સદ્ધર્મલઙ્કાવતારસૂત્ર · અધ્યાય 8

ઇતિ લઙ્કાવતારસૂત્રે નૈર્માણિકપરિવર્તઃ સપ્તમઃ ॥
સ્તર્ત્ પરિવર્ત 8
માંસભક્ષણપરિવર્તો નામાષ્ટમઃ ।
અથ ખલુ મહામતિર્બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભગવન્તં ગાથાભિઃ પરિપૃચ્છય પુનરપ્યધ્યેષતે સ્મ - દેશયતુ મે ભગવાંસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો માંસભક્ષણે ગુણદોષમ્, યેન અહં ચ અન્યે ચ બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા અનાગતપ્રત્યુત્પન્નકાલે સત્ત્વાનાં ક્રવ્યાદસત્ત્વગતિવાસનાવાસિતાનાં માંસભોજગૃદ્ધાણાં રસતૃષ્ણાપ્રહાણાય ધર્મં દેશયામ, યથા ચ તે ક્રવ્યાદભોજિનઃ સત્ત્વા વિરાગ્ય રસતૃષ્ણાં ધર્મરસાહારકાઙ્ક્ષયા સર્વસત્ત્વૈકપુત્રકપ્રેમાનુગતાઃ પરસ્પરં મહામૈત્રીં પ્રતિલભેરન્ । પ્રતિલભ્ય સર્વબોધિસત્ત્વભૂમિષુ કૃતયોગ્યાઃ ક્ષિપ્રમનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબુધ્યેરન્ । શ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધભૂમ્યા વા વિશ્રમ્ય અનુત્તરાં તાથાગતીં ભૂમિમુપસર્પયેયુઃ । દુરાખ્યાતધર્મૈરપિ તાવદ્ભગવન્નન્યતીર્થિકૈર્લોકાયતદૃષ્ટ્યભિનિવિષ્ટૈઃ સદસત્પક્ષોચ્છેદશાશ્વતવાદિભિર્માસં નિવાર્યતે ભક્ષ્યમાણમ્ । સ્વયં ચ ન ભક્ષ્યતે, પ્રાગેવ કૃપૈકરસે સમ્યક્સંબુદ્ધે પ્રણીતે લોકનાથે । તવ શાસને માંસં સ્વયં ચ ભક્ષ્યતે, ભક્ષ્યમાણં ચ ન નિવાર્યતે । તત્સાધુ ભગવાન્ સર્વલોકાનુકમ્પકઃ સર્વસત્ત્વૈપુત્રકસમદર્શી મહાકારુણિકો ઽનુકમ્પામુપાદાય માંસભક્ષણે ગુણદેષાન્ દેશયતુ મે, યથા અહં ચ અન્યે ચ બોધિસત્ત્વાસ્તથત્વાય સત્ત્વેભ્યો ધર્મં દેશયેમ । ભગવાનાહ - તેન હિ મહામતે શૃણુ, સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિકુરુ । ભાષિષ્યે ઽહં તે । સાધુ ભગવન્નિતિ મહામતિર્બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભગવતઃ પ્રત્યશ્રૌષીત્ ॥
