સદ્ધર્મપુણ્ડરીકસૂત્ર · અધ્યાય 19

ઇતિ શ્રીસદ્ધર્મપુણ્ડરીકે ધર્મપર્યાયે ધર્મભાણકાનુશંસાપરિવર્તો નામાષ્ટાદશમઃ ॥
સદ્ધ્પ્_19: સદાપરિભૂતપરિવર્તઃ ।
અથ ખલુ ભગવાન્ મહાસ્થામપ્રાપ્તં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વમામન્ત્રયતે સ્મ - અનેનાપિ તાવન્મહાસ્થામપ્રાપ્ત પર્યાયેણ એવં વેદિતવ્યમ્ - યથા ય ઇમમેવંરૂપં ધર્મપર્યાયં પ્રતિક્ષેપ્સ્યન્તિ, એવંરૂપાંશ્ચ સૂત્રાન્તધારકાંશ્ચ ભિક્ષુભિક્ષુણ્યુપાસકોપાસિકા આક્રોશિષ્યન્તિ, પરિભાષિષ્યન્તિ, અસત્યયા પરુષયા વાચા સમુદાચરિષ્યન્તિ, તેષામેવમનિષ્ટો વિપાકો ભવિષ્યતિ, યો ન શક્યં વાચા પરિકીર્તયિતુમ્ । યે ચ ઇમમએવંરૂપં સૂત્રાન્તં ધારયિષ્યન્તિ વાચયિષ્યન્તિ દેશયિષ્યન્તિ પર્યવાપ્સ્યન્તિ, પરેભ્યશ્ચ વિસ્તરેણ સંપ્રકાશયિષ્યન્તિ, તેષામેવમિષ્ટો વિપાકો ભવિષ્યતિ યાદૃશો મયા પૂર્વં પરિકીર્તિતઃ । એવંરૂપાં ચ ચક્ષુઃશ્રોત્રઘ્રાણજિહ્વાકાયમનઃ - પરિશુદ્ધિમધિગમિષ્યન્તિ ॥
ભૂતપૂર્વં મહાસ્થામપ્રાપ્ત અતીતે ઽધ્વન્યસંખ્યેયૈઃ કલ્પૈરસંખ્યેયતરૈર્વિપુલૈરપ્રમેયૈરચિન્ત્યૈસ્તેભ્યઃ પરેણ પરતરેણ યદાસીત્ - તેન કાલેન સમયેન ભીષ્મગર્જિતસ્વરરાજો નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો લોક ઉદપાદિ વિદ્યાચરણસંપન્નઃ સુગતો લોકવિદનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ બુદ્ધો ભગવાન્ વિનિર્ભોગે કલ્પે મહાસંભવાયાં લોકધાતૌ । સ ખલુ પુનર્મહાસ્થામપ્રાપ્ત ભગવાન્ ભીષ્મગર્જિતસ્વરરાજસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તસ્યાં મહાસંભવાયાં લોકધાતૌ સદેવમાનુષાસુરસ્ય લોકસ્ય પુરતો ધર્મં દેશયતિ સ્મ । યદિદં શ્રાવકાણાં ચતુરાર્યસત્યસંપ્રયુક્તં ધર્મં દેશયતિ સ્મ જાતિજરાવ્યાધિમરણશોકપરિદેવદુઃખદૌર્મનસ્યોપાયાસસમતિક્રમાય નિર્વાણપર્યવસાનં પ્રતીત્યસમુત્પાદપ્રવૃત્તિમ્ । બોધિસત્ત્વાનાં મહાસત્ત્વાનાં ષટ્પારમિતાપ્રતિસંયુક્તાનામનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમારભ્ય તથાગતજ્ઞાનદર્શનપર્યવસાનં ધર્મં દેશયતિ સ્મ । તસ્ય ખલુ પુનર્મહાસ્થામપ્રાપ્ત ભગવતો ભીષ્મગર્જિતસ્વરરાજસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય ચત્વારિંશદ્ગઙ્ગાનદીવાલિકાસમાનિ કલ્પકોટીનયુતશતસહસ્રાણ્યાયુષ્પ્રમાણમભૂત્ । પરિનિર્વૃતસ્ય જમ્બુદ્વીપપરમાણુરજઃસમાનિ કલ્પકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ સદ્ધર્મઃ સ્થિતો ઽભૂત્ । ચતુર્દ્વીપપરમાણુરજઃસમાનિ કલ્પકોટીનયુતસહસ્રાણિ સદ્ધર્મપ્રતિરૂપકઃ સ્થિતો ઽભૂત્ । તસ્યાં ખલુ પુનર્મહાસ્થામપ્રાપ્ત મહાસંભવાયાં લોકધાતૌ ભગવતો ભીષ્મગર્જિતસ્વરરાજસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પરિનિર્વૃતસ્ય સદ્ધર્મપ્રતિરૂપકે ચ અન્તર્હિતે અપરો ઽપિ ભીષ્મગર્જિતસ્વરરાજ એવ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો લોક ઉદપાદિ વિદ્યાચરણસંપન્નઃ સુગતો લોકવિદનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ બુદ્ધો ભગવાન્ । અનયા મહાસ્થામપ્રાપ્ત પરંપરયા તસ્યાં મહાસંભવાયાં લોકધાતૌ ભીષ્મગર્જિતસ્વરરાજનામ્નાં તથાગતાનામર્હતાં સમ્યક્સંબુદ્ધાનાં વિંશતિકોટીનયુતશતસહસ્રાણ્યભૂવન્ । તત્ર મહાસ્થામપ્રાપ્ત યો ઽસૌ તથાગતઃ સર્વપૂર્વકો ઽભૂદ્ ભીષ્મગર્જિતસ્વરરાજો નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો વિદ્યાચરણસંપન્નઃ સુગતો
લોકવિદનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ બુદ્ધો ભગવાન્, તસ્ય ભગવતઃ પરિનિર્વૃતસ્ય સદ્ધર્મે ઽન્તર્હિતે સદ્ધર્મપ્રતિરૂપકે ચ અન્તર્ધીયમાને તસ્મિન્ શાસને ઽધિમાનિકભિક્ષ્વધ્યાક્રાન્તે ( વૈદ્ય 225 ) સદાપરિભૂતો નામ બોધિસત્ત્વો ભિક્ષુરભૂત્ । કેન કારણેન મહાસ્થામપ્રાપ્ત સ બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ સદાપરિભૂત ઇત્યુચ્યતે? સ ખલુ પુનર્મહાસ્થામપ્રાપ્ત બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો યં યમેવ પશ્યતિ ભિક્ષું વા ભિક્ષૂણીં વા ઉપાસકં વા ઉપાસિકાં વા, તં તમુપસંક્રમ્ય એવ વદતિ - નાહમાયુષ્મન્તો યુષ્માકં પરિભવામિ । અપરિભૂતા યૂયમ્ । તત્કસ્ય હેતોઃ? સર્વે હિ ભવન્તો બોધિસત્ત્વચર્યાં ચરન્તુ । ભવિષ્યથ યૂયં તથાગતા અર્હન્તઃ સમ્યક્સંબુદ્ધા ઇતિ । અનેન મહાસ્થામપ્રાપ્ત પર્યાયેણ સ બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભિક્ષુભૂતો નોદ્દેશં કરોતિ, ન સ્વાધ્યાય કરોતિ, અન્યત્ર યં યમેવ પશ્યતિ દૂરગતમપિ, સર્વં તમુપંસક્રમ્ય એવં સંશ્રાવયતિ ભિક્ષું વા ભિક્ષુણીં વા ઉપાસકં વા ઉપાસિકાં વા, તં તમુપસંક્રમ્યૈવં વદતિ - નાહં ભગિન્યો યુષ્માકં પરિભવામિ । અપરિભૂતા યૂયમ્ । તત્કસ્ય હેતોઃ? સર્વા યૂયં બોધિસત્ત્વચર્યાં ચરધ્વમ્ । ભવિષ્યથ યૂયં તથાગતા અર્હન્તઃ સમ્યક્સંબુદ્ધાઃ । યં યમેવ મહાસ્થામપ્રાપ્ત સ બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વસ્તસ્મિન્ સમયે ભિક્ષું વા ભિક્ષુણીં વા ઉપાસકં વા ઉપાસિકાં વા એવં સંશ્રાવયતિ, સર્વે ઽસ્ય યદ્ભૂયસ્ત્વેન ક્રુધ્યન્તિ, વ્યાપાદન્તિ અપ્રસાદમુત્પાદયન્તિ આક્રોશન્તિ પરિભાષન્તે - કુતો ઽયમપૃષ્ટો ભિક્ષુરપરિભવચિત્તમિત્યસ્માકમુપદર્શયતિ? પરિભૂતમાત્માનં કરોતિ યદસ્માકં વ્યાકરોત્યનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ અસન્તમનાકાઙ્ક્ષિતં ચ । અથ ખલુ મહાસ્થામપ્રાપ્ત તસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય બહૂનિ વર્ષાણિ તથા આક્રુશ્યતઃ પરિભાષ્યમાણસ્ય ગચ્છન્તિ । ન ચ કસ્યચિત્ ક્રુધ્યતિ, ન વ્યાપાદચિત્તમુત્પાદયતિ । યે ચાસ્ય એવં સંશ્રાવયતો લોષ્ટં વા દણ્ડં વા ક્ષિપન્તિ, સ તેષાં દૂરત એવ ઉચ્ચૈઃસ્વરં કૃત્વા સંશ્રાવયતિ સ્મ - નાહં યુષ્માકં પરિભવામીતિ । તસ્ય તાભિરભિમાનિકભિક્ષુભિક્ષુણ્યુપાસકોપાસિકાભિઃ સતતસમિતં સંશ્રાવ્યમાણાભિઃ સદાપરિભૂત ઇતિ નામ કૃતમભૂત્ ॥

