સંવિત્સિદ્ધિ · શ્લોક 21-40

દ્વિતીયશૂન્યતા તત્ર બ્રહ્મણો ન વિશેષણમ્ ॥

વિશેષણે વા તદ્ બ્રહ્મ તૃતીયં પ્રથમં તુ વા ॥

પ્રસક્તં પૂર્વવત્ સર્વં બહુવ્રીહૌ સમસ્યતિ ॥

બ્રહ્મણઃ પ્રથમા યે ચ તૃતીયાદ્યા જગત્ત્રયે ॥

બ્રહ્મ પ્રત્ય્ અદ્વિતીયત્વાત્ સ્વસ્થાસ્ તિષ્ઠન્ત્ય્ અબાધિતાઃ ॥

કિંચ તત્ર બહુવ્રીહૌ સમાસે સંશ્રિતે સતિ ॥

વૃત્ત્યર્થસ્ય નઞર્થસ્ય ન પદાર્થાન્તરાન્વયઃ ॥

સત્ય્ અર્થાન્તરસમ્બન્ધે ષષ્ઠી યસ્યેતિ યુજ્યતે ॥

દ્વિતીયવસ્તુનાસ્તિત્વં ન બ્રહ્મ ન વિશેષણમ્ ॥

અસત્ત્વાન્ ન હ્ય્ અસદ્ બ્રહ્મ ભવેન્ નાપિ વિશેષણમ્ ॥

તસ્માત્ પ્રપઞ્ચસદ્ભાવો નાદ્વૈતશ્રુતિબાધિતઃ ॥

સ્વપ્રમાણબલાત્ સિદ્ધઃ શ્રુત્યા ચાપ્ય્ અનુમોદિતઃ ॥

તેનાદ્વિતીયં બ્રહ્મેતિ શ્રુતેર્ અર્થો ઽયમ્ ઉચ્યતે ॥

દ્વિતીયગણનાયોગ્યો નાસીદ્ અસ્તિ ભવિષ્યતિ ॥

સમો વાભ્યદિકો વાસ્ય યો દ્વિતીયસ્ તુ ગણ્યતે ॥

યતો ઽસ્ય વિભવવ્યૂહ કલામાત્રમ્ ઇદં જગત્ ॥

દ્વિતીયવાગાસ્પદતાં પ્રતિપદ્યેત તત્ કથમ્ ॥

યથા ચોલનૃપઃ સમ્રાડ્ અદ્વિતીયો ઽદ્ય ભૂતલે ॥

ઇતિ તત્તુલ્યનૃપતિ નિવારણપરં વચઃ ॥

ન તુ તદ્ભૃત્યતત્પુત્ર કલત્રાદિનિષેધકમ્ ॥