સાંખ્યપરિભાષા · અધ્યાય 2

ઇતિ ગુરુપરમ્પરા ।
અથ સાંખ્યસામ્પ્રદાયેન જ્ઞાનમાહ । તત્ર પ્રથમં સાધનચતુષ્ટયસમ્પન્નસ્ય ઇહામુત્રાર્થફલભોગવિરાગઃ । દ્વિતીયં શમદમાદિષટ્કમ્ । તૃતીયં નિત્યાનિત્યવસ્તુવિવેકઃ । ચતુર્થં મુમુક્ષત્વં મોક્ષેચ્છા । કિન્તુ ઇહ નામ સ્રક્ચન્દનવનિતાદિવિષયભોગવિરાગઃ । અમુત્ર નામ સ્વર્ગભોગાદિઅનિચ્છા । શમો નામ મનોનિગ્રહઃ । દમ ઇન્દ્રિયનિગ્રહઃ । તિતિક્ષા શીતોષ્ણાદિપરોત્કર્ષસહનમ્ । સમાધાનં સૃષ્ટ્યાદિમાયાવિલક્ષણમ્ । શ્રદ્ધા ગુરાવધ્યાત્મશાસ્ત્રે રતિઃ । ઉપરમઃ કાર્યકારણાતીતમ્ । નિત્ય આત્મા । અનિત્યા દૃશ્યપદાર્થાઃ । અતઃ પરં મોક્ષેચ્છા ॥
ઇતિ સાધનચતુષ્ટયમ્ ।
કમ્બલો ખર્પરી વેણુર્બુદ્ધેસ્ત્રિવિધલક્ષણમ્ ।
ચિત્તક્ષિપ્તગતાયતાલીનતાભૂમિકાત્રયમ્