ઋગ્વેદ · અધ્યાય 9.097

અસ્ય પ્રેષા હેમના પૂયમાનો દેવો દેવેભિઃ સમ્ અપૃક્ત રસમ્ ।
સુતઃ પવિત્રમ્ પર્ય્ એતિ રેભન્ મિતેવ સદ્મ પશુમાન્તિ હોતા ॥

ભદ્રા વસ્ત્રા સમન્યા3 વસાનો મહાન્ કવિર્ નિવચનાનિ શંસન્ ।
આ વચ્યસ્વ ચમ્વોઃ પૂયમાનો વિચક્ષણો જાગૃવિર્ દેવવીતૌ ॥

સમ્ ઉ પ્રિયો મૃજ્યતે સાનો અવ્યે યશસ્તરો યશસાં ક્ષૈતો અસ્મે ।
અભિ સ્વર ધન્વા પૂયમાનો યૂયમ્ પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ ॥

પ્ર ગાયતાભ્ય્ અર્ચામ દેવાન્ સોમં હિનોત મહતે ધનાય ।
સ્વાદુઃ પવાતે અતિ વારમ્ અવ્યમ્ આ સીદાતિ કલશં દેવયુર્ નઃ ॥

ઇન્દુર્ દેવાનામ્ ઉપ સખ્યમ્ આયન્ સહસ્રધારઃ પવતે મદાય ।
નૃભિઃ સ્તવાનો અનુ ધામ પૂર્વમ્ અગન્ન્ ઇન્દ્રમ્ મહતે સૌભગાય ॥

સ્તોત્રે રાયે હરિર્ અર્ષા પુનાન ઇન્દ્રમ્ મદો ગચ્છતુ તે ભરાય ।
દેવૈર્ યાહિ સરથં રાધો અચ્છા યૂયમ્ પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ ॥

પ્ર કાવ્યમ્ ઉશનેવ બ્રુવાણો દેવો દેવાનાં જનિમા વિવક્તિ ।
મહિવ્રતઃ શુચિબન્ધુઃ પાવકઃ પદા વરાહો અભ્ય્ એતિ રેભન્ ॥

પ્ર હંસાસસ્ તૃપલમ્ મન્યુમ્ અચ્છામાદ્ અસ્તં વૃષગણા અયાસુઃ ।
આઙ્ગૂષ્ય1મ્ પવમાનં સખાયો દુર્મર્ષં સાકમ્ પ્ર વદન્તિ વાણમ્ ॥

સ રંહત ઉરુગાયસ્ય જૂતિં વૃથા ક્રીળન્તમ્ મિમતે ન ગાવઃ ।
પરીણસં કૃણુતે તિગ્મશૃઙ્ગો દિવા હરિર્ દદૃશે નક્તમ્ ઋજ્રઃ ॥

ઇન્દુર્ વાજી પવતે ગોન્યોઘા ઇન્દ્રે સોમઃ સહ ઇન્વન્ મદાય ।
હન્તિ રક્ષો બાધતે પર્ય્ અરાતીર્ વરિવઃ કૃણ્વન્ વૃજનસ્ય રાજા ॥

અધ ધારયા મધ્વા પૃચાનસ્ તિરો રોમ પવતે અદ્રિદુગ્ધઃ ।
ઇન્દુર્ ઇન્દ્રસ્ય સખ્યં જુષાણો દેવો દેવસ્ય મત્સરો મદાય ॥

અભિ પ્રિયાણિ પવતે પુનાનો દેવો દેવાન્ સ્વેન રસેન પૃઞ્ચન્ ।
ઇન્દુર્ ધર્માણ્ય્ ઋતુથા વસાનો દશ ક્ષિપો અવ્યત સાનો અવ્યે ॥

વૃષા શોણો અભિકનિક્રદદ્ ગા નદયન્ન્ એતિ પૃથિવીમ્ ઉત દ્યામ્ ।
ઇન્દ્રસ્યેવ વગ્નુર્ આ શૃણ્વ આજૌ પ્રચેતયન્ન્ અર્ષતિ વાચમ્ એમામ્ ॥

રસાય્યઃ પયસા પિન્વમાન ઈરયન્ન્ એષિ મધુમન્તમ્ અંશુમ્ ।
પવમાનઃ સંતનિમ્ એષિ કૃણ્વન્ન્ ઇન્દ્રાય સોમ પરિષિચ્યમાનઃ ॥

એવા પવસ્વ મદિરો મદાયોદગ્રાભસ્ય નમયન્ વધસ્નૈઃ ।
પરિ વર્ણમ્ ભરમાણો રુશન્તં ગવ્યુર્ નો અર્ષ પરિ સોમ સિક્તઃ ॥

