સંવિત્સિદ્ધિ (અન્ય આવૃત્તિ) · શ્લોક 140-159

અથ બ્રહ્માહમ્ અસ્મીતિ સંવિત્તિર્ વ્યક્તિર્ ઇષ્યતે
નનુ તે બ્રહ્મવિદ્યા સા સૈવ તસ્યાઃ ફલં કથમ્ ॥

કિઞ્ ચ સા તત્ ત્વમ્ અસ્ય્ આદિ વાક્યજન્યા ભવન્ મતે
ઉત્પત્તિમત્ય્ અનિત્યેતિ મુક્તસ્યાપિ ભયં ભવેત્ ॥

અપિ ચ વ્યવહારજ્ઞાઃ સતિ પુષ્કલકારેણ
કાર્યં ન જાયતે યેન તમ્ આહુઃ પ્રતિબન્ધકમ્ ॥

ઇહ કિં તદ્ યદ્ ઉત્પત્તુમ્ ઉપક્રાન્તં સ્વહેતુતઃ
અવિદ્યાપ્રતિબદ્ધત્વાદ્ ઉત્પત્તિં ન પ્રપદ્યતે ॥

ન મુક્તિર્ નિત્યસિદ્ધત્વાત્, ન બ્રહ્માસ્મીતિ ધીર્ અપિ
ન હિ બ્રહ્માહમ્ અસ્મીતિ સંવિત્પુષ્કલકારણમ્
સંસારિણસ્ તદાસ્તીતિ કથં સા પ્રતિબધ્યતે ॥

યતઃ સા કારણાભાવાદ્ ઇદાનીં નોપજાયતે
ન પુનઃ પ્રતિબદ્ધત્વાદ્ અસ્થાને તેન તદ્વચઃ ॥

કિઞ્ ચૈકો જીવ ઇત્ય્ એતદ્ વસ્તુસ્થિત્યા ન યુજ્યતે
અવિદ્યાતત્સમાશ્લેષ જીવત્વાદિ મૃષા હિ તે ॥

પ્રાતિભાસિકમ્ એકત્વં પ્રતિભાસપરાહતમ્
યતો નઃ પ્રતિભાસન્તે સંસરન્તઃ સહસ્રશઃ ॥

આસંસરસમુચ્છેદં વ્યવહારાશ્ ચ તત્કૃતાઃ
અબાધિતાઃ પ્રતીયન્તે સ્વપ્નવૃત્તિવિલક્ષણાઃ ॥

તેન યૌક્તિકમ્ એકત્વમ્ અપિ યુક્તિપરાહતમ્
પ્રવૃત્તિભેદાનુમિતા વિરુદ્ધમિતિવૃત્તયઃ
તત્તત્સ્વાત્મવદ્ અન્યે ઽપિ દેહિનો ઽશક્યનિહ્નવાઃ ॥

યથાનુમેયાદ્ વહ્ન્યાદેર્ અ(આ)નુમાના વિલક્ષણાઃ
પ્રત્યક્ષં તે (ક્ષ્યન્તે) તથાન્યેભ્યો જીવેભ્યો ન પૃથક્ કથમ્ ॥

ન ચેચ્ ચેષ્ટાવિશેષેણ પરો બોદ્ધાનુમીયતે
વ્યવહારો ઽવલુપ્યેત સર્વો લૌકિકવૈદિકઃ ॥

ન ચૌપાધિકભેદેન મેયમાતૃવિભાગધીઃ
સ્વશરીરે ઽપિ તત્પ્રાપ્તેઃ શિરઃપાણ્યાદિભેદતઃ ॥

યથા તત્ર શિરઃપાણિ પાદાદૌ વેદનોદયે
અનુસન્ધાનમેકત્વે, તથા સર્વત્ર તે ભવેત્ ॥

પ્રાયણામ્ નરકક્લેશાત્ પ્રસૂતિવ્યસનાદ્ અપિ
ચિરાતિવૃત્તાઃ પ્રાગ્જન્મ ભોગા ન સ્મૃતિગોચરાઃ ॥

યુગપજ્જાયમાનેષુ (સુખદુઃખાદિષુ સ્ફુટઃ)
આશ્રયાસઙ્કરસ્ તત્ર કથમ્ ઐકાર્થ્યવિભ્રમઃ ॥

ન ચ પ્રાતિસ્વિકાવિદ્યા કલ્પિતસ્વસ્વદૃશ્યકૈઃ
જીવૈર્ અનેકૈર્ અપ્ય્ એષા લોકયાત્રોપપદ્યતે ॥

પરવર્તાનભિજ્ઞાસ્ તે સ્વસ્વસ્વપ્નૈકદર્શિનઃ
કથં પ્રવર્તયેયુસ્ તાં સઙ્ગાદ્યેકનિબન્ધનામ્ ॥

કિઙ્ ચ સ્વયંપ્રકાશત્વ વિભુત્વૈકત્વનિત્યતાઃ
ત્વદભ્યુપેતા બાધેરન્ સંવિદસ્ તે ઽદ્વિતીયતામ્ ॥

સંવિદ્ એવ ન તે ધર્માઃ, સિદ્ધાયામ્ અપિ સંવિદિ
વિવાદદર્શનાત્ તેષુ; તર્દ્રૂપાણાં ચ ભેદતઃ ॥