સદ્ધર્મપુણ્ડરીકસૂત્ર · અધ્યાય 24

અથ ખલુ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સ સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વસ્તસ્યાં વેલાયામિમાં ગાથાં ભાષિત્વા તં ભગવન્તં ચન્દ્રસૂર્યવિમલપ્રભાસશ્રિયં સંકુસુમિતાભિજ્ઞ સ ભગવાંશ્ચન્દ્રસૂર્યવિમલપ્રભાસશ્રીસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તં સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વમેતદવોચત્ - પરિનિર્વાણકાલસમયો મે કુલપુત્ર અનુપ્રાપ્તઃ, ક્ષયાન્તકાલો મે કુલપુત્ર અનુપ્રાપ્તઃ । તદ્ગચ્છ ત્વં કુલપુત્ર, મમ મઞ્ચં પ્રજ્ઞપયસ્વ, પરિનિર્વાયિષ્યામીતિ ॥
અથ ખલુ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સ ભગવાંશ્ચન્દ્રસૂર્યવિમલપ્રભાસશ્રીસ્તથાગતસ્તં સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વમેતદવોચત્ - ઇદં ચ તે કુલપુત્ર શાસનમનુપરિન્દામિ, ( વૈદ્ય 239 ) ઇમાંશ્ચ બોધિસત્ત્વાન્ મહાસત્ત્વાન્, ઇમાંશ્ચ મહાશ્રાવકાન્, ઇમાં ચ બુદ્ધબોધિમ્, ઇમાં ચ લોકધાતુમ્, ઇમાનિ ચ રત્નવ્યોમકાનિ, ઇમાનિ ચ રત્નવૃક્ષાણિ, ઇમાંશ્ચ દેવપુત્રાન્, મમોપસ્થાયકાનનુપરિન્દામિ । પરિનિર્વૃતસ્ય ચ મે કુલપુત્ર યે ધાતવસ્તાનનુપરિન્દામિ । આત્મના ચ ત્વયા કુલપુત્ર મમ ધાતૂનાં વિપુલા પૂજા કર્તવ્યા । વૈસ્તારિકાશ્ચ તે ધાતવઃ કર્તવ્યાઃ । સ્તૂપાનાં ચ બહૂનિ સહસ્રાણિ કર્તવ્યાનિ । અથ ખલુ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સ ભગવાંશ્ચન્દ્રસૂર્યવિમલપ્રભાસશ્રીસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તં સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વમેવમનુશિષ્ય તસ્યામેવ રાત્ર્યાં પશ્ચિમે યામે અનુપધિશેષે નિર્વાણધાતૌ પરિનિર્વૃતો ઽભૂત્ ॥
અથ ખલુ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સ સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વસ્તં ભગવન્ત ચન્દ્રસૂર્યવિમલપ્રભાસશ્રિયં તથાગતં પરિનિર્વૃતં વિદિત્વા ઉરગસારચન્દનચિત્તાં કૃત્વા તં તથાગતાત્મભાવં સંપ્રજ્વાલયામાસ । દગ્ધં નિશાન્તં ચ તથાગતાત્મભાવં વિદિત્વા તતો ધાતૂન્ ગૃહીત્વા રોદતિ ક્રન્દતિ પરિદેવતે સ્મ । અથ ખલુ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સ સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો રુદિત્વા ક્રન્દિત્વા પરિદેવિત્વા સપ્તરત્નમયાનિ ચતુરશીતિકુમ્ભસહસ્રાણિ કારયિત્વા તેષુ તાંસ્તથાગતધાતૂન્ પ્રક્ષિપ્ય સપ્તરત્નમયાનિ ચતુરશીતિસ્તૂપસહસ્રાણિ પ્રતિષ્ઠાપયામાસ, યાવદ્ બ્રહ્મલોકમુચ્ચૈસ્ત્વેન, છત્રાવલીસમલંકૃતાનિ પટ્ટઘણ્ટાસમીરિતાનિ ચ । સ તાન્ સ્તૂપાન્ પ્રતિષ્ઠાપ્ય એવં ચિન્તયામાસ - કૃતા મયા તસ્ય ભગવતશ્ચન્દ્રસૂર્યવિમલપ્રભાસશ્રિયસ્તથાગતસ્ય ધાતૂનાં પૂજા । અતશ્ચ ભૂય ઉત્તરિ વિશિષ્ટતરાં તથાગતધાતૂનાં પૂજાં કરિષ્યામીતિ । અથ ખલુ પુનર્નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સ સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વસ્તં સર્વાવન્તં બોધિસત્ત્વગણં તાંશ્ચ મહાશ્રાવકાંસ્તાંશ્ચ દેવનાગયક્ષગન્ધર્વાસુરગરુડકિન્નરમહોરગમનુષ્યામનુષ્યગણાનામન્ત્રયામાસ - સર્વે યૂયં કુલપુત્રાઃ સમન્વાહરધ્વમ્ । તસ્ય ભગવતો ધાતૂનાં પૂજાં કરિષ્યામ ઇતિ । અથ ખલુ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સ સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વસ્તસ્યાં વેલાયાં તેષાં ચતુરશીતીનાં તથાગતધાતુસ્તૂપસહસ્રાણાં પુરસ્તાચ્છતપુણ્યવિચિત્રિતં સ્વં બાહુમાદીપયામાસ । આદીપ્ય ચ દ્વાસપ્તતિવર્ષસહસ્રાણિ તેષાં તથાગતધાતુસ્તૂપાનાં પૂજામકરોત્ । પૂજાં ચ કુર્વતા તસ્યાઃ પર્ષદો ઽસંખ્યેયાનિ શ્રાવકકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ વિનીતાનિ । સર્વૈશ્ચ તૈર્બોધિસત્ત્વૈઃ સર્વરૂપસંદર્શનસમાધિઃ પ્રતિલબ્ધો ઽભૂત્ ॥
અથ ખલુ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સ સર્વાવાન્ બોધિસત્ત્વગણઃ, તે ચ સર્વે મહાશ્રાવકાઃ, તં સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વમઙ્ગહીનં દૃષ્ટ્વા અશ્રુમુખા રુદન્તઃ ક્રન્દન્તઃ પરિદેવમાનાઃ પરસ્પરમેતદૂચુઃ - અયં સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ઽસ્માકમાચાર્યો ઽનુશાસકઃ । સો ઽયં સાંપ્રતમઙ્ગહીનો બાહુહીનઃ સંવૃત્ત ઇતિ । અથ ખલુ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સ સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વસ્તાન્ બોધિસત્ત્વાંસ્તાંશ્ચ મહાશ્રાવકાંસ્તાંશ્ચ દેવપુત્રાનામન્ત્રયામાસ - મા યૂયં કુલપુત્રા મામઙ્ગહીનં દૃષ્ટ્વા રુદત, મા ( વૈદ્ય 240 ) ક્રદન્ત, મા પરિદેવધ્વમ્ । એષો ઽહં કુલપુત્રા યે કેચિદ્દશસુ દિક્ષુ અનન્તાપર્યન્તાસુ લોકધાતુષુ બુદ્ધા ભગવન્તસ્તિષ્ઠન્તિ ધ્રિયન્તે યાપયન્તિ, તાન્ સર્વાન્ બુદ્ધાન્ ભગવતઃ સાક્ષિણઃ કૃત્વા તેષાં પુરતઃ સત્ત્વાધિષ્ઠાનં કરોમિ, યેન સત્યેન સત્યવચનેન સ્વં મમ બાહું તથાગતપૂજાકર્મણે પરિત્યજ્ય સુવર્ણવર્ણો મે કાયો ભવિષ્યતિ । તેન સત્યેન સત્યવચનેન અયં મમ બાહુર્યથાપૌરાણો ભવતુ, ઇયં ચ મહાપૃથિવી ષડ્વિકારં પ્રકમ્પતુ, અન્તરીક્ષગતાશ્ચ દેવપુત્રા મહાપુષ્પવર્ષં પ્રવર્ષન્તુ । અથ ખલુ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સમનન્તરકૃતે ઽસ્મિન્ સત્યાધિષ્ઠાને તેન સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનેન બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન, અથ ખલ્વિયં ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રી લોકધાતુઃ ષડ્વિકારં પ્રકમ્પિતા, ઉપર્યન્તરીક્ષાચ્ચ મહાપુષ્પવર્ષમભિપ્રવર્ષિતમ્ । તસ્ય ચ સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સ બાહુર્યથાપૌરાણઃ સંસ્થિતો ઽભૂત્, યદુત તસ્યૈવ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય જ્ઞાનબલાધાનેન પુણ્યબલાધાનેન ચ । સ્યાત્ ખલુ પુનસ્તે નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ કાઙ્ક્ષા વા વિમતિર્વા વિચિકિત્સા વા - અન્યઃ સ તેન કાલેન તેન સમયેન સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ઽભૂત્? ન ખલુ પુનસ્તે નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ એવં દ્રષ્ટવ્યમ્ । તત્કસ્ય હેતોઃ? અયં સ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ ભૈષજ્યરાજો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વસ્તેન કાલેન તેન સમયેન સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ઽભૂત્ । ઇયન્તિ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ ભૈષજ્યરાજો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો દુષ્કરકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ કરોતિ,

