સાંખ્યપરિભાષા · અધ્યાય 11

ઇતિ વેદાન્તે કર્મપરમ્ । જ્ઞાનાદેવ તુ કૈવલ્યમિત્યાદિશ્રુતેઃ ।
ન હિ જ્ઞાનેન સદૃશં પવિત્રમિહ વિદ્યતે ।
જ્ઞાનાગ્નિદગ્ધકર્માણિ ।
ઉદરાઃ સર્વ એવૈતે જ્ઞાની ત્વાત્મૈવ મે મતમ્ ।
ઇતિ જ્ઞાનપરમ્ ।
અથ વેદોક્તકર્મયોગઃ ।
વર્ણાશ્રમં ચ ધર્મં હ વેદાદિવિધિપૂર્વકમ્ ।
તચ્ચ સાધ્યમસાધ્યં વા જન્મકર્મફલપ્રદમ્

જ્યોતિષ્ટોમે ભવેત્સર્ગઃ શ્રોતા સ્યાદિતિ કર્મણિ ।
નિષેધવિધિનિઘ્નાનિ ન ભવન્મોક્ષસિદ્ધિદમ્

જપાનુષ્ઠાનયોર્દ્વારા દેવતાનુગ્રહો ભવેત્ ।
તત્સકાશાદ્ભવેત્ સિદ્ધિશ્ચૈતન્યોપાધિવર્જિતા

તત્ર ભૂતપૂજા । પાર્થિવસ્થાવરાદિતીર્થયાત્રા અગ્નિહોત્રજ્વાલામુખીયાગાદિ । આપઃ ગઙ્ગાયાઃ નૈમિષારણ્યાદિજલપૂજા । તથા ચ-
સંહિતા બ્રાહ્મણારણ્યં દ્વન્દ્વદીક્ષા નિઘણ્ટકમ્ ।
જ્યોતિષં ચ નિરુક્તં ચ દશગ્રન્થાનિ સૂત્રકમ્

એકયા લિઙ્ગગ્રન્થ્યા ચ બદ્ધ્યતે સકલં જગત્ ।
દશગ્રન્થ્યા યદા બદ્ધો તસ્ય મુક્તિઃ કથં ભવેત્

એવં પઠતિ વેદાનાં હંકારં પિણ્ડપોષણમ્(?) ।
એતેજ્જ્ઞાનપરં જ્ઞાત્વા સ મુક્તો નાત્ર સંશયઃ

કિન્તુ-
સંહિતા કાર્યચ્છન્દં ચ દૃશ્યબ્રહ્મેતિ બ્રાહ્મણમ્ ।
નભમારણ્યમાશ્રિત્ય છન્દમ્બ્રહ્માસ્મિ વાક્યતા(?)

મન આદિરોધનં શિક્ષા નિઘણ્ટં વૃતિધારણમ્ ।
વિવેકં જ્યોતિષં ચૈવ મમેદં સૂર્યમુચ્યતે

નિરુક્તં સંશયચ્છેદ્યં સૂત્રપાઠં ચ જ્ઞાનધીઃ ।
અન્નોપાધિશ્ચ વેદાદ્યા યસ્તં વેદ સ વેદવિત્