સામવેદસંહિતા · અધ્યાય 2
ઉપાસ્મૈ ગાયતા નરઃ પવમાનાયેન્દવે। અભિ દેવાં ઇયક્ષતે ॥
અભિ તે મધુના પયોઽથર્વાણો અશિશ્રયુઃ । દેવં દેવાય દેવયુ ॥
સ નઃ પવસ્વ શં ગવે શં જનાય શમર્વતે। શં રાજન્નોષધીભ્યઃ । 1(તી) ॥
દવિદ્યુતત્યા રુચા પરિષ્ટોભન્ત્યા કૃપા। સોમાઃ શુક્રા ગવાશિરઃ ॥
હિન્વાનો હેતૃભિર્હિત આ વાજં વાજ્યક્રમીત્। સીદન્તો વનુષો યથા ॥
ઋધક્સોમ સ્વસ્તયે સંજગ્માનો દિવા કવે। પવસ્વ સૂર્યો દૃશે ।2(યિ) ॥
પવમાનસ્ય તે કવે વાજિન્ત્સર્ગા અસૃક્ષત । અર્વન્તો ન શ્રવસ્યવઃ ॥
અચ્છા કોશં મધુશ્ચુતમસૃગ્રં વારે અવ્યયે। અવાવશન્ત ધીતયઃ ॥
અચ્છા સમુદ્રમિન્દવોઽસ્તં ગાવો ન ધેનવઃ। અગ્મન્નૃતસ્ય યોનિમા ।3(કૌ) ॥
અગ્ન આ યાહિ વીતયે ગૃણાનો હવ્યદાતયે। નિ હોતા સત્સિ બર્હિષિ ॥
તં ત્વા સમિદ્ભિરઙ્ગિરો ઘૃતેન વર્ધયામસિ। બૃહચ્છોચા યવિષ્ઠ્ય ॥
સ નઃ પૃથુ શ્રવાય્યમચ્છા દેવ વિવાસસિ। બૃહદગ્ને સુવીર્યમ્ ॥
આ નો મિત્રાવરુણા ઘૃતૈર્ગવ્યૂતિમુક્ષતમ્। મધ્વા રજાંસિ સુક્રતૂ ॥
ઉરુશંસા નમોવૃધા મહ્ના દક્ષસ્ય રાજથઃ। દ્રાઘિષ્ઠાભિઃ શુચિવ્રતા ॥
ગૃણાના જમદગ્નિના યોનાવૃતસ્ય સીદતમ્। પાતં સોમમૃતાવૃધા ।5 (યિ) ॥
આ યાહિ સુષુમા હિ ત ઇન્દ્ર સોમં પિબા ઇમમ્। એદં બર્હિઃ સદો મમ ॥
આ ત્વા બ્રહ્મયુજા હરી વહતામિન્દ્ર કેશિના। ઉપ બ્રહ્માણિ નઃ શૃણુ ॥
બ્રહ્માણસ્ત્વા યુજા વયં સોમપામિન્દ્ર સોમિનઃ। સુતાવન્તો હવામહે ।6(ફૌ) ॥
ઇન્દ્રાગ્ની આ ગતં સુતં ગીર્ભિઉનભો વરેણ્યમ્। અસ્ય પાતં ધિયેષિતા ॥
ઇન્દ્રાગ્ની જરિતુઃ સચા યજ્ઞો જિગાતિ ચેતનઃ। અયા પાતમિમં સુતમ્ ॥
ઇન્દ્રમગ્નિં કવિચ્છદા યજ્ઞસ્ય જૂત્યા વૃણે। તા સોમસ્યેહ તૃમ્પતામ્ ।7(તા) ॥
ઉચ્ચા તે જાતમન્ધસો દિવિ સદ્ભૂમ્યા દદે। ઉગ્રં શર્મ મહિ શ્રવઃ ॥
સ ન ઇન્દ્રાય યજ્યવે વરુણાય મરુદ્ભ્યઃ। વરિવોવિત્પરિ સ્રવ ॥
એના વિશ્વાન્યર્ય આ દ્યુમ્નાનિ માનુષાણામ્। સિષાસન્તો વનામહે ।8(ઠી) ॥
પુનાનઃ સોમ ધારયાપો વસાનો અર્ષસિ। આ રત્નધા યોનિમૃતસ્ય સીદસ્યુત્સો દેવો હિરણ્યયઃ ॥
દુહાન ઊધર્દિવ્યં મધુ પ્રિયં પ્રત્નં સધસ્થમાસદત્। આપૃચ્છ્યં ધરુણં વાજ્યર્ષસિ નૃભિર્ધૌતો વિચક્ષણઃ ॥
પ્ર તુ દ્રવ પરિ કોશં નિ ષીદ નૃભિઃ પુનાનો અભિ વાજમર્ષ। અશ્વં ન ત્વા વાજિનં મર્જયન્તોઽચ્છા બર્હી રશનાભિર્નયન્તિ ॥
સ્વાયુધઃ પવતે દેવ ઇન્દુરશસ્તિહા વૃજના રક્ષમાણઃ। પિતા દેવાનાં જનિતા સુદક્ષો વિષ્ટમ્ભો દિવો ધરુણઃ પૃથિવ્યાઃ ॥
ઋષિર્વિપ્રઃ પુરએતા જનાનામૃભુર્ધીર ઉશના કાવ્યેન। સ ચિદ્વિવેદ નિહિતં યદાસામપીચ્યાઽં ગુહ્યં નામ ગોનામ્ ।10(હુ) ॥
અભિ ત્વા શૂર નોનુમોઽદુગ્ધા ઇવ ધેનવઃ। ઈશાનમસ્ય જગતઃ સ્વર્દૃશમીશાનમિન્દ્ર તસ્થુષઃ ॥
ન ત્વાવાંઅન્યો દિવ્યો ન પાર્થિવો ન જાતો ન જનિષ્યતે। અશ્વાયન્તો મઘવન્નિન્દ્ર વાજિનો ગવ્યન્તસ્ત્વા હવામહે ॥
કયા નશ્ચિત્ર આ ભુવદૂતી સદાવૃધઃ સખા। કયા શચિષ્ઠયા વૃતા ॥
કસ્ત્વા સત્યો મદાનાં મંહિષ્ઠો મત્સદન્ધસઃ। દૃઢા ચિદારુજે વસુ ॥
અભી ષુ ણઃ સખીનામવિતા જરિતૃૃ઼ણામ્। શતં ભવાસ્યૂતયે ॥
તં વો દસ્મમૃતીષહં વસોર્મન્દાનમન્ધસઃ। અભિ વત્સં ન સ્વસરેષુ ધેનવ ઇન્દ્રં ગીર્ભિર્નવામહે ॥
દ્યુક્ષં સુદાનું તવિષીભિરાવૃતં ગિરિં ન પુરુભોજસમ્। ક્ષુમન્તં વાજં શતિનં સહસ્રિણં મક્ષૂ ગોમન્તમીમહે ॥
તરોભિર્વો વિદદ્વસુમિન્દ્રં સબાધ ઊતયે। બૃહદ્ગાયન્તઃ સુતસોમે અધ્વરે હુવેભરં ન કારિણમ્ ॥
ન યં દુધ્ના વરન્તે ન સ્થિરા મુરો મદેષુ શિપ્રમન્ધસઃ। ય આદૃત્યા શશમાનાય સુન્વતે દાતા જરિત્ર ઉક્થ્યમ્ ॥
સ્વાદિષ્ઠયા મદિષ્ઠયા પવસ્વ સોમ ધારયા। ઇન્દ્રાય પાતવે સુતઃ ॥
રક્ષોહા વિશ્વચર્ષણિરભિ યોનિમયોહતે। દ્રોણે સધસ્થમાસદત્ ॥
વરિવોધાતમો ભુવો મંહિષ્ઠો વૃત્રહન્તમઃ। પર્ષિ રાધો મઘોનામ્ ॥
પવસ્વ મધુમત્તમ ઇન્દ્રાય સોમ ક્રતુવિત્તમો મદઃ। મહિ દ્યુક્ષતમો મદઃ ॥
યસ્ય તે પીત્વા વૃષભો વૃષાયતેઽસ્ય પીત્વા સ્વર્વિદઃ। સ સુપ્રકેતો અભ્યક્રમીદિષોઽચ્છા વાજં નૈતશઃ ॥
ઇન્દ્રમચ્છ સુતા ઇમે વૃષણં યન્તુ હરયઃ। શ્રુષ્ટે જાતાસ ઇન્દવઃ સ્વર્વિદઃ ॥
અયં ભરાય સાનસિરિન્દ્રાય પવતે સુતઃ। સોમો જૈત્રસ્ય ચેતતિ યથા વિદે ॥
અસ્યેદિન્દ્રો મદેષ્વા ગ્રાભં ગૃભ્ણાતિ સાનસિમ્। વજ્રં ચ વૃષણં ભરત્સમપ્સુજિત્ ।17(કિ) ॥
પુરોજિતી વો અન્ધસઃ સુતાય માદયિત્નવે। અપ શ્વાનં શ્નથિષ્ટન સખાયો દીર્ઘજિહ્વ્યમ્ ॥
યો ધારયા પાવકયા પરિપ્રસ્યન્દતે સુતઃ। ઇન્દુરશ્વો ન કૃત્વ્યઃ ॥
તં દુરોષમભીનરઃ સોમં વિશ્વાચ્યા ધિયા। યજ્ઞાય સન્ત્વદ્રયઃ ॥
અભિ પ્રિયાણિ પવતે ચનોહિતો નામાનિ યહ્વો અધિ યેષુ વર્ધતે। આ સૂર્યસ્ય બૃહતો બૃહન્નધિ રથં વિષ્વઞ્ચમરુહદ્વિચક્ષણઃ ॥
ઋતસ્ય જિહ્વા પવતે મધુ પ્રિયં વક્તા પતિર્ધિયો અસ્યા અદાભ્યઃ। દધાતિ પુત્રઃ પિત્રોરપીચ્યાંઽ. નામ તૃતીયમધિ રોચનં દિવઃ ॥
અવદ્યુતાનઃ કલશાં અચિક્રદન્નૃભિર્યેમાણઃ કોશ આ હિરણ્યયે। અભી ઋતસ્ય દોહના અનૂષતાધિ ત્રિપૃષ્ઠ ઉષસો વિ રાજસિ ॥
યજ્ઞાયજ્ઞા વો અગ્નયે ગિરાગિરા ચ દક્ષસે। પ્રપ્ર વયમમૃતં જાતવેદસં પ્રિયં મિત્રં ન શંસિષમ્ ॥
ઊર્જો નપાતં સ હિનાયમસ્મયુર્દાશેમ હવ્યદાતયે। ભુવદ્વાજેષ્વવિતા ભુવદ્વૃધ ઉત ત્રાતા તનૂનામ્ ॥
એહ્યૂ ષુ બ્રવાણિ તેઽગ્ન ઇત્થેતરા ગિરઃ। એભિર્વર્ધાસ ઇન્દુભિઃ ॥
યત્ર ક્વ ચ તે મનો દક્ષં દધસ ઉત્તરમ્। તત્ર યોનિં કૃણવસે ॥
ન હિ તે પૂર્તમક્ષિપદ્ભુવન્નેમાનાં પતે। અથા દુવો વનવસે ॥
વયમુ ત્વામપૂર્વ્ય સ્થૂરં ન કચ્ચિદ્ભરન્તોઽવસ્યવઃ। વજ્રિં ચિત્રંહવામહે ॥
ઉપ ત્વા કર્મન્નૂતયે સ નો યુવોગ્રશ્ચક્રામ યો ધૃષત્। ત્વામિધ્યવિતારં વવૃમહે સખાય ઇન્દ્ર સાનસિમ્ ॥
અધા હીન્દ્ર ગિર્વણ ઉપ ત્વા કામ ઈમહે સસૃગ્મહે। ઉદેવ ગ્મન્ત ઉદભિઃ ॥
વાર્ણ ત્વા યવ્યાભિર્વર્ધન્તિ શૂર બ્રહ્માણિ। વાવૃધ્વાંસં ચિદદ્રિવો દિવેદિવે ॥
યુઞ્જન્તિ હરી ઇષિરસ્ય ગાથયોરૌ રથ ઉરુયુગે વચોયુજા। ઇન્દ્રવાહા સ્વર્વિદા । । 712 ॥
પાન્તમા વો અન્ધસ ઇન્દ્રમભિ પ્ર ગાયત। વિશ્વાસાહં શતક્રતું મંહિષ્ઠં ચર્ષણીનામ્ ॥
પુરુહૂતં પુરુષ્ટુતં ગાથાન્યાઽં સનશ્રુતમ્। ઇન્દ્ર ઇતિ બ્રવીતન ॥
ઇન્દ્ર ઇન્નો મહોનાં દાતા વાજાનાં નૃતુઃ। મહાંઅભિજ્ઞ્વા યમત્ ॥
પ્ર વ ઇન્દ્રાય માદનં હર્યશ્વાય ગાયત। સખાયઃ સોમપાવ્ને ॥
શંસેદુક્થં સુદાનવ ઉત દ્યુક્ષં યથા નરઃ। ચકૃમા સત્યરાધસે ॥
ત્વં ન ઇન્દ્ર વાજયુસ્ત્વં ગવ્યુઃ શતક્રતો। ત્વંહિરણ્યયુર્વસો ॥
વયમુ ત્વા તદિદર્થા ઇન્દ્ર ત્વાયન્તઃ સખાયઃ। કણ્વા ઉક્થેભિર્જરન્તે ॥
ન ઘેમન્યદા પપન વજ્રિન્નપસો નવિષ્ટૌ। તવેદુ સ્તોમૈશ્ચિકેત ॥
ઇચ્છન્તિ દેવાઃ સુન્વન્તં ન સ્વપ્નાય સ્પૃહયન્તિ। યન્તિ પ્રમાદમતન્દ્રાઃ ॥
ઇન્દ્રાય મદ્વને સુતં પરિ ષ્ટોભન્તુ નો ગિરઃ। અર્કમર્ચન્તુ કારવઃ ॥
યસ્મિન્વિશ્વા અધિ શ્રિયો રણન્તિ સપ્ત સંસદઃ। ઇન્દ્રં સુતે હવામહે ॥
ત્રિકદ્રુકેષુ ચેતનં દેવાસો યજ્ઞમત્નત। તમિદ્વર્ધન્તુ નો ગિરઃ ॥
અયં ત ઇન્દ્ર સોમો નિપૂતો અધિ બર્હિષિ। એહીમસ્ય દ્રવા પિબ ॥
શાચિગો શાચિપૂજનાયંરણાય તે સુતઃ। આખણ્ડલ પ્ર હૂયસે ॥
યસ્તે શૃઙ્ગવૃષો ણપાત્પ્રણપાત્કુણ્ડપાય્યઃ। ન્યસ્મિં દધ્ર આ મનઃ ॥
આ તૂ ન ઇન્દ્ર ક્ષુમન્તં ચિત્રં ગ્રાભં સં ગૃભાય। મહાહસ્તી દક્ષિણેન ॥
વિદ્મા હિ ત્વા તુવિકૂર્મિં તુવિદેષ્ણં તુવીમઘમ્। તુવિમાત્રમવોભિઃ ॥
ન હિ ત્વા શૂર દેવા ન મર્તોસો દિત્સન્તમ્। ભીમં ન ગાં વારયન્તે ॥
અભિ ત્વા વૃષભા સુતે સુતંસૃજામિ પીતયે। તૃમ્પા વ્યશ્નુહી મદમ્ ॥
મા ત્વા મૂરા અવિષ્યવો મોપહસ્વાન આ દભન્। મા કીં બ્રહ્મદ્વિષં વનઃ ॥
ઇહ ત્વા ગોપરીણસં મહે મન્દન્તુ રાધસે। સરો ગૌરો યથા પિબ ॥
ઇદં વસો સુતમન્ધઃ પિબા સુપૂર્ણમુદરમ્। અનાભયિન્રરિમા તે ॥
નૃભિર્ધૌતઃ સુતો અશ્નૈરવ્યા વારૈઃ પરિપૂતઃ। અશ્વો ન નિક્તો નદીષુ ॥
તં તે યવં યથા ગોભિઃ સ્વાદુમકર્મ શ્રીણન્તઃ। ઇન્દ્ર ત્વાસ્મિંત્સધમાદે ॥
ઇદંહ્યન્વોજસા સુતંરાધાનાં પતે। પિબા ત્વા3સ્ય ગિર્વણઃ ॥
યસ્તે અનુ સ્વધામસત્સુતે નિ યચ્છ તન્વમ્। સ ત્વા મમત્તુ સોમ્ય ॥
પ્ર તે અશ્નોતુ કુક્ષ્યોઃ પ્રેન્દ્ર બ્રહ્મણા શિરઃ। પ્ર બાહૂ શૂર રાધસા ॥
આ ત્વેતા નિ ષીદતેન્દ્રમભિ પ્ર ગાયત। સખાય સ્તોમવાહસઃ ॥
પુરૂતમં પુરૂણામીશાનં વાર્યાણામ્। ઇન્દ્રં સોમે સચા સુતે ॥
સ ઘા નો યોગ આ ભુવત્સ રાયે સ પુરન્ધ્યા। ગમદ્વાજેભિરા સ નઃ ॥
યોગેયોગે તવસ્તરં વાજેવાજે હવામહે। સખાય ઇન્દ્રમૂતયે ॥
અનુ પ્રત્નસ્યૌકસો હુવે તુવિપ્રતિં નરમ્। યં તે પૂર્વં પિતા હુવે ॥
આ ઘા ગમદ્યદિ શ્રવત્સહસ્રિણીભિરૂતિભિઃ। વાજેભિરુપ નો હવમ્ ॥
ઇન્દ્ર સુતેષુ સોમેષુ ક્રતું પુનીષ ઉક્થ્યમ્। વિદે વૃધસ્ય દક્ષસ્ય મહાંહિ ષઃ ॥
સ પ્રથમે વ્યોમનિ દેવાનાં સદને વૃધઃ। સુપારઃ સુશ્રવસ્તમઃ સમપ્સુજિત્ ॥
તમુ હુવે વાજસાતય ઇન્દ્રં ભરાય શુષ્મિણમ્। ભવા નઃ સુમ્ને અન્તમઃ સખા વૃધે ॥
એના વો અગ્નિં નમસોર્જો નપાતમા હુવે। પ્રિયં ચેતિષ્ઠમરતિં સ્વધ્વરં વિશ્વસ્ય દૂતમમૃતમ્ ॥
સ યોજતે અરુષા વિશ્વભોજસા સ દુદ્રવત્સ્વાહુતઃ । સુબ્રહ્મા યજ્ઞઃ સુશમી વસૂનાં દેવંરાધો જનાનામ્ ॥
પ્રત્યુ અદર્શ્યાયત્યૂઽ.ચ્છન્તી દુહિતા દિવઃ। અપો મહી વૃણુતે ચક્ષુષા તમો જ્યોતિષ્કૃણોતિ સૂનરી ॥
ઉદુસ્રિયાઃ સૃજતે સૂર્યઃ સચા ઉદ્યન્નક્ષત્રમર્ચિવત્। તવેદુષો વ્યુષિ સૂર્યસ્ય ચ સં ભક્તેન ગમેમહિ ॥
ઇમા ઉ વાં દિવિષ્ટય ઉસ્રા હવન્તે અશ્વિના। અયં વામહ્વેઽવસે શચીવસૂ વિશંવિશં હિ ગચ્છથઃ ॥
યુવં ચિત્રં દદથુર્ભોજનં નરા ચોદેથાં સૂનૃતાવતે। અર્વાગ્રથં સમનસા નિ યચ્છતં પિબતં સોમ્યં મધુ ॥
અસ્ય પ્રત્નામનુ દ્યુતં શુક્રં દુદુહ્રે અહ્રયઃ। પયઃ સહસ્રસામૃષિમ્ ॥
અયં સૂર્ય ઇવોપદૃગયં સરાંસિ ધાવતિ। સપ્ત પ્રવત આ દિવમ્ ॥
અયં વિશ્વાનિ તિષ્ઠતિ પુનાનો ભુવનોપરિ। સોમો દેવો ન સૂર્યઃ ॥
એષ પ્રત્નેન જન્મના દેવો દેવેભ્યઃ સુતઃ। હરિઃ પવિત્રે અર્ષતિ ॥
એષ પ્રત્નેન મન્મના દેવો દેવેભ્યસ્પરિ। કવિર્વિપ્રેણ વાવૃધે ॥
દુહાનઃ પ્રત્નમિત્પયઃ પવિત્રે પરિ ષિચ્યસે। ક્રન્દં દેવાં અજીજનઃ ॥
ઉપ શિક્ષાપતસ્થુષો ભિયસમા ધેહિ શત્રવે। પવમાન વિદા રયિમ્ ॥
ઉપો ષુ જાતમપ્તુરં (ગોભિર્ભઙ્ગં પરિષ્કૃતમ્ । ઇન્દું દેવા અયાસિષુ) ॥
ઉપાસ્મૈ ગાયતા નરઃ (પવમાનાયેન્દવે) ॥
પ્ર સોમાસો વિપશ્ચિતોઽપો નયન્ત ઊર્મયઃ। વનાનિ મહિષા ઇવ ॥
અભિ દ્રોણાનિ બભ્રવઃ શુક્રા ઋતસ્ય ધારયા। વાજં ગોમન્તમક્ષરન્ ॥
સુતા ઇન્દ્રાય વાયવે વરુણાય મરુદ્ભ્યઃ। સોમા અર્ષન્તુ વિષ્ણવે ॥
પ્ર સોમ દેવવીતયે સિન્ધુર્ન પિપ્યે અર્ણસા। અંશોઃ પયસા મદિરો ન જાગૃવિરચ્છા કોશં મધુશ્ચુતમ્ ॥
આ હર્યતો અર્જુનો અત્કે અવ્યત પ્રિયઃ સૂનુર્ન મર્જ્યઃ। તમીં હિન્વન્ત્યપસો યથા રથં નદીષ્વા ગભસ્ત્યોઃ ॥
પ્ર સોમાસો મદચ્યુતઃ શ્રવસે નો મઘોનામ્। સુતા વિદથે અક્રમુઃ ॥
આદીં હંસો યથા ગણં વિશ્વસ્યાવીવશન્મતિમ્। અત્યો ન ગોભિરજ્યતે ॥
આદીં ત્રિતસ્ય યોષણો હરિં હિન્વન્ત્યદ્રિભિઃ । ઇન્દુમિન્દ્રાય પીતયે ॥
અયા પવસ્વ દેવયુ રેભન્પવિત્રં પર્યેષિ વિશ્વતઃ। મધોર્ધારા અસૃક્ષત ॥
પવતે હર્યતો હરિઃ (રતિ હ્વરાસિ રહ્યા। અભ્યર્ષ સ્તોતૃભ્યો વીરવદ્યશઃ)* ॥
પ્ર સુન્વાનાસ્યાન્ધસોઃ (મર્તો ન વષ્ટ તદ્વચઃ। અપ શ્વાનમરાધસઁ હતા મખં ન ભૃગવઃ)* ॥
પવસ્વ વાચો અગ્રિયઃ સોમ ચિત્રાભિરૂતિભિઃ। અભિ વિશ્વાનિ કાવ્યા ॥
ત્વંસમુદ્રિયા અપોઽગ્રિયો વાચ ઈરયન્। પવસ્વ વિશ્વચર્ષણે ॥
તુભ્યેમા ભુવના કવે મહિમ્ને સોમ તસ્થિરે। તુભ્યં ધાવન્તિ ધેનવઃ ॥
પવસ્વેન્દો વૃષા સુતઃ કૃધી નો યશસો જને। વિશ્વા અપ દ્વિષો જહિ ॥
યસ્ય તે સખ્યે વયંસાસહ્યામ પૃતન્યતઃ। તવેન્દો દ્યુમ્ન ઉત્તમે ॥
યા તે ભીમાન્યાયુધા તિગ્માનિ સન્તિ ધૂર્વણે। રક્ષા સમસ્ય નો નિદઃ । । 780 ॥
વૃષા સોમ દ્યુમાંઅસિ વૃષા દેવ વૃષવ્રતઃ। વૃષા ધર્માણિ દધ્રિષે ॥
વૃષ્ણસ્તે વૃષ્ણ્યંશવો વૃષા વનં વૃષા સુતઃ। સ ત્વં વૃષન્વૃષેદસિ ॥
અશ્વો ન ચક્રદો વૃષા સં ગા ઇન્દો સમર્વતઃ। વિ નો રાયે દુરો વૃધિ ॥
વૃષા હ્યસિ ભાનુના દ્યુમન્તં ત્વા હવામહે। પવમાન સ્વર્દૃશમ્ ॥
યદદ્ભિઃ પરિષિ(શિ)ચ્યસે મર્મૃજ્યમાન આયુભિઃ। દ્રોણે સધસ્થમશ્નુષે ॥
આ પવસ્વ સુવીર્યં મન્દમાનઃ સ્વાયુધ। ઇહો ષ્વિન્દવા ગહિ ॥
પવમાનસ્ય તે વયં પવિત્રમભ્યુન્દતઃ। સખિત્વમા વૃણીમહે ॥
યે તે પવિત્રમૂર્મયોઽભિક્ષરન્તિ ધારયા। તેભિર્નઃ સોમ મૃડય ॥
સ નઃ પુનાન આ ભર રયિં વીરવતીમિષમ્ । ઈશાનઃ સોમ વિશ્વતઃ ॥
અગ્નિં દૂતં વૃણીમહે હોતારં વિશ્વવેદસમ્। અસ્ય યજ્ઞસ્ય સુક્રતુમ્ । 790 ॥
અગ્નિમગ્નિંહવીમભિઃ સદા હવન્ત વિશ્પતિમ્। હવ્યવાહં પુરુપ્રિયમ્ ॥
અગ્ને દેવાં ઇહા વહ જજ્ઞાનો વૃક્તબર્હિષે। અસિ હોતા ન ઈડ્યઃ ॥
મિત્રં વયં હવામહે વરુણં સોમપીતયે। યા જાતા પૂતદક્ષસા ॥
ઋતેન યાવૃતાવૃધાવૃતસ્ય જ્યોતિષસ્પતી। તા મિત્રાવરુણા હુવે ॥
વરુણઃ પ્રાવિતા ભુવન્મિત્રો વિશ્વાભિરૂતિભિઃ। કરતાં નઃ સુરાધસઃ ॥
ઇન્દ્રમિદ્ગાથિનો બૃહદિન્દ્રમર્કેભિરર્કિણઃ। ઇન્દ્રં વાણીરનૂષત ॥
ઇન્દ્ર ઇદ્ધર્યોઃ સચા સમ્મિશ્લ આ વચોયુજા। ઇન્દ્રો વજ્રી હિરણ્યયઃ ॥
ઇન્દ્ર વાજેષુ નોઽવ સહસ્રપ્રધનેષુ ચ। ઉગ્ર ઉગ્રાભિરૂતિભિઃ ॥
ઇન્દ્રો દીર્ઘાય ચક્ષસ આ સૂર્યંરોહયદ્દિવિ। વિ ગોભિરદ્રિમૈરયત્ ॥
ઇન્દ્રે અગ્ના નમો બૃહત્સુવૃક્તિમેરયામહે। ધિયા ધેના અવસ્યવઃ । 800 ॥
તા હિ શશ્વન્ત ઈડત ઇત્થા વિપ્રાસ ઊતયે। સબાધો વાજસાતયે ॥
તા વાં ગીર્ભિર્વિપન્યુવઃ પ્રયસ્વન્તો હવામહે। મેધસાતા સનિષ્યવઃ ॥
વૃષા પવસ્વ ધારયા મરુત્વતે ચ મત્સરઃ। વિશ્વા દધાન ઓજસા ॥
તં ત્વા ધર્ત્તારમોણ્યોઃ3 પવમાન સ્વર્દૃશમ્। હિન્વે વાજેષુ વાજિનમ્ ॥
અયા ચિત્તો વિપાનયા હરિઃ પવસ્વ ધારયા। યુજં વાજેષુ ચોદય ॥
વૃષા શોણો અભિકનિક્રદદ્ગા નદયન્નેષિ પૃથિવીમુત દ્યામ્। ઇન્દ્રસ્યેવ વગ્નુરા શૃણ્વ આજૌ પ્રચોદયન્નર્ષસિ વાચમેમામ્ ॥
રસાય્યઃ પયસા પિન્વમાન ઈરયન્નેષિ મધુમન્તમંશુમ્। પવમાન સન્તનિમેષિ કૃણ્વન્નિન્દ્રાય સોમ પરિષિચ્યમાનઃ ॥
એવા પવસ્વ મદિરો મદાયોદગ્રાભસ્ય નમયન્વધસ્નુમ્। પરિ વર્ણં ભરમાણો રુશન્તં ગવ્યુર્નો અર્ષ પરિ સોમ સિક્તઃ ॥
ત્વામિદ્ધિ હવામહે સાતૌ વાજસ્ય કારવઃ। ત્વાં વૃત્રેષ્વિન્દ્ર સત્પતિં નરસ્ત્વાં કાષ્ઠાસ્વર્વતઃ ॥
સ ત્વં નશ્ચિત્ર વજ્રહસ્ત ધૃષ્ણુયા મહ સ્તવાનો અદ્રિવઃ। ગામશ્વંરથ્યમિન્દ્ર સં કિર સત્રા વાજં ન જિગ્યુષે । । 810 ॥
અભિ પ્ર વઃ સુરાધસમિન્દ્રમર્ચ યથા વિદે। યો જરિતૃભ્યો મઘવા પુરૂવસુઃ સહસ્રેણેવ શિક્ષતિ ॥
શતાનીકેવ પ્ર જિગાતિ ધૃષ્ણુયા હન્તિ વૃત્રાણિ દાશુષે। ગિરેરિવ પ્ર રસા અસ્ય પિન્વિરે દત્રાણિ પુરુભોજસઃ ॥
ત્વામિદા હ્યો નરોઽપીપ્યન્વજ્રિન્ભૂર્ણયઃ। સ ઇન્દ્ર સ્તોમવાહસ ઇહ શ્રુધ્યુપ સ્વસરમા ગહિ ॥
મત્સ્વા સુશિપ્રિન્હરિવસ્તમીમહે ત્વયા ભૂષન્તિ વેધસઃ। તવ શ્રવાંસ્યુપમાન્યુક્થ્ય સુતેષ્વિન્દ્ર ગિર્વણઃ ॥
યસ્તે મદો વરેણ્યસ્તેના પવસ્વાન્ધસા। દેવાવીરઘશંસહા ॥
જઘ્નિર્વૃત્રમમિત્રિયંસસ્નિર્વાજં દિવેદિવે। ગોષાતિરશ્વસા અસિ ॥
સમ્મિશ્લો અરુષો ભુવઃ સૂપસ્થાભિર્ન ધેનુભિઃ । સીદં ચ્છ્યેનો ન યોનિમા ॥