ભગવાંસ્તસ્યૈતદવોચત્ - અપરિમિતૈર્મહામતે કારણૈર્માંસં સર્વમભક્ષ્યં કૃપાત્મનો બોધિસત્ત્વસ્ય । તેભ્યસ્તૂપદેશમાત્રં વક્ષ્યામિ । ઇહ મહામતે અનેન દીર્ઘેણાધ્વના સંસરતાં પ્રાણિનાં નાસ્ત્યસૌ કશ્ચિત્સત્ત્વઃ સુલભરૂપો યો ન માતાભૂત્પિતા વા ભ્રાતા વા ભગિની વા પુત્રો વા દુહિતા વા અન્યતરાન્યતરો વા સ્વજનબન્ધુબન્ધૂભૂતો વા । તસ્ય અન્યજન્મપરિવૃત્તાશ્રયસ્ય મૃગપશુપક્ષિયોન્યન્તર્ભૂતસ્ય બન્ધોર્બન્ધુભૂતસ્ય વા સર્વભૂતાત્મભૂતાનુપાગન્તુકામેન સર્વજન્તુપ્રાણિભૂતસંભૂતં માંસં કથમિવ ભક્ષ્યં સ્યાદ્બુદ્ધધર્મકામેન બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન? રાક્ષસસ્યાપિ મહામતે તથાગતાનામિમાં ધર્મસુધર્મતામુપશ્રુત્ય ઉપગતરક્ષભાવાઃ કૃપાલવા ભવન્તિ માંસભક્ષણવિનિવૃત્તાઃ, કિમુત ધર્મકામા જનાઃ । એવં તાવન્મહામતે તેષુ તેષુ જાતિપરિવર્તેષુ સર્વસત્ત્વાઃ સ્વજનબન્ધુભાવસંજ્ઞાઃ સર્વસત્ત્વૈકપુત્રકસંજ્ઞાભાવનાર્થં માંસં સર્વમભક્ષ્યમ્ । કૃપાત્મનો બોધિસત્ત્વસ્યાભક્ષ્યં માંસમ્ । વ્યભિચારાદપિ મહામતે માંસં સર્વમભક્ષ્યં ચારિત્રવતો બોધિસત્ત્વસ્ય । શ્વખરોષ્ટ્રાશ્વબલીવર્દમાનુષમાંસાદીનિ હિ મહામતે લોકસ્યાભક્ષ્યાણિ માંસાનિ । તાનિ ચ મહામતે વીથ્યન્તરેષ્વૌરભ્રિકા ભક્ષ્યાણીતિ કૃત્વા મૂલ્યહેતોર્વિક્રીયન્તે યતઃ, તતો ઽપિ મહામતે માંસમભક્ષ્યં બોધિસત્ત્વસ્ય ॥