આત્મભાવપરિત્યાગાંશ્ચ કરોતિ । બહુતરં ખલ્વપિ સ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ બોધિસત્ત્વયાનસંપ્રસ્થિતઃ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા ઇમામનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમાકાઙ્ક્ષમાણો યઃ પાદાઙ્ગુષ્ઠં તથાગતચૈત્યેષ્વાદીપયેત્ । એકાં હસ્તાઙ્ગુલિં પાદાઙ્ગુલિં વા એકાઙ્ગં વા બાહુમાદીપયેત્, બોધિસત્ત્વયાનસંપ્રસ્થિતઃ સ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા બહુતરં પુણ્યાભિસંસ્કારં પ્રસવતિ । ન ત્વેવ રાજ્યપરિત્યાગાન્ન પ્રિયપુત્રદુહિતૃભાર્યાપરિત્યાગાન્ન ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રીલોકધાતોઃ સવનસમુદ્રપર્વતોત્સસરસ્તડાગકૂપારામાયાઃ પરિત્યાગાત્ । યશ્ચ ખલુ પુનર્નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ બોધિસત્ત્વયાનસંપ્રસ્થિતઃ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા ઇમાં ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રીં લોકધાતું સપ્તરત્નપરિપૂર્ણાં કૃત્વા સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વશ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધેભ્યો દાનં દદ્યાત્, સ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા તાવત્ પુણ્યં પ્રસવતિ, યાવત્ સ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા યઃ ઇતઃ સદ્ધર્મપુણ્ડરીકાદ્ધર્મપર્યાયાદન્તશશ્ચતુષ્પાદિકામપિ ગાથાં ધારયેત્, ઇમં તસ્ય બહુતરં પુણ્યાભિસંસ્કારં વદામિ । ન ત્વેવં ઇમાં ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રીં લોકધાતું સપ્તરત્નપરિપૂર્ણાં કૃત્વા દાનં દદતસ્તસ્ય સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વશ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધેભ્યઃ ॥
તદ્યથાપિ નામ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સર્વેષામુત્સસરસ્તડાગાનાં મહાસમુદ્રો મૂર્ધપ્રાપ્તઃ, એવમેવ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સર્વેષાં તથાગતભાષિતાનાં સૂત્રાન્તાનામયં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકો ધર્મપર્યાયો મૂર્ધપ્રાપ્તઃ । તદ્યથાપિ નામ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સર્વેષાં કાલપર્વતાનાં ચક્રવાલાનાં મહાચક્રવાલાનાં ચ સુમેરુઃ પર્વતરાજો મૂર્ધપ્રાપ્તઃ, એવમેવ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ ( વૈદ્ય 241 ) અયં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકો ધર્મપર્યાયઃ સર્વેષાં તથાગતભાષિતાનાં સૂત્રાન્તાનાં રાજા મૂર્ધપ્રાપ્તઃ । તદ્યથાપિ નામ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સર્વેષાં નક્ષત્રાણાં ચન્દ્રમાઃ પ્રભાકરો ઽગ્રપ્રાપ્તઃ, એવમેવ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સર્વેષાં તથાગતભાષિતાનાં સૂત્રાન્તાનામયં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકો ધર્મપર્યાયશ્ચન્દ્રકોટીનયુતશતસહસ્રાતિરેકપ્રભાકરો ઽગ્રપ્રાપ્તઃ । તદ્યથાપિ નામ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સૂર્યમણ્ડલં સર્વં તમોન્ધકારં વિધમતિ, એવમેવ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ અયં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકો ધર્મપર્યાયઃ સર્વાકુશલતમોન્ધકારં વિધમતિ । તદ્યથાપિ નામ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ ત્રાયસ્ત્રિંશાનાં દેવાનાં શક્રો દેવાનામિન્દ્રઃ, એવમેવ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ અયં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકો ધર્મપર્યાયઃ સર્વેષાં તથાગતભાષિતાનાં સૂત્રાન્તાનામિન્દ્રઃ । તદ્યથાપિ નામ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ બ્રહ્મા સહાંપતિઃ સર્વેષાં બ્રહ્મકાયિકાનાં દેવાનાં રાજા બ્રહ્મલોકે પિતૃકાર્યં કરોતિ, એવમેવ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ અયં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકો ધર્મપર્યાયઃ સર્વેષાં સત્ત્વાનાં શૈક્ષાશૈક્ષાણાં ચ સર્વશ્રાવકાણાં પ્રત્યેકબુદ્ધાનાં બોધિસત્ત્વયાનસંપ્રસ્થિતાનાં ચ પિતૃકાર્યં કરોતિ । તદ્યથાપિ નામ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સર્વબાલપૃથગ્જનાનતિક્રાન્તઃ સ્રોતઆપન્નઃ સકૃદાગામી અનાગામી અર્હન્ પ્રત્યેકબુદ્ધશ્ચ, એવમેવ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ અયં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકો ધર્મપર્યાયઃ સર્વાંસ્તથાગતભાષિતાન્ સૂત્રાન્તાનતિક્રમ્ય અભ્યુદ્ગતો મૂર્ધપ્રાપ્તો વેદિતવ્યઃ । તે ઽપિ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સત્ત્વા
મૂર્ધપ્રાપ્તા વેદિતવ્યાઃ, યે ખલ્વિમં સૂત્રરાજં ધારયિષ્યન્તિ । તદ્યથાપિ નામ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સર્વશ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધાનાં બોધિસત્ત્વો ઽગ્ર આખ્યાયતે, એવમેવ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ અયં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકો ધર્મપર્યાયઃ સર્વેષાં તથાગતભાષિતાનાં સુત્રાન્તાનામગ્ર આખ્યાયતે । તદ્યથાપિ નામ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સર્વેષાં શ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધબોધિસત્ત્વાનાં તથાગતો ધર્મરાજઃ પટ્ટબદ્ધઃ, એવમેવ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ અયં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકો ધર્મપર્યાયસ્તથાગતભૂતો બોધિસત્ત્વયાનસંપ્રસ્થિતાનામ્ । ત્રાતા ખલ્વપિ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ અયં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકો ધર્મપર્યાયઃ સર્વસત્ત્વાનાં સર્વભયેભ્યઃ, વિમોચકઃ સર્વદુઃખેભ્યઃ । તડાગ ઇવ તૃષિતાનામગ્નિરિવ શીતાર્તાનાં ચૈલમિવ નગ્નાનાં સાર્થવાહ ઇવ વણિજાનાં માતેવ પુત્રાણાં નૌરિવ પારગામિનાં વૈદ્ય ઇવ આતુરાણાં દીપ ઇવ તમોન્ધકારાવૃતાનાં રત્નમિવ ધનાર્થિનાં ચક્રવર્તીવ સર્વકોટ્ટરાજાનાં સમુદ્ર ઇવ સરિતામુલ્કેવ સર્વતમોન્ધકારવિધમનાય । એવમેવ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ અયં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકો ધર્મપર્યાયઃ સર્વદુઃખપ્રમોચકઃ સર્વવ્યાધિચ્છેદકઃ સર્વસંસારભયબન્ધનસંકટપ્રમોચકઃ । યેન ચાયં નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ સદ્ધર્મપુણ્ડરીકો ધર્મપર્યાયઃ શ્રુતો ભવિષ્યતિ, યશ્ચ લિખતિ, યશ્ચ લેખયતિ, એષાં નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ પુણ્યાભિસંસ્કારાણાં બૌદ્ધેન જ્ઞાનેન ન શક્યં પર્યન્તો ઽધિગન્તુમ્, યાવન્તં પુણ્યાભિસંસ્કારં સ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા પ્રસવિષ્યતિ । ય ઇમં ધર્મપર્યાયં ધારયિત્વા વાચયિત્વા વા દેશયિત્વા વા શ્રુત્વા વા લિખિત્વા ( વૈદ્ય 242 ) વા પુસ્તકગતં વા કૃત્વા સત્કુર્યાત્ ગુરુકુર્યાન્માનયેત્ પૂજયેત્ પુષ્પધૂપગન્ધમાલ્યવિલેપનચૂર્ણચીવરચ્છત્રધ્વજપતાકવૈજયન્તીભિર્વાદ્યવસ્ત્રાઞ્જલિકર્મભિર્વા ઘૃતપ્રદીપૈર્વા ગન્ધતૈલપ્રદીપૈર્વાચમ્પકતૈલપ્રદીપૈર્વા સુમનાતૈલપ્રદીપૈર્વા પાટલતૈલપ્રદિપૈર્વા વાર્ષિકતૈલપ્રદીપૈર્વા નવમાલિકાતૈલપ્રદીપૈર્વા બહુવિધાભિશ્ચ પૂજાભિઃ સત્કારં કુર્યાદ્ ગુરુકારં કુર્યાત્ માનનાં કુર્યાત્ પૂજનાં કુર્યાત્, બહુ સ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ બોધિસત્ત્વયાનસંપ્રસ્થિતઃ

કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા પુણ્યં પ્રસવિષ્યતિ ય ઇમં ભૈષજ્યરાજપૂવયોગપરિવર્તં ધારયિષ્યતિ વાચયિષ્યતિ શ્રોષ્યતિ । સચેત્ પુનર્નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ માતૃગ્રામ ઇમં ધર્મપર્યાયં શ્રુત્વા ઉદ્ગહીષ્યતિ ધારયિષ્યતિ તસ્ય સ એવ પશ્ચિમઃ સ્ત્રીભાવો ભવિષ્યતિ । યઃ કશ્ચિન્નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ ઇમં ભૈષજ્યરાજપૂર્વયોગપરિવર્તં પશ્ચિમાયાં પઞ્ચાશત્યાં શ્રુત્વા માતૃગ્રામઃ પ્રતિપત્સ્યતે સ ખલ્વતશ્ચ્યુતઃ સુખાવત્યાં લોકધાતાવુપપત્સ્યતે યસ્યાં સ ભગવાનમિતાયુસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો બોધિસત્ત્વગણપરિવૃતસ્તિષ્ઠતિ ધ્રિયતે યાપયતિ । સ તસ્યાં પદ્મગર્ભે સિંહાસને નિષણ્ણ ઉપપત્સ્યતે । ન ચ તસ્ય રાગો વ્યાબાધિષ્યતે, ન દ્વેષો ન મોહો ન માનો ન માત્સર્યં ન ક્રોધો ન વ્યાપાદઃ । સહોપપન્નાશ્ચ પઞ્ચાભિજ્ઞાઃ પ્રતિલપ્સ્યતે । અનુત્પત્તિકધર્મક્ષાન્તિં ચ પ્રતિલપ્સ્યતે । અનુત્પત્તિકધર્મક્ષાન્તિપ્રતિલબ્ધઃ સ ખલુ પુનર્નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો દ્વાસપ્તતિગઙ્ગાનદીવાલિકાસમાંસ્તથાગતાન્ દ્રક્ષ્યતિ । તાદૃશં ચાસ્ય ચક્ષુરિન્દ્રિયં પરિશુદ્ધં ભવિષ્યતિ, યેન ચક્ષુરિન્દ્રિયેણ પરિશુદ્ધેન તાન્ બુદ્ધાન્ ભગવતો દ્રક્ષ્યતિ । તે ચાસ્ય બુદ્ધા ભગવન્તઃ સાધુકારમનુપ્રદાસ્યન્તિ - સાધુ સાધુ કુલપુત્ર, યત્ત્વયા સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયં શ્રુત્વા તસ્ય ભગવતઃ શાક્યમુનેસ્તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પ્રવચને ઉદ્દિષ્ટં સ્વાધ્યાયિતં ભાવિતં ચિન્તિતં મનસિ કૃતં પરસત્ત્વાનાં ચ સંપ્રકાશિતમ્, અયં તે કુલપુત્ર પુણ્યાભિસંસ્કારો ન શક્યમગ્નિના દગ્ધું નોદકેન હર્તુમ્ । અયં તે કુલપુત્ર પુણ્યાભિસંસ્કારો ન શક્યં બુદ્ધસહેસ્રેણાપિ નિર્દેષ્ટુમ્ । વિહતમારપ્રત્યર્થિકસ્ત્વં કુલપુત્ર ઉત્તીર્ણભયસંગ્રામો મર્દિતશત્રુકણ્ટકઃ । બુદ્ધશતસહસ્રાધિષ્ઠિતો ઽસિ । ન તવ કુલપુત્ર સદેવકે લોકે સમારકે સબ્રહ્મકે સશ્રમણબ્રાહ્મણિકાયાં પ્રજાયાં સદૃશો વિદ્યતે તથાગતમેકં વિનિર્મુચ્ય । નાન્યઃ કશ્ચિચ્છ્રાવકો વા પ્રત્યેકબુદ્ધો વા બોધિસત્ત્વો વા યસ્ત્વાં શક્તઃ પુણ્યેન વા પ્રજ્ઞયા વા સમાધિના વા અભિભવિતુમ્ । એવં જ્ઞાનબલાધાનપ્રાપ્તઃ સ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ બોધિસત્ત્વો ભવિષ્યતિ ॥
યઃ કશ્ચિન્નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ ઇમં ભૈષજ્યરાજપૂર્વયોગપરિવર્તં ભાષ્યમાણં શ્રુત્વા સાધુકારમનુપ્રદાસ્યતિ, તસ્યોત્પલગન્ધો મુખાદ્વાસ્યતિ, ગાત્રેભ્યશ્ચાસ્ય ચન્દનગન્ધો ભવિષ્યતિ । ય ઇહ ધર્મપર્યાયે સાધુકારં દાસ્યતિ, તસ્યેમ એવંરૂપા દૃષ્ટધાર્મિકા ગુણાનુશંસા ભવિષ્યન્તિ, ( વૈદ્ય 243 ) યે મયૈતર્હિ નિર્દિષ્ટાઃ । તસ્માત્તર્હિ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ અનુપરિન્દામ્યહમિમં સર્વસત્ત્વપ્રિયદર્શનસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય પૂર્વયોગપરિવર્તમ્, યથા પશ્ચિમે કાલે પશ્ચિમે સમયે પશ્ચિમાયાં પઞ્ચાશત્યાં વર્તમાનાયામસ્મિન્ જમ્બુદ્વીપે પ્રચરેત્, નાન્તર્ધાનં ગચ્છેત્, ન ચ મારઃ પાપીયાનવતારં લભેત્, ન મારકાયિકા દેવતાઃ, ન નાગા ન યક્ષા ન ગન્ધર્વા ન કુમ્ભાણ્ડા અવતારં લભેયુઃ । તસ્માત્તર્હિ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ અધિતિષ્ઠામીમં ધર્મપર્યાયમસ્મિન્ જમ્બુદ્વીપે । ભૈષજ્યભૂતો ભવિષ્યતિ ગ્લાનાનાં સત્ત્વાનાં વ્યાધિસ્પૃષ્ટાનામ્ । ઇમં ધર્મપર્યાયં શ્રુત્વા વ્યાધિઃ કાયે ન ક્રમિષ્યતિ, ન જરા નાકાલમૃત્યુઃ । સચેત્ પુનર્નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ યઃ કશ્ચિદ્ બોધિસત્ત્વયાનસંપ્રસ્થિતઃ પશ્યેદેવંરૂપં સૂત્રાન્તધારકં ભિક્ષુમ્, તં ચન્દનચૂર્ણૈર્નીલોત્પલૈરભ્યકિરેત્, અભ્યવકીર્ય ચૈવં ચિત્તમુત્પાદયિતવ્યમ્ - ગમિષ્યત્યયં કુલપુત્રો બોધિમણ્ડમ્ । ગ્રહીષ્યત્યયં તૃણાનિ । પ્રજ્ઞપયિષ્યત્યયં બોધિમણ્ડે તૃણસંસ્તરમ્ । કરિષ્યત્યયં મારયક્ષપરાજયમ્ । પ્રપૂરયિષ્યત્યયં ધર્મશઙ્ખમ્ । પરાહનિષ્યત્યયં ધર્મભેરીમ્ । ઉત્તરિષ્યત્યયં ભવસાગરમ્ । એવં નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ તેન બોધિસત્ત્વયાનસંપ્રસ્થિતેન કુલપુત્રેણ વા કુલદુહિત્રા વા એવંરૂપં સૂત્રાન્તધારકં ભિક્ષું દૃષ્ટ્વા એવં ચિત્તમુત્પાદયિતવ્યમ્ - ઇત્યેતાદૃશાશ્ચાસ્ય ગુણાનુશંસા ભવિષ્યન્તિ યાદૃશાસ્તથાગતેન નિર્દિષ્ટાઃ ॥
અસ્મિન્ ખલુ પુનર્ભૈષજ્યપૂર્વયોગપરિવર્તે નિર્દિશ્યમાને ચતુરશીતીનાં બોધિસત્ત્વસહસ્રાણાં સર્વરુતકૌશલ્યાનુગતાયા ધારણ્યાઃ પ્રતિલમ્ભો ઽભૂત્ । સ ચ ભગવાન્ પ્રભૂતરત્નસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ સાધુકારમદાત્ - સાધુ સાધુ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞ, યત્ર હિ નામ ત્વમેવમચિન્ત્યગુણધર્મસ્તથાગતેન નિર્દિષ્ટઃ, ત્વં ચાચિન્ત્યગુણધર્મસમન્વાગતં તથાગતં પરિપૃચ્છસીતિ ॥
ઇતિ શ્રીસદ્ધર્મપુણ્ડરીકે ધર્મપર્યાયે ભૈષજ્યરાજપૂર્વયોગપરિવર્તો નામ દ્વાવિંશતિમઃ ॥
સદ્ધ્પ્_23: ગદ્ગદસ્વરપરિવર્તઃ ।

અથ ખલુ ભગવાન્ શાક્યમુનિસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તસ્યાં વેલાયાં મહાપુરુષલક્ષણાદ્ ભ્રૂવિવરાન્તરાદૂર્ણાકોશાત્ પ્રભાં પ્રમુમોચ, યયા પ્રભયા પૂર્વસ્યાં દિશિ અષ્ટાદશગઙ્ગાનદીવાલિકાસમાનિ બુદ્ધક્ષેત્રકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ આભયા સ્ફુટાન્યભૂવન્ । તાનિ ચ અષ્ટાદશગઙ્ગાનદીવાલિકાસમાનિ બુદ્ધક્ષેત્રકોટીનયુતશતસહસ્રાણ્યતિક્રમ્ય વૈરોચનરશ્મિપ્રતિમણ્ડિતા નામ લોકધાતુઃ, તત્ર કમલદલવિમલનક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞો નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તિષ્ઠતિ ધ્રિયતે યાપયતિ વિપુલેનાયુષ્પ્રમાણેન । વિપુલેન બોધિસત્ત્વસંઘેન સાર્ધં પરિવૃતઃ પુરસ્કૃતો ધર્મં દેશયતિ સ્મ । અથ ખલુ યા ભગવતા શાક્યમુનિના તથાગતેનાર્હતા સમ્યક્સંબુદ્ધેનોર્ણાકોશાત્ પ્રભા પ્રમુક્તાઃ, સા તસ્યાં વેલાયાં વૈરોચનરશ્મિપ્રતિમણ્ડિતાં લોકધાતું મહત્યા આભયા સ્ફરતિ સ્મ । તસ્યાં ખલુ પુનર્વૈરોચનરશ્મિપ્રતિમણ્ડિતાયાં લોકધાતૌ ગદ્ગદસ્વરો નામ બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ પ્રતિવસતિ સ્મ અવરોપિતકુશલમૂલઃ । દૃષ્ટપૂર્વાશ્ચ તેન બહૂનાં તથાગતાનામર્હતાં સમ્યક્સંબુદ્ધાનામેવંરૂપા રશ્મ્યવભાસાઃ । બહુસમાધિપ્રતિલબ્ધશ્ચ સ ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ । તદ્યથા ધ્વજાગ્રકેયૂરસમાધિપ્રતિલબ્ધઃ સદ્ધર્મપુણ્ડરીકસમાધિપ્રતિલબ્ધો વિમલદત્તસમાધિપ્રતિલબ્ધો નક્ષત્રરાજવિક્રીડિતસમાધિપ્રતિલબ્ધઃ અનિલમ્ભસમાધિપ્રતિલબ્ધો જ્ઞાનમુદ્રાસમાધિપ્રતિલબ્ધઃ ચન્દ્રપ્રદીપસમાધિપ્રતિલબ્ધઃ સર્વરુતકૌશલ્યસમાધિપ્રતિલબ્ધઃ સર્વપુણ્યસમુચ્ચયસમાધિપ્રતિલબ્ધઃ પ્રસાદવતીસમાધિપ્રતિલબ્ધઃ ઋદ્ધિવિક્રીડિતસમાધિપ્રતિલબ્ધો જ્ઞાનોલ્કાસમાધિપ્રતિલબ્ધો વ્યૂહરાજસમાધિપ્રતિલબ્ધો વિમલપ્રભાસસમાધિપ્રતિલબ્ધો વિમલગર્ભસમાધિપ્રતિલબ્ધો ઽપ્કૃત્સ્નસમાધિપ્રતિલબ્ધઃ સૂર્યાવર્તસમાધિપ્રતિલબ્ધઃ । પેયાલં યાવદ્ ગઙ્ગાનદીવાલિકોપમસમાધિકોટીનયુતશતસહસ્રપ્રતિલબ્ધો ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ । તસ્ય ખલુ પુનર્ગદ્ગદસ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સા પ્રભા કાયે નિપતિતાભૂત્ । અથ ખલુ ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વ ઉત્થાયાસનાદેકાંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા દક્ષિણં જાનુમણ્ડલં પૃથિવ્યાં પ્રતિષ્ઠાપ્ય યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણામ્ય તં
ભગવન્તં કમલદલવિમલનક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધમેતદવોચત્ - ગમિષ્યામ્યહં ભગવંસ્તાં સહાં લોકધાતું તં ભગવન્તં શાક્યમુનિં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં દર્શનાય વન્દનાય પર્યુપાસનાય, તં ચ મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતં દર્શનાય, તં ચ ભૈષજ્યરાજં બોધિસત્ત્વં દર્શનાય, તં ચ પ્રદાનશૂરં બોધિસત્ત્વં દર્શનાય, તં ચ નક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞં બોધિસત્ત્વં દર્શનાય, તં ચ વિશિષ્ટચારિત્રં બોધિસત્ત્વં દર્શનાય, તં ચ વ્યૂહરાજં બોધિસત્ત્વં દર્શનાય, તં ચ ભૈષજ્યરાજસમુદ્ગતં બોધિસત્ત્વં દર્શનાય ॥
અથ ખલુ ભગવાન્ કમલદલવિમલનક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તં ગદ્ગદસ્વરં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વમેતદવોચત્ - ન ત્વયા કુલપુત્ર તસ્યાં સહાયાં લોકધાતૌ ગત્વા હીનસંજ્ઞોત્પાદયિતવ્યા । સા ખલુ પુનઃ કુલપુત્ર લોકધાતુરુત્કૂલનિકૂલા ( વૈદ્ય 245 ) મૃન્મયી કાલપર્વતાકીર્ણા ગૂથોડિલ્લપરિપૂર્ણા । સ ચ ભગવાન્ શાક્યમુનિસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો હ્રસ્વકાયઃ, તે ચ બોધિસત્ત્વા હ્રસ્વકાયાઃ । તવ ચ કુલપુત્ર દ્વાચત્વારિંશદ્યોજનશતસહસ્રાણ્યાત્મભાવપ્રતિલાભઃ । મમ ચ કુલપુત્ર અષ્ટષષ્ટિયોજનશતસહસ્રાણ્યાત્મભાવપ્રતિલાભઃ । ત્વં ચ કુલપુત્ર પ્રાસાદિકો દર્શનીયો ઽભિરૂપઃ, પરમશુભવર્ણપુષ્કરતયા સમન્વાગતઃ, પુણ્યશતસહસ્રાતિરેકલક્ષ્મીકઃ । તસ્માત્તર્હિ કુલપુત્ર તાં સહાં લોકધાતું ગત્વા મા હીનસંજ્ઞામુત્પાદયિષ્યસિ તથાગતે ચ બોધિસત્ત્વેષુ ચ તસ્મિંશ્ચ બુદ્ધક્ષેત્રે ॥
એવમુક્તે ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વસ્તં ભગવન્તં કમલદલવિમલનક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધમેતદવોચત્ - તથાહં ભગવન્ કરિષ્યે, યથા તથાગત આજ્ઞાપયતિ । ગમિષ્યામ્યહં ભગવંસ્તાં સહાં લોકધાતું તથાગતાધિષ્ઠાનેન તથાગતબલાધાનેન તથાગતવિક્રીડિતેન તથાગતવ્યૂહેન તથાગતાભ્યુદ્ગતજ્ઞાનેન । અથ ખલુ ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વસ્તસ્યાં વેલાયામનુચ્ચલિત એવ તસ્માદ્ બુદ્ધક્ષેત્રાદનુત્થિતશ્ચૈવ તસ્માદાસનાત્ તથારૂપં સમાધિં સમાપદ્યતે સ્મ, યસ્ય સમાધેઃ સમનન્તરસમાપન્નસ્ય ગદ્ગદસ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય અથ તાવદેવેહ સહાયાં લોકધાતૌ ગૃધ્રકૂટે પર્વતે તસ્ય તથાગતધર્માસનસ્ય પુરસ્તાચ્ચતુરશીતિપદ્મકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ પ્રાદુર્ભૂતાન્યભૂવન્ સુવર્ણદણ્ડાનિ રુપ્યપત્રાણિ પદ્મકિંશુકર્વણાનિ સંદૃશ્યન્તે સ્મ ॥
અથ ખલુ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતસ્તં પદ્મવ્યૂહપ્રાદુર્ભાવં દૃષ્ટ્વા ભગવન્તં શાક્યમુનિં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધમેતદવોચત્ - કસ્યેદં ભગવન્ પૂર્વનિમિત્તં યેનેમાનિ ચતુરશીતિપદ્મકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ સંદૃશ્યન્તે સ્મ સુવર્ણદણ્ડાનિ રૂપ્યપત્રાણિ પદ્મકિંશુકવર્ણાનિ? એવમુક્તે ભગવાન્ મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતમેતદવોચત્ - એષ મઞ્જુશ્રીઃ પૂર્વસ્માદ્દિગ્ભાગાદ્વૈરોચનરશ્મિપ્રતિમણ્ડિતાયા લોકધાતોસ્તસ્ય ભગવતઃ કમલદલવિમલનક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય બુદ્ધક્ષેત્રાદ્ ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્વો મહાસત્ત્વશ્ચતુરશીતિબોધિસત્ત્વકોટીનયુતશતસહસ્રૈઃ પરિવૃતઃ પુરસ્કૃત ઇમાં સહાં લોકધાતુમાગચ્છતિ મમ દર્શનાય વન્દનાય પર્યુપાસનાય, અસ્ય ચ સદ્ધર્મપુણ્ડરીકસ્ય ધર્મપર્યાયસ્ય શ્રવણાય । અથ ખલુ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતો ભગવન્તમેતદવોચત્ - કસ્તેન ભગવન્ કુલપુત્રેણ કુશલસંભારઃ કૃતઃ, યેન સ કુશલસંભારેણ કૃતેનોપચિતેન અયં વિશેષઃ પ્રતિલબ્ધઃ? કતમસ્મિંશ્ચ ભગવન્ સમાધૌ સ બોધિસત્ત્વશ્ચરતિ? તં વયં ભગવન્ સમાધિં શૃણુયામ, તત્ર ય વયં ભગવન્ સમાધૌ ચરેમ । તં ચ વયં ભગવન્ બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વં પશ્યેમ, કીદૃશસ્તસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય વર્ણઃ, કીદૃગ્ રૂપમ્, કીદૃગ્ લિઙ્ગમ્, કીદૃકૂ સંસ્થાનમ્, કો ઽસ્યાચાર ઇતિ । તત્સાધુ ભગવન્ કરોતુ તથાગતસ્તથારૂપં નિમિત્તં યેન નિમિત્તેન સંચોદિતઃ સમાનઃ સ બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વ ઇમાં સહાં લોકધાતુમાગચ્છેત્ ॥