તેન ખલુ પુનર્મહાસ્થામપ્રાપ્ત સદાપરિભૂતેન બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન કાલક્રિયાયાં પ્રત્યુપસ્થિતાયાં મરણકાલસમયે પ્રત્યુપસ્થિતે અયં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકો ધર્મપર્યાયઃ શ્રુતો ઽભૂત્ । તેન ચ ભગવતા ભીષ્મગર્જિતસ્વરરાજેન તથાગતેનાર્હતા સમ્યક્સંબુદ્ધેન અયં ધર્મપર્યાયો વિંશતિભિર્ગાથાવિંશતિકોટીનયુતશતસહસ્રૈર્ભાષિતો ઽભૂત્ । સ ચ સદાપરિભૂતો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો મરણકાલસમયે પ્રત્યુપસ્થિતે અન્તરીક્ષનિર્ઘોષાદિમં ધર્મપર્યાયમશ્રૌષીત્ । યેન કેનચિદ્ ભાષિતમન્તરીક્ષાન્નિર્ઘોષં શ્રુત્વા ઇમં ધર્મપર્યાયમુદ્ગૃહીતવાન્, ઇમાં ચૈવંરૂપાં ચક્ષુર્વિશુદ્ધિં શ્રોત્રવિશુદ્ધિં ઘ્રાણવિશુદ્ધિં જિહ્વાવિશુદ્ધિં કાયવિશુદ્ધિં મનોવિશુદ્ધિં ચ પ્રતિલબ્ધવાન્ । સહપ્રતિલબ્ધાભિર્વિશુદ્ધિભિઃ પુનરન્યાનિ વિંશતિવર્ષકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ આત્મનો જીવિતસંસ્કારમધિષ્ઠાય ઇમં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયં સંપ્રકાશિતવાન્ । યે ચ તે ઽભિમાનિકાઃ સત્ત્વા ભિક્ષુભિક્ષુણ્યુપાસકોપાસિકાઃ, યે પૂર્વં નાહં યુષ્માકં પરિભવામીતિ સંશ્રાવિતાઃ, યૈરસ્યેદં સદાપરિભૂત ઇતિ નામ કૃતમભૂત્, તસ્યોદારર્દ્ધિબલસ્થામં પ્રતિજ્ઞાપ્રતિભાનબલસ્થામં પ્રજ્ઞાબલસ્થામં ( વૈદ્ય 226 ) ચ દૃષ્ટ્વા સર્વે ઽનુસહાયીભૂતા અભૂવન્ ધર્મશ્રવણાય । સર્વે તેન અન્યાનિ ચ બહૂનિ પ્રાણિકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ અનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ સમાદાપિતાન્યભૂવન્ ॥
સ ખલુ પુનર્મહાસ્થામપ્રાપ્ત બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વસ્તતશ્ચ્યવિત્વા ચન્દ્રસ્વરરાજસહનામ્નાં તથાગતાનામર્હતાં સમ્યક્સંબુદ્ધાનાં વિંશતિકોટીશતાન્યારાગિતવાન્, સર્વેષુ ચ ઇમં ધર્મપર્યાયં સંપ્રકાશયામાસ । સો ઽનુપૂર્વેણ તેનૈવ પૂર્વકેણ કુશલમૂલેન પુનરપ્યનુપૂર્વેણ દુન્દુભિસ્વરરાજસહનામ્નાં તથાગતાનામર્હતાં સમ્યક્સંબુદ્ધાનાં વિંશતિમેવ તથાગતકોટીનયુતશતસહસ્રાણ્યારાગિતવાન્ । સર્વેષુ ચ ઇમમેવ સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયમારાગિતવાન્, સંપ્રકાશિતવાંશ્ચતસૃણાં પર્ષદામ્ । સો ઽનેનૈવ પૂર્વકેણ કુશલમૂલેન પુનરપ્યપૂર્વેણ મેઘસ્વરરાજસહનામ્નાં તથાગતાનામર્હતાં સમ્યક્સંબુદ્ધાનાં વિંશતિમેવ તથાગતકોટીશતસહસ્રાણ્યારાગિતવાન્, સર્વેષુ ચ ઇમમેવ સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયમારગિતવાન્, સંપ્રકાશિતવાંશ્ચતસૃણાં પર્ષદામ્ । સર્વેષુ ચ એવંરૂપયા ચક્ષુઃપરિશુદ્ધયા સમન્વાગતો ઽભૂત્, શ્રોત્રપરિશુદ્ધ્યા ઘ્રાણપરિશુદ્ધયા જિહ્વાપરિશુદ્ધયા કાયપરિશુદ્ધયા મનઃપરિશુદ્ધયા સમન્વાગતો ઽભૂત્ ॥
સ ખલુ પુનર્મહાસ્થામપ્રાપ્ત સદાપરિભૂતો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વ ઇયતાં તથાગત કોટીનયુતશતસહસ્રાણાં સત્કારં ગુરુકારં માનનાં પૂજનામર્ચનામપચાયનાં કૃત્વા અન્યેષાં ચ બહૂનાં બુદ્ધકોટીનયુતશતસહસ્રાણાં સત્કારં ગુરુકારં માનનાં પૂજનામર્ચનામપચાયનાં કૃત્વા, સર્વેષુ ચ તેષુ ઇમમેવ સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયમારાગિતવાન્, આરાગયિત્વા સ તેનૈવ પૂર્વકેણ કુશલમૂલેન પરિપક્વેન અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબુદ્ધઃ । સ્યાત્ખલુ પુનસ્તે મહાસ્થામપ્રાપ્ત એવં કાઙ્ક્ષા વા વિમતિર્વા વિચિકિત્સા વા - અન્યઃ સ તેન કાલેન તેન સમયેન સદાપરિભૂતો નામ બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ઽભૂત્, યસ્તસ્ય ભગવતો ભીષ્મગર્જિતસ્વરરાજસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય શાસને ચતસૃણાં પર્ષદાં સદાપરિભૂતઃ સંમતો ઽભૂત્, યેન તે તાવન્તસ્તથાગતા અર્હન્તઃ સમ્યક્સંબુદ્ધા આરાગિતા અભૂવન્? ન ખલુ પુનસ્તે મહાસ્થામપ્રાપ્ત એવં દ્રષ્ટવ્યમ્ । તત્કસ્ય હેતોઃ? અહમેવ સ મહાસ્થામપ્રાપ્ત તેન કાલેન તેન સમયેન સદાપરિભૂતો નામ બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ઽભૂવમ્ । યદા મયા મહાસ્થામપ્રાપ્ત પૂર્વમયં ધર્મપર્યાયો નોદ્ગૃહીતો ઽભવિષ્યત્, ન ધારિતઃ, નાહમેવં ક્ષિપ્રમનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબુદ્ધો ઽભવિષ્યમ્ । યતશ્ચાહં મહાસ્થામપ્રાપ્ત પૌર્વિકાણાં તથાગતાનામર્હતાં સમ્યક્સંબુદ્ધાનામન્તિકાદિમં