જુષ્ટ્વી ન ઇન્દો સુપથા સુગાન્ય્ ઉરૌ પવસ્વ વરિવાંસિ કૃણ્વન્ ।
ઘનેવ વિષ્વગ્ દુરિતાનિ વિઘ્નન્ન્ અધિ ષ્ણુના ધન્વ સાનો અવ્યે ॥

વૃષ્ટિં નો અર્ષ દિવ્યાં જિગત્નુમ્ ઇળાવતીં શંગયીં જીરદાનુમ્ ।
સ્તુકેવ વીતા ધન્વા વિચિન્વન્ બન્ધૂઁર્ ઇમાઁ અવરાઁ ઇન્દો વાયૂન્ ॥

ગ્રન્થિં ન વિ ષ્ય ગ્રથિતમ્ પુનાન ઋજું ચ ગાતું વૃજિનં ચ સોમ ।
અત્યો ન ક્રદો હરિર્ આ સૃજાનો મર્યો દેવ ધન્વ પસ્ત્યાવાન્ ॥

જુષ્ટો મદાય દેવતાત ઇન્દો પરિ ષ્ણુના ધન્વ સાનો અવ્યે ।
સહસ્રધારઃ સુરભિર્ અદબ્ધઃ પરિ સ્રવ વાજસાતૌ નૃષહ્યે ॥

અરશ્માનો યે ઽરથા અયુક્તા અત્યાસો ન સસૃજાનાસ આજૌ ।
એતે શુક્રાસો ધન્વન્તિ સોમા દેવાસસ્ તાઁ ઉપ યાતા પિબધ્યૈ ॥

એવા ન ઇન્દો અભિ દેવવીતિમ્ પરિ સ્રવ નભો અર્ણશ્ ચમૂષુ ।
સોમો અસ્મભ્યં કામ્યમ્ બૃહન્તં રયિં દદાતુ વીરવન્તમ્ ઉગ્રમ્ ॥

તક્ષદ્ યદી મનસો વેનતો વાગ્ જ્યેષ્ઠસ્ય વા ધર્મણિ ક્ષોર્ અનીકે ।
આદ્ ઈમ્ આયન્ વરમ્ આ વાવશાના જુષ્ટમ્ પતિં કલશે ગાવ ઇન્દુમ્ ॥

પ્ર દાનુદો દિવ્યો દાનુપિન્વ ઋતમ્ ઋતાય પવતે સુમેધાઃ ।
ધર્મા ભુવદ્ વૃજન્યસ્ય રાજા પ્ર રશ્મિભિર્ દશભિર્ ભારિ ભૂમ ॥

પવિત્રેભિઃ પવમાનો નૃચક્ષા રાજા દેવાનામ્ ઉત મર્ત્યાનામ્ ।
દ્વિતા ભુવદ્ રયિપતી રયીણામ્ ઋતમ્ ભરત્ સુભૃતં ચાર્વ્ ઇન્દુઃ ॥

અર્વાઁ ઇવ શ્રવસે સાતિમ્ અચ્છેન્દ્રસ્ય વાયોર્ અભિ વીતિમ્ અર્ષ ।
સ નઃ સહસ્રા બૃહતીર્ ઇષો દા ભવા સોમ દ્રવિણોવિત્ પુનાનઃ ॥

દેવાવ્યો નઃ પરિષિચ્યમાનાઃ ક્ષયં સુવીરં ધન્વન્તુ સોમાઃ ।
આયજ્યવઃ સુમતિં વિશ્વવારા હોતારો ન દિવિયજો મન્દ્રતમાઃ ॥

એવા દેવ દેવતાતે પવસ્વ મહે સોમ પ્સરસે દેવપાનઃ ।
મહશ્ ચિદ્ ધિ ષ્મસિ હિતાઃ સમર્યે કૃધિ સુષ્ઠાને રોદસી પુનાનઃ ॥

અશ્વો ન ક્રદો વૃષભિર્ યુજાનઃ સિંહો ન ભીમો મનસો જવીયાન્ ।
અર્વાચીનૈઃ પથિભિર્ યે રજિષ્ઠા આ પવસ્વ સૌમનસં ન ઇન્દો ॥

શતં ધારા દેવજાતા અસૃગ્રન્ સહસ્રમ્ એનાઃ કવયો મૃજન્તિ ।
ઇન્દો સનિત્રં દિવ આ પવસ્વ પુરએતાસિ મહતો ધનસ્ય ॥