શુક્રશોણિતસંભવાદપિ મહામતે શુચિકામતામુપાદાય બોધિસત્ત્વસ્ય માંસમભક્ષ્યમ્ । ઉદ્વેજનકરત્વાદપિ મહામતે ભૂતાનાં મૈત્રીમિચ્છતો યોગિનો માંસં સર્વમભક્ષ્યં બોધિસત્ત્વસ્ય । ( વૈદ્ય 101 ) તદ્યથાપિ મહામતે ડોમ્બચાણ્ડાલકૈવર્તાદીન્ પિશિતાશિનઃ સત્ત્વાન્ દૂરત એવ દૃષ્ટ્વા શ્વાનઃ પ્રભયન્તિ ભયેન, મરણપ્રાપ્તાશ્ચૈકે ભવન્તિ - અસ્માનપિ મારયિષ્યન્તીતિ । એવમેવ મહામતે અન્યે ઽપિ ખભૂજલસંનિશ્રિતાન્ સૂક્ષ્મજન્તવો યે માંસાશિનો દર્શનાદ્દૂરાદેવ પટુના ઘ્રાણેનાઘ્રાય ગન્ધં રાક્ષસસ્યેવ માનુષા દ્રુતમપસર્પન્તિ, મરણસંદેહાશ્ચૈકે ભવન્તિ । તસ્માદપિ ચ મહામતે ઉદ્વેજનકરત્વાન્મહામૈત્રીવિહારિણો યોગિનો માંસમભક્ષ્યં બોધિસત્ત્વસ્ય અનાર્યજનજુષ્ટં દુર્ગન્ધમ્ । અકીર્તિકરત્વાદપિ મહામતે આર્યજનવિવર્જિતત્વાચ્ચ માંસમભક્ષ્યં બોધિસત્ત્વસ્ય । ઋષિભોજનાહારો હિ મહામતે આર્યજનો ન માંસરુધિરાહારઃ, ઇત્યતો ઽપિ બોધિસત્ત્વસ્ય માંસમભક્ષ્યમ્ ॥
બહુજનચિત્તાનુરક્ષણતયાપિ અપવાદપરિહારં ચેચ્છતઃ શાસનસ્ય મહામતે માંસમભક્ષ્યં કૃપાત્મનો બોધિસત્ત્વસ્ય । તદ્યથા મહામતે ભવન્તિ લોકે શાસનાપવાદવક્તારઃ । કિંચિત્તેષાં શ્રામણ્યમ્, કુતો વા બ્રાહ્મણ્યમ્? યન્નામૈતે પૂર્વર્ષિભોજનાન્યપાસ્ય ક્રવ્યાદા ઇવામિષાહારાઃ પરિપૂર્ણકુક્ષયઃ ખભૂમિજલસંનિશ્રિતાન્ સૂક્ષ્માંસ્ત્રાસયન્તો જન્તૂન્ સમુત્રાસયન્ત ઇમં લોકં સમન્તતઃ પર્યટન્તિ । નિહતમેષાં શ્રામણ્યમ્, ધ્વસ્તમેષાં બ્રાહ્મણ્યમ્, નાસ્ત્યેષાં ધર્મો ન વિનયઃ, ઇત્યનેકપ્રકારપ્રતિહતચેતસઃ શાસનમેવાપવદન્તિ । તસ્માદ્બહુજનચિત્તાનુરક્ષણતયાપિ અપવાદપરિહારં ચેચ્છતઃ શાસનસ્ય મહામતે માંસંં સર્વમભક્ષ્યં કૃપાત્મનો બોધિસત્ત્વસ્ય ॥