અયં પૂષા રયિઉભગઃ સોમઃ પુનાનો અર્ષતિ। પતિર્વિશ્વસ્ય ભૂમનો વ્યખ્યદ્રોદસી ઉભે ॥
સમુ પ્રિયા અનૂષત ગાવો મદાય ઘૃષ્વયઃ। સોમાસઃ કૃણ્વતે પથઃ પવમાનાસ ઇન્દવઃ ॥
ય ઓજિષ્ઠસ્તમા ભર પવમાન શ્રવાય્યમ્। યઃ પઞ્ચ ચર્ષણીરભિ રયિં યેન વનામહે । । 820 ॥
વૃષા મતીનાં પવતે વિચક્ષણઃ સોમો અહ્નાં પ્રતરીતોષસાં દિવઃ। પ્રાણા સિન્ધૂનાં કલશાં અચિક્રદદિન્દ્રસ્ય હાર્દ્યાવિશન્મનીષિભિઃ ॥
મનીષિભિઃ પવતે પૂર્વ્યઃ કવિર્નૃભિર્યતઃ પરિ કોશાં અસિષ્યદત્। ત્રિતસ્ય નામ જનયન્મધુ ક્ષરન્નિન્દ્રસ્ય વાયૂં સખ્યાય વર્ધયન્ ॥
અયં પુનાન ઉષસો અરોચયદયં સિન્ધુભ્યો અભવદુ લોકકૃત્। અયં ત્રિઃ સપ્ત દુદુહાન આશિરં સોમો હૃદે પવતે ચારુ મત્સરઃ ॥
એવા હ્યસિ વીરયુરેવા શૂર ઉત સ્થિરઃ । એવા તે રાધ્યં મનઃ ॥
એવા રાતિસ્તુવિમઘ વિશ્વેભિર્ધાયિ ધાતૃભિઃ। અધા ચિદિન્દ્ર નઃ સચા ॥
મો ષુ બ્રહ્મેવ તન્દ્રયુર્ભવો વાજાનાં પતે। મત્સ્વા સુતસ્ય ગોમતઃ ॥
ઇન્દ્રં વિશ્વા અવીવૃધન્ત્સમુદ્રવ્યચસં ગિરઃ। રથીતમં રથીનાં વાજાનાં સત્પતિં પતિમ્ ॥
સખ્યે ત ઇન્દ્ર વાજિનો મા ભેમ શવસસ્પતે। ત્વામભિ પ્ર નોનુમો જેતારમપરાજિતમ્ ॥
પૂર્વીરિન્દ્રસ્ય રાતયો ન વિ દસ્યન્ત્યૂતયઃ। યદા વાજસ્ય ગોમત સ્તોતૃભ્યો મંહતે મઘમ્ । । 829 ॥
એત અસૃગ્રમિન્દવસ્તિરઃ પવિત્રમાશવઃ। વિશ્વાન્યભિ સૌભગા । 830 ॥
વિઘ્નન્તો દુરિતા પુરુ સુગા તોકાય વાજિનઃ। ત્મના કૃણ્વન્તો અર્વતઃ ॥
કૃણ્વન્તો વરિવો ગવેઽભ્યર્ષન્તિ સુષ્ટુતિમ્। ઇડામસ્મભ્યં સંયતમ્ ॥
રાજા મેધાભિરીયતે પવમાનો મનાવધિ। અન્તરિક્ષેણ યાતવે ॥
આ નઃ સોમ સહો જુવો રૂપં ન વર્ચસે ભર। સુષ્વાણો દેવવીતયે ॥
આ ન ઇન્દો શાતગ્વિનં ગવાં પોષં સ્વશ્વ્યમ્। વહા ભગત્તિમૂતયે ॥
તં ત્વા નૃમ્ણાનિ બિભ્રતં સધસ્થેષુ મહો દિવઃ। ચારું સુકૃત્યયેમહે ॥
સંવૃક્તધૃષ્ણુમુક્થ્યં મહામહિવ્રતં મદમ્। શતં પુરો રુરુક્ષણિમ્ ॥
અતસ્ત્વા રયિરભ્યયદ્રાજાનં સુક્રતો દિવઃ। સુપર્ણો અવ્યથી ભરત્ ॥
અધા હિન્વાન ઇન્દ્રિયં જ્યાયો મહિત્વમાનશે। અભિષ્ટિકૃદ્વિચર્ષણિઃ ॥
વિશ્વસ્મા ઇત્સ્વર્દૃશે સાધારણં રજસ્તુરમ્। ગોપામૃતસ્ય વિર્ભરત્ । । 840 ॥
ઇષે પવસ્વ ધારયા મૃજ્યમાનો મનીષિભિઃ । ઇન્દો રુચાભિ ગા ઇહિ ॥
પુનાનો વરિવસ્કૃધ્યૂર્જં જનાય ગિર્વણઃ। હરે સૃજાન આશિરમ્ ॥
પુનાનો દેવવીતય ઇન્દ્રસ્ય યાહિ નિષ્કૃતમ્। દ્યુતાનો વાજિભિર્હિતઃ ॥
અગ્નિનાગ્નિઃ સમિધ્યતે કવિર્ગૃહપતિર્યુવા। હવ્યવાડ્જુહ્વાસ્યઃ ॥
યસ્ત્વામગ્ને હવિષ્પતિર્દૂતં દેવ સપર્યતિ। તસ્ય સ્મ પ્રાવિતા ભવ ॥
યો અગ્નિં દેવવીતયે હવિષ્માં આવિવાસતિ। તસ્મૈ પાવક મૃડય ॥
મિત્રંહુવે પૂતદક્ષં વરુણં ચ રિશાદસમ્। ધિયં ઘૃતાચીંંસાધન્તા ॥
ઋતેન મિત્રાવરુણાવૃતાવૃધાવૃતસ્પૃશા। ક્રતું બૃહન્તમાશાથે ॥
કવી નો મિત્રાવરુણા તુવિજાતા ઉરુક્ષયા। દક્ષં દધાતે અપસમ્ ॥
ઇન્દ્રેણ સંહિ દૃક્ષસે સજગ્માનો અબિભ્યુષા। મન્દૂ સમાનવર્ચ્ચસા । 850 ॥
આદહ સ્વધામનુ પુનર્ગર્ભત્વમેરિરે। દધાના નામ યજ્ઞિયમ્ ॥
વીડુ ચિદારુજત્નુભિર્ગુહા ચિદિન્દ્ર વહ્નિભિઃ। અવિન્દ ઉસ્રિયા અનુ ॥
તા હુવે યયોરિદં પપ્ને વિશ્વં પુરા કૃતમ્। ઇન્દ્રાગ્ની ન મર્ધતઃ ॥
ઉગ્રા વિઘનિના મૃધ ઇન્દ્રાગ્ની હવામહે। તા નો મૃડાત ઈદૃશે ॥
હથો વૃત્રાણ્યાર્યા હથો દાસાનિ સત્પતી। હથો વિશ્વા અપ દ્વિષઃ ॥
અભિ સોમાસ આયવઃ પવન્તે મદ્યં મદમ્। સમુદ્રસ્યાધિ વિષ્ટપે મનીષિણો મત્સરાસો મદચ્યુતઃ ॥
તરત્સમુદ્રં પવમાન ઊર્મિણા રાજા દેવ ઋતં બૃહત્। અર્ષા મિત્રસ્ય વરુણસ્ય ધર્મણા પ્ર હિન્વાન ઋતં બૃહત્ ॥
નૃભિર્યેમાણો હર્યતો વિચક્ષણો રાજા દેવઃ સમુદ્ર્યઃ ॥
તિસ્રો વાચ ઈરયતિ પ્ર વહ્નિરૃતસ્ય ધીતિં બ્રહ્મણો મનીષામ્। ગાવો યન્તિ ગોપતિં પૃચ્છમાનાઃ સોમં યન્તિ મતયો વાવશાનાઃ ॥
સોમં ગાવો ધેનવો વાવશાનાઃ સોમં વિપ્રા મતિભિઃ પૃચ્છમાનાઃ। સોમઃ સુત ઋચ્યતે પ વમાનઃ સોમે અર્કાસ્ત્રિષ્ટુભઃ સં નવન્તે । 860 ॥
એવા નઃ સોમ પરિષિચ્યમાન આ પવસ્વ પૂયમાનઃ સ્વસ્તિ। ઇન્દ્રમા વિશ બૃહતા મદેન વર્ધયા વાચં જનયા પુરન્ધિમ્ ॥
યદ્દ્યાવ ઇન્દ્ર તે શતંશતં ભૂમીરુત સ્યુઃ। ન ત્વા વજ્રિન્ત્સહસ્રંસૂર્યા અનુ ન જાતમષ્ટ રોદસી ॥
આ પપ્રાથ મહિના વૃષ્ણ્યા વૃષન્વિશ્વા શવિષ્ઠ શવસા। અસ્માંઅવ મઘવન્ ગોમતિ વ્રજે વજ્રિંચિત્રાભિરૂતિભિઃ ॥
વયં ઘ ત્વા સુતાવન્ત આપો ન વૃક્તબર્હિષઃ। પવિત્રસ્ય પ્રસ્રવણેષુ વૃત્રહન્પરિ સ્તોતાર આસતે ॥
સ્વરન્તિ ત્વા સુતે નરો વસો નિરેક ઉક્થિનઃ। કદા સુતં તૃષાણ ઓક આ ગમદિન્દ્ર સ્વબ્દીવ વંસગઃ ॥
કણ્વેભિર્ધૃષ્ણવા ધૃષદ્વાજં દર્ષિ સહસ્રિણમ્। પિશઙ્ગરૂપં મઘવન્વિચર્ષણે મક્ષૂ ગોમન્તમીમહે ॥
તરણિરિત્સિષાસતિ વાજં પુરંધ્યા યુજા। આ વ ઇન્દ્રં પુરુહૂતં નમે ગિરા નેમિં તષ્ટેવ સુદ્રુવમ્ ॥
ન દુષ્ટુતિર્દ્રવિણોદેષુ શસ્યતે ન સ્રેધન્તંરયિર્નશત્। સુશક્તિરિન્મઘવં તુભ્યં માવતે દેષ્ણં યત્પાર્યે દિવિ ॥
તિસ્રો વાચ ઉદીરતે ગાવો મિમન્તિ ધેનવઃ। હરિરેતિ કનિક્રદત્ ॥
અભિ બ્રહ્મીરનૂષત યહ્વીરૃતસ્ય માતરઃ। મર્જયન્તીર્દિવઃ શિશુમ્ । 870 ॥
રાયઃ સમુદ્રાંશ્ચતુરોઽસ્મભ્યં સોમ વિશ્વતઃ। આ પવસ્વ સહસ્રિણઃ ॥
સુતાસો મધુમત્તમાઃ સોમા ઇન્દ્રાય મન્દિનઃ। પવિત્રવન્તો અક્ષરં દેવાન્ગચ્છન્તુ વો મદાઃ ॥
ઇન્દુરિન્દ્રાય પવત ઇતિ દેવાસો અબ્રુવન્। વાચસ્પતિર્મખસ્યતે વિશ્વસ્યેશાન ઓજસઃ ॥
સહસ્રધારઃ પવતે સમુદ્રો વાચમીઙ્ખયઃ। સોમસ્પતી રયીણાંસખેન્દ્રસ્ય દિવેદિવે ॥
પવિત્રં તે વિતતં બ્રહ્મણસ્પતે પ્રભુર્ગાત્રાણિ પર્યેષિ વિશ્વતઃ। અતપ્તતનૂર્ન તદામો અશ્નુતે શૃતાસ ઇદ્વહન્તઃ સં તદાશત ॥
તપોષ્પવિત્રં વિતતં દિવસ્પદેઽર્ચન્તો અસ્ય તન્તવો વ્યસ્થિરન્। અવન્ત્યસ્ય પવિતારમાશવો દિવઃ પૃષ્ઠમધિ રોહન્તિ તેજસા ॥
અરૂરુચદુષસઃ પૃશ્નિરગ્રિય ઉક્ષા મિમેતિ ભુવનેષુ વાજયુઃ। માયાવિનો મમિરે અસ્ય માયયા નૃચક્ષસઃ પિતરો ગર્ભમા દધુઃ ॥
પ્ર મંહિષ્ઠાય ગાયત ઋતાવ્ને બૃહતે શુક્રશોચિષે। ઉપસ્તુતાસો અગ્નયે ॥
આ વંસતે મઘવા વીરવદ્યશઃ સમિદ્ધો દ્યુમ્ન્યાહુતઃ। કુવિન્નો અસ્ય સુમતિર્ભવીયસ્યચ્છા વાજેભિરાગમત્ ॥
તં તે મદં ગૃણીમસિ વૃષણં પૃક્ષુ સાસહિમ્। ઉ લોકકૃત્નુમદ્રિવો હરિશ્રિયમ્ । 880 ॥
યેન જ્યોતીંષ્યાયવે મનવે ચ વિવેદિથ। મન્દાનો અસ્ય બર્હિષો વિ રાજસિ ॥
તદદ્યા ચિત્ત ઉક્થિનોઽનુ ષ્ટુવન્તિ પૂર્વથા। વૃષપત્નીરપો જયા દિવેદિવે ॥
શ્રુધી હવં તિરશ્ચ્યા ઇન્દ્ર યસ્ત્વા સપર્યતિ। સુવીર્યસ્ય ગોમતો રાયસ્પૂર્ધિ મહાંઅસિ ॥
યસ્ત ઇન્દ્ર નવીયસીં ગિરં મન્દ્રામજીજનત્। ચિકિત્વિન્મનસં ધિયં પ્રત્નામૃતસ્ય પિપ્યુષીમ્ ॥
તમુ ષ્ટવામ યં ગિર ઇન્દ્રમુક્થાનિ વાવૃધુઃ। પુરૂણ્યસ્ય પૌંસ્યા સિષાસન્તો વનામહે । । 885 ॥
પ્ર ત આશ્વિનીઃ પવમાન ધેનવો દિવ્યા અસૃગ્રન્પયસા ધરીમણિ। પ્રાન્તરિક્ષાત્સ્થાવિરીસ્તે અસૃક્ષત યે ત્વા મૃજન્ત્યૃષિષાણ વેધસઃ ॥
ઉભયતઃ પવમાનસ્ય રશ્મયો ધ્રવસ્ય સતઃ પરિ યન્તિ કેતવઃ। યદી પવિત્રે અધિ મૃજ્યતે હરિઃ સત્તા નિ યોનૌ કલશેષુ સીદતિ ॥
વિશ્વા ધામાનિ વિશ્વચક્ષ ઋભ્વસઃ પ્રભોષ્ટે સતઃ પરિ યન્તિ કેતવઃ। વ્યાનશી પવસે સોમ ધર્મણા પતિર્વિશ્વસ્ય ભુવનસ્ય રાજસિ ॥
પવમાનો અજીજનદ્દિવશ્ચિત્રં ન તન્યતુમ્। જ્યોતિર્વૈશ્વાનરં બૃહત્ ॥
પવમાન રસસ્તવ મદો રાજન્નદુચ્છુનઃ। વિ વારમવ્યમર્ષતિ । 890 ॥
પવમાનસ્ય તે રસો દક્ષો વિ રાજતિ દ્યુમાન્। જ્યોતિર્વિશ્વં સ્વર્દૃશે ॥
પ્ર યદ્ગાવો ન ભૂર્ણયસ્ત્વેષા અયાસો અક્રમુઃ। ઘ્નન્તઃ કૃષ્ણામપ ત્વચમ્ ॥
સુવિતસ્ય વનામહેઽતિ સેતું દુરાય્યમ્। સાહ્યામ દસ્યુમવ્રતમ્ ॥
શૃણ્વે વૃષ્ટેરિવ સ્વનઃ પવમાનસ્ય શુષ્મિણઃ। ચરન્તિ વિદ્યુતો દિવિ ॥
આ પવસ્વ મહીમિષં ગોમદિન્દો હિરણ્યવત્। અશ્વવત્સોમ વીરવત્ ॥
પવસ્વ વિશ્વચર્ષણ આ મહી રોદસી પૃણ। ઉષાઃ સૂર્યો ન રશ્મિભિઃ ॥
પરિ નઃ શર્મયન્ત્યા ધારયા સોમ વિશ્વતઃ। સરા રસેવ વિષ્ટપમ્ ॥
આશુરર્ષ બૃહન્મતે પરિ પ્રિયેણ ધામ્ના। યત્રા દેવા ઇતિ બ્રુવન્ ॥
પરિષ્કૃણ્વન્નનિષ્કૃતં જનાય યાતયન્નિષઃ। પૃષ્ટિં દિવઃ પરિ સ્રવ ॥
અયં સ યો દિવસ્પરિ રઘુયામા પવિત્ર આ। સિન્ધોરૂર્મા વ્યક્ષરત્ । 900 ॥
સુત એતિ પવિત્ર આ ત્વિષિં દધાન ઓજસા। વિચક્ષાણો વિરોચયન્ ॥
આવિવાસન્પરાવતો અથો અર્વાવતઃ સુતઃ। ઇન્દ્રાય સિચ્યતે મધુ ॥
સમીચીના અનૂષત હરિં હિન્વન્ત્યદ્રિભિઃ। ઇન્દુમિન્દ્રાય પીતયે ॥
હિન્વન્તિ સૂરમુસ્રયઃ સ્વસારો જામયસ્પતિમ્। મહામિન્દું મહીયુવઃ ॥
પવમાન રુચારુચા દેવો દેવેભ્યઃ સુતઃ। વિશ્વા વસૂન્યા વિશ ॥
આ પવમાન સુષ્ટુતિં વૃષ્ટિં દેવેભ્યો દુવઃ। ઇષે પવસ્વ સંયતમ્ ॥
જનસ્ય ગોપા અજનિષ્ટ જાગૃવિરગ્નિઃ સુદક્ષઃ સુવિતાય નવ્યસે। ઘૃતપ્રતીકો બૃહતા દિવિસ્પૃશા દ્યુમદ્વિ ભાતિ ભરતેભ્યઃ શુચિઃ ॥
ત્વામગ્ને અઙ્ગિરસો ગુહા હિતમન્વવિન્દઞ્છિશ્રિયાણં વનેવને। સ જાયસે મથ્યમાનઃ સહો મહત્વામાહુઃ સહસસ્પુત્રમઙ્ગિરઃ ॥
યજ્ઞસ્ય કેતું પ્રથમં પુરોહિતમગ્નિં નરસ્ત્રિષધસ્થે સમિન્ધતે। ઇન્દ્રેણ દેવૈઃ સરથંસ બર્હિષિ સીદન્નિ હોતા યજથાય સુક્રતુઃ ॥
અયં વાં મિત્રાવરુણા સુતઃ સોમ ઋતાવૃધા। મમેદિહ શ્રુતં હવમ્ । 910 ॥
રાજાનાવનભિદ્રુહા ધ્રુવે સદસ્યુત્તમે। સહસ્રસ્થૂણ આશાતે ॥
તા સમ્રાજા ઘૃતાસુતી આદિત્યા દાનુનસ્પતી। સચેતે અનવહ્વરમ્ ॥
ઇન્દ્રો દધીચો અસ્થભિર્વૃત્રાણ્યપ્રતિષ્કુતઃ। જઘાન નવતીર્નવ ॥
ઇચ્છન્નશ્વસ્ય યચ્છિરઃ પર્વતેષ્વપશ્રિતમ્। તદ્વિદચ્છર્યણાવતિ ॥
અત્રાહ ગોરમન્વત નામ ત્વષ્ટુરપીચ્યમ્। ઇત્થા ચન્દ્રમસો ગૃહે ॥
ઇયં વામસ્ય મન્મન ઇન્દ્રાગ્ની પૂર્વ્યસ્તુતિઃ। અભ્રાદ્વૃષ્ટિરિવાજનિ ॥
શૃણુતં જરિતુઉહવમિન્દ્રાગ્ની વનતં ગિરઃ। ઈશાના પિપ્યતં ધિયઃ ॥
મા પાપત્વાય નો નરેન્દ્રાગ્ની માભિશસ્તયે। મા નો રીરધતં નિદે ॥
પવસ્વ દક્ષસાધનો દેવેભ્યઃ પીતયે હરે। મરુદ્ભ્યો વાયવે મદઃ ॥
સં દેવૈઃ શોભતે વૃષા કવિઉયોનાવધિ પ્રિયઃ। પવમાનો અદાભ્યઃ । 920 ॥
પવમાન ધિયા હિતો3ઽભિ યોનિં કનિક્રદત્। ધર્મણા વાયુમારુહઃ ॥
તવાહં સોમ રારણ સખ્ય ઇન્દો દિવેદિવે। પુરૂણિ બભ્રો નિ ચરન્તિ મામવ પરિધીંરતિ તાંઇહિ ॥
તવાહં નક્તમુત સોમ તે દિવા દુહાનો બભ્ર ઊધનિ। ઘૃણા તપન્તમતિ સૂર્યં પરઃ શકુના ઇવ પપ્તિમ ॥
પુનાનો અક્રમીદભિ વિશ્વા મૃધો વિચર્ષણિઃ। શુમ્ભન્તિ વિપ્રં ધીતિભિઃ ॥
આ યોનિમરુણો રુહદ્ગમદિન્દ્રો વૃષા સુતમ્। ધ્રુવે સદસિ સીદતુ ॥
નૂ નો રયિં મહામિન્દોઽસ્મભ્યં સોમ વિશ્વતઃ। આ પવસ્વ સહસ્રિણમ્ ॥
પિબા સોમમિન્દ્ર મદન્તુ ત્વા યં તે સુષાવ હર્યશ્વાદ્રિઃ। સોતુર્બાહુભ્યાં સુયતો નાર્વા ॥
યસ્તે મદો યુજ્યશ્ચારુરસ્તિ યેન વૃત્રાણિ હર્યશ્વ હંસિ। સ ત્વામિન્દ્ર પ્રભૂવસો મમત્તુ ॥
બોધા સુ મે મઘવન્વાચમેમાં યાં તે વસિષ્ઠો અર્ચતિ પ્રશસ્તિમ્। ઇમા બ્રહ્મ સધમાદે જુષસ્વ ॥
વિશ્વાઃ પૃતના અભિભૂતરં નરઃ સજૂસ્તતક્ષુરિન્દ્રં જજનુશ્ચ રાજસે। ક્રત્વે વરે સ્થેમન્યામુરીમુતોગ્રમોજિષ્ઠં તરસં તરસ્વિનમ્ । 930 ॥
નેમિં નમન્તિ ચક્ષસા મેષં વિપ્રા અભિસ્વરે। સુદીતયો વો અદ્રુહોઽપિ કર્ણે તરસ્વિનઃ સમૃક્વભિઃ ॥
સમુ રેભાસો અસ્વરન્નિન્દ્રં સોમસ્ય પીતયે। સ્વઃપતિર્યદી વૃધે ધૃતવ્રતો હ્યોજસા સમૂતિભિઃ ॥
યો રાજા ચર્ષણીનાં યાતા રથેભિરધ્રિગુઃ। વિશ્વાસાં તરુતા પૃતનાનાં જ્યેષ્ઠં યો વૃત્રહા ગૃણે ॥
ઇન્દ્રં તંશુમ્ભ પુરુહન્મન્નવસે યસ્ય દ્વિતા વિધર્તરિ। હસ્તેન વજ્રઃ પ્રતિ ધાયિ દર્શતો મહાં દેવો ન સૂર્યઃ ॥
પરિ પ્રિયા દિવઃ કવિર્વયાંસિ નપ્ત્યોર્હિતઃ। સ્વાનૈર્યાતિ કવિક્રતુઃ ॥
સ સૂનુર્માતરા શુચિર્જાતો જાતે અરોચયત્। મહાન્મહી ઋતાવૃધા ॥
પ્રપ્ર ક્ષયાય પન્યસે જનાય જુષ્ટો અદ્રુહઃ। વીત્યર્ષ પનિષ્ટયે ॥
ત્વં હ્યાðžઽંઙ્ગ દૈવ્ય પવમાન જનિમાનિ દ્યુમત્તમઃ। અમૃતત્વાય ઘોષયન્ ॥
યેના નવગ્વા દધ્યઙ્ઙપોર્ણુતે યેન વિપ્રાસ આપિરે। દેવાનાં સુમ્ને અમૃતસ્ય ચારુણો યેન શ્રવાંસ્યાશત ॥
સોમઃ પુનાન ઊર્મિણાવ્યં વારં વિ ધાવતિ। અગ્રે વાચઃ પવમાનઃ કનિક્રદત્ । 940 ॥
ધીભિર્મૃજન્તિ વાજિનં વને ક્રીડન્તમત્યવિમ્। અભિ ત્રિપૃષ્ઠં મતયઃ સમસ્વરન્ ॥
અસર્જિ કલશાં અભિ મીઢ્વાંત્સપ્તિર્ન વાજયુઃ। પુનાનો વાચં જનયન્નસિષ્યદત્ ॥
સોમઃ પવતે જનિતા મતીનાં જનિતા દિવો જનિતા પૃથિવ્યાઃ। જનિતાગ્નેર્જનિતા સૂર્યસ્ય જનિતેન્દ્રસ્ય જનિતોત વિષ્ણોઃ ॥
બ્રહ્મા દેવાનાં પદવીઃ કવીનામૃષિર્વિપ્રાણાં મહિષો મૃગાણામ્। શ્યેનો ગૃધ્રાણાં સ્વધિતિર્વનાનાં સોમઃ પવિત્રમત્યેતિ રેભન્ ॥
પ્રાવીવિપદ્વાચ ઊર્મિં ન સિન્ધુર્ગિર સ્તોમાન્પવમાનો મનીષાઃ। અન્તઃ પશ્યન્વૃજનેમાવરાણ્યા તિષ્ઠતિ વૃષભો ગોષુ જાનન્ ॥
અગ્નિં વો વૃધન્તમધ્વરાણાં પુરૂતમમ્। અચ્છા નપ્ત્રે સહસ્વતે ॥
અયં યથા ન આભુવત્ત્વષ્ટા રૂપેવ તક્ષ્યા। અસ્ય ક્રત્વા યશસ્વતઃ ॥
અયં વિશ્વા અભિ શ્રિયોઽગ્નિર્દેવેષુ પત્યતે। આ વાજૈરુપ નો ગમત્ ॥
ઇમમિન્દ્ર સુતં પિબ જ્યેષ્ઠમમર્ત્યં મદમ્। શુક્રસ્ય ત્વાભ્યક્ષરન્ધારા ઋતસ્ય સાદને ॥
ન કિષ્ટ્વદ્રથીતરો હરી યદિન્દ્ર યચ્છસે। ન કિષ્ટ્વાનુ મજ્મના ન કિઃ સ્વશ્વ આનશે । 950 ॥
ઇન્દ્રાય નૂનમર્ચતોક્થાનિ ચ બ્રવીતન। સુતા અમત્સુરિન્દવો જ્યેષ્ઠં નમસ્યતા સહઃ ॥
ઇન્દ્ર જુષસ્વ પ્ર વહા યાહિ શૂર હરિહ। પિબા સુતસ્ય મતિર્ન મધોશ્ચકાનશ્ચારુર્મદાય ॥
ઇન્દ્ર જઠરં નવ્યં ન પૃણસ્વ મધોર્દિવો ન। અસ્ય સુતસ્ય સ્વાઉર્નોપ ત્વા મદાઃ સુવાચો અસ્થુઃ ॥
ઇન્દ્રસ્તુરાષાણ્મિત્રો ન જઘાન વૃત્રં યતિર્ન। બિભેદ વલં ભૃગુર્ન સસાહે શત્રૂન્મદે સોમસ્ય ॥
ગોવિત્પવસ્વ વસુવિદ્ધિરણ્યવિદ્રેતોધા ઇન્દો ભુવનેષ્વર્પિતઃ। ત્વં સુવીરો અસિ સોમ વિશ્વવિત્તં ત્વા નર ઉપ ગિરેમ આસતે ॥
ત્વં નૃચક્ષા અસિ સોમ વિશ્વતઃ પવમાન વૃષભ તા વિ ધાવસિ। સ નઃ પવસ્વ વસુમદ્ધિરણ્યવદ્વયં સ્યામ ભુવનેષુ જીવસે ॥
ઈશાન ઇમા ભુવનાનિ ઈયસે યુજાન ઇન્દો હરિતઃ સુપકણ્યઃ। તાસ્તે ક્ષરન્તુ મધુમદ્ઘૃતં પયસ્તવ વ્રતે સોમ તિષ્ઠન્તુ કૃષ્ટયઃ ॥
પવમાનસ્ય વિશ્વવિત્પ્ર તે સર્ગા અસૃક્ષત। સૂર્યસ્યેવ ન રશ્મયઃ ॥
કેતું કૃણ્વં દિવસ્પરિ વિશ્વા રૂપાભ્યર્ષસિ। સમુદ્રઃ સોમ પિન્વસે ॥
જજ્ઞાનો વાચમિષ્યસિ પવમાન વિધર્મણિ। ક્રન્દં દેવો ન સૂર્યઃ । । 960 ॥
પ્ર સોમાસો અધન્વિષુઃ પવમાનાસ ઇન્દવઃ। શ્રીણાના અપ્સુ વૃઞ્જતે ॥
અભિ ગાવો અધન્વિષુરાપો ન પ્રવતા યતીઃ। પુનાના ઇન્દ્રમાશત ॥
પ્ર પવમાન ધન્વસિ સોમેન્દ્રાય માદનઃ। નૃભિર્યતો વિ નીયસે ॥
ઇન્દો યદદ્રિભિઃ સુતઃ પવિત્રં પરિદીયસે। અરમિન્દ્રસ્ય ધામ્ને ॥
ત્વં સોમ નૃમાદનઃ પવસ્વ ચર્ષણીધૃતિઃ। સસ્નિર્યો અનુમાદ્યઃ ॥
પવસ્વ વૃત્રહન્તમ ઉક્થેભિરનુમાદ્યઃ। શુચિઃ પાવકો અદ્ભુતઃ ॥
શુચિઃ પાવક ઉચ્યતે સોમઃ સુતઃ સ મધુમાન્। દેવાવીરઘશંસહા ॥
પ્ર કવિર્દેવવીતયેઽવ્યા વારેભિરવ્યત। સાહ્વાન્વિશ્વા અભિ સ્પૃધઃ ॥
સ હિ ષ્મા જરિતૃભ્ય આ વાજં ગોમન્તમિન્વતિ। પવમાનઃ સહસ્રિણમ્ ॥
પરિ વિશ્વાનિ ચેતસા મૃજ્યસે પવસે મતી। સ નઃ સોમ શ્રવો વિદઃ । 970 ॥
અભ્યર્ષ બૃહદ્યશો મઘવદ્ભ્યો ધ્રુવં રયિમ્। ઇષં સ્તોતૃભ્ય આ ભર ॥
ત્વં રાજેવ સુવ્રતો ગિરઃ સોમાવિવેશિથ। પુનાનો વહ્ને અદ્ભુત ॥