દિવો ન સર્ગા અસસૃગ્રમ્ અહ્નાં રાજા ન મિત્રમ્ પ્ર મિનાતિ ધીરઃ ।
પિતુર્ ન પુત્રઃ ક્રતુભિર્ યતાન આ પવસ્વ વિશે અસ્યા અજીતિમ્ ॥

પ્ર તે ધારા મધુમતીર્ અસૃગ્રન્ વારાન્ યત્ પૂતો અત્યેષ્ય્ અવ્યાન્ ।
પવમાન પવસે ધામ ગોનાં જજ્ઞાનઃ સૂર્યમ્ અપિન્વો અર્કૈઃ ॥

કનિક્રદદ્ અનુ પન્થામ્ ઋતસ્ય શુક્રો વિ ભાસ્ય્ અમૃતસ્ય ધામ ।
સ ઇન્દ્રાય પવસે મત્સરવાન્ હિન્વાનો વાચમ્ મતિભિઃ કવીનામ્ ॥

દિવ્યઃ સુપર્ણો ઽવ ચક્ષિ સોમ પિન્વન્ ધારાઃ કર્મણા દેવવીતૌ ।
એન્દો વિશ કલશં સોમધાનં ક્રન્દન્ન્ ઇહિ સૂર્યસ્યોપ રશ્મિમ્ ॥

તિસ્રો વાચ ઈરયતિ પ્ર વહ્નિર્ ઋતસ્ય ધીતિમ્ બ્રહ્મણો મનીષામ્ ।
ગાવો યન્તિ ગોપતિમ્ પૃચ્છમાનાઃ સોમં યન્તિ મતયો વાવશાનાઃ ॥

સોમં ગાવો ધેનવો વાવશાનાઃ સોમં વિપ્રા મતિભિઃ પૃચ્છમાનાઃ ।
સોમઃ સુતઃ પૂયતે અજ્યમાનઃ સોમે અર્કાસ્ ત્રિષ્ટુભઃ સં નવન્તે ॥

એવા નઃ સોમ પરિષિચ્યમાન આ પવસ્વ પૂયમાનઃ સ્વસ્તિ ।
ઇન્દ્રમ્ આ વિશ બૃહતા રવેણ વર્ધયા વાચં જનયા પુરંધિમ્ ॥

આ જાગૃવિર્ વિપ્ર ઋતા મતીનાં સોમઃ પુનાનો અસદચ્ ચમૂષુ ।
સપન્તિ યમ્ મિથુનાસો નિકામા અધ્વર્યવો રથિરાસઃ સુહસ્તાઃ ॥

સ પુનાન ઉપ સૂરે ન ધાતોભે અપ્રા રોદસી વિ ષ આવઃ ।
પ્રિયા ચિદ્ યસ્ય પ્રિયસાસ ઊતી સ તૂ ધનં કારિણે ન પ્ર યંસત્ ॥

સ વર્ધિતા વર્ધનઃ પૂયમાનઃ સોમો મીઢ્વાઁ અભિ નો જ્યોતિષાવીત્ ।
યેના નઃ પૂર્વે પિતરઃ પદજ્ઞાઃ સ્વર્વિદો અભિ ગા અદ્રિમ્ ઉષ્ણન્ ॥

અક્રાન્ સમુદ્રઃ પ્રથમે વિધર્મઞ્ જનયન્ પ્રજા ભુવનસ્ય રાજા ।
વૃષા પવિત્રે અધિ સાનો અવ્યે બૃહત્ સોમો વાવૃધે સુવાન ઇન્દુઃ ॥

મહત્ તત્ સોમો મહિષશ્ ચકારાપાં યદ્ ગર્ભો ઽવૃણીત દેવાન્ ।
અદધાદ્ ઇન્દ્રે પવમાન ઓજો ઽજનયત્ સૂર્યે જ્યોતિર્ ઇન્દુઃ ॥

મત્સિ વાયુમ્ ઇષ્ટયે રાધસે ચ મત્સિ મિત્રાવરુણા પૂયમાનઃ ।
મત્સિ શર્ધો મારુતમ્ મત્સિ દેવાન્ મત્સિ દ્યાવાપૃથિવી દેવ સોમ ॥

ઋજુઃ પવસ્વ વૃજિનસ્ય હન્તાપામીવામ્ બાધમાનો મૃધશ્ ચ ।
અભિશ્રીણન્ પયઃ પયસાભિ ગોનામ્ ઇન્દ્રસ્ય ત્વં તવ વયં સખાયઃ ॥