મૃતશવદુર્ગન્ધપ્રતિકૂલસામાન્યાદપિ મહામતે માંસમભક્ષ્યં બોધિસત્ત્વસ્ય । મૃતસ્યાપિ હિ મહામતે મનુષ્યસ્ય માંસે દહ્યમાને તદન્યપ્રાણિમાંસે ચ, ન કશ્ચિદ્ગન્ધવિશેષઃ । સમમુભયમાંસયોર્દહ્યમાનયોર્દૌર્ગન્ધ્યમ્ । અતો ઽપિ મહામતે શુચિકામસ્ય યોગિનઃ સર્વં માંસમભક્ષ્યં બોધિસત્ત્વસ્ય ॥
શ્મશાનિકાનાં ચ મહામતે અરણ્યવનપ્રસ્થાન્યમનુષ્યાવચરાણિ પ્રાન્તાનિ શયનાસનાન્યધ્યાવસતાં યોગિનાં યોગાચારાણાં મૈત્રીવિહારિણાં વિદ્યાધરાણાં વિદ્યાં સાધયિતુકામાનાં વિદ્યાસાધનમોક્ષવિઘ્નકરત્વાન્મહાયાનસંપ્રસ્થિતાનાં કુલપુત્રાણાં કુલદુહિતૄણાં ચ સર્વયોગસાધનાન્તરાયકરમિત્યપિ સમનુપશ્યતાં મહામતે સ્વપરાત્મહિતકામસ્ય માંસં સર્વમભક્ષ્યં બોધિસત્ત્વસ્ય । રૂપાલમ્બનવિજ્ઞાનપ્રત્યયાસ્વાદજનકત્વાદપિ સર્વભૂતાત્મભૂતસ્ય કૃપાત્મનઃ સર્વં માંસમભક્ષ્યં બોધિસત્ત્વસ્ય । દેવતા અપિ ચૈનં પરિવર્જયન્તીતિ કૃત્વા મહામતે કૃપાત્મનઃ સર્વં માંસમભક્ષ્યં બોધિસત્ત્વસ્ય । મુખં ચાસ્ય પરમદુર્ગન્ધિ ઇહૈવ તાવજ્જન્મનિ, ઇત્યપિ કૃત્વા મહામતે કૃપાત્મનઃ સર્વં માંસમભક્ષ્યં બોધિસત્ત્વસ્ય । દુઃખં સ્વપિતિ, દુઃખં પ્રતિબુધ્યતે । પાપકાંશ્ચ રોમહર્ષણાન્ સ્વપ્નાન્ પશ્યન્તિ । શૂન્યાગારસ્થિતસ્ય ચૈકાકિનો રહોગતસ્ય વિહરતો ઽસ્યામનુષ્યાસ્તેજો હરન્તિ । ઉત્રસ્યન્ત્યપિ, કદાચિત્સંત્રસ્યન્ત્યપિ, સંત્રાસમકસ્માચ્ચાપદ્યન્તે, આહારે ચ માત્રાં ન જાનાતિ નાપ્યશિતપીતખાદિતાખાદિતસ્ય સમ્યગ્રસપરિણામપુષ્ટ્યાદિ સમાસાદયતિ, ક્રિમિજન્તુપ્રચુરકુષ્ઠનિદાનકોષ્ઠશ્ચ ભવતિ વ્યાધિબહુલમ્, ન ચ પ્રતિકૂલસંજ્ઞાં પ્રતિલભતે । ( વૈદ્ય 102 ) પુત્રમાંસભૈષજ્યવદાહારં દેશયંશ્ચાહં મહામતે કથમિવ અનાર્યજનસેવિતમાર્યજનવિવર્જિતમેવમનેકદોષાવહમનેકગુણવિવર્જિતમનૃષિભોજનપ્રણીતમકલ્પ્યં માંસરુધિરાહારં શિષ્યેભ્યો ઽનુજ્ઞાપ્યામિ?

અનુજ્ઞાતવાન્ પુનરહં મહામતે સર્વાર્યજનસેવિતમનાર્યજનવિવર્જિતમનેકગુણવાહકમનેકદોષવિવર્જિતં સર્વપૂર્વર્ષિપ્રણીતં ભોજનમ્, યદુત શાલિયવગોધૂમમુદ્ગમાષમસૂરાદિસર્પિસ્તૈલમધુફાણિતગુડખણ્ડમત્સ્યણ્ડિકાદિષુ સમુપપદ્યમાનં ભોજનં કલ્પ્યમિતિ કૃત્વા । ન ચ મહામતે અનાગતે ઽધ્વનિ એકેષાં મોહપુરુષાણાં વિવિધવિનયવિકલ્પવાદિનાં ક્રવ્યાદકુલવાસિતાવાસિતાનાં રસતૃષ્ણાવ્યવસિતાનામિદં પ્રણીતં ભોજનં પ્રતિભાષ્યતે । ન તુ મહામતે પૂર્વજિનકૃતાધિકારાણામવરોપિતકુશલમૂલાનાં શ્રાદ્ધાનામવિકલ્પાનાં બહુલાનાં શાક્યકુલકુલીનાનાં કુલપુત્રાણાં કુલદુહિતૄણાં કાયજીવિતભોગાનધ્યવસિતાનામરસગૃધ્રાણામલોલુપાનાં કૃપાલૂનાં સર્વભૂતાત્મભૂતતામુપગન્તુકામાનાં સર્વસત્ત્વૈકપુત્રકપ્રિયદર્શિનાં બોધિસત્ત્વાનાં મહાસત્ત્વાનમિતિ વદામિ ॥
ભૂતપૂર્વં મહામતે અતીતે ઽધ્વનિ રાજાભૂત્સિંહસૌદાસો નામ । સ માંસભોજનાહારાતિપ્રસઙ્ગેન પ્રતિસેવમાનો રસતૃષ્ણાધ્યવસાનપરમતયા માંસાનિ માનુષ્યાણ્યપિ ભક્ષિતવાન્ । તન્નિદાનં ચ મિત્રામાત્યજ્ઞાતિબન્ધુવર્ગેણાપિ પરિત્યક્તઃ, પ્રાગેવ પૌરજાનપદૈઃ । સ્વરાજ્યવિષયપરિત્યાગાચ્ચ મહદ્વયસનમાસાદિતવાન્ માંસહેતોઃ ॥
ઇન્દ્રેણાપિ ચ મહામતે દેવાધિપત્યં પ્રાપ્તેન (પૂર્વાભૂત્વા) પૂર્વજન્મમાંસાદવાસનાદોષાચ્છ્યેનરૂપમાસ્થાય કપોતવેષરૂપધારી વિશ્વકર્મા સમભિદ્રુતો ઽભૂત્ । તુલાયાં ચાત્માનમારોપિત આસીત્ । યસ્માદ્રાજા અનપરાધિભૂતાનુકમ્પકઃ શિબી દુઃખેન મહતા લમ્ભિતઃ । તદેવમનેકજન્માભ્યસ્તમપિ મહામતે દેવેન્દ્રભૂતસ્ય શક્રસ્યાપિ સતઃ સ્વપરદોષાવહનમભૂત્, પ્રાગેવ તદન્યેષામ્ ॥
અન્યેષાં ચ મહામતે નરેન્દ્રભૂતાનાં સતામશ્વેનાપહૃતાનામટવ્યાં પર્યટમાનાનાં સિંહ્યા સહ મૈથુનં ગતવતાં જીવિતભયાદપત્યાનિ ચોત્પાદિતવન્તઃ સિંહસંવાસાન્વયાત્કલ્માષપાદપ્રભૃતયો નૃપપુત્રાઃ પૂર્વજન્મમાંસાદદોષવાસનતયા મનુષ્યેન્દ્રભૂતા અપિ સન્તો માંસાદા અભૂવન્ । ઇહૈવ ચ મહામતે જન્મનિ સપ્તકુટીરકે ઽપિ ગ્રામે પ્રચુરમાંસલૌલ્યાદતિપ્રસઙ્ગેન નિષેવમાના માનુષમાંસાદા ઘોરા ડાકા વા ડાકિન્યશ્ચ સંજાયન્તે । જાતિપરિવર્તે ચ મહામતે તથૈવ માંસરસાધ્યવસાનતયા સિંહવ્યાઘ્રદ્વીપિવૃકતરક્ષુમાર્જારજમ્બુકોલૂકાદિપ્રચુરમાંસાદયોનિષુ પ્રચુરતરપિશિતાશના રાક્ષસાદિઘોરતરયોનિષુ વિનિપાત્યન્તે । યત્ર વિનિપતિતાનાં દુઃખેન માનુષ્યયોનિરપિ સમાપદ્યતે, પ્રાગવે નિર્વૃતિઃ । ઇત્યેવમાદયો મહામતે માંસાદદોષાઃ પ્રાગેવ નિષેવમાનાનાં સમુપજાયન્તે, વિપર્યયાચ્ચ ભૂયાંસો ગુણાઃ । ન ચ મહામતે બાલપૃથગ્જના ( વૈદ્ય 103 ) એતાંશ્ચાન્યાંશ્ચ ગુણદોષાનવબુધ્યન્તે । એવમાદિગુણદોષદર્શનાન્મહામતે માંસં સર્વમભક્ષ્યં કૃપાત્મનો બોધિસત્ત્વસ્યેતિ વદામિ ॥
યદિ ચ મહામતે માંસં ન કથંચન કેચન ભક્ષયેયુઃ, ન તન્નિદાનં ઘાતેરન્ । મૂલ્યહેતોર્હિ મહામતે પ્રાયઃ પ્રાણિનો નિરપરાધિનો વધ્યન્તે સ્વલ્પાદન્યહેતોઃ । કષ્ટં મહામતે રસતૃષ્ણાયામતિસેવતાં માંસાનિ માનુષાન્યપિ માનુષૈર્ભક્ષ્યન્તે, કિં પુનરિતરમૃગપક્ષિપ્રાણિસંભૂતમાંસાનિ । પ્રાયો મહામતે માંસરસતૃષ્ણાર્તૈરિદં તથા તથા જાલયન્ત્રમાવિદ્ધં મોહપુરુષૈઃ, યચ્છાકુનિકૌરભ્રકકૈવર્તાદયઃ ખેચરભૂચરજલચરાન્ પ્રાણિનો ઽનપરાધિનો ઽનેકપ્રકારં મૂલ્યહેતોર્વિશસન્તિ । ન ચૈષાં મહામતે કિંકનીકૃતરૂક્ષચેતસાં રાક્ષસાનામિવ ગતઘૃણાનાં કદાચિદપિ પ્રાણિષુ પ્રાણિસંજ્ઞયા ઘાતયતાં ભક્ષયતાં ન ઘૃણોત્પદ્યતે ॥
ન ચ મહામતે અકૃતકમકારિતમસંકલ્પિતં નામ માંસં કલ્પ્યમસ્તિ યદુપાદાય અનુજાનીયાં શ્રાવકેભ્યઃ । ભવિષ્યન્તિ તુ પુનર્મહામતે અનાગતે ઽધ્વનિ મમૈવ શાસને પ્રવ્રજિત્વા શાક્યપુત્રીયત્વં પ્રતિજાનાનાઃ કાષાયધ્વજધારિણો મોહપુરુષા મિથ્યાવિતર્કોપહતચેતસો વિવિધવિનયવિકલ્પવાદિનઃ સત્કાયદૃષ્ટિયુક્તા રસતૃષ્ણાધ્યવસિતાસ્તાં તાં માંસભક્ષણહેત્વાભાસાં ગ્રન્થયિષ્યન્તિ । મમ ચાભૂતાભ્યાખ્યાનં દાતવ્યં મંસ્યન્તે । તત્તદર્થોત્પત્તિનિદાનં કલ્પયિત્વા વક્ષ્યન્તિ - ઇયમર્થોત્પત્તિરસ્મિન્નિદાને, ભગવતા માંસભોજનમનુજ્ઞાતં કલ્પ્યમિતિ । પ્રણીતભોજનેષુ ચોક્તમ્, સ્વયં ચ કિલ તથાગતેન પરિભુક્તમિતિ । ન ચ મહામતે કુત્રચિત્સૂત્રે પ્રતિસેવિતવ્યમિત્યનુજ્ઞાતમ્, પ્રણીતભોજનેષુ વા દેશિતં કલ્પ્યમિતિ ॥