ધર્મપર્યાયં ધારિતવાન્ વાચિતવાન્ દેશિતવાન્, તતો ઽહમેવં ક્ષિપ્રમનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબુદ્ધઃ । યાન્યપિ તાનિ મહાસ્થામપ્રાપ્ત તેન સદાપરિભૂતેન બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન ભિક્ષુશતાનિ ભિક્ષુણીશતાનિ ચ ઉપાસકશતાનિ ઉપાસિકાશતાનિ ચ તસ્ય ભગવતઃ શાસને ઇમં ધર્મપર્યાયં સંશ્રાવિતાન્યભૂવન્ - નાહં યુષ્માકં પરિભવામીતિ । સર્વે ભવન્તો બોધિસત્ત્વચર્યાં ચરન્તુ । ભવિષ્યથ યૂયં તથાગતા અર્હન્તઃ સમ્યક્સંબુદ્ધાઃ । યૈસ્તસ્ય બોધિસત્ત્વસ્યાન્તિકે વ્યાપાદચિત્તમુત્પાદિતમભૂત્, ( વૈદ્ય 227 ) તૈર્વિશતિકલ્પકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ ન જાતુ તથાગતો દૃષ્ટો ઽભૂત્, નાપિ ધર્મશબ્દો ન સંઘશબ્દઃ શ્રુતો ઽભૂત્ । દશ ચ કલ્પસહસ્રાણ્યવીચૌ મહાનરકે દારુણાં વેદનાં વેદયામાસુઃ । તે ચ સર્વે તસ્માત્ કર્માવરણાત્ પરિમુક્તાઃ
। તેનૈવ બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન પરિપાચિતા અનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ । સ્યાત્ખલુ પુનસ્તે મહાસ્થામપ્રાપ્ત કાઙ્ક્ષા વા વિમતિર્વા વિચિકિત્સા વા - કતમે તેન કાલેન તેન સમયેન તે સત્ત્વા અભૂવન્ યે તે તં બોધિસત્ત્વં પ્તહાસત્ત્વમુલ્લાપિતવન્ત ઉચ્ચગ્ઘિતવન્તઃ? અસ્યામેવ મહાસ્થામપ્રાપ્ત પર્ષદિ ભદ્રપાલપ્રમુખાણિ પઞ્ચ બોધિસત્ત્વશતાનિ સિંહચન્દ્રાપ્રમુખાનિ પઞ્ચભિક્ષુણીશતાનિ સુગતચેતનાપ્રમુખાનિ પઞ્ચોપાસિકાશતાનિ સર્વાણ્યવૈવર્તિકાનિ કૃતાનિ અનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ । એવમિયં મહાસ્થામપ્રાપ્ત મહાર્થસ્ય ધર્મપર્યાયસ્ય ધારણા વાચના દેશના બોધિસત્ત્વાનાં મહાસત્ત્વાનામનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સંબોધેરાહારિકા સંવર્તતે । તસ્માત્તર્હિ મહાસ્થામપ્રાપ્ત અયં ધર્મપર્યાયો બોધિસત્ત્વૈર્મહાસત્ત્વૈસ્તથાગતે પરિનિર્વૃતે અભીક્ષ્ણં ધારયિતવ્યો વાચયિતવ્યો દેશયિતવ્યઃ સંપ્રકાશયિતવ્ય ઇતિ ॥
અથ ખલુ ભગવાંસ્તસ્યાં વેલાયામિમા ગાથા અભાષત -
અતીતમધ્વાનમનુસ્મરામિ ભીષ્મસ્વરો રાજ જિનો યદાસિ ।
મહાનુભાવો નરદેવપૂજિતઃ પ્રણાયકો નરમરુયક્ષરક્ષસામ્