સ વહ્નિરપ્સુ દુષ્ટરો મૃજ્યમાનો ગભસ્ત્યોઃ। સોમશ્ચમૂષુ સીદતિ ॥
ક્રીડુર્મખો ન મંહયુઃ પવિત્રં સોમ ગચ્છસિ। દધત્સ્તોત્રે સુવીર્યમ્ ॥
યવંયવં નો અન્ધસા પુષ્ટંપુષ્ટં પરિ સ્રવ। વિશ્વા ચ સોમ સૌભગા ॥
ઇન્દો યથા તવ સ્તવો યથા તે જાતમન્ધસઃ। નિ બર્હિષિ પ્રિયે સદઃ ॥
ઉત નો ગોવિદશ્વવિત્પવસ્વ સોમાન્ધસા। મક્ષૂતમેભિરહભિઃ ॥
યો જિનાતિ ન જીયતે હન્તિ શત્રુમભીત્ય। સ પવસ્વ સહસ્રજિત્ ॥
યાસ્તે ધારા મધુશ્ચુતોઽસૃગ્રમિન્દ ઊતયે। તાભિઃ પવિત્રમાસદઃ ॥
સો અર્ષેન્દ્રાય પીતયે તિરો વારાણ્યવ્યયા। સીદન્નૃતસ્ય યોનિમા । 980 ॥
ત્વં સોમ પરિ સ્રવ સ્વાદિષ્ઠો અઙ્ગિરોભ્યઃ। વરિવોવિદ્ધૃતં પયઃ ॥
તવ શ્રિયો વકષ્યસ્યેવ વિદ્યુતોઽગ્નેશ્ચિકિત્ર ઉષસામિવેતયઃ। યદોષધીરભિસૃષ્ટો વનાનિ ચ પરિ સ્વયં ચિનુષે અન્નમાસનિ ॥
વાતોપજૂત ઇષિતો વશાંઅનુ તૃષુ યદન્ના વેવિષદ્વિતિષ્ઠસે। આ તે યતન્તે રથ્યોઽ.યથા પૃથક્શર્ધાંસ્યગ્ને અજરસ્ય ધક્ષતઃ ॥
મેધાકારં વિદથસ્ય પ્રસાધનમગ્નિંહોતારં પરિભૂતરં મતિમ્। ત્વામર્ભસ્ય હવિષઃ સમાનમિત્વાં મહો વૃણતે નાન્યં ત્વત્ ॥
પુરૂરુણા ચિદ્ધ્યસ્ત્યવો નૂનં વાં વરુણ। મિત્ર વંસિ વાંસુમતિમ્ ॥
તા વાંસમ્યગદ્રુહ્વાણેષમશ્યામ ધામ ચ। વયં વાં મિત્રા સ્યામ ॥
પાતં નો મિત્રા પાયુભિરુત ત્રાયેથાંસુત્રાત્રા સાહ્યામ દસ્યૂં તનૂભિઃ ॥
ઉત્તિષ્ઠન્નોજસા સહ પીત્વા શિપ્રે અવેપયઃ। સોમમિન્દ્ર ચમૂ સુતમ્ ॥
અનુ ત્વા રોદસી ઉભે સ્પર્ધમાનમદદેતામ્। ઇન્દ્ર યદ્દસ્યુહાભવઃ ॥
વાચમષ્ટાપદીમહં નવસ્રક્તિમૃતાવૃધમ્। ઇન્દ્રાત્પરિતન્વં મમે । । 990 ॥
ઇન્દ્રાગ્ની યુવામિમે3ઽભિ સ્તોમા અનૂષત। પિબતંશમ્ભુવા સુતમ્ ॥
યા વાંસન્તિ પુરુસ્પૃહો નિયુતો દાશુષે નરા। ઇન્દ્રાગ્ની તાભિરા ગતમ્ ॥
તાભિરા ગચ્છતં નરોપેદંસવનંસુતમ્। ઇન્દ્રાગ્ની સોમપીતયે ॥
અર્ષા સોમ દ્યુમત્તમોઽભિ દ્રોણાનિ રોરુવત્। સીદન્યોનૌ વનેષ્વા ॥
અપ્સા ઇન્દ્રાય વાયવે વરુણાય મરુદ્ભ્યઃ। સોમા અર્ષન્તુ વિષ્ણવે ॥
ઇષં તોકાય નો દધદસ્મભ્યં સોમ વિશ્વતઃ। આ પવસ્વ સહસ્રિણમ્ ॥
સોમ ઉ ષ્વાણઃ સોતૃભિરધિ ષ્ણુભિરવીનામ્। અશ્વયેવ હરિતા યાતિ ધારયા મન્દ્રયા યાતિ ધારયા ॥
અનૂપે ગોમાન્ગોભિરક્ષાઃ સોમો દુગ્ધાભિરક્ષાઃ। સમુદ્રં ન સંવરણાન્યગ્મન્મન્દી મદાય તોશતે ॥
યત્સોમ ચિત્રમુક્થ્યં દિવ્યં પાર્થિવં વસુ। તન્નઃ પુનાન આ ભર ॥
વૃષા પુનાન આયૂંષિ સ્તનયન્નધિ બર્હિષિ। હરિઃ સન્યોનિમાસદઃ । 1000 ॥
યુવં હિ સ્થઃ સ્વઃપતી ઇન્દ્રશ્ચ સોમ ગોપતી। ઈશાના પિપ્યતં ધિયઃ ॥
ઇન્દ્રો મદાય વાવૃઘે શવસે વૃત્રહા નૃભિઃ। તમિન્મહત્સ્વાજિષૂતિમર્ભે હવામહે સ વાજેષુ પ્ર નોઽવિષત્ ॥
અસિ હિ વીર સેન્યોઽસિ ભૂરિ પરાદદિઃ। અસિ દભ્રસ્ય ચિદ્વૃધો યજમાનાય શિક્ષસિ સુન્વતે ભૂરિ તે વસુ ॥
યદુદીરત આજયોઃ (ધૃષ્ણવે ધીયતે ધનામ્। ॥ યુઙ્ક્ષ્વા મદચ્યુતા હરી કં હનઃ કં વસૌ દધોઽસ્માં ઇન્દ્ર વસૌ દધઃ ।)* ॥
સ્વાદોરિત્થા વિષૂવતો (મધ્વઃ પિબન્તિ ગૌર્યઃ। યા ઇન્દ્રેણ સયાવરીર્વૃષ્ણા મદન્તિ શોભસે વસ્વીરનુ સ્વરાજ્યમ્ ॥)* ॥
તા અસ્ય પૃશનાયુવઃ સોમં શ્રીણન્તિ પૃશ્નયઃ। પ્રિયા ઇન્દ્રસ્ય ધેનવો વજ્રં હિન્વન્તિ સાયકં વસ્વીરનુ સ્વરાજ્યમ્ ॥
તા અસ્ય નમસા સહઃ સપર્યન્તિ પ્રચેતસઃ। વ્રતાન્યસ્ય સશ્ચિરે પુરૂણિ પૂર્વચિત્તયે વસ્વીરનુ સ્વરાજ્યમ્ ॥
અસાવ્યંશુર્મદાયાપ્સુ દક્ષો ગિરિષ્ઠાઃ। શ્યેનો ન યોનિમાસદત્ ॥
શુભ્રમન્ધો દેવવાતમપ્સુ ધૌતં નૃભિઃ સુતમ્। સ્વદન્તિ ગાવઃ પયોભિઃ ॥
આદીમશ્વં ન હેતારમશૂશુભન્નમૃતાય। મધો રસં સધમાદે । । 1010 ॥
અભિ દ્યુભ્નં બૃહદ્યશ ઇષસ્પતે દીદિહિ દેવ દેવયુમ્। વિ કોશં મધ્યમં યુવ ॥
આ વચ્યસ્વ સુદક્ષ ચમ્વોઃ સુતો વિશાં વહ્નિર્ન વિશ્પતિઃ। વૃષ્ટિં દિવઃ પવસ્વ રીતિમપો જિન્વન્ગવિષ્ટયે ધિયઃ ॥
પ્રાણા શિશુઉમહીનાં હિન્વન્નૃતસ્ય દીધિતિમ્। વિશ્વા પરિ પ્રિયા ભુવદધ દ્વિતા ॥
ઉપ ત્રિતસ્ય પાષ્યોઽભક્ત યદ્ગુહા પદમ્। યજ્ઞસ્ય સપ્ત ધામભિરધ પ્રિયમ્ ॥
ત્રીણિ ત્રિતસ્ય ધારયા પૃષ્ઠેષ્વૈરયદ્રયિમ્। મિમીતે અસ્ય યોજના વિ સુક્રતુઃ ॥
પવસ્વ વાજસાતયે પવિત્રે ધારયા સુતઃ। ઇન્દ્રાય સોમ વિષ્ણવે દેવેભ્યો મધુમત્તરઃ ॥
ત્વાં રિહન્તિ ધીતયો હરિં પવિત્રે અદ્રુહઃ। વત્સં જાતં ન માતરઃ પવમાન વિધર્મણિ ॥
ત્વં દ્યાં ચ મહિવ્રત પૃથિવીં ચાતિ જભ્રિષે। પ્રતિ દ્રાપિમમુઞ્ચથાઃ પવમાન મહિત્વના ॥
ઇન્દુર્વાજી પવતે ગોન્યોઘા ઇન્દ્રે સોમઃ સહ ઇન્વન્મદાય। હન્તિ રક્ષો બાધતે પર્યરાતિં વરિવસ્કૃણ્વન્વૃજનસ્ય રાજા ॥
અધ ધારયા મધ્વા પૃચાનસ્તિરો રોમ પવતે અદ્રિદુગ્ધઃ। ઇન્દુરિન્દ્રસ્ય સખ્યં જુષાણો દેવો દેવસ્ય મત્સરો મદાય । 1020 ॥
અભિ વ્રતાનિ પવતે પુનાનો દેવો દેવાન્ત્સ્વેન રસેન પૃઞ્ચન્। ઇન્દુર્ધર્માણ્યૃતુથા વસાનો દશ ક્ષિપો અવ્યત સાનો અવ્યે ॥
આ તે અગ્ન ઇધીમહિ દ્યુમન્તં દેવાજરમ્ । યદ્ધ સ્યા તે પનીયસી સમિદ્દીદયતિ દ્યવીષં સ્તોતૃભ્ય આ ભર ॥
આ તે અગ્ન ઋચા હવિઃ શુક્રસ્ય જ્યોતિષસ્પતે । સુશ્ચન્દ્ર દસ્મ વિશ્પતે હવ્યવાટ્ તુભ્યં હૂયત ઇષં સ્તોતૃભ્ય આ ભર ॥
ઓભે સુશ્ચન્દ્ર વિશ્પતે દર્વી શ્રીણીષ આસનિ। ઉતો ન ઉત્પુપૂર્યા ઉક્થેષુ શવસસ્પત ઇષં સ્તોતૃભ્ય આ ભર ॥
ઇન્દ્રાય સામ ગાયત વિપ્રાય બૃહતે બૃહત્। બ્રહ્મકૃતે વિપશ્ચિતે પનસ્યવે ॥
ત્વમિન્દ્રાભિભૂરસિ ત્વં સૂર્યમરોચયઃ। વિશ્વકર્મા વિશ્વદેવો મહાં અસિ ॥
વિભ્રાજં જ્યોતિષા સ્વઽગચ્છો રોચનં દિવઃ। દેવાસ્ત ઇન્દ્ર સખ્યાય યેમિરે ॥
અસાવિ સોમ ઇન્દ્ર તે શવિષ્ઠ ધૃષ્ણવા ગહિ। આ ત્વા પૃણક્ત્વિન્દ્રિયં રજઃ સૂર્યો ન રશ્મિભિઃ ॥
આ તિષ્ઠ વૃત્રહન્રથં યુક્તા તે બ્રહ્મણા હરી। અર્વાચીનં સુ તે મનો ગ્રાવા કૃણોતુ વગ્નુના ॥
ઇન્દ્રમિદ્ધરી વહતોઽપ્રતિધૃષ્ટશવસમ્। ઋષીણાં સુષ્ટુતીરુપ યજ્ઞં ચ માનુષાણામ્ । । 1030 ॥
જ્યોતિર્યજ્ઞસ્ય પવતે મધુ પ્રિયં પિતા દેવાનાં જનિતા વિભૂવસુ। દધાતિ રત્નં સ્વધયોરપીચ્યં મદિન્તમો મત્સર ઇન્દ્રિયો રસઃ ॥
અભિક્રન્દન્કલશં વાજ્યર્ષતિ પતિર્દિવઃ શતધારો વિચક્ષણઃ। હરિર્મિત્રસ્ય સદનેષુ સીદતિ મર્મૃજાનોઽવિભિઃ સિન્ધુભિર્વૃષા ॥
અગ્રે સિન્ધૂનાં પવમાનો અર્ષત્યગ્રે વાચો અગ્રિયો ગોષુ ગચ્છસિ ॥
અગ્રે વાજસ્ય ભજસે મહદ્ધનં સ્વાયુધઃ સોતૃભિઃ સોમ સૂયસે ॥
અસૃક્ષત પ્ર વાજિનો ગવ્યા સોમાસો અશ્વયા। શુક્રાસો વીરયાશવઃ ॥
શુમ્ભમાના ઋતાયુભિર્મૃજ્યમાના ગભસ્ત્યોઃ। પવન્તે વારે અવ્યયે ॥
તે વિશ્વા દાશુષે વસુ સોમા દિવ્યાનિ પાર્થિવા। પવન્તામાન્તરિક્ષ્યા ॥
પવસ્વ દેવવીરતિ પવિત્રં સોમ રંહ્યા। ઇન્દ્રમિન્દો વૃષા વિશ ॥
આ વચ્યસ્વ મહિ પ્સરો વૃષેન્દો દ્યુમ્નવત્તમઃ। આ યોનિં ધર્ણસિઃ સદઃ ।
અધુક્ષત પ્રિયં મધુ ધારા સુતસ્ય વેધસઃ। અપો વસિષ્ટ સુક્રતુઃ ॥
મહાન્તં ત્વા મહીરન્વાપો અર્ષન્તિ સિન્ધવઃ। યદ્ગોભિર્વાસયિષ્યસે । 1040 ॥
સમુદ્રો અપ્સુ મામૃજે વિષ્ટમ્ભો ધરુણો દિવઃ। સોમઃ પવિત્રે અસ્મયુઃ ॥
અચિક્રદદ્વૃષા હરિર્મહાન્મિત્રો ન દર્શતઃ। સં સૂર્યેણ દિદ્યુતે ॥
ગિરસ્ત ઇન્દ ઓજસા મર્મૃજ્યન્તે અપસ્યુવઃ। યાભિર્મદાય શુમ્ભસે ॥
તં ત્વા મદાય ઘૃષ્વય ઉ લોકકૃત્નુમીમહે। તવ પ્રશસ્તયે મહે ॥
ગોષા ઇન્દો નૃષા અસ્યશ્વસા વાજસા ઉત। આત્મા યજ્ઞસ્ય પૂર્વ્યઃ ॥
અસ્મભ્યમિન્દવિન્દ્રિયં મધોઃ પવસ્વ ધારયા। પર્જન્યો વૃષ્ટિમાંઇવ ॥
સના ચ સોમ જેષિ ચ પવમાન મહિ શ્રવઃ। અથા નો વસ્યસસ્કૃધિ ॥
સના જ્યોતિઃ સના સ્વાઽવિશ્વા ચ સોમ સૌભગા। અથા નો વસ્યસસ્કૃધિ ॥
સના દક્ષમુત ક્રતુમપ સોમ મૃધો જહિ। અથા નો વસ્યસસ્કૃધિ ॥
પવીતારઃ પુનીતન સોમમિન્દ્રાય પાતવે। અથા નો વસ્યસસ્કૃધિ । 1050 ॥
ત્વંસૂર્યે ન આ ભજ તવ ક્રત્વા તવોતિભિઃ। અથા નો વસ્યસસ્કૃધિ ॥
તવ ક્રત્વા તવોતિભિર્જ્યોક્પશ્યેમ સૂર્યમ્। અથા નો વસ્યસસ્કૃધિ ॥
અભ્યર્ષ સ્વાયુધ સોમ દ્વિબર્હસંરયિમ્। અથા નો વસ્યસસ્કૃધિ ॥
અભ્ય3ર્ષાનપચ્યુતો વાજિન્ત્સમત્સુ સાસહિઃ। અથા નો વસ્યસસ્કૃધિ ॥
ત્વાં યજ્ઞૈરવીવૃધન્પવમાન વિધર્મણિ। અથા નો વસ્યસસ્કૃધિ ॥
રયિં નશ્ચિત્રમશ્વિનમિન્દો વિશ્વાયુમા ભર। અથા નો વસ્યસસ્કૃધિ ॥
તરત્સ મન્દી ધાવતિ ધારા સુતસ્યાન્ધસઃ। તરત્સ મન્દી ધાવતિ ॥
ઉસ્રા વેદ વસૂનાં મર્ત્તસ્ય દેવ્યવસઃ। તરત્સ મન્દી ધાવતિ ॥
ધ્વસ્રયોઃ પુરુષન્ત્યોરા સહસ્રાણિ દદ્મહે। તરત્સ મન્દી ધાવતિ ॥
આ યયોસ્ત્રિંશતં તના સહસ્રાણિ ચ દદ્મહે। તરત્સ મન્દી ધાવતિ । । 1060 ॥
એતે સોમા અસૃક્ષત ગૃણાનાઃ શવસે મહે। મદિન્તમસ્ય ધારયા ॥
અભિ ગવ્યાનિ વીતયે નૃમ્ણા પુનાનો અર્ષસિ। સનદ્વાજઃ પરિ સ્રવ ॥
ઉત નો ગોમતીરિષો વિશ્વા અર્ષ પરિષ્ટુભઃ। ગૃણાનો જમદગ્નિના ॥
ઇમં સ્તોમમર્હતે જાતવેદસે રથમિવ સં મહેમા મનીષયા। ભદ્રા હિ નઃ પ્રમતિરસ્ય સંસદ્યગ્ને સખ્યે મા રિષામા વયં તવ ॥
ભરામેધ્મં કૃણવામા હવીંષિ તે ચિતયન્તઃ પર્વણાપર્વણા વયમ્। જીવાતવે પ્રતરાં સાધયા ધિયોઽગ્ને સખ્યે મા રિષામા વયં તવ ॥
શકેમ ત્વા સમિધં સાધયા ધિયસ્ત્વે દેવા હવિરદન્ત્યાહુતમ્। ત્વમાદિત્યાં આ વહ તાન્હ્યૂઽ.શ્મસ્યગ્ને સખ્યે મા રિષામાવયં તવ ॥
પ્રતિ વાંસૂર ઉદિતે મિત્રં ગૃણીષે વરુણમ્। અર્યમણં રિશાદસમ્ ॥
રાયા હિરણ્યયા મતિરિયમવૃકાય શવસે। ઇયં વિપ્રા મેધસાતયે ॥
તે સ્યામ દેવ વરુણ તે મિત્ર સૂરિભિઃ સહ। ઇષંસ્વશ્ચ ધીમહિ ॥
ભિન્ધિ વિશ્વા અપ દ્વિષઃ પરિ બાધો જહી મૃધઃ। વસુ સ્પાર્હં તદા ભર । 1070 ॥
યસ્ય તે વિશ્વમાનુષગ્ભૂરેર્દત્તસ્ય વેદતિ। વસુ સ્પાર્હં તદા ભર ॥
યદ્વીડાવિન્દ્ર યત્સ્થિરે યત્પર્શાને પરાભૃતમ્। વસુ સ્પાર્હં તદા ભર ॥
યજ્ઞસ્ય હિ સ્થ ઋત્વિજા સસ્ની વાજેષુ કર્મસુ। ઇન્દ્રાગ્ની તસ્ય બોધતમ્ ॥
તોશાસા રથયાવાના વૃત્રહણાપરાજિતા। ઇન્દ્રાગ્ની તસ્ય બોધતમ્ ॥
ઇદં વાં મદિરં મધ્વધુક્ષન્નદ્રિભિર્નરઃ। ઇન્દ્રાગ્ની તસ્ય બોધતમ્ ॥
ઇન્દ્રાયેન્દો મરુત્વતે પવસ્વ મધુમત્તમઃ। અર્કસ્ય યોનિમાસદમ્ ॥
તં ત્વા વિપ્રા વચોવિદઃ પરિષ્કૃણ્વન્તિ ધર્ણસિમ્। સં ત્વા મૃજન્ત્યાયવઃ ॥
રસં તે મિત્રો અર્યમા પિબન્તુ વરુણઃ કવે। પવમાનસ્ય મરુતઃ ॥
મૃજ્યમાનઃ સુહસ્ત્ય સમુદ્રે વાચમિન્વસિ। રયિં પિશઙ્ગં બહુલં પુરુસ્પૃહં પવમાનાભ્યર્ષસિ ॥
પુનાનો વારે પવમાનો અવ્યયે વૃષો અચિક્રદદ્વને। દેવાનાંસોમ પવમાન નિષ્કૃતં ગોભિરઞ્જાનો અર્ષસિ । । 1080 ॥
એતમુ ત્યં દશ ક્ષિપો મૃજન્તિ સિન્ધુમાતરમ્। સમાદિત્યેભિરખ્યત ॥
સમિન્દ્રેણોત વાયુના સુત એતિ પવિત્ર આ। સં સૂર્યસ્ય રશ્મિભિઃ ॥
સ નો ભગાય વાયવે પૂષ્ણે પવસ્વ મધુમાન્। ચારુર્મિત્રે વરુણે ચ ॥
રેવતીર્નઃ સધમાદ ઇન્દ્રે સન્તુ તુવિવાજાઃ। ક્ષુમન્તો યાભિર્મદેમ ॥
આ ઘ ત્વાવાન્ ત્મના યુક્તઃ સ્તોતૃભ્યો ધૃષ્ણવીયાનઃ। ઋણોઉક્ષં ન ચક્રયોઃ ॥
આ યદ્દુવઃ શતક્રતવા કામં જરિતૃૃ઼ણામ્। ઋણોઉક્ષં ન શચીભિઃ ॥
સુરૂપકૃત્નુમૂતયે સુદુઘામિવ ગોદુહે। જુહૂમસિ દ્યવિદ્યવિ ॥
ઉપ નઃ સવના ગહિ સોમસ્ય સોમપાઃ પિબ। ગોદા ઇદ્રેવતો મદઃ ॥
અથા તે અન્તમાનાં વિદ્યામ સુમતીનામ્। મા નો અતિ ખ્ય આ ગહિ ॥
ઉભે યદિન્દ્ર રોદસી આપપ્રાથોષા ઇવ। મહાન્તં ત્વા મહીનાં સમ્રાજં ચર્ષણીનામ્। દેવી જનિત્ર્યજીજનદ્ભદ્રા જનિત્ર્યજીજનત્ । 1090 ॥
દીર્ઘં હ્યઙ્કુશં યથા શક્તિં બિભર્ષિ મન્તુમઃ। પૂર્વેણ મઘવન્પદા વયામજો યથા યમઃ। દેવી જનિત્ર્યજીજનદ્ભદ્રા જનિત્ર્યજીજનત્ ॥
અવ સ્મ દુર્હૃણાયતો મર્ત્તસ્ય તનુહિ સ્થિરમ્। અધસ્પદં તમીં કૃધિ યો અસ્માં અભિદાસતિ। દેવી જનિત્ર્યજીજનદ્ભદ્રા જનિત્ર્યજીજનત્ ॥
પરિ સ્વાનો ગિરિષ્ઠાઃ પવિત્રે સોમો અક્ષરત્। મદેષુ સર્વધા અસિ ॥
ત્વં વિપ્રસ્ત્વં કવિઉમધુ પ્ર જાતમન્ધસઃ। મદેષુ સર્વધા અસિ ॥
ત્વે વિશ્વે સજોષસો દેવાસઃ પીતિમાશત। મદેષુ સર્વધા અસિ ॥
સ સુન્વે યો વસૂનાં યો રાયામાનેતા ય ઇડાનામ્। સોમો યઃ સુક્ષિતીનામ્ ॥
યસ્ય ત ઇન્દ્રઃ પિબાદ્યસ્ય મરુતો યસ્ય વાર્યમણા ભગઃ। આ યેન મિત્રાવરુણા કરામહ એન્દ્રમવસે મહે ॥
તં વઃ સખાયો મદાય પુનાનમભિ ગાયત। શિશું ન હવ્યૈઃ સ્વદયન્ત ગૂર્તિભિઃ ॥
સં વત્સ ઇવ માતૃભિરિન્દુર્હિન્વાનો અજ્યતે। દેવાવીર્મદો મતિભિઃ પરિષ્કૃતઃ ॥
અયં દક્ષાય સાધનોઽયમદેષુ સર્વધા અસિ શર્ધાય વીતયે। અયં દેવેભ્યો મધુમત્તરઃ સુતઃ । । 1100 ॥
સોમાઃ પવન્ત ઇન્દવોઽસ્મભ્યં ગાતુવિત્તમાઃ। મિત્રાઃ સ્વાના અરેપસઃ સ્વાધ્યઃ સ્વર્વિદઃ ॥
તે પૂતાસો વિપશ્ચિતઃ સોમાસો દધ્યાશિરઃ। સૂરાસો ન દર્શતાસો જિગત્નવો ધ્રુવા ઘૃતે ॥
સુષ્વાણાસો વ્યદ્રિભિશ્ચિતાના ગોરધિ ત્વચિ। ઇષમસ્મભ્યમભિતઃ સમસ્વરન્વસુવિદઃ ॥
અયા પવા પવસ્વૈના વસૂનિ માંશ્ચત્વ ઇન્દો સરસિ પ્ર ધન્વ। બ્રઘ્નશ્ચિદ્યસ્ય વાતો ન જૂતિં પુરુમેધાશ્ચિત્તકવે નરં ધાત્ ॥
ઉત ન એના પવયા પવસ્વાધિ શ્રુતે શ્રવાય્યસ્ય તીર્થે। ષષ્ટિં સહસ્રા નૈગુતો વસૂનિ વૃક્ષં ન પક્વં ધૂનવદ્રણાય ॥
મહીમે અસ્ય વૃષ નામ શૂષે માંશ્ચત્વે વા પૃશને વા વધત્રે। અસ્વાપયન્નિગુતઃ સ્નેહયચ્ચાપામિત્રાં અપાચિતો અચેતઃ ॥
અગ્ને ત્વં નો અન્તમ ઉત ત્રાતા શિવો ભુવો વરૂથ્યઃ ॥
વસુરગ્નિર્વસુશ્રવા અચ્છા નક્ષિ દ્યુમત્તમો રયિં દાઃ ॥
તં ત્વા શોચિષ્ઠ દીદિવઃ સુમ્નાય નૂનમીમહે સખિભ્યઃ ॥
ઇમા નુ કં ભુવના સીષધેમેન્દ્રશ્ચ વિશ્વે ચ દેવાઃ । 1110 ॥
યજ્ઞં ચ નસ્તન્વં ચ પ્રજાં ચાદિત્યૈરિન્દ્રઃ સહ સીષધાતુ ॥
આદિત્યૈઉઇન્દ્રઃ સગણો મરુદ્ભિરસ્મભ્યં ભેષજા કરત્ ॥
પ્રવોઽર્ચોપ (પ્ર વ ઇન્દ્રાય વૃત્રહન્તમાય વિપ્રાય ગાથં ગાયત યં જુજોષતે ॥) ॥
પ્રવોઽર્ચોપ (અર્ચન્ત્યર્કં મરુતઃ સ્વર્કા આ સ્તોભતિ શ્રુતો યુવા સ ઇન્દ્રઃ ॥) ॥
પ્રવોઽર્ચોપ (ઉપ પ્રક્ષે મધુમતિ ક્ષિયન્તઃ પુષ્યેમ રયિં ધીમહે ત ઇન્દ્ર ॥) ॥
પ્ર કાવ્યમુશનેવ બ્રુવાણો દેવો દેવાનાં જનિમા વિવક્તિ। મહિવ્રતઃ શુચિબન્ધુઃ પાવકઃ પદા વરાહો અભ્યેતિ રેભન્ ॥
પ્ર હંસાસસ્તૃપલા વગ્નુમચ્છામાદસ્તં વૃષગણા અયાસુઃ । આઙ્ગોષિણં પવમાનં સખાયો દુર્મર્ષં વાણં પ્ર વદન્તિ સાકમ્ ॥
સયોજત ઉરુગાયસ્ય જૂતિં વૃથા ક્રીડન્તં મિમતે ન ગાવઃ। પરીણસં કૃણુતે તિગ્મશૃઙ્ગો દિવા હરિર્દદૃશે નક્તમૃજ્રઃ ॥
પ્ર સ્વાનાસો રથા ઇવાર્વન્તો ન શ્રવસ્યવઃ। સોમાસો રાયે અક્રમુઃ ॥
હિન્વાનાસો રથા ઇવ દધન્વિરે ગભસ્ત્યોઃ। ભરાસઃ કારિણામિવ । 1120 ॥
રાજાનો ન પ્રશસ્તિભિઃ સોમાસો ગોભિરઞ્જતે। યજ્ઞોઉ ન સપ્ત ધાતૃભિઃ ॥
પરિ સ્વાનાસ ઇન્દવો મદાય બર્હણા ગિરા। મધો અર્ષન્તિ ધારયા ॥
આપાનાસો વિવસ્વતો જિન્વન્ત ઉષસો ભગમ્। સૂરા અણ્વં વિ તન્વતે ॥
અપ દ્વારા મતીનાં પ્રત્ના ઋણ્વન્તિ કારવઃ। વૃષ્ણો હરસ આયવઃ ॥
સમીચીનાસ આશત હોતારઃ સપ્તજાનયઃ। પદમેકસ્ય પિપ્રતઃ ॥
નાભા નાભિં ન આ દદે ચક્ષુષા સૂર્યં દૃશે। કવેરપત્યમા દુહે ॥
અભિ પ્રિયં દિવસ્પદમધ્વર્યુભિર્ગુહા હિતમ્। સૂરઃ પશ્યતિ ચક્ષસા ॥
અસૃગ્રમિન્દવઃ પથા ધર્મન્નૃતસ્ય સુશ્રિયઃ। વિદાના અસ્ય યોજના ॥
પ્ર ધારા મધો અગ્રિયો મહીરપો વિ ગાહતે। હવિર્હવિઃષુ વન્દ્યઃ ॥
પ્ર યુજા વાચો અગ્રિયો વૃષો અચિક્રદદ્વને। સદ્માભિ સત્યો અધ્વરઃ । 1130 ॥
પરિ યત્કાવ્યા કવિર્નૃમ્ણા પુનાનો અર્ષતિ। સ્વર્વાજી સિષાસતિ ॥
