ઋગ્વેદ · અધ્યાય 9.086

પ્ર ત આશવઃ પવમાન ધીજવો મદા અર્ષન્તિ રઘુજા ઇવ ત્મના ।
દિવ્યાઃ સુપર્ણા મધુમન્ત ઇન્દવો મદિન્તમાસઃ પરિ કોશમ્ આસતે ॥

પ્ર તે મદાસો મદિરાસ આશવો ઽસૃક્ષત રથ્યાસો યથા પૃથક્ ।
ધેનુર્ ન વત્સમ્ પયસાભિ વજ્રિણમ્ ઇન્દ્રમ્ ઇન્દવો મધુમન્ત ઊર્મયઃ ॥

અત્યો ન હિયાનો અભિ વાજમ્ અર્ષ સ્વર્વિત્ કોશં દિવો અદ્રિમાતરમ્ ।
વૃષા પવિત્રે અધિ સાનો અવ્યયે સોમઃ પુનાન ઇન્દ્રિયાય ધાયસે ॥

પ્ર ત આશ્વિનીઃ પવમાન ધીજુવો દિવ્યા અસૃગ્રન્ પયસા ધરીમણિ ।
પ્રાન્તર્ ઋષયઃ સ્થાવિરીર્ અસૃક્ષત યે ત્વા મૃજન્ત્ય્ ઋષિષાણ વેધસઃ ॥

વિશ્વા ધામાનિ વિશ્વચક્ષ ઋભ્વસઃ પ્રભોસ્ તે સતઃ પરિ યન્તિ કેતવઃ ।
વ્યાનશિઃ પવસે સોમ ધર્મભિઃ પતિર્ વિશ્વસ્ય ભુવનસ્ય રાજસિ ॥

ઉભયતઃ પવમાનસ્ય રશ્મયો ધ્રુવસ્ય સતઃ પરિ યન્તિ કેતવઃ ।
યદી પવિત્રે અધિ મૃજ્યતે હરિઃ સત્તા નિ યોના કલશેષુ સીદતિ ॥

યજ્ઞસ્ય કેતુઃ પવતે સ્વધ્વરઃ સોમો દેવાનામ્ ઉપ યાતિ નિષ્કૃતમ્ ।
સહસ્રધારઃ પરિ કોશમ્ અર્ષતિ વૃષા પવિત્રમ્ અત્ય્ એતિ રોરુવત્ ॥

રાજા સમુદ્રં નદ્યો3 વિ ગાહતે ઽપામ્ ઊર્મિં સચતે સિન્ધુષુ શ્રિતઃ ।
અધ્ય્ અસ્થાત્ સાનુ પવમાનો અવ્યયં નાભા પૃથિવ્યા ધરુણો મહો દિવઃ ॥

દિવો ન સાનુ સ્તનયન્ન્ અચિક્રદદ્ દ્યૌશ્ ચ યસ્ય પૃથિવી ચ ધર્મભિઃ ।
ઇન્દ્રસ્ય સખ્યમ્ પવતે વિવેવિદત્ સોમઃ પુનાનઃ કલશેષુ સીદતિ ॥

જ્યોતિર્ યજ્ઞસ્ય પવતે મધુ પ્રિયમ્ પિતા દેવાનાં જનિતા વિભૂવસુઃ ।
દધાતિ રત્નં સ્વધયોર્ અપીચ્યમ્ મદિન્તમો મત્સર ઇન્દ્રિયો રસઃ ॥

અભિક્રન્દન્ કલશં વાજ્ય્ અર્ષતિ પતિર્ દિવઃ શતધારો વિચક્ષણઃ ।
હરિર્ મિત્રસ્ય સદનેષુ સીદતિ મર્મૃજાનો ઽવિભિઃ સિન્ધુભિર્ વૃષા ॥

અગ્રે સિન્ધૂનામ્ પવમાનો અર્ષત્ય્ અગ્રે વાચો અગ્રિયો ગોષુ ગચ્છતિ ।
અગ્રે વાજસ્ય ભજતે મહાધનં સ્વાયુધઃ સોતૃભિઃ પૂયતે વૃષા ॥

અયમ્ મતવાઞ્ છકુનો યથા હિતો ઽવ્યે સસાર પવમાન ઊર્મિણા ।
તવ ક્રત્વા રોદસી અન્તરા કવે શુચિર્ ધિયા પવતે સોમ ઇન્દ્ર તે ॥

દ્રાપિં વસાનો યજતો દિવિસ્પૃશમ્ અન્તરિક્ષપ્રા ભુવનેષ્વ્ અર્પિતઃ ।
સ્વર્ જજ્ઞાનો નભસાભ્ય્ અક્રમીત્ પ્રત્નમ્ અસ્ય પિતરમ્ આ વિવાસતિ ॥

સો અસ્ય વિશે મહિ શર્મ યચ્છતિ યો અસ્ય ધામ પ્રથમં વ્યાનશે ।
પદં યદ્ અસ્ય પરમે વ્યોમન્ય્ અતો વિશ્વા અભિ સં યાતિ સંયતઃ ॥

પ્રો અયાસીદ્ ઇન્દુર્ ઇન્દ્રસ્ય નિષ્કૃતં સખા સખ્યુર્ ન પ્ર મિનાતિ સંગિરમ્ ।
મર્ય ઇવ યુવતિભિઃ સમ્ અર્ષતિ સોમઃ કલશે શતયામ્ના પથા ॥