યદિ તુ મહામતે અનુજ્ઞાતુકામતા મે સ્યાત્, કલ્પ્યં વા મે શ્રાવકાણાં પ્રતિસેવિતું સ્યાત્, નાહં મૈત્રીવિહારિણાં યોગિનાં યોગાચારાણાં શ્મશાનિકાનાં મહાયાનસંપ્રસ્થિતાનાં કુલપુત્રાણાં કુલદુહિતૄણાં ચ સર્વસત્ત્વૈકપુત્રકસંજ્ઞાભાવનાર્થં સર્વામાંસભક્ષણપ્રતિષેધં કુર્યામ્, કૃતવાંશ્ચ । અસ્મિન્ મહામતે ધર્મકામાનાં કુલપુત્રાણાં કુલદુહિતૄણાં ચ સર્વયાનસંપ્રસ્થિતાનાં શ્મશાનિકાનાં મૈત્રીવિહારિણામારણ્યકાનાં યોગિનાં યોગાચારાણાં સર્વયોગસાધનાય સર્વસત્ત્વૈકપુત્રકસંજ્ઞાભાવનાર્થં સર્વમાંસપ્રતિષેધમ્ ॥
તત્ર તત્ર દેશનાપાઠે શિક્ષાપદાનામનુપૂર્વીબન્ધં નિઃશ્રેણીપદવિન્યાસયોગેન ત્રિકોટિં બદ્ધ્વા ન તદુદ્દિશ્ય કૃતાનિ પ્રતિષિદ્ધાનિ । તતો દશપ્રકૃતિમૃતાન્યપિ માંસાનિ પ્રતિષિદ્ધાનિ । ઇહ તુ સૂત્રે સર્વેણ સર્વં સર્વથા સર્વં નિરુપાયેન સર્વં પ્રતિષિદ્ધમ્ । યતો ઽહં મહામતે માંસભોજનં ન કસ્યચિદનુજ્ઞાતવાન્, નાનુજાનામિ, નાનુજ્ઞાસ્યામિ । અકલ્પ્યં મહામતે પ્રવ્રજિતાનાં માંસભોજનમિતિ વદામિ । યદપિ ચ મહામતે મમાભ્યાખ્યાનં દાતવ્યં મંસ્યન્તે તથાગતેનાપિ પરિભુક્તમિતિ, તદન્યેષાં મહામતે મોહપુરુષાણાં સ્વકર્મદોષાવરણાવૃતાનાં દીર્ઘરાત્રમનર્થાયાહિતાય સંવર્તકં ભવિષ્યતિ । ન હિ મહામતે આર્યશ્રાવકાઃ પ્રાકૃતમનુષ્યાહારમાહરન્તિ, ( વૈદ્ય 104 ) કુત એવ માંસરુધિરાહારમકલ્પ્યમ્ । ધર્માહારા હિ મહામતે મમ શ્રાવકાઃ પ્રત્યેકબુદ્ધા બોધિસત્ત્વાશ્ચ નામિષાહારાઃ, પ્રાગેવ તથાગતાઃ । ધર્મકાયા હિ મહામતે તથાગતા ધર્માહારસ્થિતયો નામિષકાયા ન સર્વામિષાહારસ્થિતયો વાન્તસર્વભવોપકરણતૃષ્ણૈષણાવાસનાઃ સર્વક્લેશદોષવાસનાપગતાઃ સુવિમુક્તચિત્તપ્રજ્ઞાઃ સર્વજ્ઞાઃ સર્વદર્શિનઃ સર્વસત્ત્વૈકપુત્રકસમદર્શિનો મહાકારુણિકાઃ । સો ઽહં મહામતે સર્વસત્ત્વૈકપુત્રકસંજ્ઞી સન્ કથમિવ સ્વપુત્રમાંસમનુજ્ઞાસ્યામિ પરિભોક્તું શ્રાવકેભ્યઃ, કુત એવ સ્વયં પરિભોક્તુમ્? અનુજ્ઞાતવાનસ્મિ શ્રાવકેભ્યઃ સ્વયં વા પરિભુક્તવાનિતિ મહામતે નેદં સ્થાનં વિદ્યતે ॥
તત્રેદમુચ્યતે -
મદ્યં માંસં પલાણ્ડું ન ભક્ષયેયં મહામુને ।
બોધિસત્ત્વૈર્મહાસત્ત્વૈર્ભાષદ્ભિર્જિનપુંગવૈઃ