પવમાનો અભિ સ્પૃધો વિશો રાજેવ સીદતિ। યદીમૃણ્વન્તિ વેધસઃ ॥
અવ્યા વારે પરિ પ્રિયો હરિર્વનેષુ સીદતિ। રેભો વનુષ્યતે મતી ॥
સ વાયુમિન્દ્રમશ્વિના સાકં મદેન ગચ્છતિ। રણા યો અસ્ય ધર્મણા ॥
આ મિત્રે વરુણે ભગે મધોઃ પવન્ત ઉર્મયઃ। વિદાના અસ્ય શક્મભિઃ ॥
અસ્મભ્યં રોદસી રયિં મધ્વો વાજસ્ય સાતયે। શ્રવો વસૂનિ સઞ્જિતમ્ ॥
આ તે દક્ષં મયોભુવં વહ્નિમદ્યા વૃણીમહે। પાન્તમા પુરુસ્પૃહમ્ ॥
આ મન્દ્રમા વરેણ્યમા વિપ્રમા મનીષિણમ્। પાન્તમા પુરુસ્પૃહમ્ ॥
આ રયિમા સુચેતુનમા સુક્રતો તનૂષ્વા। પાન્તમા પુરુસ્પૃહમ્ ॥
મૂર્ધાનં દિવો અરતિં પૃથિવ્યા વૈશ્વાનરમૃત આ જાતમગ્નિમ્। કવિં સમ્રાજમતિથિં જનાનામાસન્નઃ પાત્રં જનયન્ત દેવાઃ । 1140 ॥
ત્વાં વિશ્વે અમૃતં જાયમાનં શિશું ન દેવા અભિ સં નવન્તે। તવ ક્રતુભિરમૃતત્વમાયન્ વૈશ્વાનર યત્પિત્રોરદીદે ॥
નાભિં યજ્ઞાનાં સદનં રયીણાં મહામાહાવમભિ સં નવન્ત। વૈશ્વાનરં રથ્યમધ્વરાણાં યજ્ઞસ્ય કેતું જનયન્ત દેવાઃ ॥
પ્ર વો મિત્રાય ગાયત વરુણાય વિપા ગિરા। મહિક્ષત્રાવૃતં બૃહત્ ॥
સમ્રાજા યા ઘૃતયોની મિત્રશ્ચોભા વરુણશ્ચ। દેવા દેવેષુ પ્રશસ્તા ॥
તા નઃ શક્તં પાર્થિવસ્ય મહો રાયો દિવ્યસ્ય। મહિ વાં ક્ષત્રં દેવેષુ ॥
ઇન્દ્રા યાહિ ચિત્રભાનો સુતા ઇમે ત્વાયવઃ। અણ્વીભિસ્તના પૂતાસઃ ॥
ઇન્દ્રા યાહિ ધિયેષિતો વિપ્રજૂતઃ સુતાવતઃ। ઉપ બ્રહ્માણિ વાઘતઃ ॥
ઇન્દ્રા યાહિ તૂતુજાન ઉપ બ્રહ્માણિ હરિવઃ। સુતે દધિષ્વ નશ્ચનઃ ॥
તમીડિષ્વ યો અર્ચિષા વના વિશ્વા પરિષ્વજત્। કૃષ્ણા કૃણોતિ જિહ્વયા ॥
ય ઇદ્ધ આવિવાસતિ સુમ્નમિન્દ્રસ્ય મર્ત્યઃ। દ્યુમ્નાય સુતરા અપઃ । 1150 ॥
તા નો વાજવતીરિષ આશૂન્ પિપૃતમર્વતઃ। એન્દ્રમગ્નિં ચ વોઢવે ॥
પ્રો અયાસીદિન્દુરિન્દ્રસ્ય નિષ્કૃત સખા સખ્યુર્ન પ્ર મિનાતિ સઙ્ગિરમ્। મર્ય ઇવ યુવતિભિઃ સમર્ષતિ સોમઃ કલશે શતયામના પથા ॥
પ્ર વો ધિયો મન્દ્રયુવો વિપન્યુવઃ પનસ્યુવઃ સંવરણેષ્વક્રમુઃ। હરિં ક્રીડન્તમભ્યનૂષત સ્તુભોઽભિ ધેનવઃ પયસેદશિશ્રયુઃ ॥
આ નઃ સોમ સંયતં પિપ્યુષીમિષમિન્દો પવસ્વ પવમાન ઊર્મિણા। યા નો દોહતે ત્રિઉહન્નસશ્ચુષી ક્ષુમદ્વાજવન્મધુમત્સુવીર્યમ્ ॥
ન કિષ્ટં કર્મણા નશદ્યશ્ચકાર સદાવૃધમ્। ઇન્દ્રં ન યજ્ઞૈર્વિશ્વગૂર્ત્તમૃભ્વસમધૃષ્ટં ધૃષ્ણુમોજસા ॥
અષાઢમુગ્રં પૃતનાસુ સાસહિં યસ્મિન્મહીરુરુજ્રયઃ। સં ધેનવો જાયમાને અનોનવુર્દ્યા.?.વઃ ક્ષામીરનોનવુઃ ॥
સખાય આ નિ ષીદત પુનાનાય પ્રગાયત। શિશું ન યજ્ઞૈઃ પરિ ભૂષત શ્રિયે ॥
સમી વત્સં ન માતૃભિઃ સૃજતા ગયસાધનમ્। દેવાવ્યકઽ.મદમભિ દ્વિશવસમ્ ॥
પુનાતા દક્ષસાધનં યથા શર્ધાય વીતયે। યથા મિત્રાય વરુણાય શન્તમમ્ ॥
પ્ર વાજ્યક્ષાઃ સહસ્રધારસ્તિરઃ પવિત્રં વિ વારમવ્યમ્ । 1160 ॥
સ વાજ્યક્ષાઃ સહસ્રરેતા અદ્ભિર્મૃજાનો ગોભિઃ શ્રીણાનઃ ॥
પ્ર સોમ યાહીન્દ્રસ્ય કુક્ષા નૃભિર્યેમાનો અદ્રિભિઃ સુતઃ ॥
યે સોમાસઃ પરાવતિ યે અર્વાવતિ સુન્વિરે। યે વાદઃ શર્યણાવતિ ॥
ય આર્જીકેષુ કૃત્વસુ યે મધ્યે પસ્ત્યાનામ્। યે વા જનેષુ પઞ્ચસુ ॥
તે નો વૃષ્ટિં દિવસ્પરિ પવન્તામા સુવીર્યમ્। સ્વાના દેવાસ ઇન્દવઃ ॥
આ તે વત્સો મનો યમત્પરમાચ્ચિત્સધસ્થાત્। અગ્ને ત્વાં કામયે ગિરા ॥
પુરુત્રા હિ સદૃઙ્ઙસિ દિશો વિશ્વા અનુ પ્રભુઃ। સમત્સુ ત્વા હવામહે ॥
સમત્સ્વગ્નિમવસે વાજયન્તો હવામહે। વાજેષુ ચિત્રરાધસમ્ ॥
ત્વં ન ઇન્દ્રા ભર ઓજો નૃમ્ણં શતક્રતો વિચર્ષણે। આ વીરં પૃતનાસહમ્ ॥
ત્વ હિ નઃ પિતા વસો ત્વં માતા શતક્રતો બભૂવિથ। અથા તે સુમ્નમીમહે । 1170 ॥
ત્વાં શુષ્મિન્પુરુહૂત વાજયન્તમુપ બ્રુવે સહસ્કૃત। સ નો રાસ્વ સુવીર્યમ્ ॥
યદિન્દ્ર ચિત્ર મ ઇહ નાસ્તિ ત્વાદાતમદ્રિવઃ। રાધસ્તન્નો વિદદ્વસ ઉભયાહસ્ત્યા ભર ॥
યન્મન્યસે વરેણ્યમિન્દ્ર દ્યુક્ષં તદા ભર। વિદ્યામ તસ્ય તે વયમકૂપારસ્ય દાવનઃ ॥
યત્તે દિક્ષુ પ્રરાધ્યં મનો અસ્તિ શ્રુતં બૃહત્। તેન દૃઢા ચિદદ્રિવ આ વાજં દર્ષિ સાતયે ॥
શિશું જજ્ઞાનં હર્યતં મૃજન્તિ શુમ્ભન્તિ વિપ્રં મરુતો ગણેન। કવિર્ગીર્ભિઃ કાવ્યેના કવિઃ સન્ત્સોમઃ પવિત્રમત્યેતિ રેભન્ ॥
ઋષિમના ય ઋષિકૃત્સ્વર્ષાઃ સહસ્રનીથઃ પદવીઃ કવીનામ્। તૃતીયં ધામ મહિષઃ સિષાસન્ત્સોમો વિરાજમનુ રાજતિ ષ્ટુપ્ ॥
ચમૂષચ્છ્યેનઃ શકુનો વિભૃત્વા ગોવિન્દુર્દ્રપ્સ આયુધાનિ બિભ્રત્। અપામૂર્મિં સચમાનઃ સમુદ્રં તુરીયં ધામ મહિષો વિવક્તિ ॥
એતે સોમા અભિ પ્રિયમિન્દ્રસ્ય કામમક્ષરન્। વર્ધન્તો અસ્ય વીકયમ્ ॥
પુનાનાસશ્ચમૂષદો ગચ્છન્તો વાયુમશ્વિના। તે નો ધત્ત સુવીર્યમ્ ॥
ઇન્દ્રસ્ય સોમ રાધસે પુનાનો હાર્દિ ચોદય। દેવાનાં યોનિમાસદમ્ । 1180 ॥
મૃજન્તિ ત્વા દશ ક્ષિપો હિન્વન્તિ સપ્ત ધીતયઃ। અનુ વિપ્રા અમાદિષુઃ ॥
દેવેભ્યસ્ત્વા મદાય કં સૃજાનમતિ મેષ્યઃ। સં ગોભિર્વાસયામસિ ॥
પુનાનઃ કલશેષ્વા વસ્ત્રાણ્યરુષો હરિઃ। પરિ ગવ્યાન્યવ્યત ॥
મઘોન આ પવસ્વ નો જહિ વિશ્વા અપ દ્વિષઃ। ઇન્દો સખાયમા વિશ ॥
નૃચક્ષસં ત્વા વયમિન્દ્રપીતં સ્વર્વિદમ્। ભક્ષીમહિ પ્રજામિષમ્ ॥
વૃષ્ટિં દિવઃ પરિ સ્રવ દ્યુમ્નં પૃથિવ્યા અધિ। સહો નઃ સોમ પૃત્સુ ધાઃ ॥
સોમઃ પુનાનો અર્ષતિ સહસ્રધારો અત્યવિઃ। વાયોરિન્દ્રસ્ય નિષ્કૃતમ્ ॥
પવમાનમવસ્યવો વિપ્રમભિ પ્ર ગાયત। સુષ્વાણં દેવવીતયે ॥
પવન્તે વાજસાતયે સોમાઃ સહસ્રપાજસઃ। ગૃણાના દેવવીતયે ॥
ઉત નો વાજસાતયે પવસ્વ બૃહતીરિષઃ। દ્યુમદિન્દો સુવીર્યમ્ । 1190 ॥
અત્યા હિયાના ન હેતૃભિરસૃગ્રં વાજસાતયે। વિ વારમવ્યમાશવઃ ॥
તે નઃ સહસ્રિણં રયિં પવન્તામા સુવીર્યમ્। સ્વાના દેવાસ ઇન્દવઃ ॥
વાશ્રા અર્ષન્તીન્દવોઽભિ વત્સં ન માતરઃ। દધન્વિરે ગભસ્ત્યોઃ ॥
જુષ્ટ ઇન્દ્રાય મત્સરઃ પવમાનઃ કનિક્રદત્। વિશ્વા અપ દ્વિષો જહિ ॥
અપઘ્નન્તો અરાવ્ણઃ પવમાનાઃ સ્વર્દૃશઃ। યોનાવૃતસ્ય સીદત । ।દૂ) ॥
સોમા અસૃગ્રમિન્દવઃ સુતા ઋતસ્ય ધારયા। ઇન્દ્રાય મધુમત્તમાઃ ॥
અભિ વિપ્રા અનૂષત ગાવો વત્સં ન ધેનવઃ। ઇન્દ્રં સોમસ્ય પીતયે ॥
મદચ્યુત્ક્ષેતિ સાદને સિન્ધોરૂર્મા વિપશ્ચિત્। સોમો ગૌરી અધિ શ્રિતઃ ॥
દિવો નાભા વિચક્ષણોઽવ્યા વારે મહીયતે। સોમો યઃ સુક્રતુઃ કવિઃ ॥
યઃ સોમઃ કલશેષ્વા અન્તઃ પવિત્ર આહિતઃ। તમિન્દુઃ પરિ ષસ્વજે । 1200 ॥
પ્ર વાચમિન્દુરિષ્યતિ સમુદ્રસ્યાધિ વિષ્ટપિ। જિન્વન્કોશં મધુશ્ચુતમ્ ॥
નિત્યસ્તોત્રો વનસ્પતિર્ધેનામન્તઃ સબર્દુઘામ્। હિન્વાનો માનુષા યુજા ॥
આ પવમાન ધારય રયિં સહસ્રવર્ચસમ્। અસ્મે ઇન્દો સ્વાભુવમ્ ॥
અભિ પ્રિયા દિવઃ કવિઉવિપ્રઃ સ ધારયા સુતઃ। સોમો હિન્વે પરાવતિ ॥
ઉત્તે શુષ્માસ ઈરતે સિન્ધોરૂર્મેરિવ સ્વનઃ। વાણસ્ય ચોદયા પવિમ્ ॥
પ્રસવે ત ઉદીરતે તિસ્રો વાચો મખસ્યુવઃ। યદવ્ય એષિ સાનવિ ॥
અવ્યા વારૈઃ પરિ પ્રિયં હરિં હિન્વન્ત્યદ્રિભિઃ। પવમાનં મધુશ્ચુતમ્ ॥
આ પવસ્વ મદિન્તમ પવિત્રં ધારયા કવે। અર્કસ્ય યોનિમાસદમ્ ॥
સ પવસ્વ મદિન્તમ ગોભિરઞ્જાનો અક્તુભિઃ। એન્દ્રસ્ય જઠરં વિશ ॥
અયા વીતી પરિ સ્રવ યસ્ત ઇન્દો મદેષ્વા। અવાહન્નવતીર્નવ । 1210 ॥
પુરઃ સદ્ય ઇત્થાધિયે દિવોદાસાય શંબરમ્। અધ ત્યં તુર્વશં યદુમ્ ॥
પરિ નો અશ્વમશ્વવિદ્ગોમદિન્દો હિરણ્યવત્। ક્ષરા સહસ્રિણીરિષઃ ॥
અપઘ્નન્પવતે મૃધોઽપ સોમો અરાવ્ણઃ। ગચ્છન્નિન્દ્રસ્ય નિષ્કૃતમ્ ॥
મહો નો રાય આ ભર પવમાન જહી મૃધઃ। રાસ્વેન્દો વીરવદ્યશઃ ॥
ન ત્વા શતં ચ ન હ્રુતો રાધો દિત્સન્તમા મિનન્। યત્પુનાનો મખસ્યસે ॥
અયા પવસ્વ ધારયા યયા સૂર્યમરોચયઃ। હિન્વાનો માનુષીરપઃ ॥
અયુક્ત સૂર એતશં પવમાનો મનાવધિ। અન્તરિક્ષેણ યાતવે ॥
ઉત ત્યા હરિતો રથે સૂરો અયુક્ત યાતવે। ઇન્દુરિન્દ્ર ઇતિ બ્રુવન્ ॥
અગ્નિં વો દેવમગ્નિભિઃ સજોષા યજિષ્ઠં દૂતમધ્વરે કૃણુધ્વમ્। યો મર્ત્યેષુ નિધ્રુવિરૃતાવા તપુર્મૂર્ધા ઘૃતાન્નઃ પાવકઃ ॥
પ્રોથદશ્વો ન યવસેઽવિષ્યન્યદા મહઃ સંવરણાદ્વ્યસ્થાત્। આદસ્ય વાતો અનુ વાતિ શોચિરધ સ્મ તે વ્રજનં કૃષ્ણમસ્તિ । 1220 ॥
ઉદ્યસ્ય તે નવજાતસ્ય વૃષ્ણોઽગ્ને ચરન્ત્યજરા ઇધાનાઃ। અચ્છા દ્યામરુષો ધૂમ એષિ સં દૂતો અગ્ન ઈયસે હિ દેવાન્ ॥
તમિન્દ્રં વાજયામસિ મહે વૃત્રાય હન્તવે। સ વૃષા વૃષભો ભુવત્ ॥
ઇન્દ્રઃ સ દામને કૃત ઓજિષ્ઠઃ સ બલે હિતઃ। દ્યુમ્ની શ્લોકી સ સોમ્યઃ ॥
ગિરાઉ વજ્રો ન સમ્ભૃતઃ સબલો અનપચ્યુતઃ। વવક્ષ ઉગ્રો અસ્તૃતઃ ॥
અધ્વર્યો અદ્રિભિઃ સુતં સોમં પવિત્ર આ નય। પુનાહીન્દ્રાય પાતવે ॥
તવ ત્ય ઇન્દો અન્ધસો દેવા મધોકવ્યાશત। પવમાનસ્ય મરુતઃ ॥
દિવઃ પીયૂષમુત્તમ સોમમિન્દ્રાય વજ્રિણે। સુનોતા મધુમત્તમમ્ ॥
ધર્ત્તા દિવઃ પવતે કૃત્વ્યો રસો દક્ષો દેવાનામનુમાદ્યો નૃભિઃ। હરિઃ સૃજાનો અત્યો ન સત્વભિર્વૃથા પાજાંસિ કૃણુષે નદીષ્વા ॥
શૂરો ન ધત્ત આ??યુ??ધા ગભસ્ત્યોઃ સ્વઽðઔઃ(સ્વાઃ) સિષાસન્રથિરો ગવિષ્ટિષુ। ઇન્દ્ર??સ્ય શુષ્મમીર??ય??ન્નપ??સ્યુભિરિન્દુર્હિન્વાનો અજ્યતે મનીષિભિઃ ॥
ઇન્દ્રસ્ય સોમ પવમાન ઊર્મિણા તવિષ્યમાણો જઠરેષ્વા વિશ। પ્ર નઃ પિન્વ વિદ્યુદભ્રેવ રોદસી ધિયા નો વાજાં ઉપ માહિ શશ્વતઃ । । 1230 ॥
યદિન્દ્ર પ્રાગપાગુદઙ્ન્યગ્વા હૂયસે નૃભિઃ। સિમા પુરૂ નૃષૂતો અસ્યાનવેઽસ્રિં પ્રશર્ધ તુર્વશે ॥
યદ્વા રુમે રુશમે શ્યાવકે કૃપ ઇન્દ્ર માદયસે સચા। કણ્વાસસ્ત્વા સ્તોમેભિર્બ્રહ્મવાહસ ઇન્દ્રા યચ્છન્ત્યા ગહિ ॥
ઉભયં શૃણવચ્ચ ન ઇન્દ્રો અર્વાગિદં વચઃ। સત્રાચ્યા મઘવાન્ત્સોમપીતયે ધિયા શવિષ્ઠ આ ગમત્ ॥
તં હિ સ્વરાજં વૃષભં તમોજસા ધિષણે નિષ્ટતક્ષતુઃ। ઉતોપમાનાં પ્રથમો નિ ષીદસિ સોમકામં હિ તે મનઃ ॥
પવસ્વ દેવ આયુષગિન્દ્રં ગચ્છતુ તે મદઃ। વાયુમા રોહ ધર્મણા ॥
પવમાન નિ તોશસે રયિં સોમ શ્રવાય્યમ્। ઇન્દો સમુદ્રમા વિશ ॥
અપઘ્નન્પવસે મૃધઃ (ક્રતુવિત્સોમ મત્સરઃ। નુદસ્વાદેવયું જનમ્ ॥)* ॥
અભી નો વાજસાતમમ્ (રયિમર્ષ શતસ્પૃહમ્। ઇન્દો સહસ્રભર્ણસં તુવિદ્યુમ્નં વિભાસહમ્ ॥)* ॥
વયં તે અસ્ય રાધસો વસોર્વસો પુરુસ્પૃહઃ। નિ નેદિષ્ઠતમા ઇષઃ સ્યામ સુમ્ને તે અધ્રિગો ॥
પરિ સ્ય સ્વાનો અક્ષરદિન્દુરવ્યે મદચ્યુતઃ। ધારા ય ઊર્ધ્વો અધ્વરે ભ્રાજા ન યાતિ ગવ્યયુઃ । ।1240 ॥
પવસ્વ સોમ મહાન્ત્સમુદ્રઃ પિતા દેવાનાં વિશ્વાભિ ધામ ॥
શુક્રઃ પવસ્વ દેવેભ્યઃ સોમ દિવે પૃથિવ્યૈ શં ચ પ્રજાભ્યઃ ॥
દિવો ધર્ત્તાસિ શુક્રઃ પીયૂષઃ સત્યે વિધર્મન્વાજી પવસ્વ ॥
પ્રેષ્ઠં વો અતિર્થિં સ્તુષે મિત્રમિવ પ્રિયમ્। અગ્ને રથં ન વેદ્યમ્ ॥
કવિમિવ પ્રશંસ્યં યં દેવાસ ઇતિ દ્વિતા। નિ મર્ત્યેષ્વાદધુઃ ॥
ત્વં યવિષ્ઠ દાશુષો નૄં પાહિ શૃણુહી ગિરઃ। રક્ષા તોકમુત ત્મના । ।8 (યી) ॥
એન્દ્ર નો ગધિ પ્રિય સત્રાજિદગોહ્ય। ગિરિઉન વિશ્વતઃ પૃથુઃ પતિર્દિવઃ ॥
અભિ હિ સત્ય સોમપા ઉભે બભૂથ રોદસી। ઇન્દ્રાસિ સુન્વતો વૃધઃ પતિર્દિવઃ ॥
ત્વં હિ શશ્વતીનામિન્દ્ર ધર્ત્તા પુરામસિ। હન્તા દસ્યોર્મનોર્વૃધઃ પતિર્દિવઃ ॥
પુરાં ભિન્દુર્યુવા કવિરમિતૌજા અજાયત। ઇન્દ્રો વિશ્વસ્ય કર્મણો ધર્ત્તા વજ્રી પુરુષ્ટુતઃ । 1250 ॥
ત્વં વલસ્ય ગોમતોઽપાવરદ્રિવો બિલમ્। ત્વાં દેવા અબિભ્યુષસ્તુજ્યમાનાસ આવિષુઃ ॥
ઇન્દ્રમીશાનમોજસાભિ સ્તોમૈરનૂષત। સહસ્રં યસ્ય રાતય ઉત વા સન્તિ ભૂયસીઃ ॥
અક્રાન્ત્સમુદ્રઃ પ્રથમે વિધર્મન્ જનયન્પ્રજા ભુવનસ્ય ગોપાઃ। વૃષા પવિત્રે અધિ સાનો અવ્યે બૃહત્સોમો વાવૃધે સ્વાનો અદ્રિઃ ॥
મત્સિ વાયુમિષ્ટયે રાધસે નો મત્સિ મિત્રાવરુણા પૂયમાનઃ। મત્સિ શર્ધો મારુતં મત્સિ દેવાન્મત્સિ દ્યાવાપૃથિવી દેવ સોમ ॥
મહત્તત્સોમો મહિષશ્ચકારાપાં યદ્ગર્ભોઽવૃણીત દેવાન્। અદધાદિન્દ્રે પવમાન ઓજોઽજનયત્સૂર્યે જ્યોતિરિન્દુઃ ॥
એષ દેવો અમર્ત્યઃ પર્ણવીરિવ દીયતે। અભિ દ્રોણાન્યાસદમ્ ॥
એષ વિપ્રૈરભિષ્ટુતોઽપો દેવો વિ ગાહતે। દધદ્રત્નાનિ દાશુષે ॥
એષ વિશ્વાનિ વાર્યા શૂરો યન્નિવ સત્વભિઃ। પવમાનઃ સિષાસતિ ॥
એષ દેવો રથર્યતિ પવમાનો દિશસ્યતિ। આવિષ્કૃણોતિ વગ્વનુમ્ ॥
એષ દેવો વિપન્યુભિઃ પવમાન ઋતાયુભિઃ। હરિર્વાજાય મૃજ્યતે । 1260 ॥
એષ દેવો વિપા કૃતોઽતિ હ્વરાંસિ ધાવતિ। પવમાનો અદાભ્યઃ ॥
એષ દિવં વિ ધાવતિ તિરો રજાંસિ ધારયા। પવમાનઃ કનિક્રદત્ ॥
એષ દિવં વ્યાસરત્તિરો રજાંસ્યસ્તૃતઃ। પવમાનઃ સ્વધ્વરઃ ॥
એષ પ્રત્નેન જન્મના દેવો દેવેભ્યઃ સુતઃ। હરિઃ પવિત્રે અર્ષતિ ॥
એષ ઉ સ્ય પુરુવ્રતો જજ્ઞાનો જનયન્નિષઃ। ધારયા પવતે સુતઃ ॥
એષ ધિયા યાત્યણ્વ્યા શૂરો રથેભિરાશુભિઃ। ગચ્છન્નિન્દ્રસ્ય નિષ્કૃતમ્ ॥
એષ પુરૂ ધિયાયતે બૃહતે દેવતાતયે। યત્રામૃતાસ આશત ॥
એતં મૃજન્તિ મર્જ્યમુપ દ્રોણેષ્વાયવઃ। પ્રચક્રાણં મહીરિષઃ ॥
એષ હિતો વિ નીયતેઽન્તઃ શુન્ધ્યાવતા પથા। યદી તુઞ્જન્તિ ભૂર્ણયઃ ॥
એષ રુક્મિભિરીયતે વાજી શુભ્રેભિરંશુભિઃ। પતિઃ સિન્ધૂનાં ભવન્ । 1270 ॥
એષ શૃઙ્ગાણિ દોધુવચ્છિશીતે યૂથ્યોકઽ. વૃષા। નૃમ્ણા દધાન ઓજસા ॥
એષ વસૂનિ પિબ્દનઃ પરુષા યયિવાં અતિ। અવ શાદેષુ ગચ્છતિ ॥
એતમુ ત્યં દશ ક્ષિપો હરિં હિન્વન્તિ યાતવે। સ્વાયુધં મદિન્તમમ્ ॥
એષ ઉ સ્ય વૃષા રથોઽવ્યા વારેભિરવ્યત। ગચ્છન્વાજં સહસ્રિણમ્ ॥
એતં ત્રિતસ્ય યોષણો હરિં હિન્વન્ત્યદ્રિભિઃ। ઇન્દુમિન્દ્રાય પીતયે ॥
એષ સ્ય માનુષીષ્વા શ્યેનો ન વિક્ષુ સીદતિ। ગચ્છં જારો ન યોષિતમ્ ॥
એષ સ્ય મદ્યો રસોઽવ ચષ્ટે દિવઃ શિશુઃ। ય ઇન્દુર્વારમાવિશત્ ॥
એષ સ્ય પીતયે સુતો હરિરર્ષતિ ધર્ણસિઃ। ક્રન્દન્યોનિમભિ પ્રિયમ્ ॥
એતં ત્યં હરિતો દશ મર્મૃજ્યન્તે અપસ્યુવઃ। યાભિર્મદાય શુમ્ભતે ॥
એષ વાજી હિતો નૃભિર્વિશ્વવિન્મનસસ્પતિઃ। અવ્યં વારં વિ ધાવતિ । 1280 ॥
એષ પવિત્રે અક્ષરત્સોમો દેવેભ્યઃ સુતઃ। વિશ્વા ધામાન્યાવિશન્ ॥
એષ દેવઃ શુભાયતેઽધિ યોનાવમર્ત્યઃ। વૃત્રહા દેવવીતમઃ ॥
એષ વૃષા કનિક્રદદ્દશભિર્જામિભિર્યતઃ। અભિ દ્રોણાનિ ધાવતિ ॥
એષ સૂર્યમરોચયત્પવમાનો અધિ દ્યવિ। પવિત્રે મત્સરો મદઃ ॥
એષ સૂર્યેણ હાસતે સવસાનો વિવસ્વતા। પતિર્વાચો અદાભ્યઃ ॥
એષ કવિરભિષ્ટુતઃ પવિત્રે અધિ તોશતે। પુનાનો ઘ્નન્નપ દ્વિષઃ ॥
એષ ઇન્દ્રાય વાયવે સ્વર્જિત્પરિ ષિચ્યતે। પવિત્રે દક્ષસાધનઃ ॥
એષ નૃભિર્વિ નીયતે દિવો મૂર્ધા વૃષા સુતઃ। સોમો વનેષુ વિશ્વવિત્ ॥
એષ ગવ્યુરચિક્રદત્પવમાનો હિરણ્યયુઃ। ઇન્દુઃ સત્રાજિદસ્તૃતઃ ॥
એષ શુષ્મ્યસિષ્યદદન્તરિક્ષે વૃષા હરિઃ। પુનાન ઇન્દુરિન્દ્રમા । 1290 ॥
એષ શુષ્મ્યદાભ્યઃ સોમઃ પુનાનો અર્ષતિ। દેવાવીરઘશંસહા ॥
સ સુતઃ પીતયે વૃષા સોમઃ પવિત્રે અર્ષતિ। વિઘ્નન્રક્ષાંસિ દેવયુઃ ॥
સ પવિત્રે વિચક્ષણો હરિરર્ષતિ ધર્ણસિઃ। અભિ યોનિં કનિક્રદત્ ॥
સ વાજી રોચનં દિવઃ પવમાનો વિ ધાવતિ। રક્ષોહા વારમવ્યયમ્ ॥
સ ત્રિતસ્યાધિ સાનવિ પવમાનો અરોચયત્। જામિભિઃસૂર્યં સહ ॥
સ વૃત્રહા વૃષા સુતો વરિવોવિદદાભ્યઃ। સોમો વાજમિવાસરત્ ॥
સ દેવઃ કવિનેષિતોઽ.ભિ દ્રોણાનિ ધાવતિ। ઇન્દુરિન્દ્રાય મંહયન્ ॥
યઃ પાવમાનીરધ્યેત્યૃષિભિઃ સમ્ભૃતંરસમ્। સર્વં સ પૂતમશ્નાતિ સ્વદિતં માતરિશ્વના ॥
પાવમાનીઉયો અધ્યેત્યૃષિભિઃ સમ્ભૃતંરસમ્। તસ્મૈ સરસ્વતી દુહે ક્ષીરં સર્પિર્મધૂદકમ્ ॥
પાવમાનીઃ સ્વસ્ત્યયનીઃ સુદુઘા હિ ઘૃતશ્ચુતઃ। ઋષિભિઃ સભૃતો રસો બ્રાહ્મણેષ્વમૃતં હિતમ્ । 1300 ॥