અથ ખલુ ભગવાન્ શાક્યમુનિસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તં ભગવન્તં પ્રભૂતરત્નં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં પરિનિર્વૃતમેતદવોચત્ - કરોતુ ભગવાંસ્તથારૂપં નિમિત્તં યેન ( વૈદ્ય 246 ) ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વ ઇમાં સહાં લોકધાતુમાગચ્છેત્ । અથ ખલુ ભગવાન્ પ્રભૂતરત્નસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ પરિનિર્વૃતસ્તસ્યાં વેલાયાં તથારૂપં નિમિત્તં પ્રાદુશ્ચકારગદ્ગદસ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સંચોદનાર્થમ્ - આગચ્છ કુલપુત્ર ઇમાં સહાં લોકધાતુમ્ । અયં તુ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતો દર્શનમભિનન્દતિ । અથ ખલુ ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વસ્તસ્ય ભગવતઃ કમલદલવિમલનક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પાદૌ શિરસાભિવન્દ્ય ત્રિઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સાર્ધં તૈશ્ચતુરશીતિબોધિસત્ત્વકોટીનયુતશતસહસ્રૈઃ પરિવૃતઃ પુરસ્કૃતસ્તસ્યા વૈરોચનરશ્મિપ્રતિમણ્ડિતાયા લોકધાતોરન્તર્હિતઃ ઇમાં સહાં લોકધાતુમાગચ્છતિ સ્મ, પ્રકમ્પદ્ભિઃ ક્ષેત્રૈઃ, પ્રવર્ષદ્ભિઃ પદ્મૈઃ, પ્રવાદ્યમાનૈસ્તૂર્યકોટીનયુતશતસહસ્રૈઃ, નીલોત્પલપદ્મનેત્રેણ વદનેન, સુવર્ણવર્ણેન કાયેન, પુણ્યશતસહસ્રાલંકૃતેનાત્મભાવેન, શ્રિયા જાજ્વલ્યમાનઃ, તેજસા દેદીપ્યમાનઃ, લક્ષણૈર્વિચિત્રિતગાત્રો નારાયણસંહનનકાયઃ । સપ્તરત્નમયં કૂટાગારમભિરુહ્ય વૈહાયસે સપ્તતાલમાત્રેણ બોધિસત્ત્વગણપરિવૃતઃ પુરસ્કૃત આગચ્છતિ સ્મ । સ યેનેયં સહા લોકધાતુઃ, યેન ચ ગૃધ્રકૂટઃ પર્વતરાજસ્તેનોપસંક્રામત્ । ઉપસંક્રમ્ય તસ્માત્ કૂટાગારાદવતીર્ય શતસહસ્રમૂલ્યં મુક્તાહારં ગૃહીત્વા યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રામત્ । ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસાભિવન્દ્ય સપ્તકૃત્વઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તં મુક્તાહારં ભગવતઃ પૂજાકર્મણે નિર્યાતયામાસ । નિર્યાત્ય ચ ભગવન્તમેતદવોચત્ - કમલદલવિમલનક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞો ભગવાંસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો ભગવતઃ પરિપૃચ્છતિ અલ્પાબાધતામ્ આલ્પતઙ્કતાં લઘૂત્થાનતાં યાત્રાં બલં સુખસંસ્પર્શવિહારતામ્ । એવં ચ સ ભગવાનવોચત્ - કચ્ચિત્તે ભગવન્ ક્ષમણીયમ્, કચ્ચિદ્ યાપનીયમ્, કચ્ચિદ્ધાતવઃ પ્રતિકુર્વન્તિ, કચ્ચિત્તે સત્ત્વાઃ સ્વાકારાઃ સુવૈનેયાઃ સુચિકિત્સાઃ, કચ્ચિચ્છુચિકાયા
મા અતીવ રાગચરિતાઃ, મા અતીવ દ્વેષચરિતા મા અતીવ મોહચરિતા મા અતીવ ભગવન્ સત્ત્વા ઈર્ષ્યાલુકા મા મત્સરિણો મા અમાતૃજ્ઞા મા અપિતૃજ્ઞા મા અશ્રામણ્ય મા અબ્રાહ્મણ્યા મા મિથ્યાદૃષ્ટ્યો મા અદાન્તચિત્તા મા અગુપ્તેન્દ્રિયાઃ । કચ્ચિત્તે ભગવન્ નિહતમારપ્રત્યર્થિકા એતે સત્ત્વાઃ । કચ્ચિદ્ ભગવન્ પ્રભૂતરત્નસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ પરિનિર્વૃતઃ ઇમાં સહાં લોકધાતુમાગતો ધર્મશ્રવણાય સપ્તરત્નમયે સ્તૂપે મધ્યગતઃ । તં ચ ભગવન્તં તથાગતર્મહન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં સ ભગવાન્ પરિપૃચ્છતિ - કચ્ચિદ્ભગવંસ્તસ્ય ભગવતઃ પ્રભૂતરત્નસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય ક્ષમણીયમ્, કચ્ચિદ્ યાપનીયમ્, કચ્ચિદ્ ભગવન્ પ્રભૂતરત્નસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધશ્ચિરં સ્થાસ્યતિ । વયમપિ ભગવંસ્તસ્ય પ્રભૂતરત્નસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય ધાતુવિગ્રહં પશ્યેમ । તત્સાધુ ભગવાન્ દર્શયતુ તથાગતસ્તસ્ય ભગવતઃ પ્રભૂતરત્નસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય ધાતુવિગ્રહમિતિ ॥
અથ ખલુ ભગવાન્ શાક્યમુનિસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તં ભગવન્તં પ્રભૂતરત્નં ( વૈદ્ય 247 ) તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં પરિનિર્વૃતમેતદવોચત્ - અયં ભગવન્ ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભગવન્તં પ્રભૂતરત્નં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં પરિનિર્વૃતં દ્રષ્ટુકામઃ । અથ ખલુ ભગવાન્ પ્રભૂતરત્નસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તં ગદ્ગદસ્વરં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વમેતદવોચત્ - સાધુ સાધુ કુલપુત્ર, યત્ર હિ નામ ત્વં ભગવન્તં શાક્યમુનિં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં દ્રષ્ટુકામો ઽભ્યાગતઃ, ઇમં ચ સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાય શ્રાવણાય મઞ્જુશ્રિયં ચ કુમારભૂતં દર્શનાયેતિ ॥
અથ ખલુ પદ્મશ્રીર્બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભગવન્તમેતદવોચત્ - કીદૃશં ભગવન્ ગદ્ગદસ્વરેણ બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન પૂર્વં કુશલમૂલમવરોપિતમ્, કસ્ય વા તથાગતસ્યાન્તિકે? અથ ખલુ ભગવાન્ શાક્યમુનિસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ પદ્મશ્રિયં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વમેતદવોચત્ - ભૂતપૂર્વં કુલપુત્ર અતીતે ઽધ્વનિ અસંખ્યેયે કલ્પે અસંખ્યેયતરે વિપુલે અપ્રમેયે અપ્રમાણે યદાસીત્ । તેન કાલેન તેન સમયેન મેઘદુન્દુભિસ્વરરાજો નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો લોક ઉદપાદિ વિદ્યાચરણસંપન્નઃ સુગતો લોકવિદનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ બુદ્ધો ભગવાન્ સર્વરૂપસંદર્શનાયાં લોકધાતૌ પ્રિયદર્શને કલ્પે । તસ્ય ખલુ પુનઃ કુલપુત્ર ભગવતો મેઘદુન્દુભિસ્વરરાજસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય ગદ્ગદસ્વરેણ બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન તૂર્યશતસહસ્રપ્રવાદિતેન દ્વાદશવર્ષશતસહસ્રાણિ પૂજા કૃતાભૂત્ । સપ્તરત્નમયાનાં ચ ભાજનાનાં ચતુરશીતિસહસ્રાણિ દત્તાન્યભૂવન્ । તત્ર કુલપુત્ર મેઘદુન્દુભિસ્વરરાજસ્ય તથાગતસ્ય પ્રવચને ગદ્ગદસ્વરેણ બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન ઇયમીદૃશી શ્રીઃ પ્રાપ્તા । સ્યાત્ ખલુ પુનસ્તે કુલપુત્ર કાઙ્ક્ષા વા વિમતિર્વા વિચિકિત્સા વા - અન્યઃ સ તેન કાલેન તેન સમયેન ગદ્ગદસ્વરો નામ બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ઽભૂત્, યેન સા તસ્ય ભગવતો મેઘદુન્દુભિસ્વરરાજસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પૂજા કૃતા, તાનિ ચતુરશીતિભાજનસહસ્રાણિ દત્તાનિ? ન ખલુ પુનસ્તે કુલપુત્ર એવં દ્રષ્ટવ્યમ્ । તત્કસ્ય હેતોઃ? અયમેવ સ કુલપુત્ર ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ઽભૂત્, યેન સા તસ્ય ભગવતો મેઘદુન્દુભિસ્વરરાજસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પૂજા કૃતા, તાનિ ચતુરશિતિભાજનસહસ્રાણિ દત્તાનિ । એવં બહુબુદ્ધપર્યુપાસિતઃ કુલપુત્ર ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ બહુબુદ્ધશતસહસ્રાવરોપિતકુશલમૂલઃ કૃતબુદ્ધપરિકર્મા । દૃષ્ટપૂર્વાશ્ચાનેન ગદ્ગદસ્વરેણ બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન ગઙ્ગાનદીવાલિકાસમા બુદ્ધા ભગવન્તઃ । પશ્યસિ ત્વં પદ્મશ્રીરેતં ગદ્ગદસ્વરં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વમ્? પદ્મશ્રીરાહ - પશ્યામિ ભગવન્, પશ્યામિ સુગત । ભગવાનાહ - એષ ખલુ પુનઃ પદ્મશ્રીર્ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો બહુભી રૂપૈરિમં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયં

દેશયતિ સ્મ । તદ્યથા - ક્વચિદ્ બ્રહ્મરૂપેણ, ક્વચિદ્ રૂદ્રરૂપેણ, ક્વચિચ્છક્રરૂપેણ, ક્વચિદીશ્વરરૂપેણ, ક્વચિત્ સેનાપતિરૂપેણ, ક્વચિદ્ વૈશ્રવણરૂપેણ, ક્વચિચ્ચક્રવર્તિરૂપેણ, ક્વચિત્ કોટ્ટરાજરૂપેણ, ક્વચિચ્છ્રેષ્ઠિરૂપેણ, ક્વચિદ્ ગૃહપતિરૂપેણ, ક્વચિન્નૈગમરૂપેણ, ક્વચિદ્ બ્રાહ્મણરૂપેણ ઇમં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ( વૈદ્ય 248 ) ધર્મપર્યાયં દેશયતિ સ્મ । ક્વચિદ્ ભિક્ષુરૂપેણ, ક્વચિદ્ ભિક્ષુણીરૂપેણ, ક્વચિદુપાસકરૂપેણ, ક્વચિદુપાસિકારૂપેણ ક્વચિચ્છ્રેષ્ઠિભાર્યારૂપેણ, ક્વચિદ્ ગૃહપતિભાર્યારૂપેણ, ક્વચિન્નૈગમભાર્યારૂપેણ, ક્વચિદ્દારકરૂપેણ, ક્વચિદ્દારિકારૂપેણ, ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ ઇમં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયં સત્ત્વાનાં દેશયતિ સ્મ । ઇયદ્ભિઃ કુલપુત્ર રૂપસંદર્શનૈર્ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્વો મહાસત્ત્વ ઇમં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયં સત્ત્વાનાં દેશયતિ સ્મ । યાવત્ કેષાંચિદ્ યક્ષરૂપેણ ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વ ઇમં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયં સત્ત્વાનાં દેશયતિ સ્મ । કેષાંચિત્ સુરરૂપેણ, કેષાંચિદ્ ગરૂડરૂપેણ, કેષાંચિત્ કિન્નરરૂપેણ, કેષાંચિન્મહોરગરૂપેણ ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વ ઇમં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયં સત્ત્વાનાં દેશયતિ સ્મ । યાવન્નિરયતિર્યગ્યોનિયમલોકાક્ષણોપપન્નાનામપિ સત્ત્વાનાં ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વ ઇમં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયં દેશયંસ્ત્રાતા ભવતિ । યાવદન્તઃપુરમધ્યગતાનામપિ સત્ત્વાનાં ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ સ્ત્રીરૂપમભિનિર્માય ઇમ સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયં સત્ત્વાનાં દેશયતિ સ્મ । અસ્યાં સહાયાં લોકધાતૌ સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયતિ સ્મ । ત્રાતા ખલ્વપિ પદ્મશ્રીર્ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ સહાયાં લોકધાતાવુપપન્નાનાં સત્ત્વાનામ્ । તસ્યાં ચ સહાયાં લોકધાતાવેવ સ ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વ ઇયદ્ભી રૂપનિમિત્તૈરિમં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયં સત્ત્વાનાં દેશયતિ । ન ચાસ્ય સત્પુરુષસ્ય ઋદ્ધિહાનિર્નાપિ પ્રજ્ઞાહાનિઃ । ઇયદ્ભિઃ કુલપુત્ર જ્ઞાનાવભાસૈર્ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ઽસ્યાં સહાયાં લોકધાતૌ પ્રજ્ઞાયતે । અન્યેષુ ચ ગઙ્ગાનદીવાલિકાસમેષુ લોકધાતુષુ બોધિસત્ત્વવૈનેયાનાં
સત્ત્વાનાં બોધિસત્ત્વરૂપેણ ધર્મં દેશયતિ । શ્રાવકવૈનેયાનાં સત્ત્વાનાં શ્રાવકરૂપેણ ધર્મં દેશયતિ । પ્રત્યેકબુદ્ધવૈનેયાનાં સત્ત્વાનાં પ્રત્યેકબુદ્ધરૂપેણ ધર્મં દેશયતિ । તથાગતવૈનેયાનાં સત્ત્વાનાં તથાગતરૂપેણ ધર્મં દેશયતિ । યાવત્તથાગતધાતુવૈનેયાનાં સત્ત્વાનાં તથાગતધાતું દર્શયતિ । યાવત્ પરિનિર્વાણવૈનેયાનાં સત્ત્વાનાં પરિનિર્વૃતમાત્માનં દર્શયતિ । એવં જ્ઞાનબલાધાનપ્રાપ્તઃ ખલુ પુનઃ પદ્મશ્રીર્ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ ॥
અથ ખલુ પદ્મશ્રીર્બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભગવન્તમેતદવોચત્ - અવરોપિતકુશલમૂલો ઽયં ભગવન્ ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ । કતમ એષ ભગવન્ સમાધિર્યસ્મિન્ સમાધાવવસ્થિતેન ગદ્ગદસ્વરેણ બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન ઇયન્તઃ સત્ત્વા વિનીતા ઇતિ? એવમુક્તે ભગવાન્ શાક્યમુનિસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ પદ્મશ્રિયં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વમેતદવોચત્ - એષ હિ કુલપુત્ર સર્વરૂપસંદર્શનો નામ સમાધિઃ । અસ્મિન્ સમાધાવવસ્થિતેન ગદ્ગદસ્વરેણ બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન એવમપ્રમેયઃ સત્ત્વાર્થઃ કૃતઃ ॥
અસ્મિન્ ખલુ પુનર્ગદ્ગદસ્વરપરિવર્તે નિર્દિશ્યમાને યાનિ ગદ્ગદસ્વરેણ બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન સાર્ધં ચતુરશીતિબોધિસત્ત્વકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ ઇમાં સહાં લોકધાતુમાગતાનિ, સર્વેષાં તેષાં સર્વરૂપસંદર્શનસ્ય સમાધેઃ પ્રતિલમ્ભો ઽભૂત્ । અસ્યાં ચ સહાયાં લોકધાતૌ ( વૈદ્ય 249 ) ગણનાસમતિક્રાન્તાનાં બોધિસત્ત્વાનાં મહાસત્ત્વાનાં યેષાં સર્વરૂપસંદર્શનસ્ય સમાધેઃ પ્રતિલમ્ભો ઽભૂત્ ॥
અથ ખલુ ગદ્ગદસ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભગવતઃ શાક્યમુનેસ્તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય તસ્ય ચ ભગવતઃ પ્રભૂતરત્નસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય ધાતુસ્તૂપે વિપુલાં વિસ્તીર્ણાં પૂજાં કૃત્વા પુનરપિ સપ્તરત્નમયે કૂટાગારે ઽભિરુહ્ય પ્રકમ્પદ્ભિઃ ક્ષેત્રૈઃ પ્રવર્ષદ્ભિઃ પદ્મૈઃ પ્રવાદ્યમાનૈસ્તૂર્યકોટીનયુતશતસહસ્રૈઃ સાર્ધં તૈશ્ચતુરશીતિબોધિસત્ત્વકોટીનયુતશતસહસ્રૈઃ પરિવૃતઃ પુરસ્કૃતઃ પુનરપિ સ્વં બુદ્ધક્ષેત્રમભિગતઃ । સમભિગમ્ય ચ તં ભગવન્તં કમલદલવિમલનક્ષત્રરાજસંકુસુમિતાભિજ્ઞં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધમેતદવોચત્ - કૃતો મે ભગવન્ સહાયાં લોકધાતૌ સત્ત્વાર્થઃ । તસ્ય ચ ભગવતઃ પ્રભૂતરત્નસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય ધાતુસ્તૂપો દૃષ્ટઃ વન્દિતશ્ચ । સ ચ ભગવાન્ શાક્યમુનિસ્તથાગતો દૃષ્ટો વન્દિતશ્ચ । સ ચ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતો દૃષ્ટઃ । સ ચ ભૈષજ્યરાજો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો વીર્યબલબેગપ્રાપ્તઃ, સ ચ પ્રદાનશૂરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો દૃષ્ટઃ । સર્વેષાં ચ તેષાં ચતુરશીતિબોધિસત્ત્વકોટીનયુતશતસહસ્રાણાં સર્વરૂપસંદર્શનસ્ય સમાધેઃ પ્રતિલમ્ભો ઽભૂત્ ॥
અસ્મિન્ ખલુ પુનર્ગદ્ગદસ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય ગમનાગમનપરિવર્તે ભાષ્યમાણે દ્વાચત્વારિંશતાં બોધિસત્ત્વસહસ્રાણામનુત્પત્તિકધર્મક્ષાન્તિપ્રતિલમ્ભો ઽભૂત્ । પદ્મશ્રિયશ્ચ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સદ્ધર્મપુણ્ડરીકસ્ય સમાધેઃ પ્રતિલમ્ભો ઽભૂત્ ॥
ઇતિ શ્રીસદ્ધર્મપુણ્ડરીકે ધર્મપર્યાયે ગદ્ગદસ્વરપરિવર્તો નામ ત્રયોવિંશતિમઃ ॥
સદ્ધ્પ્_24: સમન્તમુખપરિવર્તઃ ॥