અનાર્યજુષ્ટદુર્ગન્ધમકીર્તિકરમેવ ચ ।
ક્રવ્યાદભોજનં માંસં બ્રૂહ્યભક્ષ્યં મહામુને

ભક્ષ્યમાણે ચ યે દેષા અભક્ષ્યે તુ ગુણાશ્ચ યે ।
મહામતે નિબોધ ત્વં યે દોષા માંસભક્ષણે

સ્વાજન્યાદ્વ્યભિચારાચ્ચ શુક્રશોણિતસંભવાત્ ।
ઉદ્વેજનીયં ભૂતાનાં યોગી માંસં વિવર્જયેત્

માંસાનિ ચ પલાણ્ડૂંશ્ચ મદ્યાનિ વિવિધાનિ ચ ।
ગૃઞ્જનં લશુનં ચૈવ યોગી નિત્યં વિવર્જયેત્

મ્રક્ષણં વર્જયેત્તૈલં શલ્યવિદ્ધેષુ ન સ્વપેત્ ।
છિદ્રાચ્છિદ્રેષુ સત્ત્વાનાં યચ્ચ સ્થાનં મહદ્ભયમ્

આહારાજ્જાયતે દર્પઃ સંકલ્પો દર્પસંભવઃ ।
સંકલ્પજનિતો રાજસ્તસ્માદપિ ન ભક્ષયેત્

સંકલ્પાજ્જાયતે રાગશ્ચિત્તં રાગેણ મુહ્યતે ।
મૂઢસ્ય સંગતિર્ભવતિ જાયતે ન ચ મુચ્યતે

લાભાર્થં હન્યતે સત્ત્વો માંસાર્થં દીયતે ધનમ્ ।
ઉભૌ તૌ પાપકર્માણૌ પચ્યેતે રૌરવાદિષુ

યો ઽતિક્રમ્ય મુનેર્વાક્યં માંસં ભક્ષતિ દુર્મતિઃ ।
લોકદ્વયવિનાશાર્થં દીક્ષિતઃ શાક્યશાસને

તે યાન્તિ પરમં ઘોરં નરકં પાપકર્મિણઃ ।
રૌરવાદિષુ રૌદ્રેષુ પચ્યન્તે માંસખાદકાઃ

ત્રિકોટિશુદ્ધમાંસં વૈ અકલ્પિતમયાચિતમ્ ।
અચોદિતં ચ નૈવાસ્તિ તસ્માન્માંસં ન ભક્ષયેત્

માંસં ન ભક્ષયેદ્યોગી મયા બુદ્ધૈશ્ચ ગર્હિતમ્ ।
અન્યોન્યભક્ષણાઃ સત્ત્વાઃ ક્રવ્યાદકુલસંભવાઃ

દુર્ગન્ધિઃ કુત્સનીયશ્ચ ઉન્મત્તશ્ચાપિ જાયતે ।
ચણ્ડાલપુક્કસકુલે ડોમ્બેષુ ચ પુનઃ પુનઃ

ડાકિનીજાતિયોન્યાશ્ચ માંસાદે જાયતે કુલે ।
રાક્ષસીમાર્જારયોનૌ ચ જાયતે ઽસૌ નરો ઽધમઃ

હસ્તિકક્ષ્યે મહામેધે નિર્વાણાઙ્ગુલિમાલિકે ।
લઙ્કાવતારસૂત્રે ચ મયા માંસં વિવર્જિતમ્

બુદ્ધૈશ્ચ બોધિસત્ત્વૈશ્ચ શ્રાવકૈશ્ચ વિગર્હિતમ્ ।
ખાદતે યદિ નૈર્લજ્જ્યાદુન્મત્તો જાયતે સદા

બ્રાહ્મણેષુ ચ જાયેત અથ વા યોગિનાં કુલે ।
પ્રજ્ઞાવાન્ ધનવાંશ્ચૈવ માંસાદ્યાનાં વિવર્જનાત્

દૃષ્ટશ્રુતવિશઙ્કાભિઃ સર્વં માંસં વિવર્જયેત્ ।
તાર્કિકા નાવબુધ્યન્તે ક્રવ્યાદકુલસંભવાઃ

યથૈવ રાગો મોક્ષસ્ય અન્તરાયકરો ભવેત્ ।
તથૈવ માંસમદ્યાદ્યા અન્તરાયકરો ભવેત્

વક્ષ્યન્ત્યનાગતે કાલે માંસાદા મોહવાદિનઃ ।
કલ્પિકં નિરવદ્યં ચ માંસં બુદ્ધાનુવર્ણિતમ્

ભૈષજ્યં માંસમાહારં પુત્રમાંસોપમં પુનઃ ।
માત્રયા પ્રતિકૂલં ચ યોગી પિણ્ડં સમાચરેત્

મૈત્રીવિહારિણાં નિત્યં સર્વથાં ગર્હિતં મયા ।
સિંહવ્યાઘ્રવૃકાદ્યૈશ્ચ સહ એકત્ર સંભવેત્

તસ્માન્ન ભક્ષયેન્માંસમુદ્વેજનકરં નૃણામ્ ।
મોક્ષધર્મવિરુદ્ધત્વાદાર્યાણામેષ વૈ ધ્વજઃ