સભિકસૌગતશાસનપ્રવ્રજ્યાવ્રતચરણપરિવર્ત · શ્લોક 182-202

યતયો યોગિનશ્ ચાપિ કથં કેનાપિ કર્મતઃ ।
એતત્ કર્મ સમાખ્યાય સંબોધયતુ મે મનઃ

ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન ઉત્તરો વિપ્રભિક્ષુકઃ ।
તં સભિકં સમાલોક્ય વિહસન્ન્ એવમ્ આદિશત્

યે ચ શુદ્ધાત્મનો ઽહિંસા ધર્માશ્રિતાસ્ તપસ્વિનઃ ।
શુદ્ધસંવરસંધાના યોગાભ્યાસે સુચાતુરાઃ

સાધુ શૃણુ સમાધાય યદ્ એતત્ પ્રષ્ટુમ્ ઇચ્છસિ ।
તત્ તે મનોઽભિતુષ્ટયે વક્ષ્યામ્ય્ અહં સમાસતઃ ॥ સ્વ્પ્_*184અ* ॥
યો વિશ્વં સૃજતિ બ્રહ્મા સ્વયંભૂર્ વેદભૃદ્ વિધિઃ ।
તસ્યાત્મજહાઃ સમાચારઃ સાત્વિકા નિર્મલેન્દ્રિયાઃ ॥ સ્વ્પ્_*184બ્* ॥
સ્વપરાત્મસમાચારાશ્ ચતુર્બ્રહ્મવિહારિણઃ ।
વેદધર્માર્થભર્તારઃ સન્તસ્ તે બ્રાહ્મણાઃ સ્મૃતાઃ

સ્નાત્વા તીર્થેષુ નિત્યં યે શુદ્ધશીલા જિતેન્દ્રિયાઃ ।
બ્રહ્મવ્રતં ચરન્તસ્ તે નિષ્કાંક્ષાઃ સ્નાતકાઃ સ્મૃતાઃ

સંસ્કારપરિશુદ્ધા યે વેદધર્મસમાચરાઃ ।
બ્રહ્મચર્યાવ્રતં ધૃત્વા ચરન્તે તે દ્વિજાઃ સ્મૃતાઃ

શુદ્ધશીલાઃ સમાચારા વેદધર્માર્થસાધકાઃ ।
બ્રહ્મવૃત્તિસમાધાના ધીરાસ્ તે વૈદિકાઃ સ્મૃતાઃ

યે બ્રહ્મસંવરં ધૃત્વા સંચરન્તઃ સદા શુભે ।
સદ્વિધેઃ પૂરયન્ત્ય્ અર્થં તે વિપ્રાઃ કથિતા બુધૈઃ

યે સુધીરા મહાવીરાઃ સર્વસત્વહિતોદ્યતાઃ ।
વેદભદ્રાર્થભર્તારઃ પ્રાજ્ઞાસ્ તે શ્રોત્રિયાઃ સ્મૃતાઃ

સર્વેષામ્ ઇન્દ્રિયાણાં યત્ ક્ષેત્રમ્ આત્મા સમાશ્રયેત્ ।
તદ્વિશુદ્ધિં વિજાનીતે સ તુ ક્ષેત્રજ્ઞ ઉચ્યતે

યે મૈત્રીમુદિતાત્માનઃ કારુણ્યાર્દ્રિતમાનસાઃ ।
ઉપેક્ષ્ય સંચરન્તે ઽર્થે ભદ્ર તે બ્રહ્મચારિનઃ ॥ સ્વ્પ્_લ્92 ॥
સંસારવિરતોત્સાહા નિર્વૃતિસુખલાલસાઃ ।
પ્રવ્રજ્યાવ્રતસંચારાસ્ તે પરિવ્રાજકાઃ સ્મૃતાઃ

યે ચ બ્રહ્મસમાચારા મહાસત્વા મહર્ધિકાઃ ।
ઋષયસ્ તે સમાખ્યાતા સ્વર્ગાભિપદસાધિનઃ

યે ભવગતિસંચારનિઃસંગાઃ સુસ્થિતેન્દ્રિયાઃ ।
મૌનચર્યાસમાચારાઃ સન્તસ્ તે મુનયઃ સ્મૃતાઃ

નિરપેક્ષાઃ સ્વકાયે ઽપિ યે ચરન્તે તપોવ્રતં ।
તપસ્વિનસ્ ત આખ્યાતા ભદ્રશ્રીસદ્ગુણાર્થિનઃ

યે માયારતિનિષ્કાંક્ષ નિષ્ક્લેશા વિજિતેન્દ્રિયાઃ ।
નિર્મમાઃ સંયતાત્માનો યતયસ્ તે નિરઞ્જનાઃ

યે વિશ્વાસસમાચારા નિર્વિકલ્પા નિરાશ્રયાઃ ।
સમાધિનિહિતાત્માનો યોગિનસ્ તે નિરઞ્જનાઃ

એતે ભવવિનિર્મુક્તાઃ પ્રવ્રજ્યાવ્રતચારિણઃ ।
પરિશુદ્ધેન્દ્રિયાત્માનઃ સંયાયુઃ પરમાં ગતિં

એતત્ સ્વલ્પતરાર્થે ઽપિ કથં ન જ્ઞાયતે ત્વયા ।
વિદ્યાભિમાનિના સર્વાઞ્ જેષ્યામીતિ મદોદ્ધતઃ

માનં ત્યજ ત્વં સભિક ભજૈનં શાસ્ત્રપારગં ।
બોધિં ચર મોક્ષકામિન્ પ્રવ્રજ્યાવ્રતમ્ આદધ

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા નિજવૃત્તાન્તં કથયામાસ વિસ્તરં ।
નાલકસ્યાનુજસ્યાપિ સર્વજ્ઞસ્યાનુભાવતાં