તસ્ય જિનસ્ય પરિનિર્વૃતસ્ય સદ્ધર્મ સંક્ષોભ વ્રજન્તિ પશ્ચિમે ।
ભિક્ષૂ અભૂષી તદ બોધિસત્ત્વો નામેન સો સદપરિભૂત ઉચ્યતે

ઉપસંક્રમિત્વા તદ ભિક્ષુ અન્યાન્ ઉપલમ્ભદૃષ્ટીન તથૈવ ભિક્ષુણી ।
પરિભાવ મહ્યં ન કદાચિદસ્તિ યૂયં હિ ચર્યાં ચરથાગ્રબોધયે

એવં ચ સંશ્રાવયિ નિત્યકાલં આક્રોશ પરિભાષ સહન્તુ તેષામ્ ।
કાલક્રિયાયાં સમુપસ્થિતાયાં શ્રુતં ઇદં સૂત્રમભૂષિ તેન

અકૃત્વ કાલં તદ પણ્ડિતેન અધિષ્ઠિહિત્વા ચ સુદીર્ઘમાયુઃ ।
પ્રકાશિતં સૂત્રમિદં તદાસીત્ તહિ શાસને તસ્ય વિનાયકસ્ય

તે ચાપિ સર્વે બહુ ઓપલમ્ભિકા બોધીય તેન પરિપાચિતાસીત્ ।
તતશ્ચ્યવિત્વાન સ બોધિસત્ત્વો આરાગયી બુદ્ધસહસ્રકોટ્યઃ

અનુપૂર્વ પુણ્યેન કૃતેન તેન પ્રકાશયિત્વા ઇમુ સૂત્ર નિત્યમ્ ।
બોધિં સ સંપ્રાપ્ત જિનસ્ય પુત્રો અહમેવ સો શાક્યમુનિસ્તદાસીત્

યે ચાપિ ભિક્ષૂ તદ ઓપલમ્ભિકા યા ભિક્ષુણી યે ચ ઉપાસકા વા ।
ઉપાસિકાસ્તત્ર ચ યા તદાસીદ્ યે બોધિ સંશ્રાવિત પણ્ડિતેન

તે ચાપિ દૃષ્ટ્વા બહુબુદ્ધકોટ્ય ઇમે ચ તે પઞ્ચશતા અનૂનકાઃ ।
તથૈવ ભિક્ષૂણ ચ ભિક્ષુણી ચ ઉપાસિકાશ્ચાપિ મિ મહ્ય સંમુખમ્

સર્વે મયા શ્રાવિત અગ્રધર્મા તે ચૈવ સર્વે પરિપાચિતા મે ।
મયિ નિર્વૃતે ચાપિમિ સર્વિ ધીરા ઇમુ ધારયિષ્યન્તિ હ સૂત્રમગ્રમ્

કલ્પાન કોટ્યો બહુભીરચિન્ત્યૈર્ન કદાચિદેતાદૃશ ધર્મ શ્રૂયતે ।
બુદ્ધાન કોટીશત ચૈવ ભોન્તિ ન ચ તે પિમં સૂત્ર પ્રકાશયન્તિ

તસ્માચ્છ્રૂણિત્વા ઇદમેવરૂપં પરિકીર્તિતં ધર્મુ સ્વયં સ્વયંભૂવા ।
આરાગયિત્વા ચ પુનઃ પુનશ્ચિમં પ્રકાશયેત્ સૂત્ર મયીહ નિર્વૃતે