અથ ખલુ અક્ષયમતિર્બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વ ઉત્થાયાસનાદેકાંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા દક્ષિણં જાનુમણ્ડલં પૃથિવ્યાં પ્રતિષ્ઠાપ્ય યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણામ્ય ભગવન્તમેતદવોચત્ - કેન કારણેન ભગવન્ અવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ઽવલોકિતેશ્વર ઇત્યુચ્યતે? એવમુક્તે ભગવાનક્ષયમતિં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વમેતદવોચત્ - ઇહ કુલપુત્ર યાવન્તિ સત્ત્વકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ યાનિ દુઃખાનિ પ્રત્યુઅનુભવન્તિ, તાનિ સચેદવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય નામધેયં શૃણુયુઃ, તે સર્વે તસ્માદ્દુઃખસ્કન્ધાદ્ પરિમુચ્યેરન્ । યે ચ કુલપુત્ર સત્ત્વા અવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય નામધેયં ધારયિષ્યન્તિ, સચેત્તે મહત્યગ્નિસ્કન્ધે પ્રપતેયુઃ, સર્વે તે અવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય તેજસા તસ્માન્મહતો ઽગ્નિસ્કન્ધાત્ પરિમુચ્યેરન્ । સચેત્ પુનઃ કુલપુત્ર સત્ત્વા નદીભિરુહ્યમાના અવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્યાક્રન્દં કુર્યુઃ, સર્વાસ્તા નદ્યસ્તેષાં સત્ત્વાનાં ગાધં દદ્યુઃ । સચેત્ પુનઃ કુલપુત્ર સાગરમધ્યે વહનાભિરૂઢાનાં સત્ત્વકોટીનયુતશતસહસ્રાણાં હિરણ્યસુવર્ણમણિમુક્તાવજ્રવૈડૂર્યશઙ્ખશિલાપ્રવાલાશ્મગર્ભમુસારગલ્વલોહિતમુક્તાદીનાં કૃતનિધીનાં સ પોતસ્તેષાં કાલિકાવાતેન રાક્ષસીદ્વીપે ક્ષિપ્તઃ સ્યાત્, તસ્મિંશ્ચ કશ્ચિદેવૈકઃ સત્ત્વઃ સ્યાત્ યો ઽવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્યાક્રન્દં કુર્યાત્, સર્વે તે પરિમુચ્યેરંસ્તસ્માદ્ રાક્ષસીદ્વીપાત્ । અનેન ખલુ પુનઃ કુલપુત્ર કારણેન અવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ઽવલોકિતેશ્વર ઇતિ સંજ્ઞાયતે ॥
સચેત્ કુલપુત્ર કશ્ચિદેવ વધ્યોત્સૃષ્ટો ઽવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્યાક્રન્દં કુર્યાત્, તાનિ તેષાં વધ્યઘાતકાનાં શસ્ત્રાણિ વિકીર્યેરન્ । સચેત્ ખલુ પુનઃ કુલપુત્ર અયં ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રો લોકધાતુર્યક્ષરાક્ષસૈઃ પરિપૂર્ણો ભવેત્, તે ઽવલોકિતેશ્વરસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય નામધેયગ્રહણેન દુષ્ટચિત્તા દ્રષ્ટુમપ્યશક્તાઃ સ્યુઃ । સચેત્ખલુ પુનઃ કુલપુત્ર કશ્ચિદેવ સત્ત્વો દાર્વાયસ્મયૈર્હડિનિગડબન્ધનૈર્બદ્ધો ભવેત્, અપરાધ્યનપરાધી વા, તસ્યાવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય નામધેયગ્રહણેન ક્ષિપ્રં તાનિ હડિનિગડબન્ધનાનિ વિવરમનુપ્રયચ્છન્તિ । ઈદૃશઃ કુલપુત્ર અવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય પ્રભાવઃ ॥
સચેત્કુલપુત્ર અયં ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રો લોકધાતુર્ધૂર્તૈરમિત્રૈશ્ચૌરૈશ્ચ શસ્ત્રપાણિભિઃ પરિપૂર્ણો ભવેત્, તસ્મિંશ્ચૈકઃ સાર્થવાહો મહાન્તં સાર્થં રત્નાઢ્યમનર્ધ્યં ગૃહીત્વા ગચ્છેત્ । તે ગચ્છન્તસ્તાંશ્ચૌરાન્ ધૂર્તાન્ શત્રૂંશ્ચ શસ્ત્રહસ્તાન્ પશ્યેયુઃ । દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ભીતાસ્ત્રસ્તા અશરણમાત્માનં સંજાનીયુઃ । સ ચ સાર્થવાહસ્તં સાર્થમેવં બ્રૂયાત્ - મા ભૈષ્ટ કુલપુત્રાઃ, મા ભૈષ્ટ, અભયંદદમવલોકિતેશ્વરં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વમેકસ્વરેણ સર્વે સમાક્રન્દધ્વમ્ । તતો યૂયમસ્માચ્ચૌરભયાદમિત્રભયાત્ ક્ષિપ્રમેવ પરિમોક્ષ્યધ્વે । અથ ખલુ સર્વ એવ સ સાર્થઃ એકસ્વરેણ અવલોકિતેશ્વરમાક્રન્દેત્ - નમો નમસ્તસ્મૈ અભયંદદાયાવલોકિતેશ્વરાય બોધિસત્ત્વાય મહાસત્ત્વાયેતિ ( વૈદ્ય 251 )। સહનામગ્રહણેનૈવ સ સાર્થઃ સર્વભયેભ્યઃ પરિમુક્તો ભવેત્ । ઈદૃશઃ કુલપુત્ર અવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય પ્રભાવઃ ॥
યે કુલપુત્ર રાગચરિતાઃ સત્ત્વાઃ, તે ઽવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય નમસ્કારં કૃત્વા વિગતરાગા ભવન્તિ । યે દ્વેષચરિતાઃ સત્ત્વાઃ, તે ઽવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય નમસ્કારં કૃત્વા વિગતદ્વેષા ભવન્તિ । યે મોહચરિતાઃ સત્ત્વાઃ, તે ઽવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય નમસ્કારં કૃત્વા વિગતમોહા ભવન્તિ । એવં મહર્દ્ધિકઃ કુલપુત્ર અવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ ॥
યશ્ચ કુલપુત્ર અવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય પુત્રકામો માતૃગ્રામો નમસ્કારં કરોતિ, તસ્ય પુત્રઃ પ્રજાયતે અભિરૂપઃ પ્રાસાદિકો દર્શનીયઃ । પુત્રલક્ષણસમન્વાગતો બહુજનપ્રિયો મનાપો ઽવરોપિતકુશલમૂલશ્ચ ભવતિ । યો દારિકામભિનન્દતિ, તસ્ય દારિકા પ્રજાયતે અભિરૂપા પ્રાસાદિકા દર્શનીયા પરમયા શુભવર્ણપુષ્કરતયા સમન્વાગતા દારિકા - લક્ષણસમન્વાગતા બહુજનપ્રિયા મનાપા અવરોપિતકુશલભૂલા ચ ભવતિ । ઈદૃશઃ કુલપુત્ર અવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય પ્રભાવઃ ॥
યે ચ કુલપુત્ર અવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય નમસ્કારં કરિષ્યન્તિ, નામધેયં ચ ધારયિષ્યન્તિ, તેષામમોઘફલં ભવતિ । યશ્ચ કુલપુત્ર અવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય નમસ્કારં કરિષ્યતિ, નામધેયં ચ ધારયિષ્યતિ, યશ્ચ દ્વાષષ્ટીનાં ગઙ્ગાનદીવાલિકાસમાનાં બુદ્ધાનાં ભગવતાં નમસ્કારં કુર્યાત્, નામધેયાનિ ચ ધારયેત્, યશ્ચ તાવતામેવ બુદ્ધાનાં ભગવતાં તિષ્ઠતાં ધ્રિયતાં યાપયતાં ચીવરપિણ્ડપાતશયનાસનગ્લાનપ્રત્યયભૈષજ્યપરિષ્કારૈઃ પૂજાં કુર્યાત્, તત્કિં મન્યસે કુલપુત્ર કિયન્તં સ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા તતોનિદાનં પુણ્યાભિસંસ્કારં પ્રસવેત્? એવમુક્તે અક્ષયમતિર્બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભગવન્તમેતદવોચત્ - બહુ ભગવન્, બહુ સુગત સ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા તતોનિદાનં બહું પુણ્યાભિસંસ્કારં પ્રસવેત્ । ભગવાનાહ - યશ્ચ કુલપુત્ર તાવતાં બુદ્ધાનાં ભગવતાં સત્કારં કૃત્વા પુણ્યાભિસંસ્કારઃ, યશ્ચ અવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અન્તશ એકમપિ નમસ્કારં કુર્યાત્ નામધેયં ચ ધારયેત્, સમો ઽનધિકો ઽનતિરેકઃ પુણ્યાભિસંસ્કારઃ ઉભયતો ભવેત્ । યશ્ચ તેષાં દ્વાષષ્ટીનાં ગઙ્ગાનદીવાલિકાસમાનાં બુદ્ધાનાં ભગવતાં સત્કારં કુર્યાત્ નામધેયાનિ ચ ધારયેત્, યશ્ચ અવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય નમસ્કારં કુર્યાત્ નામધેયં ચ ધારયેત્, એતાવુભૌ પુણ્યસ્કન્ધૌ ન સુકરૌ ક્ષપયિતું કલ્પકોટીનયુતશતસહસ્રૈરપિ । એવમપ્રમેયં કુલપુત્ર અવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય નામધારણાત્ પુણ્યમ્ ॥

અથ ખલ્વક્ષયમતિર્બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભગવન્તમેતદવોચત્ - કથં ભગવન્ અવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ઽસ્યાં સહાયાં લોકધાતૌ પ્રવિચરતિ? કથં સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયતિ? કીદૃશશ્ચાવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્યોપાયકૌશલ્યવિષયઃ? એવમુક્તે ભગવાનક્ષયમતિં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વમેતદવોચત્ - સન્તિ કુલપુત્ર લોકધાતવઃ ( વૈદ્ય 252 ) યેષ્વવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો બુદ્ધરૂપેણ સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયતિ । સન્તિ લોકધાતવઃ, યેષ્વવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો બોધિસત્ત્વરૂપેણ સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયતિ । કેષાંચિત્ પ્રત્યેકબુદ્ધરૂપેણ અવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયતિ । કેષાંચિચ્છ્રાવકરૂપેણ અવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયતિ । કેષાંચિદ્ બ્રહ્મરૂપેણાવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયતિ । કેષાંચિચ્છક્રરૂપેણાવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ ધર્મં દેશયતિ । કેષાંચિદ્ ગન્ધર્વરૂપેણાવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયતિ । કેષાંચિદ્ ગન્ધર્વરૂપેણાવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયતિ । યક્ષવૈનેયાનાં સત્ત્વાનાં યક્ષરૂપેણ ધર્મં દેશયતિ । ઈશ્વરવૈનેયાનાં સત્ત્વાનામીશ્વરરૂપેણ, મહેશ્વરવૈનેયાનાં સત્ત્વાનાં મહેશ્વરરૂપેણ ધર્મં દેશયતિ । ચક્રવર્તિરાજવૈનેયાનાં સત્ત્વાનાં ચક્રવર્તિરાજરૂપેણ ધર્મં દેશયતિ । પિશાચવૈનેયાનાં સત્ત્વાનાં પિશાચરૂપેણ ધર્મં દેશયતિ । વૈશ્રવણવૈનેયાનાં સત્ત્વાનાં વૈશ્રવણરૂપેણ ધર્મં દેશયતિ । સેનાપતિવૈનેયાનાં સત્ત્વાનાં સેનાપતિરૂપેણ ધર્મં દેશયતિ । બ્રાહ્મણવૈનેયાનાં સત્ત્વાનાં બ્રાહ્મણરૂપેણ ધર્મં દેશયતિ । વજ્રપાણિવૈનેયાનાં સત્ત્વાનાં વજ્રપાણિરૂપેણ ધર્મં દેશયતિ । એવમચિન્ત્યગુણસમન્વાગતઃ કુલપુત્ર અવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ । તસ્માત્તર્હિ કુલપુત્ર અવલોકિતેશ્વરં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વં પૂજયધ્વમ્ । એષ કુલપુત્ર અવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભીતાનાં સત્ત્વાનામભયં દદાતિ । અનેન કારણેન અભયંદદ ઇતિ સંજ્ઞાયતે ઇહ સહાયાં લોકધાતૌ ॥
અથ ખલ્વક્ષયમતિર્બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભગવન્તમેતદવોચત્ - દાસ્યામો વયં ભગવન્ અવલોકિતેશ્વરાય બોધિસત્ત્વાય મહાસત્ત્વાય ધર્મપ્રાભૃતં ધર્માચ્છાદમ્ । ભગવાનાહયસ્યેદાનીં કુલપુત્ર કાલં મન્યસે । અથ ખલ્વક્ષયમતિર્બોધસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ સ્વકણ્ઠાદવર્તાય શતસહસ્રમૂલ્યં મુક્તાહારમવલોકિતેશ્વરાય બોધિસત્ત્વાય મહાસત્ત્વાય ધર્માચ્છાદમનુપ્રયચ્છતિ સ્મ - પ્રતીચ્છ સત્પુરુષ ઇમં ધર્માચ્છાદં મમાન્તિકાત્ । સ ન પ્રતીચ્છતિ સ્મ । અથ ખલ્વક્ષયમતિર્બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ઽવલોકિતેશ્વરં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વમેતદવોચત્ - પ્રતિગૃહાણ ત્વં કુલપુત્ર ઇમં મુક્તાહારમસ્માકમનુકમ્પામુપાદાય । અથ ખલ્વવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ઽક્ષયમતેર્બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્યાન્તિકાત્ તં મુક્તાહારં પ્રતિગૃહ્ણાતિ સ્મ અક્ષયમતેર્બોધિસત્ત્વસ્ય મહસત્ત્વસ્યાનુકમ્પામુપાદાય, તાસાં ચ ચતસૃણાં પર્ષદાં તેષાં ચ દેવનાગયક્ષગન્ધર્વાસુરગરૂડકિન્નરમહોરગમનુષ્યામનુષ્યાણામનુકમ્પામુપાદાય । પ્રતિગૃહ્ય ચ દ્વૌ પ્રત્યંશૌ કૃતવાન્ । કૃત્વા ચૈકં પ્રત્યંશં ભગવતે શાક્યમુનયે દદાતિ સ્મ, દ્વિતીયં પ્રત્યંશં ભગવતઃ પ્રભૂતરત્નસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય રત્નસ્તૂપે સમુપનામયાયાસ । ઈદૃશ્યા કુલપુત્ર વિકુર્વયા અવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ઽસ્યાં સહાયાં લોકધાતાવનુવિચરતિ ॥
અથ ખલુ ભગવાંસ્તસ્યાં વેલાયામિમા ગાથા અભાષત -
ચિત્રધ્વજ અક્ષયોમતી એતમર્થં પરિપૃચ્છિ કારણાત્ ।
કેના જિનપુત્ર હેતુના ઉચ્યતે હિ અવલોકિતેશ્વરઃ