પાવમાનીર્દધન્તુ ન ઇમં લોકમથો અમુમ્। કામાન્ત્સમર્ધયન્તુ નો દેવીર્દેવૈઃ સમાહૃતાઃ ॥
યેન દેવાઃ પવિત્રેણાત્માનં પુનતે સદા। તેન સહસ્રધારેણ પાવમાનીઃ પુનન્તુ નઃ ॥
પાવમાનીઃ સ્વસ્ત્યયનીસ્તાભિર્ગચ્છતિ નાન્દનમ્। પુણ્યાંશ્ચ ભક્ષાન્ભક્ષયત્યમૃતત્વં ચ ગચ્છતિ ॥
અગન્મ મહા નમસા યવિષ્ઠં યો દીદાય સમિદ્ધઃ સ્વે દુરોણે। ચિત્રભાનું રોદસી અન્તરુર્વી સ્વાહુતં વિશ્વતઃ પ્રત્યઞ્ચમ્ ॥
સ મહ્ના વિશ્વા દુરિતાનિ સાહ્વાનગ્નિ ષ્ટવે દમ આ જાતવેદાઃ। સ નો રક્ષિષદ્દુરિતાદવદ્યાદસ્માન્ગૃણત ઉત નો મઘોનઃ ॥
ત્વં વરુણ ઉત મિત્રો અગ્ને ત્વાં વર્ધન્તિ મતિભિર્વસિષ્ઠાઃ। ત્વે વસુ સુષણનાનિ સન્તુ યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ ॥
મહાં ઇન્દ્રો ય ઓજસા પર્જન્યો વૃષ્ટિમાં ઇવ। સ્તોમૈર્વત્સસ્ય વાવૃધે ॥
કણ્વા ઇન્દ્રં યદક્રત સ્તોમૈર્યજ્ઞસ્ય સાધનમ્। જામિ બ્રુવત આયુધા ॥
પ્રજામૃતસ્ય પિપ્રતઃ પ્ર યદ્ભરન્ત વહ્નયઃ। વિપ્રા ઋતસ્ય વાહસા ॥
પવમાનસ્ય જિઘ્નતો હરેશ્ચન્દ્રા અસૃક્ષત। જીરા અજિરશોચિષઃ । 1310 ॥
પવમાનો રથીતમઃ શુભ્રેભિઃ શુભ્રશસ્તમઃ। હરિશ્ચન્દ્રો મરુદ્ગણઃ ॥
પવમાન વ્યશ્નુહિ રશ્મિભિર્વાજસાતમઃ। દધત્સ્તોત્રે સુવીર્યમ્ ॥
પરીતો ષિઞ્ચતા સુતંસોમો ય ઉત્તમં હવિઃ। દધન્વાં યો નર્યો અપ્સ્વાઽ.ન્તૌઆ સુષાવ સોમમદ્રિભિઃ ॥
નૂનં પુનાનોઽવિભિઃ પરિ સ્રવાદબ્ધઃ સુરભિન્તરઃ। સુતે ચિત્વાપ્સુ મદામો અન્ધસા શ્રીણન્તો ગોભિરુત્તરમ્ ॥
પરિ સ્વાનશ્ચક્ષસે દેવમાદનઃ ક્રતુરિન્દુર્વિચક્ષણઃ ॥
અસાવિ સોમો અરુષો વૃષા હરી રાજેવ દસ્મો અભિ ગા અચિક્રદત્। પુનાનો વારમત્યેષ્યવ્યયંશ્યેનો ન યોનિં ઘૃતવન્તમાસદત્ ॥
પર્જન્યઃ પિતા મહિષસ્ય પર્ણિનો નાભા પૃથિવ્યા ગિરિષુ ક્ષયં દધે। સ્વસાર આપો અભિ ગા ઉદાસરન્ત્સં ગ્રાવભિર્વસતે વીતે અધ્વરે ॥
કવિર્વેધસ્યા પર્યેષિ માહિનમત્યો ન મૃષ્ટો અભિ વાજમર્ષસિ। અપસેધન્ દુરિતા સોમ નો મૃડ ઘૃતા વસાનઃ પરિ યાસિ નિર્ણિજમ્ ॥
શ્રાયન્ત ઇવ સૂર્યં વિશ્વેદિન્દ્રસ્ય ભક્ષત। વસૂનિ જાતો જનિમાન્યોજસા પ્રતિ ભાગં ન દીધિમઃ ॥
અલર્ષિરાતિં વસુદામુપ સ્તુહિ ભદ્રા ઇન્દ્રસ્ય રાતયઃ। યો અસ્ય કામં વિધતો ન રોષતિ મનો દાનાય ચોદયન્ । । 1320 ॥
યત ઇન્દ્ર ભયામહે તતો નો અભયં કૃધિ। મઘવન્ છગ્ધિ તવ તન્ન ઊતયે વિ દ્વિષો વિ મૃધો જહિ ॥
ત્વ હિ રાધસસ્પતે રાધસો મહઃ ક્ષયસ્યાસિ વિધર્તા। તં ત્વા વયં મઘવન્નિન્દ્ર ગિર્વણઃ સુતાવન્તો હવામહે ॥
ત્વં સોમાસિ ધારયુર્મન્દ્ર ઓજિષ્ઠો અધ્વરે। પવસ્વ મંહયદ્રયિઃ ॥
ત્વં સુતો મદિન્તમો દધન્વાન્મત્સરિન્તમઃ। ઇન્દુઃ સત્રાજિદસ્તૃતઃ ॥
ત્વં સુષ્વાણો અદ્રિભિરભ્યર્ષ કનિક્રદત્। દ્યુમન્તં શુષ્મમા ભર । ।6 (લી) ॥
પવસ્વ દેવવીતય ઇન્દો ધારાભિરોજસા। આ કલશં મધુમાન્ત્સોમ નઃ સદઃ ॥
તવ દ્રપ્સા ઉદપ્રુત ઇન્દ્રં મદાય વાવૃધુઃ । ત્વાં દેવાસો અમૃતાય કં પપુઃ ॥
આ નઃ સુતાસ ઇન્દવઃ પુનાના ધાવતા રયિમ્। વૃષ્ટિદ્યાવો રીત્યાપઃ સ્વર્વિદઃ ॥
પરિ ત્યંહર્યતં હરિં બભ્રું પુનન્તિ વારેણ। યો દેવાન્વિશ્વાં ઇત્પરિ મદેન સહ ગચ્છતિ ॥
દ્વિઉયં પઞ્ચ સ્વયશસં સખાયો અદ્રિસંહતમ્। પ્રિયમિન્દ્રસ્ય કામ્યં પ્રસ્નાપયન્ત ઊર્મયઃ । 1330 ॥
ઇન્દ્રાય સોમ પાતવે વૃત્રઘ્ને પરિ ષિચ્યસે। નરે ચ દક્ષિણાવતે વીરાય સદનાસદે ॥
પવસ્વ સોમ મહે દક્ષાયાશ્વો ન નિક્તો વાજી ધનાય ॥
પ્ર તે સોતારો રસં મદાય પુનન્તિ સોમં મહે દ્યુમ્નાય ॥
શિશું જજ્ઞાનં હરિં મૃજન્તિ પવિત્રે સોમં દેવેભ્ય ઇન્દુમ્ ॥
ઉપો ષુ જાતમપ્તુરં ગોભિર્ભઙ્ગં પરિષ્કૃતમ્। ઇન્દું દેવા અયાસિષુઃ ॥
તમિદ્વર્ધન્તુ નો ગિરો વત્સંસંશિશ્વરીરિવ। ય ઇન્દ્રસ્ય હૃદં સનિઃ ॥
અર્ષા નઃ સોમ શં ગવે ધુક્ષસ્વ પિપ્યુષીમિષમ્। વર્ધા સમુદ્રમુક્થ્ય ॥
આ ઘા યે અગ્નિમિન્ધતે સ્તૃણન્તિ બર્હિરાનુષક્। યેષામિન્દ્રો યુવા સખા ॥
બૃહન્નિદિધ્મ એષાં ભૂરિ શસ્ત્રં પૃથુઃ સ્વરુઃ। યેષામિન્દ્રો યુવા સખા ॥
અયુદ્ધ ઇદ્યુધા વૃતં શૂર આજતિ સત્વભિઃ। યેષામિન્દ્રો યુવા સખા । । 1340 ॥
ય એક ઇદ્વિદયતે વસુ મર્ત્તાય દાશુષે। ઈશાનો અપ્રતિષ્કુત ઇન્દ્રો અઙ્ગ ॥
યશ્ચિદ્ધિ ત્વા બહુભ્ય આ સુતાવાંઆવિવાસતિ। ઉગ્રં તત્પત્યતે શવ ઇન્દ્રો અઙ્ગ ॥
કદા મર્તમરાધસં પદા ક્ષુમ્પમિવ સ્ફુરત્। કદા નઃ શુશ્રવદ્ગિર ઇન્દ્રો અઙ્ગ ॥
ગાયન્તિ ત્વા ગાયત્રિણોઽર્ચન્ત્યર્કમર્કિણઃ। બ્રહ્માણસ્ત્વા શતક્રત ઉદ્વંશમિવ યેમિરે ॥
યત્સાનોઃ સાન્વારુહો ભૂર્યસ્પષ્ટ કર્ત્વમ્। તદિન્દ્રો અર્થં ચેતતિ યૂથેન વૃષ્ણિરેજતિ ॥
યુઙ્ક્ષ્વા હિ કેશિના હરી વૃષણા કક્ષ્યપ્રા। અથા ન ઇન્દ્ર સોમપા ગિરામુપશ્રુતિં ચર ॥
સુષમિદ્ધો ન આ વહ દેવાં અગ્ને હવિષ્મતે। હોતઃ પાવક યક્ષિ ચ ॥
મધુમન્તં તનૂનપાદ્યજ્ઞં દેવેષુ નઃ કવે। અદ્યા કૃણુહ્યૂતયે ॥
નરાશંસમિહ પ્રિયમસ્મિન્યજ્ઞ ઉપ હ્વયે। મધુજિહ્વં હવિષ્કૃતમ્ ॥
અગ્ને સુખતમે રથે દવાં ઈડિત આ વહ। અસિ હોતા મનુર્હિતઃ । । 1350 ॥
યદદ્ય સૂર ઉદિતેઽનાગા મિત્રો અર્યમા। સુવાતિ સવિતા ભગઃ ॥
સુપ્રાવીરસ્તુ સ ક્ષયઃ પ્ર નુ યામન્ત્સુદાનવઃ। યે નો અંહોઽતિપિપ્રતિ ॥
ઉત સ્વરાજો અદિતિરદબ્ધસ્ય વ્રતસ્ય યે। મહો રાજાન ઈશતે ॥
ઉ ત્વા મદન્તુ સોમાઃ કૃણુષ્વ રાધો અદ્રિવઃ। અવ બ્રહ્મદ્વિષો જહિ ॥
પદા પણીનરાધસો નિ બાધસ્વ મહાં અસિ। ન હિ ત્વા કશ્ચ ન પ્રતિ ॥
ત્વમીશિષે સુતાનામિન્દ્ર ત્વમસુતાનામ્। ત્વ રાજા જનાનામ્ ॥
આ જાગૃવિર્વિપ્ર ઋતાં મતીનાં સોમઃ પુનાનો અસદચ્ચમૂષુ। સપન્તિ યં મિથુનાસો નિકામા અધ્વર્યવો રથિરાસઃ સુહસ્તાઃ ॥
સ પુનાન ઉપ સૂરે દધાન ઓભે અપ્રા રોદસી વી ષ આવઃ। પ્રિયા ચિદ્યસ્ય પ્રિયસાસ ઊતી સતો ધનં કારિણે ન પ્ર યં સત્ ॥
સ વર્ધિતા વર્ધનઃ પૂયમાનઃ સોમો મીઢ્વાં અભિ નો જ્યોતિષાવિત્। યત્ર નઃ પૂર્વે પિતરઃ પદજ્ઞાઃ સ્વર્વિદો અભિ ગા અદ્રિમિષ્ણન્ ॥
મા ચિદન્યદ્વિ શંસત સખાયો મા રિષણ્યત। ઇન્દ્રમિત્સ્તોતા વૃષણં સચા સુતે મુહુરુક્થા ચ શંસત । 1360 ॥
અવક્રક્ષિણં વૃષભં યથા જુવં ગાં ન ચર્ષણીસહમ્। વિદ્વેષણં સંવનનમુભયઙ્કરં મંહિષ્ઠમુભયાવિનમ્ ॥
ઉદુ ત્યે મધુમત્તમા ગિરઃ સ્તોમાસ ઈરતે। સત્રાજિતો ધનસા અક્ષિતોતયો વાજયન્તો રથા ઇવ ॥
કણ્વા ઇવ ભૃગવઃ સૂર્યા ઇવ વિશ્વમિદ્ધીતમાશત। ઇન્દ્રં સ્તોમેભિર્મહયન્ત આયવઃ પ્રિયમેધાસો અસ્વરન્ ॥
પર્યૂ ષુ પ્ર ધન્વ વાજસાતયે પરિ વૃત્રાણિ સક્ષણિઃ। દ્વિષસ્તરધ્યા ઋણયા ન ઈરસે ॥
અજીજનો હિ પવમાન સૂર્યં વિધારે શક્મના પયઃ। ગોજીરયા રંહમાણઃ પુરન્ધ્યા ॥
અનુ હિ ત્વા સુતં સોમ મદામસિ (મહે સમર્યરાજ્યે)* ॥
પરિ પ્ર ધન્વ (વાજાઁ અભિ પવમાન પ્ર ગાહસે । પરિ પ્ર ધન્વેન્દ્રાય સોમ સ્વાદુર્મિત્રાય પૂષ્ણે ભગાય ॥)* ॥
એવામૃતાય મહે ક્ષયાય સ શુક્રો અર્ષ દિવ્યઃ પીયૂષઃ ॥
ઇન્દ્રસ્તે સોમ સુતસ્ય પેયાત્ક્રત્વે દક્ષાય વિશ્વે ચ દેવાઃ ॥
સૂર્યસ્યેવ રશ્મયો દ્રાવયિત્નવો મત્સરાસઃ પ્રસુતઃ સાકમીરતે। તન્તું તતં પરિ સર્ગાસ આશવો નેન્દ્રાદૃતે પવતે ધામ કિં ચન । 1370 ॥
ઉપો મતિઃ પૃચ્યતે સિચ્યતે મધુ મન્દ્રાજની ચોદતે અન્તરાસનિ। પવમાનઃ સન્તનિઃ સુન્વતામિવ મધુમાન્ દ્રપ્સઃ પરિ વારમર્ષતિ ॥
ઉક્ષા મિમેતિ પ્રતિ યન્તિ ધેનવો દેવસ્ય દેવીરુપ યન્તિ નિષ્કૃતમ્। અત્યક્રમીદર્જુનં વારમવ્યયમત્કં ન નિક્તં પરિ સોમો અવ્યત ॥
અગ્નિં નરો દીધિતિભિરરણ્યોર્હસ્તચ્યુતં જનયત પ્રશસ્તમ્। દૂરેદૃશં ગૃહપતિમથવ્યુમ્ ॥
તમગ્નિમસ્તે વસવો ન્યૃણ્વન્ત્સુપ્રતિચક્ષમવસે કુતશ્ચિત્ ॥
દક્ષાય્યો યો દમ આસ નિત્યઃ ॥
પ્રેદ્ધો અગ્ને દીદિહિ પુરો નોઽજસ્રયા સૂકમ્યા યવિષ્ઠ। ત્વાં શશ્વન્ત ઉપ યન્તિ વાજાઃ ॥
આયં ગૌઃ પૃશ્નિરક્રમીદસદન્માતરં પુરઃ। પિતરં ચ પ્રયન્ત્સ્વઃ ॥
અન્તશ્ચરતિ રોચનાસ્ય પ્રાણાદપાનતી। વ્યખ્યન્મહિષો દિવમ્ ॥
ત્રિંશદ્ધામ વિ રાજતિ વાક્પતઙ્ગાય ધીયતે। પ્રતિ વસ્તોરહ દ્યુભિઃ । ।
ઉપપ્રયન્તો અધ્વરં મન્ત્રં વોચેમાગ્નયે। આરે અસ્મે ચ શૃણ્વતે ॥
યઃ સ્નીહિતીષુ પૂર્વ્યઃ સંજગ્માનાસુ કૃષ્ટિષુ। અરક્ષદ્દાશુષે ગયમ્ । 1380 ॥
સ નો વેદો અમાત્યમગ્ની રક્ષતુ શન્તમઃ। ઉતાસ્માન્પાત્વંહસઃ ॥
ઉત બ્રુવન્તુ જન્તવ ઉદગ્નિર્વૃત્રહાજનિ। ધનઞ્જયો રણેરણે ॥
અગ્ને યુઙ્ક્ષ્વા હિ યે તવાશ્વાસો દેવ સાધવઃ। અરં વહન્ત્યાશવઃ ॥
અચ્છા નો યાહ્યા વહાભિ પ્રયાંસિ વીતયે। આ દેવાન્ત્સોમપીતયે ॥
ઉદગ્ને ભારત દ્યુમદજસ્રેણ દવિદ્યુતત્। શોચા વિ ભાહ્યજર ॥
પ્ર સુન્વાનાયાન્ધસો મર્તો ન વષ્ટ તદ્વચઃ। અપ શ્વાનમરાધસં હતા મખં ન ભૃગવઃ ॥
આ જામિરત્કે અવ્યત ભુજે ન પુત્ર ઓણ્યોઃ। સરજ્જારો ન યોષણાં વરો ન યોનિમાસદમ્ ॥
સ વીરો દક્ષસાધનો વિ યસ્તસ્તમ્ભ રોદસી। હરિઃ પવિત્રે અવ્યત વેધા ન યોનિમાસદમ્ ॥
અભ્રાતૃવ્યો અના ત્વમનાપિરિન્દ્ર જનુષા સનાદસિ। યુધેદાપિત્વમિચ્છસે ॥
ન કી રેવન્તંસખ્યાય વિન્દસે પીયન્તિ તે સુરાશ્વઃ। યદા કૃણોષિ નદનુંસમૂહસ્યાદિત્પિતેવ હૂયસે । ।1390 ॥
આ ત્વા સહસ્રમા શતં યુક્તા રથે હિરણ્યયે। બ્રહ્મયુજો હરય ઇન્દ્ર કેશિનો વહન્તુ સોમપીતયે ॥
આ ત્વા રથે હિરણ્યયે હરી મયૂરશેપ્યા। શિતિપૃષ્ઠા વહતાં મધ્વો અન્ધસો વિવક્ષણસ્ય પીતયે ॥
પિબા ત્વઽ.સ્ય ગિર્વણઃ સુતસ્ય પૂર્વપા ઇવ। પરિષ્કૃતસ્ય રસિન ઇયમાસુતિશ્ચારુર્મદાય પત્યતે ॥
આ સોતા પરિ ષિઞ્ચતાશ્વં ન સ્તોમમપ્તુરંરજસ્તુરમ્। વનપ્રક્ષમુદપ્રુતમ્ ॥
સહસ્રધારં વૃષભં પયોદુહં પ્રિયં દેવાય જન્મને। ઋતેન ય ઋતજાતો વિવાવૃધે રાજા દેવ ઋતં બૃહત્ ॥
અગ્નિર્વૃત્રાણિ જઙ્ઘનદ્દ્રવિણસ્યુર્વિપન્યયા। સમિદ્ધઃ શુક્ર આહુતઃ ॥
ગર્ભે માતુઃ પિતુઃ પિતા વિદિદ્યુતાનો અક્ષરે। સીદન્નૃતસ્ય યોનિમા ॥
બ્રહ્મ પ્રજાવદા ભર જાતવેદો વિચર્ષણે। અગ્ને યદ્દીદયદ્દિવિ ॥
અસ્ય પ્રેષા હેમના પૂયમાનો દેવો દેવેભિઃ સમપૃક્ત રસમ્। સુતઃ પવિત્રં પર્યેતિ રેભન્મિતેવ સદ્મ પશુમન્તિ હોતા ॥
ભદ્રા વસ્ત્રા સમન્યાઽ. વસાનો મહાન્કવિર્નિવચનાનિ શંસન્॥ આ વચ્યસ્વ ચમ્વોઃ પૂયમાનો વિચક્ષણો જાગૃવિર્દેવવીતૌ । 1400 ॥
સમુ પ્રિયો મૃજ્યતે સાનો અવ્યે યશસ્તરો યશસાં ક્ષૈતો અસ્મે। અભિ સ્વર ધન્વા પૂયમાનો યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ ॥
એતો ન્વિન્દ્રં સ્તવામ શુદ્ધંશુદ્ધેન સામ્ના ॥
શુદ્ધૈરુક્થૈર્વાવૃધ્વાંસંશુદ્ધૈશીર્વાન્મમત્તુ ॥
ઇન્દ્ર શુદ્ધો ન આ ગહિ શુદ્ધઃ શુદ્ધાભિરૂતિભિઃ। શુદ્ધો રયિં વિ ધારય શુદ્ધો મમદ્ધિ સોમ્ય ॥
ઇન્દ્ર શુદ્ધો હિ નો રયિં શુદ્ધો રત્નાનિ દાશુષે। શુદ્ધો વૃત્રાણિ જિઘ્નસે શુદ્ધો વાજ સિષાસસિ ॥
અગ્ને સ્તોમં મનામહે સિધ્રમદ્ય દિવિસ્પૃશઃ। દેવસ્ય દ્રવિણસ્યવઃ ॥
અગ્નિર્જુષત નો ગિરો હોતા યો માનુષેષ્વા। સ યક્ષદ્દૈવ્યં જનમ્ ॥
ત્વમગ્ને સપ્રથા અસિ જુષ્ટો હોતા વરેણ્યઃ। ત્વયા યજ્ઞં વિ તન્વતે ॥
અભિ ત્રિપૃષ્ઠં વૃષણં વયોધામાઙ્ગોષિણમવાવશંત વાણીઃ। વના વસાનો વરુણો ન સિન્ધૂર્વિ રત્નધા દયતે વાર્યાણિ ।
શૂરગ્રામઃ સર્વવીરઃ સહાવાન્ જેતા પવસ્વ સનિતા ધનાનિ। તિગ્માયુધઃ ક્ષિપ્રધન્વા સમત્સ્વષાઢઃ સાહ્વાન્પૃતનાસુ શત્રૂન્ ॥
ઉરુગવ્યૂતિરભયાનિ કૃણ્વન્ત્સમીચીને આ પવસ્વા પુરન્ધી। અપઃ સિષાસન્નુષસઃ સ્વઽ3ર્ગાઃ સં ચિક્રદો મહો અસ્મભ્યં વાજાન્ । । 1410 ॥
ત્વમિન્દ્ર યશા અસ્યૃજીષી શવસસ્પતિઃ। ત્વં વૃત્રાણિ હં સ્યપ્રતીન્યેક ઇત્પુર્વનુત્તશ્ચર્ષણીધૃતિઃ ॥
તમુ ત્વા નૂનમસુર પ્રચેતસં રાધો ભાગમિવેમહે। મહીવ કૃત્તિઃ શરણા ત ઇન્દ્ર પ્ર તે સુમ્ના નો અશ્નવન્ ॥
યજિષ્ઠં ત્વા વવૃમહે દેવં દેવત્રા હોતારમમર્ત્યમ્। અસ્ય યજ્ઞસ્ય સુક્રતુમ્ ॥
અપાં નપાતં સુભગંસુદીદિતિમગ્નિમુ શ્રેષ્ઠશોચિષમ્। સ નો મિત્રસ્ય વરુણસ્ય સો અપામા સુમ્નં યક્ષતે દિવિ ॥
યમગ્ને પૃત્સુ મર્ત્યમવા વાજેષુ યં જુનાઃ। સ યન્તા શશ્વતીરિષઃ ॥
ન કિરસ્ય સહન્ત્ય પર્યેતા કયસ્ય ચિત્। વાજો અસ્તિ શ્રવાય્યઃ ॥
સ વાજં વિશ્વચર્ષણિરર્વદ્ભિરસ્તુ તરુતા। વિપ્રેભિરસ્તુ સનિતા ॥
સાકમુક્ષો મર્જયન્ત સ્વસારો દશ ધીરસ્ય ધીતયો ધનુત્રીઃ। હરિઃ પર્યદ્રવજ્જાઃ સૂર્યસ્ય દ્રોણં નનક્ષે અત્યો ન વાજી ॥
સં માતૃભિર્ન શિશુર્વાવશાનો વૃષા દધન્વે પુરુવારો અદ્ભિઃ। મર્યો ન યોષામભિ નિષ્કૃતં યન્ત્સં ગચ્છતે કલશ ઉસ્રિયાભિઃ ॥
ઉત પ્ર પિપ્ય ઊધરઘ્ન્યાયા ઇન્દુર્ધારાભિઃ સચતે સુમેધાઃ । મૂર્ધાનં ગાવઃ પયસા ચમૂષ્વભિ શ્રીણન્તિ વસુભિર્ન નિક્તૈઃ । । 1420 ॥
પિબા સુતસ્ય રસિનો મત્સ્વા ન ઇન્દ્ર ગોમતઃ। આપિર્નો બોધિ સધમાદ્યે વૃધેઽ. ઽસ્માં અવન્તુ તે ધિયઃ ॥
ભૂયામ તે સુમતૌ વાજિનો વયં મા ન સ્તરભિમાતયે। અસ્માં ચિત્રાભિરવતાદભિષ્ટિભિરા નઃ સુમ્નેષુ યામય ॥
ત્રિરસ્મૈ સપ્ત ધેનવો દુદુહ્રિરે સત્યામાશિરં પરમે વ્યોમનિ ॥
ચત્વાર્યન્યા ભુવનાનિ નિર્ણિજે ચારૂણિ ચક્રે યદૃતૈરવર્ધત ॥
સ ભક્ષમાણો અમૃતસ્ય ચારુણ ઉભે દ્યાવા કાવ્યેના વિ શશ્રથે। તેજિષ્ઠા અપો મંહના પરિ વ્યત યદી દેવસ્ય શ્રવસા સદો વિદુઃ ॥
તે અસ્ય સન્તુ કેતવોઽમૃત્યવોઽદાભ્યાસો જનુષી ઉભે અનુ। યેભિર્નૃમ્ણા ચ દેવ્યા ચ પુનત આદિદ્રાજાનં મનના અગૃભ્ણત ॥
અભિ વાયું વીત્યર્ષા ગૃણાનોઽ. ઽભિ મિત્રાવરુણા પૂયમાનઃ। અભી નરં ધીજવનં રથેષ્ઠામભીન્દ્રં વૃષણં વજ્રબાહુમ્ ॥
અભિ વસ્ત્રા સુવસનાન્યર્ષાભિ ધેનૂઃ સુદુઘાઃ પૂયમાનઃ। અભિ ચન્દ્રા ભર્ત્તવે નો હિરણ્યાભ્યશ્વાન્રથિનો દેવ સોમ ॥
અભી નો અર્ષ દિવ્યા વસૂન્યભિ વિશ્વા પાર્થિવા પૂયમાનઃ। અભિ યેન દ્રવિણમશ્નવામાભ્યાર્ષેયં જમદગ્નિવન્નઃ । ।
યજ્જાયથા અપૂર્વ્ય મઘવન્વૃત્રહત્યાય। તત્પૃથિવીમપ્રથયસ્તદસ્તભ્ના ઉતો દિવમ્ ॥
તત્તે યજ્ઞો અજાયત તદર્ક ઉત હસ્કૃતિઃ । તદ્વિશ્વમભિભૂરસિ યજ્જાતં યચ્ચ જન્ત્વમ્ । 1430 ॥
આમાસુ પક્વમૈરય આ સૂર્યં રોહયો દિવિ। ઘર્મં ન સામં તપતા સુવૃક્તિભિર્જુષ્ટં ગિર્વણસે બૃહત્ ॥
મત્સ્યપાયિ તે મહઃ પાત્રસ્યેવ હરિવો મત્સરો મદઃ। વૃષા તે વૃષ્ણ ઇન્દુર્વાજી સહસ્રસાતમઃ ॥
આ નસ્તે ગન્તુ મત્સરો વૃષા મદો વરેણ્યઃ। સહાવાં ઇન્દ્ર સાનસિઃ પૃતનાષાડમર્ત્યઃ ॥
ત્વં હિ શૂરઃ સનિતા ચોદયો મનુષા રથમ્। સહાવાન્દસ્યુમવ્રતમોષઃ પાત્રં ન શોચિષા ॥
પવસ્વ વૃષ્ટિમા સુ નોઽપામૂર્મિં દિવસ્પરિ। અયક્ષ્મા બૃહતીરિષઃ ॥
તયા પવસ્વ ધારયા યયા ગાવ ઇહાગમન્। જન્યાસ ઉપ નો ગૃહમ્ ॥
ઘૃતં પવસ્વ ધારયા યજ્ઞેષુ દેવવીતમઃ। અસ્મભ્યં વૃષ્ટિમા પવ ॥
સ ન ઊર્જે વ્યકઽ.વ્યયં પવિત્રં ધાવ ધારયા। દેવાસઃ શૃણવન્ હિ કમ્ ॥
પવમાનો અસિષ્યદદ્રક્ષાંસ્યપજઙ્ઘનત્। પ્રત્નવદ્રોચયન્રુચઃ ॥
પ્રત્યસ્મૈ પિપીષતે વિશ્વાનિ વિદુષે ભર। અરઙ્ગમાય જગ્મયેઽપશ્ચાદધ્વને નરઃ । 1440 ॥
એમેનં પ્રત્યેતન સોમેભિઃ સોમપાતમમ્। અમત્રેભિરૃજીષિણમિન્દ્રં સુતેભિરિન્દુભિઃ ॥
યદીસુતેભિરિન્દુભિઃ સોમેભિઃ પ્રતિભૂષથ। વેદા વિશ્વસ્ય મેધિરો ધૃષત્તન્તમિદેષતે ॥
અસ્માઅસ્મા ઇદન્ધસોઽધ્વર્યો પ્ર ભરા સુતમ્। કુવિત્સમસ્ય જેન્યસ્ય શર્ધતોઽભિશસ્તેરવસ્વરત્ ॥
બભ્રવે નુ સ્વતવસેઽરુણાય દિવિસ્પૃશે। સોમાય ગાથમર્ચત ॥
હસ્તચ્યુતેભિરદ્રિભિઃ સુતં સોમં પુનીતન। મધાવા ધાવતા મધુ ॥
નમસેદુપ સીદત દધ્નેદભિ શ્રીણીતન। ઇન્દુમિન્દ્રે દધાતન ॥
