સાંખ્યપરિભાષા · અધ્યાય 12

અસ્યાર્થઃ । સંહિતા નામ સ્વહિતમ્ । કાર્યકારણાતીતં ન તુ કર્મચોદના । બ્રાહ્મણં નામ સર્વસ્વં બ્રહ્મૈવ ન તુ યાગાદિ । આરણ્યં નામ નભલક્ષ્યં ન તુ આરણ્યરોદનમ્ । છન્દો નામ બ્રહ્માસ્મીતિ સ્મરણં ન તુ પિશાચવચ્છલનમ્ । શિક્ષા નામ શાસનં મન આદિધારણા ન તુ પાઠઃ નિઘણ્ટં નામ કાઠિન્યં વૃત્તિસાવધનતા ન તુ દેશાન્તરમ્ । જ્યોતિષં નામ વિવેકત ન તુ ગણકાદિવ્યાપારઃ । સૂત્રં નામ અભેદાનુસન્ધાનં ન તુ કર્મપ્રેરણા । નિરુક્તં નામ સંશયચ્છેદ્યં ન તુ વેદાર્થપ્રૌઢિઃ । સૂત્રપાઠં નામ જ્ઞાનદૃષ્ટિઃ । ન તુ વ્યાકરણબલમ્ ।
એતજ્જ્ઞાનં પરં જ્ઞાનમન્યત્સંસારપોષણમ્ ।
ઇતિ વેદોક્તકર્મયોગઃ । પ્રમાણં વેદાક્ષરાણાં સાયુજ્યં સરૂપતાં સલોકતામશ્નુત ઇતિ શ્રુતેઃ ॥
અથ પાતઞ્જલહઠયોગઃ ।
અથ પાતઞ્જલયોગં કથયત્યઙ્ગાનિ વૈ ક્રમાત્ ।
દેહસાધ્યં ભવેન્મોક્ષં તજ્જ્ઞાનં સાધનં શૃણુ