંજ્ઞી ભેદે વૈમતિકો ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે ન તુ સ્પૃશ્યતે આનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા
7) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ ધર્મે અધર્મસંજ્ઞી ભેદે અધર્મસંજ્ઞી ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ( અ 522બ્ ) ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે સ્પૃશ્યતે ચાનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 253 )
8) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ ધર્મે અધર્મસંજ્ઞી ભેદે ધર્મસંજ્ઞી ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે ન તુ સ્પૃશ્યતે આનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા
9) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ ધર્મે અધર્મસંજ્ઞી ભેદે વૈમતિકો ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે ન તુ સ્પૃશ્યતે આનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા
10) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ ધર્મે ધર્મસંજ્ઞી ભેદે અધર્મસંજ્ઞી ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે સ્પૃશ્યતે ચાનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા
11) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ ધર્મે ધર્મસંજ્ઞી ભેદે ધર્મસંજ્ઞી ( સ્બ્વ્ ઇઇ 275 ) ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે ન તુ સ્પૃશ્યતે આનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા
12) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ ધર્મે ધર્મસંજ્ઞી ભેદે વૈમતિકો ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે ન તુ સ્પૃશ્યતે આનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા ( મ્સ્વ્ ઇવ્ 254 )
13) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ અધર્મે વૈમતિકો ભેદે અધર્મસંજ્ઞી ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે સ્પૃશ્યતે ચાનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા
14) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ અધર્મે વૈમતિકો ભેદે ધર્મસંજ્ઞી ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે ન તુ સ્પૃશ્યતે આનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા
15) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ અધર્મે વૈમતિકો ભેદે વૈમતિકો ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે ન તુ સ્પૃશ્યતે આનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા
16) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ ધર્મે વૈમતિકો ભેદે અધર્મસંજ્ઞી ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા ( અ 523અ ) આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે સ્પૃશ્યતે ચાનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા

17) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ ધર્મે વૈમતિકો ભેદે ધર્મસંજ્ઞી ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે ન તુ સ્પૃશ્યતે આનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા
18) યતશ્ ચોપાલિન્ ભિક્ષુર્ ધર્મે વૈમતિકો ભેદે વૈમતિકો ભિક્ષૂણાં જ્ઞાપયતિ સંજ્ઞાપયતિ શિક્ષયતિ ગ્રાહયતિ સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રામતિ; ઇયતા ઉપાલિન્ ભિક્ષુઃ સમગ્રં શ્રાવકસંઘં ભિત્વા આવીચિકમ્ અવદ્યં પ્રસૂતે ન તુ સ્પૃશ્યતે આનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા ( સ્બ્વ્ ઇઇ 276 ) એવમ્ એતાવન્તિ અષ્ટાદશ; આસાં ષટ્ પ્સૃશ્યન્તે આનન્તર્યાવદ્યેન કર્મણા; યાસુ ભેદે અધર્મસંજ્ઞી; અવશિષ્ટાઃ ન સ્પૃશ્યન્તે આનતર્યાવદ્યેન કર્મણેતિ
વિનયે સંઘભેદવસ્તુ સમાપ્તઃ ॥ ॥ વિનયવસ્ત્વાગમં ॥ ॥