અમિત્રહા વિચર્ષણિઃ પવસ્વ સોમ શં ગવે। દેવેભ્યો અનુકામકૃત્ ॥
ઇન્દ્રાય સોમ પાતવે મદાય પરિ ષિચ્યસે। મનશ્ચિન્મનસસ્પતિઃ ॥
પવમાન સુવીર્યં રયિં સોમ રિરીહિ નઃ। ઇન્દ્રવિન્દ્રેણ નો યુજા ॥
ઉદ્ધેદભિ શ્રુતામઘં વૃષભં નર્યાપસમ્। અસ્તારમેષિ સૂર્ય । 1450 ॥
નવ યો નવતિં પુરો બિભેદ બાહ્વોજસા। અહિં ચ વૃત્રહાવધીત્ ॥
સ ન ઇન્દ્રઃ શિવઃ સખાશ્વાવદ્ગોમદ્યવમત્। ઉરુધારેવ દોહતે ॥
વિભ્રાડ્ બૃહત્પિબતુ સોમ્યં મધ્વાયુર્દધદ્યજ્ઞપતાવવિહ્રુતમ્। વાતજૂતો યો અભિરક્ષતિ ત્મના પ્રજાઃ પિપર્તિ બહુધા વિ રાજતિ ॥
વિભ્રાડ્ બૃહત્સુભૃતં વાજસાતમં ધર્મં દિવો ધરુણે સત્યમર્પિતમ્। અમિત્રહા વૃત્રહા દસ્યુહન્તમં જ્યોતિર્જજ્ઞે અસુરહા સપત્નહા ॥
ઇદંશ્રેષ્ઠં જ્યોતિષાં જ્યોતિરુત્તમં વિશ્વજિદ્ધનજિદુચ્યતે બૃહત્। વિશ્વભ્રાડ્ ભ્રાજો મહિ સૂર્યો દૃશ ઉરુ પપ્રથે સહ ઓજો અચ્યુતમ્ ॥
ઇન્દ્ર ક્રતું ન આ ભર પિતા પુત્રેભ્યો યથા। શિક્ષા ણો અસ્મિન્પુરુહૂત યામનિ જીવા જ્યોતિરશીમહિ ॥
મા નો અજ્ઞાતા વૃજના દુરાધ્યોઽમાશિવાસોઽવ ક્રમુઃ। ત્વયા વયં પ્રવતઃ શશ્વતીરપોઽતિ શૂર તરામસિ ॥
અદ્યાદ્યા શ્વઃશ્વ ઇન્દ્ર ત્રાસ્વ પરે ચ નઃ। વિશ્વા ચ નો જરિતૃૃ઼ન્ત્સત્પતે અહા દિવા નક્તં ચ રક્ષિષઃ ॥
પ્રભઙ્ગી શૂરો મઘવા તુવીમઘઃ સમ્મિશ્લો વીકયાય કમ્। ઉભા તે બાહૂ વૃષણા શતક્રતો નિ યા વજ્રં મિમિક્ષતુઃ ॥
જનીયન્તો ન્વગ્રવઃ પુત્રીયન્તઃ સુદાનવઃ। સરસ્વન્તંહવામહે । । 1460 ॥
ઉત નઃ પ્રિયા પ્રિયાસુ સપ્તસ્વસા સુજુષ્ટા। સરસ્વતી સ્તોમ્યા ભૂત્ ॥
તત્સવિતુર્વરેણ્યં ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ। ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ ॥
સોમાનાં સ્વરણં (કૃણુહિ બ્રહ્મણસ્પતે। કક્ષીવન્તઁ ય ઔશિજઃ ॥)* ॥
અગ્ન આયૂંષિ પવસે (આ સુવોર્જં ઇષં ચ નઃ। આરે બાધસ્વ દુચ્છુનામ્ ॥)* ॥
તા નઃ શક્તં પાર્થિવસ્ય (મહો રાયો દિવ્યસ્ય। મહિ વા ક્ષત્રં દેવેષુ ॥)* ॥
ઋતમૃતેન સપન્તેષિરં દક્ષમાશાતે। અદ્રુહા દેવૌ વર્ધેતે ॥
વૃષ્ટિદ્યાવા રીત્યાપેષસ્પતી દાનુમત્યાઃ। બૃહન્તં ગર્તમાશાતે ॥
યુઞ્જન્તિ બ્રધ્નમરુષં ચરન્તં પરિ તસ્થુષઃ। રોચન્તે રોચના દિવિ ॥
યુઞ્જન્ત્યસ્ય કામ્યા હરી વિપક્ષસા રથે। શોણા ધૃષ્ણૂ નૃવાહસા ॥
કેતું કૃણ્વન્નકેતવે પેશો મર્યા અપેશસે। સમુષદ્ભિરજાયથાઃ । । 1470 ॥
અયં સોમ ઇન્દ્ર તુભ્યંસુન્વે તુભ્યં પવતે ત્વમસ્ય પાહિ। ત્વં હ યં ચકૃષે ત્વં વવૃષ ઇન્દું મદાય યુજ્યાય સોમમ્ ॥
સ ઈં રથો ન ભુરિષાડયોજિ મહઃ પુરૂણિ સાતયે વસૂનિ। આદીં વિશ્વા નહુષ્યાણિ જાતા સ્વર્ષાતા વન ઊર્ધ્વા નવન્ત ॥
શુષ્મી શર્ધો ન મારુતં પવસ્વાનભિશસ્તા દિવ્યા યથા વિટ્। આપો ન મક્ષૂ સુમતિર્ભવા નઃ સહસ્રાપ્સાઃ પૃતનાષાણ્ન યજ્ઞઃ ॥
ત્વમગ્ને યજ્ઞાનાંહોતા વિશ્વેષાંહિતઃ। દેવેભિર્માનુષે જને ॥
સ નો મન્દ્રાભિરધ્વરે જિહ્વાભિર્યજા મહઃ। આ દેવાન્વક્ષિ યક્ષિ ચ ॥
વેત્થા હિ વેધો અધ્વનઃ પથશ્ચ દેવાઞ્જસા। અગ્ને યજ્ઞેષુ સુક્રતો ॥
હોતા દેવો અમર્ત્યઃ પુરસ્તાદેતિ માયયા। વિદથાનિ પ્રચોદયન્ ॥
વાજી વાજેષુ ધીયતેઽધ્વરેષુ પ્ર ણીયતે। વિપ્રો યજ્ઞસ્ય સાધનઃ ॥
ધિયા ચક્રે વરેણ્યો ભૂતાનાં ગર્ભમા દધે। દક્ષસ્ય પિતરં તના ॥
આ સુતે સિઞ્ચત શ્રિયંરોદસ્યોરભિશ્રિયમ્। રસા દધીત વૃષભમ્ । 1480 ॥
તે જાનત સ્વમોક્યંઽ. સં વત્સાસો ન માતૃભિઃ। મિથો નસન્ત જામિભિઃ ॥
ઉપ સ્રક્વેષુ બપ્સતઃ કૃણ્વતે ધરુણં દિવિ। ઇન્દ્રે અગ્ના નમઃ સ્વઃ ॥
તદિદાસ ભુવનેષુ જ્યેષ્ઠં યતો જજ્ઞ ઉગ્રસ્ત્વેષનૃમ્ણઃ। સદ્યો જજ્ઞાનો નિ રિણાતિ શત્રૂનનુ યં વિશ્વે મદન્ત્યૂમાઃ ॥
વાવૃધાનઃ શવસા ભૂર્યોજાઃ શત્રુર્દાસાય ભિયસં દધાતિ। અવ્યનચ્ચ વ્યનચ્ચ સસ્નિ સં તે નવન્ત પ્રભૃતા મદેષુ ॥
ત્વે ક્રતુમપિ વૃઞ્જન્તિ વિશ્વે દ્વિઉયદેતે ત્રિર્ભવન્ત્યૂમાઃ। સ્વાદોઃ સ્વાદીયઃ સ્વાદુના સૃજા સમદઃ સુ મધુ મધુનાભિ યોધીઃ ॥
ત્રિકદ્રુકેષુ મહિષો યવાશિરં તુવિશુષ્મસ્તૃમ્પત્સોમમપિબદ્વિષ્ણુના સુતં યથાવશમ્ ॥
સ ઈં મમાદ મહિ કર્મ કર્તવે મહામુરું સૈનં સશ્ચદ્દેવો દેવં સત્ય ઇન્દુઃ સત્યમિન્દ્રમ્ ॥
સાકં જાતઃ ક્રતુના સાકમોજસા વવક્ષિથ સાકં વૃદ્ધો વીકયૈઃ સાસહિઉમૃધો વિચર્ષણિઃ ॥
દાતા રાધ સ્તુવતે કામ્યં વસુ પ્રચેતન સૈનં સશ્ચદ્દેવો દેવં સત્ય ઇન્દુઃ સત્યમિન્દ્રમ્ ।
અધ ત્વિષીમાંઅભ્યોજસા કૃવિં યુધાભવદા રોદસી આપૃણદસ્ય મજ્મના પ્ર વાવૃધે।
અધત્તાન્યં જઠરે પ્રેમરિચ્યત પ્ર ચેતય સૈનંસશ્ચદ્દેવો દેવં સત્ય ઇન્દુઃ સત્યમિન્દ્રમ્ । ।
અભિ પ્ર ગોપતિં ગિરેન્દ્રમર્ચ યથા વિદે। સૂનું સત્યસ્ય સત્પતિમ્ ॥
આ હરયઃ સસૃજ્રિરેઽરુષીરધિ બર્હિષિ। યત્રાભિ સંનવામહે । 1490 ॥
ઇન્દ્રાય ગાવ આશિરં દુદુહ્રે વજ્રિણે મધુ। યત્સીમુપહ્વરે વિદત્ ॥
આ નો વિશ્વાસુ હવ્યમિન્દ્રં સમત્સુ ભૂષત। ઉપ બ્રહ્માણિ સવનાનિ વૃત્રહન્પરમજ્યા ઋચીષમ ॥
ત્વં દાતા પ્રથમો રાધસામસ્યસિ સત્ય ઈશાનકૃત્। તુવિદ્યુમ્નસ્ય યુજ્યા વૃણીમહે પુત્રસ્ય શવસો મહઃ ॥
પ્રત્નં પીયૂષં પૂર્વ્યં યદુક્થ્યં મહો ગાહદ્દિવ આ નિરધુક્ષત। ઇન્દ્રમભિ જાયમાનં સમસ્વરન્ ॥
આદીં કે ચિત્પશ્યમાનાસ આપ્યં વસુરુચો દિવ્યા અભ્યનૂષત। દિવો ન વારં સવિતા વ્યૂર્ણુતે ॥
અધ યદિમે પવમાન રોદસી ઇમા ચ વિશ્વા ભુવનાભિ મજ્મના। યૂથે ન નિષ્ઠા વૃષભો વિ રાજસિ ॥
ઇમમૂ ષુ ત્વમસ્માકં સનિં ગાયત્રં નવ્યાંસમ્। અગ્ને દેવેષુ પ્ર વોચઃ ॥
વિભક્તાસિ ચિત્રભાનો સિન્ધોરૂર્મા ઉપાક આ। સદ્યો દાશુષે ક્ષરસિ ॥
આ નો ભજ પરમેષ્વા વાજેષુ મધ્યમેષુ। શિક્ષા વસ્વો અન્તમસ્ય ॥
અહમિદ્ધિ પિતુષ્પરિ મેધામૃતસ્ય જગ્રહ। અહં સૂર્ય ઇવાજનિ । 1500 ॥
અહં પ્રત્નેન જન્મના ગિરઃ શુમ્ભામિ કણ્વવત્। યેનેન્દ્રઃ શુષ્મમિદ્દધે ॥
યે ત્વામિન્દ્ર ન તુષ્ટુવુરૃષયો યે ચ તુષ્ટુવુઃ। મમેદ્વર્ધસ્વ સુષ્ટુતઃ ॥
અગ્ને વિશ્વેભિરગ્નિભિર્જોષિ બ્રહ્મ સહસ્કૃત। યે દેવત્રા ય આયુષુ તેભિર્નો મહયા ગિરઃ ॥
પ્ર સ વિશ્વેભિરગ્નિભિરગ્નિઃ સ યસ્ય વાજિનઃ। તનયે તોકે અસ્મદા સમ્યઙ્વાજૈઃ પરીવૃતઃ ॥
ત્વં નો અગ્ને અગ્નિભિર્બ્રહ્મ યજ્ઞં ચ વર્ધય। ત્વં નો દેવતાતયે રાયો દાનાય ચોદય ॥
ત્વે સોમ પ્રથમા વૃક્તબર્હિષો મહે વાજાય શ્રવસે ધિયં દધુઃ। સ ત્વં નો વીર વીકયાય ચોદય ॥
અભ્યભિ હિ શ્રવસા તતર્દિથોત્સં ન કં ચિજ્જનપાનમક્ષિતમ્। શર્યાભિર્ન ભરમાણો ગભસ્ત્યોઃ ॥
અજીજનો અમૃત મર્ત્યાય અમૃતસ્ય ધર્મન્નમૃતસ્ય ચારુણઃ। સદાસરો વાજમચ્છા સનિષ્યદત્ ॥
એન્દુમિન્દ્રાય સિઞ્ચત પિબાતિ સોમ્યં મધુ। પ્ર રાધાંસિ ચોદયતે મહિત્વના ॥
ઉપો હરીણાં પતિં રાધઃ પૃઞ્ચન્તમબ્રવમ્। નૂનંશ્રુધિ સ્તુવતો અશ્વ્યસ્ય । 1510 ॥
ન હ્યંઽ.ગ પુરા ચ ન જજ્ઞે વીરતરસ્ત્વત્। ન કી રાયા નૈવથા ન ભન્દના ॥
નદં વ ઓદતીનાં નદં યોયુવતીનામ્। પતિં વો અઘ્ન્યાનાં ધેનૂનામિષુધ્યસિ ॥
દેવો વો દ્રવિણોદાઃ પૂર્ણાં વિવષ્ટ્વાસિચમ્। ઉદ્વા સિઞ્ચધ્વમુપ વા પૃણધ્વમાદિદ્વો દેવ ઓહતે ॥
તં હોતારમધ્વરસ્ય પ્રચેતસં વહ્નિં દેવા અકૃણ્વત। દધાતિ રત્નં વિધતે સુવીર્યમગ્નિર્જનાય દાશુષે ॥
અદર્શિ ગાતુવિત્તમો યસ્મિન્વ્રતાન્યાદધુઃ। ઉપો ષુ જાતમાર્યસ્ય વર્ધનમગ્નિં નક્ષન્તુ નો ગિરઃ ॥
યસ્માદ્રેજન્ત કૃષ્ટયશ્ચર્કૃત્યાનિ કૃણ્વતઃ। સહસ્રસાં મેધસાતાવિવ ત્મનાગ્નિં ધીભિર્નમસ્યત ॥
પ્ર દૈવોદાસો અગ્નિ (ર્દેવ ઇન્દ્રો ન મજ્મના। અનુ માતરં પૃથિવીં વિ વાવૃતે તસ્થૌ નાકસ્ય શર્મણિ ॥)* ॥
અગ્ન આયૂંષિ પવસ (આસુવોર્જમિષં ચ નઃ। આરે બાધસ્વ દુચ્છુનામ્ ॥)* ॥
અગ્નિઉઋષિઃ પવમાનઃ પાઞ્ચજન્યઃ પુરોહિતઃ। તમીમહે મહાગયમ્ ॥
અગ્ને પવસ્વ સ્વપા અસ્મે વર્ચઃ સુવીર્યમ્। દધદ્રયિં મયિ પોષમ્ । । 1520 ॥
અગ્ને પાવક રોચિષા મન્દ્રયા દેવ જિહ્વયા। આ દેવાન્વક્ષિ યક્ષિ ચ ॥
તં ત્વા ઘૃતસ્નવીમહે ચિત્રભાનો સ્વર્દૃશમ્। દેવા આ વીતયે વહ ॥
વીતિહોત્રં ત્વા કવે દ્યુમન્તં સમિધીમહિ। અગ્ને બૃહન્તમધ્વરે ॥
અવા નો અગ્ન ઊતિભિર્ગાયત્રસ્ય પ્રભર્મણિ। વિશ્વાસુ ધીષુ વન્દ્ય ॥
આ નો અગ્ને રયિં ભર સત્રાસાહં વરેણ્યમ્। વિશ્વાસુ પૃત્સુ દુષ્ટરમ્ ॥
આ નો અગ્ને સુચેતુના રયિં વિશ્વાયુપોષસમ્। માર્ડીકં ધેહિ જીવસે ॥
અગ્નિં હિન્વન્તુ નો ધિયઃ સપ્તિમાશુમિવાજિષુ। તેન જેષ્મ ધનંધનમ્ ॥
યયા ગા આકરામહૈ સેનયાગ્ને તવોત્યા। તાં નો હિન્વ મઘત્તયે ॥
આગ્ને સ્થૂરં રયિં ભર પૃથું ગોમન્તમશ્વિનમ્। અઙ્ધિ ખં વર્તયા પવિમ્ ॥
અગ્ને નક્ષત્રમજરમા સૂર્યં રોહયો દિવિ। દધજ્જ્યોતિર્જનેભ્યઃ । 1530 ॥
અગ્ને કેતુર્વિશામસિ પ્રેષ્ઠઃ શ્રેષ્ઠ ઉપસ્થસત્। બોધા સ્તોત્રે વયો દધત્ ॥
અગ્નિર્મૂર્ધા દિવઃ કકુત્પતિઃ પૃથિવ્યા અયમ્। અપાં રેતાંસિ જિન્વતિ ॥
ઈશિષે વાર્યસ્ય હિ દાત્રસ્યાગ્ને સ્વઃપતિઃ। સ્તોતા સ્યાં તવ શર્મણિ ॥
ઉદગ્ને શુચયસ્તવ શુક્રા ભ્રાજન્ત ઈરતે। તવ જ્યોતીંષ્યર્ચયઃ ॥
કસ્તે જામિર્જનાનામગ્ને કો દાશ્વધ્વરઃ। કો હ કસ્મિન્નસિ શ્રિતઃ ॥
ત્વં જામિર્જનાનામગ્ને મિત્રો અસિ પ્રિયઃ। સખા સખિભ્ય ઈડ્યઃ ॥
યજા નો મિત્રાવરુણા યજા દેવાં ઋતં બૃહત્। અગ્ને યક્ષિ સ્વં દમમ્ ॥
ઈડેન્યો નમસ્યસ્તિરસ્તમાંસિ દર્શતઃ। સમગ્નિરિધ્યતે વૃષા ॥
વૃષો અગ્નિઃ સમિધ્યતેઽશ્વો ન દેવવાહનઃ। તં હવિષ્મન્ત ઈડતે ॥
વૃષણં ત્વા વયં વૃષન્વૃષણઃ સમિધીમહિ। અગ્ને દીદ્યતં બૃહત્ । । 1540 ॥
ઉત્તે બૃહન્તો અર્ચયઃ સમિધાનસ્ય દીદિવઃ। અગ્ને શુક્રાસ ઈરતે ॥
ઉપ ત્વા જુહ્વોઽ. મમ ઘૃતાચીર્યન્તુ હર્યત। અગ્ને હવ્યા જુષસ્વ નઃ ॥
મન્દ્રં હોતારમૃત્વિજં ચિત્રભાનું વિભાવસુમ્। અગ્નિમીડે સ ઉ શ્રવત્ ॥
પાહિ નો અગ્ન એકયા પાહ્યુઽ.ત દ્વિતીયયા। પાહિ ગીર્ભિસ્તિસૃભિરૂર્જાં પતે પાહિ ચતસૃભિર્વસો ॥
પાહિ વિશ્વસ્માદ્રક્ષસો અરાવ્ણઃ પ્ર સ્મ વાજેષુ નોઽવ॥ ત્વામિદ્ધિ નેદિષ્ઠં દેવતાતય આપિં નક્ષામહે વૃધે ॥
ઇનો રાજન્નરતિઃ સમિદ્ધો રૌદ્રો દક્ષાય સુષુમાં અદર્શિ। ચિકિદ્વિ ભાતિ ભાસા બૃહતાસિક્નીમેતિ રુશતીમપાજન્ ॥
કૃષ્ણાં યદેનીમભિ વર્પસાભૂજ્જનયન્યોષાં બૃહતઃ પિતુર્જામ્। ઊર્ધ્વં ભાનું સૂર્યસ્ય સ્તભાયન્ દિવો વસુભિરરતિર્વિ ભાતિ ॥
ભદ્રો ભદ્રયા સચમાન આગાત્સ્વસારં જારો અભ્યેતિ પશ્ચાત્। સુપ્રકેતૈર્દ્યુભિરગ્નિર્વિતિષ્ઠન્રુશદ્ભિર્વર્ણૈરભિ રામમસ્થાત્ ॥
કયા તે અગ્ને અઙ્ગિર ઊર્જો નપાદુપસ્તુતિમ્। વરાય દેવ મન્યવે ॥
દાશેમ કસ્ય મનસા યજ્ઞસ્ય સહસો યહો। કદુ વોચ ઇદં નમઃ । 1550 ॥
અધા ત્વં હિ નસ્કરો વિશ્વા અસ્મભ્યં સુક્ષિતીઃ। વાજદ્રવિણસો ગિરઃ ॥
અગ્ન આ યાહ્યગ્નિભિર્હોતારં ત્વા વૃણીમહે। આ ત્વામનક્તુ પ્રયતા હવિષ્મતી યજિષ્ઠં બર્હિરાસદે ॥
અચ્છા હિ ત્વા સહસઃ સૂનો અઙ્ગિરઃ સ્રુચશ્ચરન્ત્યધ્વરે। ઊર્જો નપાતં ઘૃતકેશમીમહેઽગ્નિં યજ્ઞેષુ પૂર્વ્યમ્ ॥
અચ્છા નઃ શીરશોચિષં ગિરો યન્તુ દર્શતમ્। અચ્છા યજ્ઞાસો નમસા પુરૂવસું પુરુપ્રશસ્તમૂતયે ॥
અગ્નિં સૂનું સહસો જાતવેદસં દાનાય વાર્યાણામ્। દ્વિતા યો ભૂદમૃતો મર્ત્યેષ્વા હોતા મન્દ્રતમો વિશિ ॥
અદાભ્યઃ પુરએતા વિશામગ્નિર્માનુષીણામ્। તૂર્ણી રથઃ સદા નવઃ ॥
અભિ પ્રયાંસિ વાહસા દાશ્વાંઅશ્નોતિ મર્ત્યઃ। ક્ષયં પાવકશોચિષઃ ॥
સાહ્વાન્વિશ્વા અભિયુજઃ ક્રતુર્દેવાનામમૃક્તઃ। અગ્નિસ્તુવિશ્રવસ્તમઃ ॥
ભદ્રો નો અગ્નિરાહુતો ભદ્રા રાતિઃ સુભગ ભદ્રો અધ્વરઃ। ભદ્રા ઊત પ્રશસ્તયઃ ॥
ભદ્રં મનઃ કૃણુષ્વ વૃત્રતૂર્યે યેના સમત્સુ સાસહિઃ। અવ સ્થિરા તનુહિ ભૂરિ શર્ધતાં વનેમા તે અભિષ્ટયે । । 1560 ॥
અગ્ને વાજસ્ય ગોમત ઈશાનઃ સહસો યહો। અસ્મે દેહિ જાતવેદો મહિ શ્રવઃ ॥
સ ઇધાનો વસુષ્કવિરગ્નિરીડેન્યો ગિરા। રેવદસ્મભ્યં પુર્વણીક દીદિહિ ॥
ક્ષપો રાજન્નુત ત્મનાગ્ને વસ્તોરુતોષસઃ। સ તિગ્મજમ્ભ રક્ષસો દહ પ્રતિ ॥
વિશોવિશો વો અતિથિં વાજયન્તઃ પુરુપ્રિયમ્। અગ્નિં વો દુર્યં વચ સ્તુષે શૂષસ્ય મન્મભિઃ ॥
યં જનાસો હવિષ્મન્તો મિત્રં ન સર્પિરાસુતિમ્। પ્રશંસન્તિ પ્રશસ્તિભિઃ ॥
પન્યાંસં જાતવેદસં યો દેવતાત્યુદ્યતા। હવ્યાન્યૈરયદ્દિવિ ॥
સમિદ્ધમગ્નિં સમિધા ગિરા ગૃણે શુચિં પાવકં પુરો અધ્વરે ધ્રુવમ્। વિપ્રં હોતારં પુરુવારમદ્રુહં કવિં સુમ્નૈરીમહે જાતવેદસમ્ ॥
ત્વાં દૂતમગ્ને અમૃતં યુગેયુગે હવ્યવાહં દધિરે પાયુમીડ્યમ્। દેવાસશ્ચ મર્ત્તાસશ્ચ જાગૃવિં વિભું વિશ્પતિં નમસા નિ ષેદિરે ॥
વિભૂષન્નગ્ન ઉભયાં અનુ વ્રતા દૂતો દેવાનાં રજસી સમીયસે। યત્તે ધીતિં સુમતિમાવૃણીમહેઽધ સ્મા નસ્ત્રિવરૂથઃ શિવો ભવ ॥
ઉપ ત્વા જામયો ગિરો દેદિશતીર્હવિષ્કૃતઃ। વાયોરનીકે અસ્થિરન્ । 1570 ॥
યસ્ય ત્રિધાત્વવૃતં બર્હિસ્તસ્થાવસન્દિનમ્। આપશ્ચિન્નિ દધા પદમ્ ॥
પદં દેવસ્ય મીઢુષોઽનાધૃષ્ટાભિરૂતિભિઃ। ભદ્રા સૂર્ય ઇવોપદૃક્ ॥
અભિ ત્વા પૂર્વપીતય ઇન્દ્ર સ્તોમેભિરાયવઃ। સમીચીનાસ ઋભવઃ સમસ્વરન્રુદ્રા ગૃણન્ત પૂર્વ્યમ્ ॥
અસ્યેદિન્દ્રો વાવૃધે વૃષ્ણ્યંશવો મદે સુતસ્ય વિષ્ણવિ। અદ્યા તમસ્ય મહિમાનમાયવોઽનુ ષ્ટુવન્તિ પૂર્વથા ॥
પ્ર વામર્ચન્ત્યુક્થિનો નીથાવિદો જરિતારઃ। ઇન્દ્રાગ્ની ઇષ આ વૃણે ॥
ઇન્દ્રાગ્ની નવતિં પુરો દાસપત્નીરધૂનુતમ્। સાકમેકેન કર્મણા ॥
ઇન્દ્રાગ્ની અપસસ્પર્યુપ પ્ર યન્તિ ધીતયઃ। ઋતસ્ય પથ્યા3 અનુ ॥
ઇન્દ્રાગ્ની તવિષાણિ વાંસધસ્થાનિ પ્રયાંસિ ચ। યુવોરપ્તૂર્યંહિતમ્ ॥
શગ્ધ્યૂઽ. ષુ શચીપત ઇન્દ્ર વિશ્વાભિરૂતિભિઃ। ભગં ન હિ ત્વા યશસં વસુવિદમનુ શૂર ચરામસિ ॥
પૌરો અશ્વસ્ય પુરુકૃદ્ગવામસ્યુત્સો દેવ હિરણ્યયઃ। ન કિર્હિ દાનં પરિ મર્ધિષત્વે યદ્યદ્યામિ તદા ભર । ।1580 ॥
ત્વંહ્યેહિ ચેરવે વિદા ભગં વસુત્તયે। ઉદ્વાવૃષસ્વ મઘવન્ગવિષ્ટય ઉદિન્દ્રાશ્વમિષ્ટયે ॥
ત્વં પુરૂ સહસ્રાણિ શતાનિ ચ યૂથા દાનાય મંહસે ॥
આ પુરન્દરં ચકૃમ વિપ્રવચસ ઇન્દ્રં ગાયન્તોઽવસે ॥
યો વિશ્વા દયતે વસુ હોતા મન્દ્રો જનાનામ્। મઘોર્ન પાત્રા પ્રથમાન્યસ્મૈ પ્ર સ્તોમા યન્ત્વગ્નયે ॥
અશ્વં ન ગીર્ભી રથ્યંસુદાનવો મર્મૃજ્યન્તે દેવયવઃ ॥
ઉભે તોકે તનયે દસ્મ વિશ્પતે પર્ષિ રાધો મઘોનામ્ ॥
ઇમં મે વરુણ શ્રુધી હવમદ્યા ચ મૃડય। ત્વામવસ્યુરા ચકે ॥
કયા ત્વં ન ઊત્યાભિ પ્ર મન્દસે વૃષન્। કયા સ્તોતૃભ્ય આ ભર ॥
ઇન્દ્રમિદ્દેવતાતય ઇન્દ્રં પ્રયત્યધ્વરે। ઇન્દ્રંસમીકે વનિનો હવામહ ઇન્દ્રં ધનસ્ય સાતયે ।
ઇન્દ્રો મહ્ના રોદસી પપ્રથચ્છવ ઇન્દ્રઃ સૂર્યમરોચયત્। ઇન્દ્રે હ વિશ્વા ભુવનાનિ યેમિર ઇન્દ્રે સ્વાનાસ ઇન્દવઃ । ।
વિશ્વકર્મન્હવિષા વાવૃધાનઃ સ્વયં યજસ્વ તન્વ3ં સ્વા હિ તે। મુહ્યન્ત્વન્યે અભિતો જનાસ ઇહાસ્માકં મઘવા સૂરિરસ્તુ ॥
અયા રુચા હરિણ્યા પુનાનો વિશ્વા દ્વેષાંસિ તરતિ સયુગ્વભિઃ સૂરો ન સયુગ્વભિઃ। ધારા પૃષ્ઠસ્ય રોચતે પુનાનો અરુષો હરિઃ। વિશ્વા યદ્રૂપા પરિયાસ્યૃક્વભિઃ સપ્તાસ્યેભિરૃક્વભિઃ । 1590 ॥
પ્રાચીમનુ પ્રદિશં યાતિ ચેકિતત્સં રશ્મિભિર્યતતે દર્શતો રથો દૈવ્યો દર્શતો રથઃ। અગ્મન્નુક્થાનિ પૌંસ્યેન્દ્રં જૈત્રાય હર્ષયન્। વજ્રશ્ચ યદ્ભવથો અનપચ્યુતા સમત્સ્વનપચ્યુતા ॥
ત્વંં હ ત્યત્પણીનાં વિદો વસુ સં માતૃભિર્મર્જયસિ સ્વ આ દમ ઋતસ્ય ધીતિભિર્દમે। પરાવતો ન સામ તદ્યત્રા રણન્તિ ધીતયઃ ॥