મધ્વઃ સૂદમ્ પવસ્વ વસ્વ ઉત્સં વીરં ચ ન આ પવસ્વા ભગં ચ ।
સ્વદસ્વેન્દ્રાય પવમાન ઇન્દો રયિં ચ ન આ પવસ્વા સમુદ્રાત્ ॥

સોમઃ સુતો ધારયાત્યો ન હિત્વા સિન્ધુર્ ન નિમ્નમ્ અભિ વાજ્ય્ અક્ષાઃ ।
આ યોનિં વન્યમ્ અસદત્ પુનાનઃ સમ્ ઇન્દુર્ ગોભિર્ અસરત્ સમ્ અદ્ભિઃ ॥

એષ સ્ય તે પવત ઇન્દ્ર સોમશ્ ચમૂષુ ધીર ઉશતે તવસ્વાન્ ।
સ્વર્ચક્ષા રથિરઃ સત્યશુષ્મઃ કામો ન યો દેવયતામ્ અસર્જિ ॥

એષ પ્રત્નેન વયસા પુનાનસ્ તિરો વર્પાંસિ દુહિતુર્ દધાનઃ ।
વસાનઃ શર્મ ત્રિવરૂથમ્ અપ્સુ હોતેવ યાતિ સમનેષુ રેભન્ ॥

નૂ નસ્ ત્વં રથિરો દેવ સોમ પરિ સ્રવ ચમ્વોઃ પૂયમાનઃ ।
અપ્સુ સ્વાદિષ્ઠો મધુમાઁ ઋતાવા દેવો ન યઃ સવિતા સત્યમન્મા ॥

અભિ વાયું વીત્ય્ અર્ષા ગૃણાનો3 ઽભિ મિત્રાવરુણા પૂયમાનઃ ।
અભી નરં ધીજવનં રથેષ્ઠામ્ અભીન્દ્રં વૃષણં વજ્રબાહુમ્ ॥

અભિ વસ્ત્રા સુવસનાન્ય્ અર્ષાભિ ધેનૂઃ સુદુઘાઃ પૂયમાનઃ ।
અભિ ચન્દ્રા ભર્તવે નો હિરણ્યાભ્ય્ અશ્વાન્ રથિનો દેવ સોમ ॥

અભી નો અર્ષ દિવ્યા વસૂન્ય્ અભિ વિશ્વા પાર્થિવા પૂયમાનઃ ।
અભિ યેન દ્રવિણમ્ અશ્નવામાભ્ય્ આર્ષેયં જમદગ્નિવન્ નઃ ॥

અયા પવા પવસ્વૈના વસૂનિ માઁશ્ચત્વ ઇન્દો સરસિ પ્ર ધન્વ ।
બ્રધ્નશ્ ચિદ્ અત્ર વાતો ન જૂતઃ પુરુમેધશ્ ચિત્ તકવે નરં દાત્ ॥

ઉત ન એના પવયા પવસ્વાધિ શ્રુતે શ્રવાય્યસ્ય તીર્થે ।
ષષ્ટિં સહસ્રા નૈગુતો વસૂનિ વૃક્ષં ન પક્વં ધૂનવદ્ રણાય ॥

મહીમે અસ્ય વૃષનામ શૂષે માઁશ્ચત્વે વા પૃશને વા વધત્રે ।
અસ્વાપયન્ નિગુતઃ સ્નેહયચ્ ચાપામિત્રાઁ અપાચિતો અચેતઃ ॥

સં ત્રી પવિત્રા વિતતાન્ય્ એષ્ય્ અન્વ્ એકં ધાવસિ પૂયમાનઃ ।
અસિ ભગો અસિ દાત્રસ્ય દાતાસિ મઘવા મઘવદ્ભ્ય ઇન્દો ॥

એષ વિશ્વવિત્ પવતે મનીષી સોમો વિશ્વસ્ય ભુવનસ્ય રાજા ।
દ્રપ્સાઁ ઈરયન્ વિદથેષ્વ્ ઇન્દુર્ વિ વારમ્ અવ્યં સમયાતિ યાતિ ॥

ઇન્દું રિહન્તિ મહિષા અદબ્ધાઃ પદે રેભન્તિ કવયો ન ગૃધ્રાઃ ।
હિન્વન્તિ ધીરા દશભિઃ ક્ષિપાભિઃ સમ્ અઞ્જતે રૂપમ્ અપાં રસેન ॥

ત્વયા વયમ્ પવમાનેન સોમ ભરે કૃતં વિ ચિનુયામ શશ્વત્ ।
તન્ નો મિત્રો વરુણો મામહન્તામ્ અદિતિઃ સિન્ધુઃ પૃથિવી ઉત દ્યૌઃ ॥