અથ સ દિશતા વિલોકિયા પ્રણિધીસાગરુ અક્ષયોમતિ ।
ચિત્રધ્વજો ઽધ્યભાષત શૃણુ ચર્યામવલોકિતેશ્વરે

કલ્પશત નેકકોટ્યચિન્તિયા બહુબુદ્ધાન સહસ્રકોટિભિઃ ।
પ્રણિધાન યથા વિશોધિતં સ્તથ શૃણ્વાહિ મમ પ્રદેશતઃ

શ્રવણો અથ દર્શનો ઽપિ ચ અનુપૂર્વં ચ તથા અનુસ્મૃતિઃ ।
ભવતીહ અમોઘ પ્રાણિનાં સર્વદુઃખભવશોકનાશકઃ

સચિ અગ્નિખદાય પાતયેદ્ ઘતનાર્થાય પ્રદુષ્ટમાનસઃ ।
સ્મરતો અવલોકિતેશ્વરં અભિસિક્તો ઇવ અગ્નિ શામ્યતિ

સચિ સાગરદુર્ગિ પાતયેન્નાગમકરસુરભૂત-આલયે ।
સ્મરતો અવલોકિતેશ્વરં જલરાજે ન કદાચિસીદતિ

સચિ મેરુતલાતુ પાતયેદ્ ઘતનાર્થાય પ્રદુષ્ટમાનસઃ ।
સ્મરતો અવલોકિતેશ્વરં સૂર્યભૂતો વ નભે પ્રતિષ્ઠતિ

વજ્રામય પર્વતો યદિ ઘતનાર્થાય હિ મૂર્ધ્નિ ઓષરેત્ ।
સ્મરતો અવલોકિતેશ્વરં રોમકૂપ ન પ્રભોન્તિ હિંસિતુમ્

સચિ શત્રુગણૈઃ પરીવૃતઃ શસ્ત્રહસ્તૈર્વિહિંસચેતસૈઃ ।
સ્મરતો અવલોકિતેશ્વરં મૈત્રચિત્ત તદ ભોન્તિ તત્ક્ષણમ્

સચિ આઘતને ઉપસ્થિતો વધ્યઘાતનવશંગતો ભવેત્ ।
સ્મરતો અવલોકિતેશ્વરં ખણ્ડખણ્ડ તદ શસ્ત્ર ગચ્છિયુઃ

સચિ દારુમયૈરયોમયૈર્હડિનિગડૈરિહ બદ્ધબન્ધનૈઃ ।
સ્મરતો અવલોકિતેશ્વરં ક્ષિપ્રમેવ વિપટન્તિ બન્ધના

મન્ત્રા બલ વિદ્ય ઓષધી ભૂત વેતાલ શરીરનાશકા ।
સ્મરતો અવલોકિતેશ્વરં તાન્ ગચ્છન્તિ યતઃ પ્રવર્તિતાઃ

સચિ ઓજહરૈઃ પરીવૃતો નાગયક્ષસુરભૂતરાક્ષસૈઃ ।
સ્મરતો અવલોકિતેશ્વરં રોમકૂપ ન પ્રભોન્તિ હિંસિતુમ્

સચિ વ્યાલમૃગૈઃ પરીવૃતસ્તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રનખરૈર્મહાભયૈઃ ।
સ્મરતો અવલોકિતેશ્વરં ક્ષિપ્ર ગચ્છન્તિ દિશા અનન્તતઃ

સચિ દૃષ્ટિવિષૈઃ પરીવૃતો જ્વલનાર્ચિશિખિદુષ્ટદારુણૈઃ ।
સ્મરતો અવલોકિતેશ્વરં ક્ષિપ્રમેવ તે ભોન્તિ નિર્વિષાઃ

ગમ્ભીર સવિદ્યુ નિશ્ચરી મેઘવજ્રાશનિ વારિપ્રસ્રવાઃ ।
સ્મરતો અવલોકિતેશ્વરં ક્ષિપ્રમેવ પ્રશમન્તિ તત્ક્ષણમ્

બહુદુઃખશતૈરુપદ્રુતાન્ સત્ત્વ દૃષ્ટ્વ બહુદુઃખપીડિતાન્ ।
શુભજ્ઞાનબલો વિલોકિયા તેન ત્રાતરુ ગજે સદેવકે

ઋદ્ધીબલપારમિંગતો વિપુલજ્ઞાન ઉપાયશિક્ષિતઃ ।
સર્વત્ર દશદ્દિશી જગે સર્વક્ષેત્રેષુ અશેષ દૃશ્યતે

યે ચ અક્ષણદુર્ગતી ભયા નરકતિર્યગ્યમસ્ય શાસને ।
જાતીજરવ્યાધિપીડિતા અનુપૂર્વં પ્રશમન્તિ પ્રાણિનામ્

અથ ખલુ અક્ષમતિર્હૃષ્ટતુષ્ટમના ઇમા ગાથા અભાષત -
શુભલોચન મૈત્રલોચના પ્રજ્ઞાજ્ઞાનવિશિષ્ટલોચના ।
કૃપલોચન શુદ્ધલોચના પ્રેમણીય સુમુખા સુલોચના

અમલામલનિર્મલપ્રભા વિતિમિર જ્ઞાનદિવાકરપ્રભા ।
અપહૃતાનિલજ્વલપ્રભા પ્રતપન્તો જગતી વિરોચસે

કૃપસદ્ગુણમૈત્રગર્જિતા શુભગુણ મૈત્રમના મહાઘના ।
ક્લેશાગ્નિ શમેસિ પ્રાણિનાં ધર્મવર્ષં અમૃતં પ્રવર્ષસિ

કલહે ચ વિવાદવિગ્રહે નરસંગ્રામગતે મહાભયે ।
સ્મરતો અવલોકિતેશ્વરં પ્રશમેયા અરિસંઘ પાપકા

મેઘસ્વર દુન્દુભિસ્વરો જલધરગર્જિત બ્રહ્મસુસ્વરઃ ।
સ્વરમણ્ડલપારમિંગતઃ સ્મરણીયો અવલોકિતેશ્વરઃ

સ્મરથા સ્મરથા સ કાઙ્ક્ષથા શુદ્ધસત્ત્વં અવલોકિતેશ્વરમ્ ।
મરણે વ્યસને ઉપદ્રવે ત્રાણુ ભોતિ શરણં પરાયણમ્

સર્વગુણસ્ય પારમિંગતઃ સર્વસત્ત્વકૃપમૈત્રલોચનો ।
ગુણભૂત મહાગુણોદધી વન્દનીયો અવલોકિતેશ્વરઃ

યો ઽસૌ અનુકમ્પકો જગે બુદ્ધ ભેષ્યતિ અનાગતે ઽધ્વનિ ।
સર્વદુઃખભયશોકનાશકં પ્રણમામી અવલોકિતેશ્વરમ્

લોકેશ્વર રાજનાયકો ભિક્ષુધર્માકરુ લોકપૂજિતો ।
બહુકલ્પશતાંશ્ચરિત્વ ચ પ્રાપ્તુ બોધિ વિરજાં અનુત્તરામ્

સ્થિત દક્ષિણવામતસ્તથા વીજયન્ત અમિતાભનાયકમ્ ।
માયોપમતા સમાધિના સર્વક્ષેત્રે જિન ગત્વ પૂજિષુ

દિશિ પશ્ચિમતઃ સુખાકરા લોકધાતુ વિરજા સુખાવતી ।
યત્ર એષ અમિતાભનાયકઃ સંપ્રતિ તિષ્ઠતિ સત્ત્વસારથિઃ

ન ચ ઇસ્ત્રિણ તત્ર સંભવો નાપિ ચ મૈથુનધર્મ સર્વશઃ ।
ઉપપાદુક તે જિનોરસાઃ પદ્મગર્ભેષુ નિષણ્ણ નિર્મલાઃ

સો ચૈવ અમિતાભનાયકઃ પદ્મગર્ભે વિરજે મનોરમે ।
સિંહાસનિ સંનિષણ્ણકો શાલરજો વ યથા વિરાજતે

સો ઽપિ તથા લોકનાયકો યસ્ય નાસ્તિ ત્રિભવેસ્મિ સાદૃશઃ ।
યન્મે પુણ્ય સ્તવિત્વ સંચિતં ક્ષિપ્ર ભોમિ યથ ત્વં નરોત્તમ