ત્રિધાતુભિરરુષીભિર્વયો દધે રોચમાનો વયો દધે ॥
ઉત નો ગોષણિં ધિયમશ્વસાં વાજસામુત। નૃવત્કૃણુહ્યૂતયે ॥
શશમાનસ્ય વા નરઃ સ્વેદસ્ય સત્યશવસઃ। વિદા કામસ્ય વેનતઃ ॥
ઉપ નઃ સૂનવો ગિરઃ શૃણ્વન્ત્વમૃતસ્ય યે। સુમૃડીકા ભવન્તુ નઃ ॥
પ્ર વાં મહિ દ્યવી અભ્યુપસ્તુતિં ભરામહે। શુચી ઉપ પ્રશસ્તયે ॥
પુનાને તન્વા મિથઃ સ્વેન દક્ષેણ રાજથઃ। ઊહ્યાથે સનાદૃતમ્ ॥
મહી મિત્રસ્ય સાધથસ્તરન્તી પિપ્રતી ઋતમ્। પરિ યજ્ઞં (નિ?)ષેદથુઃ । ।
અયમુ તે સમતસિ કપોત ઇવ ગર્ભધિમ્। વચસ્તચ્ચિન્ન ઓહસે ॥
સ્તોત્રં રાધાનાં પતે ગિર્વાહો વીર યસ્ય તે। વિભૂતિરસ્તુ સૂનૃતા । 1600 ॥
ઊર્ધ્વસ્તિષ્ઠા ન ઊતયેઽસ્મિન્વાજે શતક્રતો। સમન્યેષુ બ્રવાવહૈ ॥
ગાવ ઉપ વદાવટે મહિ યજ્ઞસ્ય રપ્સુદા। ઉભા કર્ણા હિરણ્યયા ॥
અભ્યારમિદદ્રયો નિષિક્તં પુષ્કરે મધુ। અવટસ્ય વિસર્જને ॥
સિઞ્ચન્તિ નમસાવટમુચ્ચાચક્રં પરિજ્માનમ્। નીચીનબારમક્ષિતમ્ ॥
મા ભેમ મા શ્રમિષ્મોગ્રસ્ય સખ્યે તવ। મહત્તે વૃષ્ણો અભિચક્ષ્યં કૃતં પશ્યેમ તુર્વશં યદુમ્ ॥
સવ્યામનુ સ્ફિગ્યં વાવસે વૃષા ન દાનો અસ્ય રોષતિ। મધ્વા સપૃક્તાઃ સારઘેણ ધેનવસ્તૂયમેહિ દ્રવા પિબ ॥
ઇમા ઉ ત્વા પુરૂવસો ગિરો વર્ધન્તુ યા મમ। પાવકવર્ણાઃ શુચયો વિપશ્ચિતોઽભિ સ્તોમૈરનૂષત ॥
અયં સહસ્રમૃષિભિઃ સહસ્કૃતઃ સમુદ્ર ઇવ પપ્રથે। સત્યઃ સો અસ્ય મહિમા ગૃણે શવો યજ્ઞેષુ વિપ્રરાજ્યે ॥
યસ્યાયં વિશ્વ આર્યો દાસઃ શેવધિપા અરિઃ। તિરશ્ચિદર્યે રુશમે પવીરવિ તુભ્યેત્સો અજ્યતે રયિઃ ।
તુરણ્યવો મધુમન્તં ઘૃતશ્ચુતં વિપ્રાસો અર્કમાનૃચુઃ ॥
અસ્મે રયિઃ પપ્રથે વૃષ્ણ્યં શવોઽસ્મે સ્વાનાસ ઇન્દવઃ । । 1610 ॥
ગોમન્ન ઇન્દો અશ્વવત્સુતઃ સુદક્ષ ધનિવ। શુચિં ચ વર્ણમધિ ગોષુ ધારય ॥
સ નો હરીણાં પત ઇન્દો દેવપ્સરસ્તમઃ। સખેવ સખ્યે નર્યો રુચે ભવ ॥
સનેમિ ત્વમસ્મદા અદેવં કં ચિદત્રિણમ્। સાહ્વાં ઇન્દો પરિ બાધો અપ દ્વયુમ્ ॥
અઞ્જતે વ્યઞ્જતે સમઞ્જતે ક્રતું રિહન્તિ મધ્વાભ્યઞ્જતે। સિન્ધોરુચ્છ્વાસે પતયન્તમુક્ષણં હિરણ્યપાવાઃ પશુમપ્સુ ગૃભ્ણતે ॥
વિપશ્ચિતે પવમાનાય ગાયત મહી ન ધારાત્યન્ધો અર્ષતિ। અહિર્ન જૂર્ણામતિ સર્પતિ ત્વચમત્યો ન ક્રીડન્નસરદ્વૃષા હરિઃ ॥
અગ્રેગો રાજાપ્યસ્તવિષ્યતે વિમાનો અહ્નાં ભુવનેષ્વર્પિતઃ । હરિર્ઘૃતસ્નુઃ સુદૃશીકો અર્ણવો જ્યોતીરથઃ પવતે રાય ઓક્યઃ ॥
વિશ્વેભિરગ્ને અગ્નિભિરિમંયજ્ઞમિદં વચઃ । ચનો ધાઃ સહસા યહો ॥
યચ્ચિદ્ધિ શશ્વતા તના દેવંદેવં યજામહે। ત્વે ઇદ્ધૂયતે હવિઃ ॥
પ્રિયો નો અસ્તુ વિશ્પતિર્હોતા મન્દ્રો વરેણ્યઃ। પ્રિયાઃ સ્વગ્નયો વયમ્ ॥
ઇન્દ્રં વો વિશ્વતસ્પરિ હવામહે જનેભ્યઃ। અસ્માકમસ્તુ કેવલઃ । 1620 ॥
સ નો વૃષન્નમું ચરું સત્રાદાવન્નપા વૃધિ। અસ્મભ્યમપ્રતિષ્કુતઃ ॥
વૃષા યૂથેવ વંસગઃ કૃષ્ટીરિયર્ત્યોજસા। ઈશાનો અપ્રતિષ્કુતઃ ॥
ત્વં નશ્ચિત્ર ઊત્યા વસો રાધાંસિ ચોદય। અસ્ય રાયસ્ત્વમગ્ને રથીરસિ વિદા ગાધં તુચે તુ નઃ ॥
પર્ષિ તોકં તનયં પર્તૃભિષ્ટ્વમદબ્ધૈરપ્રયુત્વભિઃ । અગ્ને હેડાંસિ દૈવ્યા યુયોધિ નોઽદેવાનિ હરાંસિ ચ ॥
કિમિત્તે વિષ્ણો પરિચક્ષિ નામ પ્ર યદ્વવક્ષે શિપિવિષ્ટો અસ્મિ। મા વર્પો અસ્મદપ ગૂહ એતદ્યદન્યરૂપઃ સમિથે બભૂથ ॥
પ્ર તત્તે અદ્ય શિપિવિષ્ટ હવ્યમર્યઃ શંસામિ વયુનાનિ વિદ્વાન્। તં ત્વા ગૃણામિ તવસમતવ્યાન્ક્ષયન્તમસ્ય રજસઃ પરાકે ॥
વષટ્ તે વિષ્ણવાસ આ કૃણોમિ તન્મે જુષસ્વ શિપિવિષ્ટ હવ્યમ્। વર્ધન્તુ ત્વા સુષ્ટુતયો ગિરો મે યૂયં પાત સ્વસ્તભિઃ સદા નઃ ॥
વાયો શુક્રો અયામિ તે મધ્વો અગ્રં દિવિષ્ટિષુ। આ યાહિ સોમપીતયે સ્પાર્હો દેવ નિયુત્વતા ॥
ઇન્દ્રશ્ચ વાયવેષાંસોમાનાં પીતિમર્હથઃ। યુવાં હિ યન્તીન્દવો નિમ્નમાપો ન સધ્ર્યક્ ॥
વાયવિન્દ્રશ્ચ શુષ્મિણા સરથંશવસસ્પતી। નિયુત્વન્તા ન ઊતય આ યાતંસોમપીતયે । । 1630 ॥
અધ ક્ષપા પરિષ્કૃતો વાજાંઅભિ પ્ર ગાહસે। યદી વિવસ્વતો ધિયો હરિંહિન્વન્તિ યાતવે ॥
તમસ્ય મર્જયામસિ મદો ય ઇન્દ્રપાતમઃ। યં ગાવ આસભિર્દધુઃ પુરા નૂનં ચ સૂરયઃ ॥
તં ગાથયા પુરાણ્યા પુનાનમભ્યનૂષત। ઉતો કૃપન્ત ધીતયો દેવાનાં નામ બિભ્રતીઃ ॥
અશ્વં ન ત્વા વારવન્તં વન્દધ્યા અગ્નિં નમોભિઃ। સમ્રાજન્તમધ્વરાણામ્ ॥
સ ઘા નઃ સૂનુઃ શવસા પૃથુપ્રગામા સુશેવઃ। મીઢ્વાંઅસ્માકં બભૂયાત્ ॥
સ નો દૂરાચ્ચાસાચ્ચ નિ મર્ત્યાદઘાયોઃ। પાહિ સદમિદ્વિશ્વાયુઃ ॥
ત્વમિન્દ્ર પ્રતૂર્તિષ્વભિ વિશ્વા અસિ સ્પૃધઃ। અશસ્તિહા જનિતા વૃત્રતૂરસિ ત્વં તૂર્ય તરુષ્યતઃ ॥
અનુ તે શુષ્મં તુરયન્તમીયતુઃ ક્ષોણી શિશું ન માતરા। વિશ્વાસ્તે સ્પૃધઃ શ્નથયન્ત મન્યવે વૃત્રં યદિન્દ્ર તૂર્વસિ ॥
યજ્ઞ ઇન્દ્રમવર્ધયદ્યદ્ભૂમિં વ્યવર્તયત્। ચક્રાણ ઓપશં દિવિ ॥
વ્યઽ.ન્તરિક્ષમતિરન્મદે સોમસ્ય રોચના। ઇન્દ્રો યદભિનદ્વલમ્ । 1640 ॥
ઉદ્ગા આજદઙ્ગિરોભ્ય આવિષ્કૃણ્વન્ગુહા સતીઃ। અર્વાઞ્ચં નુનુદે વલમ્ ॥
ત્યમુ વઃ સત્રાસાહં વિશ્વાસુ ગીર્ષ્વાયતમ્। આ ચ્યાવયસ્યૂતયે ॥
યુધ્મંસન્તમનર્વાણંસોમપામનપચ્યુતમ્। નરમવાર્યક્રતુમ્ ॥
શિક્ષા ણ ઇન્દ્ર રાય આ પુરુ વિદ્વાંઋચીષમ। અવા નઃ પાર્યે ધને ॥
તવ ત્યદિન્દ્રિયં બૃહત્તવ દક્ષ્મમુત ક્રતુમ્। વજ્રં શિશાતિ ધિષણા વરેણ્યમ્ ॥
તવ દ્યૌરિન્દ્ર પૌંસ્યં પૃથિવી વર્ધતિ શ્રવઃ। ત્વામાપઃ પર્વતાસશ્ચ હિન્વિરે ॥
ત્વાં વિષ્ણુર્બૃહન્ક્ષયો મિત્રો ગૃણાતિ વરુણઃ। ત્વાં શર્ધો મદત્યનુ મારુતમ્ ॥
નમસ્તે અગ્ન ઓજસે ગૃણન્તિ દેવ કૃષ્ટયઃ। અમૈરમિત્રમર્દય ॥
કુવિત્સુ નો ગવિષ્ટયેઽગ્ને સંવેષિષો રયિમ્। ઉરુકૃદુરુ ણસ્કૃધિ ॥
મા નો અગ્ને મહાધને પરા વર્ગ્ભારભૃદ્યથા। સંવર્ગં સં રયિં જય । । 1650 ॥
સમસ્ય મન્યવે વિશો વિશ્વા નમન્ત કૃષ્ટયઃ। સમુદ્રાયેવ સિન્ધવઃ ॥
વિ ચિદ્વૃત્રસ્ય દોધતઃ શિરો બિભેદ વૃષ્ણિના। વજ્રેણ શતપર્વણા ॥
ઓજસ્તદસ્ય તિત્વિષ ઉભે યત્સમવર્ત્તયત્। ઇન્દ્રશ્ચર્મેવ રોદસી ॥
સુમન્મા વસ્વી રન્તી સૂનરી ॥
સરૂપ વૃષન્ના ગહીમૌ ભદ્રૌ ધુર્યાવભિ। તાવિમા ઉપ સર્પતઃ ॥
નીવ શીર્ષાણિ મૃઢ્વં મધ્ય આપસ્ય તિષ્ઠતિ। શૃઙ્ગેભિર્દશભિર્દિશન્ ॥
પન્યંપન્યમિત્સોતાર આ ધાવત મદ્યાય। સોમં વીરાય શૂરાય ॥
એહ હરી બ્રહ્મયુજા શગ્મા વક્ષતઃ સખાયમ્। ઇન્દ્રં ગીર્ભિર્ગિર્વણસમ્ ॥
પાતા વૃત્રહા સુતમા ઘા ગમન્નાઉએ અસ્મત્। નિ યમતે શતમૂતિઃ ॥
આ ત્વા વિશન્ત્વિન્દવઃ સમુદ્રમિવ સિન્ધવઃ। ન ત્વામિન્દ્રાતિ રિચ્યતે । 1660 ॥
વિવ્યક્થ મહિના વૃષન્ભક્ષં સોમસ્ય જાગૃવે। ય ઇન્દ્ર જઠરેષુ તે ॥
અરં ત ઇન્દ્ર કુક્ષયે સોમો ભવતુ વૃત્રહન્। અરં ધામભ્ય ઇન્દવઃ ॥
જરાબોધ તદ્વિવિડ્ઢિ વિશેવિશે યજ્ઞિયાય। સ્તોમં રુદ્રાય દૃશીકમ્ ॥
સ નો મહાં અનિમાનો ધૂમકેતુઃ પુરુશ્ચન્દ્રઃ। ધિયે વાજાય હિન્વતુ ॥
સ રેવાં ઇવ વિશ્પતિર્દૈવ્યઃ કેતુઃ શૃણોતુ નઃ ॥
ઉક્થ્રૈરગ્નિર્બૃહદ્ભાનુઃ ॥
તદ્વો ગાય સુતે સચા પુરુહૂતાય સત્વને। શં યદ્ગવે ન શાકિને ॥
ન ઘા વસુર્નિ યમતે દાનં વાજસ્ય ગોમતઃ। યત્સીમુપશ્રવદ્ગિરઃ ॥
કુવિત્સસ્ય પ્ર હિ વજ્રં ગોમન્તં દસ્યુહા ગમત્। શચીભિરપ નો વરત્ । ।
ઇદં વિષ્ણુર્વિ ચક્રમે ત્રેધા નિ દધે પદમ્। સમૂઢમસ્ય પાંસુલે ॥
ત્રીણિ પદા વિ ચક્રમે વિષ્ણુર્ગોપા અદાભ્યઃ। અતો ધર્માણિ ધારયન્ । 1670 ॥
વિષ્ણોઃ કર્માણિ પશ્યત યતો વ્રતાનિ પસ્પશે। ઇન્દ્રસ્ય યુજ્યઃ સખા ॥
તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદં સદા પશ્યન્તિ સૂરયઃ। દિવીવ ચક્ષુરાતતમ્ ॥
તદ્વિપ્રાસો વિપન્યુવો જાગૃવાંસઃ સમિન્ધતે। વિષ્ણોર્યત્પરમં પદમ્ ॥
અતો દેવા અવન્તુ નો યતો વિષ્ણુર્વિચક્રમે। પૃથિવ્યા અધિ સાનવિ ॥
મો ષુ ત્વા વાઘતશ્ચ નાઉએ અસ્મન્નિ રીરમન્। આરાત્તાદ્વા સધમાદં ન આ ગહીહ વા સન્નુપ શ્રુધિ ॥
ઇમે હિ તે બ્રહ્મકૃતઃ સુતે સચા મધૌ નમક્ષ આસતે। ઇન્દ્રે કામં જરિતારો વસૂયવો રથે ન પાદમા દધુઃ ॥
અસ્તાવિ મન્મ પૂર્વ્યં બ્રહ્મેન્દ્રાય વોચત। પૂર્વીરૃતસ્ય બૃહતીરનૂષત સ્તોતુર્મેધા અસૃક્ષત ॥
સમિન્દ્રો રાયો બૃહતીરધૂનુત સં ક્ષોણી સમુ સૂર્યમ્। સંશુક્રાસઃ શુચયઃ સં ગવાશિરઃ સોમા ઇન્દ્રમમન્દિષુઃ ॥
ઇન્દ્રાય સોમ પાતવે વૃત્રઘ્ને પરિ ષિચ્યસે। નરે ચ દક્ષિણાવતે વીરાય સદનાસદે ॥
તં સખાયઃ પુરૂરુચં વયં યૂયં ચ સૂરયઃ। અશ્યામ વાજગન્ધ્યં સનેમ વાજપસ્ત્યમ્ ।1680 ॥
પરિ ત્યં હર્યતં હરિં (બભ્રું પુનન્તિ વારેણ। યો દેવાન્વિશ્વાઁ ઇત્પરિ મદેન સહ ગચ્છતિ ॥)* ॥
કસ્તમિન્દ્ર ત્વાવસ (મર્ત્યો દધર્ષતિ। શ્રદ્ધા ઇત્તેમઘવન્ પાર્યે દિવિ વાજી વાજં સિષાસતિ ॥)* ॥
મઘોનઃ સ્મ વૃત્રહત્યેષુ ચોદય યે દદતિ પ્રિયા વસુ। તવ પ્રણીતી હર્યશ્વ સૂરિભિર્વિશ્વા તરેમ દુરિતા ॥
એદુ મધોર્મદિન્તરંસિઞ્ચાધ્વર્યો અન્ધસઃ। એવા હિ વીર સ્તવતે સદાવૃધઃ ॥
ઇન્દ્ર સ્થાતર્હરીણાં ન કિષ્ટે પૂર્વ્યસ્તુતિમ્। ઉદાનંશ શવસા ન ભન્દના ॥
તં વો વાજાનાં પતિમહૂમહિ શ્રવસ્યવઃ। અપ્રાયુભિર્યર્જ્ઞેભિર્વાવૃધેન્યમ્ ॥
તં ગૂર્ધયા સ્વર્ણરં દેવાસો દેવમરતિં દધન્વિરે। દેવ?ત્રા હવ્યમૂહિષે ॥
વિભૂતરાતિં વિપ્ર ચિત્રશોચિષમગ્નિમીડિષ્વ યન્તુરમ્। અસ્ય મેધસ્ય ॥
સોમ્યસ્ય સોભરે પ્રેમધ્વરાય પૂર્વ્યમ્ । ।
આ સોમ સ્વાનો અદ્રિભિસ્તિરો વારાણ્યવ્યયા। જનો ન પુરિ ચમ્વોર્વિશદ્ધરિઃ સદો વનેષુ દધ્રિષે ॥
સ મામૃજે તિરો અણ્વાનિ મેષ્યો મીઢ્વાંત્સપ્તિર્ન વાજયુઃ। અ માદ્યઃ પવમાનો મનીષિભિઃ સોમો વિપ્રેભિરૃક્વભિઃ । । 1690 ॥
વયમેનમિદા હ્યોઽપીપેમેહ વજ્રિણમ્। તસ્મા ઉ અદ્ય સવને સુતં ભરા નૂનં ભૂષત શ્રુતે ॥
વૃકશ્ચિદસ્ય વારણ ઉરામથિરા વયુનેષુ ભૂષતિ। સેમં ન સ્તોમં જુજુષાણ આ ગહીન્દ્ર પ્ર ચિત્રયા ધિયા ॥
ઇન્દ્રાગ્ની રોચના દિવઃ પરિ વાજેષુ ભૂષથઃ। તદ્વાં ચેતિ પ્ર વીકયમ્ ॥
ઇન્દ્રાગ્ની અપસસ્પરિ (ઉપ પ્ર યન્તિ ધીતયઃ। ઋતસ્ય પથ્યા અનુ ॥)* ॥
ઇન્દ્રાગ્ની તવિષાણિ વાં (સધસ્થાનિ પ્રયાસિ ચ। યુવોરપ્તૂર્યં હિતમ્ ॥)* ॥
ક ઈં વેદ સુતે સચા (પિબન્તં કદ્વયો દધે। અયં યઃ પુરો વિભિનત્ત્યોજસા મન્દાનઃ શિપ્રયન્ધસઃ ॥)* ॥
દાના મૃગો ન વારણઃ પુરુત્રા ચરથં દધે। ન કિષ્ટ્વા નિ યમદા સુતે ગમો મહાંશ્ચરસ્યોજસા ॥
ય ઉગ્રઃ સન્નનિષ્ટૃતઃ સ્થિરો રણાય સંસ્કૃતઃ। યદિ સ્તોતુર્મઘવા શૃણવદ્ધવં નેન્દ્રો યોષત્યા ગમત્ ॥
પવમાના અસૃક્ષત સોમાઃ શુક્રાસ ઇન્દવઃ। અભિ વિશ્વાનિ કાવ્યા ॥
પવમાના દિવસ્પર્યન્તરિક્ષાદસૃક્ષત। પૃથિવ્યા અધિ સાનવિ । 1700 ॥
પવમાનાસ આશવઃ શુભ્રા અસૃગ્રમિન્દવઃ। ઘ્નન્તો વિશ્વા અપ દ્વિષઃ ॥
તોશા વૃત્રહણા હુવે સજિત્વાનાપરાજિતા। ઇન્દ્રાગ્ની વાજસાતમા ॥
પ્ર વામર્ચન્ત્યુક્થિનઃ (નીથાવિદો જરિતારઃ। ઇન્દ્રાગ્ની ઇષ આ વૃણે ॥)* ॥
ઇન્દ્રાગ્ની નવતિં પુરો (દાસપત્નીરધૂનુતમ્। સાકમેકેન કર્મણા ॥)* ॥
ઉપ ત્વા રણ્વસન્દૃશં પ્રયસ્વન્તઃ સહસ્કૃત। અગ્ને સસૃજ્મહે ગિરઃ ॥
ઉપ ચ્છાયામિવ ઘૃણેરગન્મ શર્મ તે વયમ્। અગ્ને હિરણ્યસન્દૃશઃ ॥
ય ઉગ્ર ઇવ શર્યહા તિગ્મશૃઙ્ગો ન વંસગઃ। અગ્ને પુરો રુરોજિથ ॥
ઋતાવાનં વૈશ્વાનરમૃતસ્ય જ્યોતિષસ્પતિમ્। અજસ્રં ઘર્મમીમહે ॥
ય ઇદં પ્રતિપપ્રથે યજ્ઞસ્ય સ્વરુત્તિરન્। ઋતૂનુત્સૃજતે વશી ॥
અગ્નિઃ પ્રિયેષુ ધામસુ કામો ભૂતસ્ય ભવ્યસ્ય। સમ્રાડેકો વિ રાજતિ । । 1710 ॥
અગ્નિઃ પ્રત્નેન જન્મના શુમ્ભાનસ્તન્વ3ં સ્વામ્। કવિર્વિપ્રેણ વાવૃધે ॥
ઊર્જ્જો નપાતમા હુવેઽગ્નિં પાવકશોચિષમ્। અસ્મિન્યજ્ઞે સ્વધ્વરે ॥
સ નો મિત્રમહસ્ત્વમગ્ને શુક્રેણ શોચિષા। દેવૈરા સત્સિ બર્હિષિ ॥
ઉત્તે શુષ્માસો અસ્થૂ રક્ષો ભિન્દન્તો અદ્રિવઃ। નુદસ્વ યાઃ પરિસ્પૃધઃ ॥
અયા નિજઘ્નિરોજસા રથસઙ્ગે ધને હિતે । સ્તવા અબિભ્યુષા હૃદા ॥
અસ્ય વ્રતાનિ નાધૃષે પવમાનસ્ય દૂઢ્યા। રુજ યસ્ત્વા પૃતન્યતિ ॥
તં હિન્વન્તિ મદચ્યુતં હરિં નદીષુ વાજિનમ્। ઇન્દુમિન્દ્રાય મત્સરમ્ ॥
આ મન્દ્રૈરિન્દ્ર હરિભિર્યાહિ મયૂરરોમભિઃ। મા ત્વા કે ચિન્નિ યેમુરિન્ન પાશિનોઽતિ ધન્વેવ તાં ઇહિ ॥
વૃત્રખાદો વલં રુજઃ પુરાં દર્મો અપામજઃ। સ્થાતા રથસ્ય હર્યોરભિસ્વર ઇન્દ્રો દૃઢા ચિદારુજઃ ।
ગમ્ભીરાં ઉદધીંરિવ ક્રતું પુષ્યસિ ગા ઇવ ॥
પ્ર સુગોપા યવસં ધેનવો યથા હ્રદં કુલ્યા ઇવાશત । । 1720 ॥
યથા ગૌરો અપા કૃતં તૃષ્યન્નેત્યવેરિણમ્। આપિત્વે નઃ પ્રપિત્વે તૂયમા ગહિ કણ્વેષુ સુ સચા પિબ ॥
મન્દન્તુ ત્વા મઘવન્નિન્દ્રેન્દવો રાધોદેયાય સુન્વતે। આમુષ્યા સોમમપિબશ્ચમૂ સુતં જ્યેષ્ઠં તદ્દધિષે સહઃ ॥
ત્વમઙ્ગ પ્ર શંસિષો દેવઃ શવિષ્ઠ મર્ત્યમ્। ન ત્વદન્યો મઘવન્નસ્તિ મર્ડિતેન્દ્ર બ્રવીમિ તે વચઃ ॥
મા તે રાધાંસિ મા ત ઊતયો વસોઽસ્માન્કદા ચના દભન્। વિશ્વા ચ ન ઉપમિમીહિ માનુષ વસૂનિ ચર્ષણિભ્ય આ ॥
પ્રતિ ષ્યા સૂનરી જની વ્યુચ્છન્તી પરિ સ્વસુઃ। દિવો અદર્શિ દુહિતા ॥
અશ્વેવ ચિત્રારુષી માતા ગવામૃતાવરી। સખા ભૂદશ્વિનોરુષાઃ ॥
ઉત સખાસ્યશ્વિનોરુત માતા ગવામસિ। ઉતોષો વસ્વ ઈશિષે ॥
એષો ઉષા અપૂર્વ્યાðž વ્યુચ્છતિ પ્રિયા દિવઃ। સ્તુષે વામશ્વિના બૃહત્ ॥
યા દસ્રા સિન્ધુમાતરા મનોતરા રયીણામ્। ધિયા દેવા વસુવિદા ॥
વચ્યન્તે વાં કકુહાસો જૂર્ણાયામધિ વિષ્ટપિ। યદ્વાં રથો વિભિષ્પતાત્ । । 1730 ॥
ઉષસ્તચ્ચિત્રમા ભરાસ્મભ્યં વાજિનીવતિ। યેન તોકં ચ તનયં ચ ધામહે ॥
ઉષો અદ્યેહ ગોમત્યશ્વાવતિ વિભાવરિ। રેવદસ્મે વ્યુચ્છ સૂનૃતાવતિ ॥
યુઙ્ક્ષ્વા હિ વાજિનીવત્યશ્વાં અદ્યારુણાં ઉષઃ। અથા નો વિશ્વા સૌભગાન્યા વહ ॥
અશ્વિના વર્તિરસ્મદા ગોમદ્દસ્રા હિરણ્યવત્। અર્વાગ્રથં સમનસા નિ યચ્છતમ્ ॥
એહ દેવા મયોભુવા દસ્રા હિરણ્યવર્ત્તની। ઉષર્બુધો વહન્તુ સોમપીતયે ॥
યાવિત્થા શ્લોકમા દિવો જ્યોતિર્જનાય ચક્રથુઃ। આ ન ઊર્જં વહતમશ્વિના યુવમ્ ॥
અગ્નિં તં મન્યે યો વસુરસ્તં યં યન્તિ ધેનવઃ। અસ્તમર્વન્ત આશવો સ્તં નિત્યાસો વાજિન ઇષં સ્તોતૃભ્ય આ ભર ॥
અગ્નિઉહિ વાજિનં વિશે દદાતિ વિશ્વચર્ષણિઃ। અગ્ની રાયે સ્વાભુવં સ પ્રીતો યાતિ વાર્યમિષંસ્તોતૃભ્ય આ ભર ॥
સો અગ્નિર્યો વસુર્ગૃણે સં યમાયન્તિ ધેનવઃ। સમર્વન્તો રઘુદ્રુવઃ સં સુજાતાસઃ સૂરય ઇષં સ્તોતૃભ્ય આ ભર ॥
મહે નો અદ્ય બોધયોષો રાયે દિવિત્મતી। યથા ચિન્નો અબોધયઃ સત્યશ્રવસિ વાય્યે સુજાતે અશ્વસૂનૃતે । 1740 ॥
યા સુનીથે શૌચદ્રથે વ્યૌચ્છો દુહિતર્દિવઃ। સા વ્યુચ્છ સહીયસિ સત્યશ્રવસિ વાય્યે સુજાતે અશ્વસૂનૃતે ॥
સા નો અદ્યાભરદ્વસુકવ્યુચ્છા દુહિતર્દિવઃ। યો વ્યૌચ્છઃ સહીયસિ સત્યશ્રવસિ વોય્યે સુજાતે અશ્વસૂનૃતે ॥
પ્રતિ પ્રિયતમં રથં વૃષણં વસુવાહનમ્। સ્તોતા વામશ્વિનાવૃષિ સ્તોમેભિર્ભૂષતિ પ્રતિ માધ્વી મમ શ્રુતં હવમ્ ॥
અત્યાયાતમશ્વિના તિરો વિશ્વા અહં સના। દસ્રા હિરણ્યવર્તની સુષુમ્ણા સિન્ધુવાહસા માધ્વી મમ શ્રુતં હવમ્ ॥
આ નો રત્નાનિ બિભ્રતાવશ્વિના ગચ્છતં યુવમ્। રુદ્રા હિરણ્યવર્તની જુષાણા વાજિનીવસૂ માધ્વી મમ શ્રુતં હવમ્ ॥
અબોધ્યગ્નિઃ સમિધા જનાનાં પ્રતિ ધેનુમિવાયતીમુષાસમ્। યહ્વા ઇવ પ્ર વયામુજ્જિહાનાઃ પ્ર ભાનવઃ સસ્રતે નાકમચ્છ ॥
અબોધિ હોતા યજથાય દેવાનૂર્ધ્વો અગ્નિઃ સુમનાઃ પ્રાતરસ્થાત્ । સમિદ્ધસ્ય રુશદદર્શિ પાજો મહાન્ દેવસ્તમસો નિરમોચિ ॥
યદીં ગણસ્ય રશનામજીગઃ શુચિરઙ્તે શુચિભિર્ગોભિરગ્નિઃ। આદ્દક્ષિણા યુજ્યતે વાજયન્ત્યુત્તાનામૂર્ધ્વો અધયજ્જુહૂભિઃ ॥
ઇદંશ્રેષ્ઠં જ્યોતિષાં જ્યોતિરાગાચ્ચિત્રઃ પ્રકેતો અજનિષ્ટ વિભ્વા। યથા પ્રસૂતા સવિતુઃ સવાયૈવા રાત્ર્યુષસે યોનિમારૈક્ ॥
રુશદ્વત્સા રુશતી શ્વેત્યાગાદારૈગુ કૃષ્ણા સદનાન્યસ્યાઃ। સમાનબન્ધૂ અમૃતે અનૂચી દ્યાવા વર્ણં ચરત આમિનાને । 1750 ॥
સમાનો અધ્વા સ્વસ્રોરનંતસ્તમન્યાન્યા ચરતો દેવશિષ્ટે। ન મેથેતે ન તસ્થતુઃ સુમેકે નક્તોષાસા સમનસા વિરૂપે ॥
આ ભાત્યગ્નિરુષસામનીકમુદ્વિપ્રાણાં દેવયા વાચો અસ્થુઃ। અર્વાઞ્ચા નૂનં રથ્યેહ યાતં પીપિવાં સમશ્વિના ઘર્મમચ્છ ॥
ન સંસ્કૃતં પ્ર મિમીતો ગમિષ્ઠાન્તિ નૂનમશ્વિનોપસ્તુતેહ ॥
દિવાભિપિત્વેઽવસાગમિષ્ઠા પ્રત્યવર્ત્તિં દાશુષે શમ્ભવિષ્ઠા ॥
ઉતા યાતં સંગવે પ્રાતરહ્નો મધ્યન્દિન ઉદિતા સૂર્યસ્ય। દિવા નક્તમવસા શન્તમેન નેદાનીં પીતિરશ્વિના તતાન ॥
એતા ઉ ત્યા ઉષસઃ કેતુમક્રત પૂર્વે અર્ધે રજસો ભાનુમઞ્જતે। નિષ્કૃણ્વાના આયુધાનીવ ધૃષ્ણવઃ પ્રતિ ગાવોઽરુષીર્યન્તિ માતરઃ ॥
ઉદપપ્તન્નરુણા ભાનવો વૃથા સ્વાયુજો અરુષીર્ગા અયુક્ષત। અક્રન્નુષાસો વયુનાનિ પૂર્વથા રુશન્તં ભાનુમરુષીરશિશ્રયુઃ ॥
અર્ચન્તિ નારીરપસો ન વિષ્ટિભિઃ સમાનેન યોજનેના પરાવતઃ। ઇષં વહન્તીઃ સુકૃતે સુદાનવે વિશ્વેદહ યજમાનાય સુન્વતે ॥
અબોધ્યગ્નિર્જ્મ ઉદેતિ સૂર્યો વ્યૂઽ.ષાશ્ચન્દ્રા મહ્યાવો અર્ચિષા। આયુક્ષાતામશ્વિના યાતવે રથં પ્રાસાવીદ્દેવઃ સવિતા જગત્પૃથક્ ।
યદ્યુઞ્જાથે વૃષણમશ્વિના રથં ઘૃતેન નો મધુના ક્ષત્રમુક્ષતમ્। અસ્માકં બ્રહ્મ પૃતનાસુ જિન્વતં વયં ધના શૂરસાતા ભજેમહિ ॥
અર્વાઙ્ ત્રિચક્રો મધુવાહનો રથો જીરાશ્વો અશ્વિનોર્યાતુ સુષ્ટુતઃ। ત્રિવન્ધુરો મઘવા વિશ્વસૌભગઃ શં ન આ વક્ષદ્વિપદે ચતુષ્પદે । । 1760 ॥
પ્ર તે ધારા અસશ્ચતો દિવો ન યન્તિ વૃષ્ટયઃ। અચ્છા વાજં સહસ્રિણમ્ ॥
અભિ પ્રિયાણિ કાવ્યા વિશ્વા ચક્ષાણો અર્ષતિ। હરિસ્તુઞ્જાન આયુધા ॥
સ મર્મૃજાન આયુભિરિભો રાજેવ સુવ્રતઃ। શ્યેનો ન વંસુ ષીદતિ ॥
સ નો વિશ્વા દિવો વસૂતો પૃથિવ્યા અધિ। પુનાન ઇન્દવા ભર ॥
પ્રાસ્ય ધારા અક્ષરન્વૃષ્ણઃ સુતસ્યાજસઃ। દેવાં અનુ પ્રભૂષતઃ ॥
સપ્તિં મૃજન્તિ વેધસો ગૃણન્તઃ કારવો ગિરા ॥
જ્યોતિર્જજ્ઞાનમુક્થ્યમ્ ॥
સુષહા સોમ તાનિ તે પુનાનાય પ્રભૂવસો। વર્ધા સમુદ્રમુક્થ્ય ॥
એષ બ્રહ્મા ય ઋત્વિય ઇન્દ્રો નામ શ્રુતો ગૃણે ।
ત્વામિચ્છવસસ્પતે યન્તિ ગિરો ન સંયતઃ ॥
વિ સ્રુતયો યથા પથઃ (ઇન્દ્ર ત્વદ્યન્તુ રાતયઃ ॥)* । ।1770 ॥
આ ત્વા રથં યથોતયે (સુમ્નાય વર્ત્તયામસિ। તુવિકૂર્મિમૃતીષહમિન્દ્રં શવિષ્ઠ સત્પતિમ્ ॥)* ॥
તુવિશુષ્મ તુવિક્રતો શચીવો વિશ્વયા મતે। આ પપ્રાથ મહિત્વના ।2 ॥
યસ્ય તે મહિના મહઃ પરિ જ્માયન્તમીયતુઃ। હસ્તા વજ્રં હિરણ્યયમ્ ॥
આ યઃ પુરં નાર્મિણીમદીદેદત્યઃ કવિર્નભન્યો3 નાર્વા। સૂરો ન રુરુક્વાં છતાત્મા ॥
અભિ દ્વિજન્મા ત્રી રોચનાનિ વિશ્વા રજાંસિ શુશુચાનો અસ્થાત્। હોતા યજિષ્ઠો અપાં સધસ્થે ॥
અય સ હોતા યો દ્વિજન્મા વિશ્વા દધે વાર્યાણિ શ્રવસ્યા। મર્તો યો અસ્મૈ સુતુકો દદાશ ॥
અગ્ને તમદ્યાશ્વં ન સ્તોમૈઃ ક્રતું ન ભદ્રં હૃદિસ્પૃશમ્। ઋધ્યામા ત ઓહૈઃ ॥
અધા હ્યગ્ને ક્રતોર્ભદ્રસ્ય દક્ષસ્ય સાધોઃ। રથીરૃતસ્ય બૃહતો બભૂથ ॥
એભિર્નો અર્કૈર્ભવા નો અર્વાઙ્ક્સ્વઽઽણ જ્યોતિઃ। અગ્ને વિશ્વેભિઃ સુમના અનીકૈઃ ॥
અગ્ને વિવસ્વદુષસશ્ચિત્રં રાધો અમર્ત્ય। આ દાશુષે જાતવેદો વહા ત્વમદ્યા દેવાં ઉષર્બુધઃ । 1780 ॥
જુષ્ટો હિ દૂતો અસિ હવ્યવાહનોઽગ્ને રથીરધ્વરાણામ્। સજૂરશ્વિભ્યામુષસા સવીર્યમસ્મે ધેહિ શ્રવો બૃહત્ ॥
વિધું દદ્રાણં સમને બહૂનાં યુવાનંસન્તં પલિતો જગાર। દેવસ્ય પશ્ય કાવ્યં મહિત્વાદ્યા મમાર સ હ્યઃ સમાન ॥
શાક્મના શાકો અરુણઃ સુપર્ણ આ યો મહઃ શૂરઃ સનાદનીડઃ ॥
યચ્ચિકેત સત્યમિત્તન્ન મોઘં વસુ સ્પાર્હમુતં જેતોત દાતા ॥
ઐભિર્દદે વૃષ્ણ્યા પૌંસ્યાનિ યેભિરૌક્ષદ્વૃત્રહત્યાય વજ્રી। યે કર્મણઃ ક્રિયમાણસ્ય મહ્ન ઋતે કર્મમુદજાયન્ત દેવાઃ ॥
અસ્તિ સોમો અયં સુતઃ પિબન્ત્યસ્ય મરુતઃ। ઉત સ્વરાજો અશ્વિના ॥
પિબન્તિ મિત્રો અર્યમા તના પૂતસ્ય વરુણઃ। ત્રિષધસ્થસ્ય જાવતઃ ॥
ઉતો ન્વસ્ય જોષમા ઇન્દ્રઃ સુતસ્ય ગોમતઃ। પ્રાતર્હોતેવ મત્સતિ ॥
બણ્મહાં અસિ સૂર્ય બડાદિત્ય મહાં અસિ। મહસ્તે સતો મહિમા પનિષ્ટમ મહ્ના દેવ મહાં અસિ ।
બટ્ સૂર્ય શ્રવસા મહાં અસિ સત્રા દેવ મહાં અસિ। મહ્ના દેવાનામસુકયઃ પુરોહિતો વિભુ જ્યોતિરદાભ્યમ્ ॥
ઉપ નો હરિભિઃ સુતં યાહિ મદાનાં પતે। ઉપ નો હરિભિઃ સુતમ્ । 1790 ॥
દ્વિતા યો વૃત્રહન્તમો વિદ ઇન્દ્રઃ શતક્રતુઃ। ઉપ નો હરિભિઃ સુતમ્ ॥
ત્વં હિ વૃત્રહન્નેષાં પાતા સોમાનામસિ। ઉપ નો હરિભિઃ સુતમ્ ॥
પ્ર વો મહે મહેવૃધે ભરધ્વં પ્રચેતસે પ્ર સુમતિં કૃણુધ્વમ્। વિશઃ પૂર્વીઃ પ્ર ચર ચર્ષણિપ્રાઃ ॥
ઉરુવ્યચસે મહિને સુવૃક્તિમિન્દ્રાય બ્રહ્મ જનયન્ત વિપ્રાઃ। તસ્ય વ્રતાનિ ન મિનન્તિ ધીરાઃ ॥
ઇન્દ્રં વાણીરનુત્તમન્યુમેવ સત્રા રાજાનં દધિરે સહધ્યૈ। હર્યશ્વાય બર્હયા સમાપીન્ ॥
યદિન્દ્ર યાવતસ્ત્વમેતાવદહમીશીય। સ્તોતારમિદ્દધિષે રદાવસો ન પાપત્વાય રંસિષમ્ ॥
શિક્ષેયમિન્મહયતે દિવેદિવે રાય આ કુહચિદ્વિદે। ન હિ ત્વદન્યન્મઘવન્ન આપ્યં વસ્યો અસ્તિ પિતા ચ ન ॥
શ્રુધી હવં વિપિપાનસ્યાદ્રેર્બોધા વિપ્રસ્યાર્ચતો મનીષામ્। કૃષ્વા દુવાંસ્યન્તમા સચેમા ॥
ન તે ગિરો અપિ મૃષ્યે તુરસ્ય ન સુષ્ટુતિમસ્ય યસ્ય વિદ્વાન્। સદા તે નામ સ્વયશો વિવક્મિ ॥
ભૂરિ હિ તે સવના માનુષેષુ ભૂરિ મનીષી હવતે ત્વામિત્। માઉ અસ્મન્મઘવં જ્યોક્કઃ । । 1800 ॥
પ્રો ષ્વસ્મૈ પુરોરથમિન્દ્રાય શૂષમર્ચત। અભીકે ચિદુ લોકકૃત્સઙ્ગે સમત્સુ વૃત્રહા ॥
અસ્માકં બોધિ ચોદિતા નભન્તામન્યકેષાં જ્યાકા અધિ ધન્વસુ ॥
ત્વં સિન્ધૂંરવાસૃજોઽધરાચો અહન્નહિમ્। અશત્રુરિન્દ્ર જજ્ઞિષે વિશ્વં પુષ્યસિ વાર્યમ્ ॥
તં ત્વા પરિ ષ્વજામહે નભન્તામન્યકેષાં જ્યાકા અધિ ધન્વસુ ॥
વિ ષુ વિશ્વા અરાતયોઽર્યો નશન્ત નો ધિયઃ। અસ્તાસિ શત્રવે વધં યો ન ઇન્દ્ર જિઘાંસતિ ॥
યા તે રાતિર્દદિવસુ નભન્તામન્યકેષાં જ્યાકા અધિ ધન્વસુ ॥
રેવાંઇદ્રેવત સ્તોતા સ્યાત્ત્વાવતો મઘોનઃ। પ્રેદુ હરિવઃ સુતસ્ય ॥
ઉક્થં ચ ન શસ્યમાનં નાગો રયિરા ચિકેત। ન ગાયત્રં ગીયમાનમ્ ॥
મા ન ઇન્દ્ર પીયત્નવે મા શર્ધતે પરા દાઃ। શિક્ષા શચીવઃ શચીભિઃ । ।
એન્દ્ર યાહિ હરિભિરુપ કણ્વસ્ય સુષ્ટુતિમ્। દિવો અમુષ્ય શાસતો દિવં યય દિવાવસો ।
અત્રા વિ નેમિરેષામુરાં ન ધૂનુતે વૃકઃ। દિવો અમુષ્ય શાસતો દિવં યય દિવાવસો ।
આ ત્વા ગ્રાવા વદન્નિહ સોમી ઘોષેણ વક્ષતુ। દિવો અમુષ્ય શાસતો દિવં યય દિવાવસો ॥
પવસ્વ સોમ મન્દયન્નિન્દ્રાય મધુમત્તમઃ । 1810 ॥
તે સુતાસો વિપશ્ચિતઃ શુક્રા વાયુમસૃક્ષત ॥
અસૃગ્રં દેવવીતયે વાજયન્તો રથા ઇવ ॥
અગ્નિં હોતારં મન્યે દાસ્વન્તં વસોઃ સૂનું સહસો જાતવેદસં વિપ્રં ન જાતવેદસમ્। ય ઊર્ધ્વરો સ્વધ્વરો દેવો દેવાચ્યા કૃપા ॥
ઘૃતસ્ય વિભ્રાષ્ટિમનુ શુક્રશોચિષ આજુહ્વાનસ્ય સર્પિષઃ ॥
યજિષ્ઠં ત્વા યજમાના હુવેમ જ્યેષ્ઠમઙ્ગિરસાં વિપ્ર મન્મભિર્વિપ્રેભિઃ શુક્ર મન્મભિઃ ॥
પરિજ્માનમિવ દ્યાં હોતારં ચર્ષણીનામ્। શોચિષ્કેશં વૃષણં યમિમા વિશઃ પ્રાવન્તુ જૂતયે વિશઃ ॥
સ હિ પુરૂ ચિદોજસા વિરુક્મતા દીદ્યાનો ભવતિ દ્રુહન્તરઃ પરશુર્ન દ્રુહન્તરઃ ॥
વીડુ ચિદ્યસ્ય સમૃતૌ શ્રુવદ્વનેવ યત્સ્થિરમ્। નિષ્ષહમાણો યમતે નાયતે ધન્વાસહા નાયતે ॥
અગ્ને તવ શ્રવો વયો મહિ ભ્રાજન્તે અર્ચયો વિભાવસો। બૃહદ્ભાનો શવસા વાજમુક્થ્યાં3 દધાસિ દાશુષે કવે ।
પાવકવર્ચાઃ શુક્રવર્ચા અનૂનવર્ચા ઉદિયર્ષિ ભાનુના। પુત્રો માતરા વિચરન્નુપાવસિ પૃણક્ષિ રોદસી ઉભે ।
ઊર્જો નપાજ્જાતવેદઃ સુશસ્તિભિર્મન્દસ્વ ધીતિભિર્હિતઃ। ત્વે ઇષઃ સં દધુર્ભૂરિવર્ષસશ્ચિત્રોતયો વામજાતાઃ ।
ઇરજ્યન્નગ્ને પ્રથયસ્વ જન્તુભિરસ્મે રાયો અમર્ત્ય। સ દર્શતસ્ય વપુષો વિ રાજસિ પૃણક્ષિ દર્શતં ક્રતુમ્ ॥
ઇષ્કર્ત્તારમધ્વરસ્ય પ્રચેતસં ક્ષયન્તં રાધસો મહઃ। રાતિં વામસ્ય સુભગાં મહીમિષં દધાસિ સાનસિં રયિમ્ । 1820 ॥
ઋતાવાનં મહિષં વિશ્વદર્શતમગ્નિં સુમ્નાય દધિરે પુરો જનાઃ। શ્રુત્કર્ણં સપ્રથસ્તમં ત્વા ગિરા દૈવ્યં માનુષા યુગા ॥
પ્ર સો અગ્ને તવોતિભિઃ સુવિરાભિસ્તરતિ વાજકર્મભિઃ। યસ્ય ત્વં સખ્યમાવિથ ॥
તવ દ્રપ્સો નીલવાન્વાશ ઋત્વિય ઇન્ધાનઃ સિષ્ણવા દદે। ત્વં મહીનામુષસામસિ પ્રિયઃ ક્ષપો વસ્તુષુ રાજસિ ॥
તમોષધીર્દધિરે ગર્ભમૃત્વિયં તમાપો અગ્નિં જનયન્ત માતરઃ ॥
તમિત્સમાનં વનિનશ્ચ વીરુધોઽન્તર્વતીશ્ચ સુવતે ચ વિશ્વહા ॥
અગ્નિરિન્દ્રાય પવતે દિવિ શુક્રો વિ રાજતિ। મહિષીવ વિ જાયતે ॥
યો જાગાર તમૃચઃ કામયન્તે યો જાગાર તમુ સામાનિ યન્તિ। યો જાગાર તમયં સોમ આહ તવાહમસ્મિ સખ્યે ન્યોકાઃ ॥
અગ્નિર્જાગાર તમૃચઃ કામયન્તેઽગ્નિર્જાગાર તમુ સામાનિ યન્તિ। અગ્નિર્જાગાર તમયં સોમ આહ તવાહમસ્મિ સખ્યે ન્યોકાઃ ॥
નમઃ સખિભ્યઃ પૂર્વસદ્ભ્યો નમઃ સાકંનિષેભ્યઃ। યુઞ્જે વાચં શતપદીમ્ ।
યુઞ્જે વાચં શતપદીં ગાયે સહસ્રવર્તનિ। ગાયત્રં ત્રૈષ્ટુભં જગત્ ॥
ગાયત્રં ત્રૈષ્ટુભં જગદ્વિશ્વા રૂપાણિ સમ્ભૃતા। દેવા ઓકાંસિ ચક્રિરે । । 1830 ॥
અગ્નિઉજ્યોતિર્જ્યોતિરગ્નિઉન્દ્રો જ્યોતિર્જ્યોતિરિન્દ્રઃ। સૂર્યો જ્યોતિર્જ્યોતિઃ સૂર્યઃ ॥
પુનરૂર્જા નિ વર્ત્તસ્વ પુનરગ્ન ઇષાયુષા। પુનર્નઃ પાહ્યંહસઃ ॥
સહ રય્યા નિ વર્તસ્વાગ્ને પિન્વસ્વ ધારયા। વિશ્વપ્સ્ન્યા વિશ્વતસ્પરિ ॥
યદિન્દ્રાહં યથા ત્વમીશીય વસ્વ એક ઇત્। સ્તોતા મે ગોસખા સ્યાત્ ॥
શિક્ષેયમસ્મૈ દિત્સેયઁં શચીપતે મનીષિણે। યદહં ગોપતિઃ સ્યામ્ ॥
ધેનુષ્ટ ઇન્દ્ર સૂનૃતા યજમાનાય સુન્વતે। ગામશ્વં પિપ્યુષી દુહે ॥
આપો હિ ષ્ઠા મયોભુવસ્તા ન ઊર્જે દધાતન। મહે રણાય ચક્ષસે ॥
યો વઃ શિવતમો રસસ્તસ્ય ભાજયતેહ નઃ। ઉશતીરિવ માતરઃ ॥
તસ્મા અરં ગમામ વો યસ્ય ક્ષયાય જિન્વથ। આપો જનયથા ચ નઃ ॥
વાત આ વાતુ બેષજં શમ્ભુ મયોભુ નો હૃદે। પ્ર ન આયૂંષિ તારિષત્ । 1840 ॥
ઉત વાત પિતાસિ ન ઉત ભ્રાતોત નઃ સખા। સ નો જીવાતવે કૃધિ ॥
યદદો વાત તે ગૃહેઽ.ઽમૃતં નિહિતં ગુહા। તસ્ય નો ધેહિ જીવસે ॥
અભિ વાજી વિશ્વરૂપો જનિત્રં હિરણ્યયં બિભ્રદત્કં સુપર્ણઃ। સૂર્યસ્ય ભાનુમૃતુથા વસાનઃ પરિ સ્વયં મેધમૃજ્રો જજાન ॥
અપ્સુ રેતઃ શિશ્રિયે વિશ્વરૂપં તેજઃ પૃથિવ્યામધિ યત્સમ્બભૂવ। અન્તરિક્ષે સ્વં મહિમાનં મિમાનઃ કનિક્રન્તિ વૃષ્ણો અશ્વસ્ય રેતઃ ॥
અયં સહસ્રા પરિ યુક્તા વસાનઃ સૂર્યસ્ય ભાનું યજ્ઞો દાધાર। સહસ્રદાઃ શતદા ભૂરિદાવા ધર્ત્તા દિવો ભુવનસ્ય વિશ્પતિઃ ॥
નાકે સુપર્ણમુપ યત્પતન્તં હૃદા વેનન્તો અભ્યચક્ષત ત્વા। હિરણ્યપક્ષં વરુણસ્ય દૂતં યમસ્ય યોનૌ શકુનં ભુરણ્યુમ્ ॥
ઊર્ધ્વો ગન્ધર્વો અધિ નાકે અસ્થાત્પ્રત્યઙ્ચિત્રા બિભ્રદસ્યાયુધાનિ। વસાનો અત્કં સુરભિં દૃશે કં સ્વા3ર્ણ નામ જનત પ્રિયાણિ ॥
દ્રપ્સઃ સમુદ્રમભિ યજ્જિગાતિ પશ્યન્ ગૃધ્રસ્ય ચક્ષસા વિધર્મન્। ભાનુઃ શુક્રેણ શોચિષા ચકાનસ્તૃતીયે ચક્રે રજસિ પ્રિયાણિ ॥
આશુઃ શિશાનો વૃષભો ન ભીમો ઘનાઘનઃ ક્ષોભણશ્ચર્ષણીનામ્।
સઙ્ક્રન્દનોઽનિમિષ એકવીરઃ શતં સેના અજયત્સાકમિન્દ્રઃ ॥
સઙ્ક્રન્દનેનાનિમિષેણ જિષ્ણુના યુત્કારેણ દુશ્ચ્યવનેન ધૃષ્ણુના। તદિન્દ્રેણ જયત તત્સહધ્વં યુધો નર ઇષુહસ્તેન વૃષ્ણા । 1850 ॥
સ ઇષુહસ્તૈઃ સ નિષઙ્ગિભિર્વશી સંસ્રષ્ટા સ યુધ ઇન્દ્રો ગણેન। સં સૃષ્ટજિત્સોમપા બાહુશર્ધ્યૂઽ.ગ્રધન્વા પ્રતિહિતાભિરસ્તા ॥
બૃહસ્પતે પરિ દીયા રથેન રક્ષોહામિત્રાં અપબાધમાનઃ। પ્રભઞ્જન્સેનાઃ પ્રમૃણો યુધા જયન્નસ્માકમેધ્યવિતા રથાનામ્ ॥
બલવિજ્ઞાયઃ સ્થવિરઃ પ્રવીરઃ સહસ્વાન્વાજી સહમાન ઉગ્રઃ। અભિવીરો અભિસત્વા સહોજા જૈત્રમિન્દ્ર રથમા તિષ્ઠ ગોવિત્ ॥
ગોત્રભિદં ગોવિદં વજ્રબાહું જયન્તમજ્મ પ્રમૃણન્તમોજસા। ઇમં સજાતા અનુ વીરયધ્વમિન્દ્રં સખાયો અનુ સં રભધ્વમ્ ॥
અભિ ગોત્રાણિ સહસા ગાહમાનોઽદયો વીરઃ શતમન્યુરિન્દ્રઃ। દુશ્ચ્યવનઃ પૃતનાષાડ.યુધ્યો3ઽસ્માકં સેના અવતુ પ્ર યુત્સુ ॥
ઇન્દ્ર આસાં નેતા બૃહસ્પતિર્દક્ષિણા યજ્ઞઃ પુર એતુ સોમઃ। દેવસેનાનામભિભઞ્જતીનાં જયન્તીનાં મરુતો યન્ત્વગ્રમ્ ॥
ઇન્દ્રસ્ય વૃષ્ણો વરુણસ્ય રાજ્ઞ આદિત્યાનાં મરુતાં શર્ધ ઉગ્રમ્। મહામનસાં ભુવનચ્યવાનાં ઘોષો દેવાનાં જયતામુદસ્થાત્ ॥
ઉદ્ધર્ષય મઘવન્નાયુધાન્યુત્સત્વનાં મામકાનાં મનાંસિ। ઉદ્વૃત્રહન્વાજિનાં વાજિનાન્યુદ્રથાનાં જયતાં યન્તુ ઘોષાઃ ॥
અસ્માકમિન્દ્રઃ સમૃતેષુ ધ્વજેષ્વસ્માકં યા ઇષવસ્તાજયન્તુ। અસ્માકં વીરા ઉત્તરે ભવન્ત્વસ્માં ઉ દેવા અવતા હવેષુ ॥
અસૌ યા સેના મરુતઃ પરેષામભ્યેતિ ન ઓજસા સ્પર્ધમાના। તાં ગૂહત તમસાપવ્રતેન યથૈતેષામન્યો અન્યં ન જાનાત્ । । 1860 ॥
અમીષાં ચિત્તં પ્રતિલોભયન્તી ગૃહાણાઙ્ગાન્યપ્વે પરેહિ। અભિ પ્રેહિ નિર્દહ હૃત્સુ શોકૈરન્ધેનામિત્રાસ્તમસા સચન્તામ્ ॥
પ્રેતા જયતા નર ઇન્દ્રો વઃ શર્મ યચ્છતુ। ઉગ્રા વઃ સન્તુ બાહવોઽનાધૃષ્યા યથાસથ ॥
અવસૃષ્ટા પરા પત શરવ્યે બ્રહ્મસંશિતે। ગચ્છામિત્રાન્પ્ર પદ્યસ્વ મામીષાં કં ચ નોચ્છિષઃ ॥
કઙ્કાઃ સુપર્ણા અનુ યન્ત્વેનાન્ ગૃધ્રાણામન્નમસાવસ્તુ સેના। મૈષાં મોચ્યઘહારશ્ચ નેન્દ્ર વયાંસ્યેનાનનુસંયન્તુ સર્વાન્ ॥
અમિત્રસેનાં મઘવન્નસ્માં છત્રુયતીમભિ। ઉભૌ તામિન્દ્ર વૃત્રહન્નગ્નિશ્ચ દહતં પ્રતિ ॥
યત્ર બાણાઃ સમ્પતન્તિ કુમારા વિશિખા ઇવ। તત્ર નો બ્રહ્મણસ્પતિરદિતિઃ શર્મ યચ્છતુ વિશ્વાહા શર્મ યચ્છતુ ॥
વિ રક્ષો વિ મૃધો જહિ વિ વૃત્રસ્ય હનૂ રુજ। વિ મન્યુમિન્દ્ર વૃત્રહન્નમિત્રસ્યાભિદાસતઃ ॥
વિ ન ઇન્દ્ર મૃધો જહિ નીચા યચ્છ પૃતન્યતઃ। યો અસ્માં અભિદાસત્યધરં ગમયા તમઃ ॥
ઇન્દ્રસ્ય બાહૂ સ્થવિરૌ યુવાનાવનાધૃષ્યૌ સુપ્રતીકાવસહ્યૌ। તૌ યુઞ્જીત પ્રથમૌ યોગ આગતે યાભ્યાં જિતમસુરાણાં સહો મહત્ ॥
મર્માણિ તે વર્મણા ચ્છાદયામિ સોમસ્ત્વા રાજામૃતેનાનુ વસ્તામ્। ઉરોર્વરીયો વરુણસ્તે કૃણોતુ જયન્તં ત્વાનુ દેવા મદન્તુ । 1870 ॥
અન્ધા અમિત્રા ભવતાશીર્ષાણોઽહય ઇવ। તેષાં વો અગ્નિનુન્નાનામિન્દ્રો હન્તુ વરંવરમ્ ॥
યો નઃ સ્વોઽરણો યશ્ચ નિષ્ઠ્યો જિઘાંસતિ। દેવાસ્તં સર્વે ધૂર્વન્તુ બ્રહ્મ વર્મ મમાન્તરં શર્મ વર્મ મમાન્તરમ્ ॥
મૃગો ન ભીમઃ કુચરો ગિરિષ્ઠાઃ પરાવત આ જગન્થા પરસ્યાઃ। સૃકં સંશાય પવિમિન્દ્ર તિગ્મં વિ શત્રૂં તાઢિ વિ મૃધો નુદસ્વ ॥
ભદ્રં કર્ણેભિઃ શૃણુયામ દેવા ભદ્રં પશ્યેમાક્ષભિર્યજત્રાઃ। સ્થિરૈરઙ્ગૈસ્તુષ્ટુવાં સસ્તનૂભિવ્યશેમહિ દેવહિતં યદાયુઃ ॥
સ્વસ્તિ ન ઇન્દ્રો વૃદ્ધશ્રવાઃ સ્વસ્તિ નઃ પૂષા વિશ્વવેદાઃ। સ્વસ્તિ નસ્તાર્ક્ષ્યો અરિષ્ટનેમિઃ સ્વસ્તિ નો બૃહસ્પતિર્દધાતુ॥
ૐ સ્વસ્તિ નો બૃહસ્પતિર્દધાતુ ॥
મૂળ પાઠ: sāmavedasaṃhitā (kauthumīyā) · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0