પ્ર વો ધિયો મન્દ્રયુવો વિપન્યુવઃ પનસ્યુવઃ સંવસનેષ્વ્ અક્રમુઃ ।
સોમમ્ મનીષા અભ્ય્ અનૂષત સ્તુભો ઽભિ ધેનવઃ પયસેમ્ અશિશ્રયુઃ ॥

આ નઃ સોમ સંયતમ્ પિપ્યુષીમ્ ઇષમ્ ઇન્દો પવસ્વ પવમાનો અસ્રિધમ્ ।
યા નો દોહતે ત્રિર્ અહન્ન્ અસશ્ચુષી ક્ષુમદ્ વાજવન્ મધુમત્ સુવીર્યમ્ ॥

વૃષા મતીનામ્ પવતે વિચક્ષણઃ સોમો અહ્નઃ પ્રતરીતોષસો દિવઃ ।
ક્રાણા સિન્ધૂનાં કલશાઁ અવીવશદ્ ઇન્દ્રસ્ય હાર્દ્ય્ આવિશન્ મનીષિભિઃ ॥

મનીષિભિઃ પવતે પૂર્વ્યઃ કવિર્ નૃભિર્ યતઃ પરિ કોશાઁ અચિક્રદત્ ।
ત્રિતસ્ય નામ જનયન્ મધુ ક્ષરદ્ ઇન્દ્રસ્ય વાયોઃ સખ્યાય કર્તવે ॥

અયમ્ પુનાન ઉષસો વિ રોચયદ્ અયં સિન્ધુભ્યો અભવદ્ ઉ લોકકૃત્ ।
અયં ત્રિઃ સપ્ત દુદુહાન આશિરં સોમો હૃદે પવતે ચારુ મત્સરઃ ॥

પવસ્વ સોમ દિવ્યેષુ ધામસુ સૃજાન ઇન્દો કલશે પવિત્ર આ ।
સીદન્ન્ ઇન્દ્રસ્ય જઠરે કનિક્રદન્ નૃભિર્ યતઃ સૂર્યમ્ આરોહયો દિવિ ॥

અદ્રિભિઃ સુતઃ પવસે પવિત્ર આઁ ઇન્દવ્ ઇન્દ્રસ્ય જઠરેષ્વ્ આવિશન્ ।
ત્વં નૃચક્ષા અભવો વિચક્ષણ સોમ ગોત્રમ્ અઙ્ગિરોભ્યો ઽવૃણોર્ અપ ॥

ત્વાં સોમ પવમાનં સ્વાધ્યો ઽનુ વિપ્રાસો અમદન્ન્ અવસ્યવઃ ।
ત્વાં સુપર્ણ આભરદ્ દિવસ્ પરીન્દો વિશ્વાભિર્ મતિભિઃ પરિષ્કૃતમ્ ॥

અવ્યે પુનાનમ્ પરિ વાર ઊર્મિણા હરિં નવન્તે અભિ સપ્ત ધેનવઃ ।
અપામ્ ઉપસ્થે અધ્ય્ આયવઃ કવિમ્ ઋતસ્ય યોના મહિષા અહેષત ॥

ઇન્દુઃ પુનાનો અતિ ગાહતે મૃધો વિશ્વાનિ કૃણ્વન્ સુપથાનિ યજ્યવે ।
ગાઃ કૃણ્વાનો નિર્ણિજં હર્યતઃ કવિર્ અત્યો ન ક્રીળન્ પરિ વારમ્ અર્ષતિ ॥

અસશ્ચતઃ શતધારા અભિશ્રિયો હરિં નવન્તે ઽવ તા ઉદન્યુવઃ ।
ક્ષિપો મૃજન્તિ પરિ ગોભિર્ આવૃતં તૃતીયે પૃષ્ઠે અધિ રોચને દિવઃ ॥

તવેમાઃ પ્રજા દિવ્યસ્ય રેતસસ્ ત્વં વિશ્વસ્ય ભુવનસ્ય રાજસિ ।
અથેદં વિશ્વમ્ પવમાન તે વશે ત્વમ્ ઇન્દો પ્રથમો ધામધા અસિ ॥

ત્વં સમુદ્રો અસિ વિશ્વવિત્ કવે તવેમાઃ પઞ્ચ પ્રદિશો વિધર્મણિ ।
ત્વં દ્યાં ચ પૃથિવીં ચાતિ જભ્રિષે તવ જ્યોતીંષિ પવમાન સૂર્યઃ ॥

ત્વમ્ પવિત્રે રજસો વિધર્મણિ દેવેભ્યઃ સોમ પવમાન પૂયસે ।
ત્વામ્ ઉશિજઃ પ્રથમા અગૃભ્ણત તુભ્યેમા વિશ્વા ભુવનાનિ યેમિરે ॥

પ્ર રેભ એત્ય્ અતિ વારમ્ અવ્યયં વૃષા વનેષ્વ્ અવ ચક્રદદ્ ધરિઃ ।
સં ધીતયો વાવશાના અનૂષત શિશું રિહન્તિ મતયઃ પનિપ્નતમ્ ॥

સ સૂર્યસ્ય રશ્મિભિઃ પરિ વ્યત તન્તું તન્વાનસ્ ત્રિવૃતં યથા વિદે ।
નયન્ન્ ઋતસ્ય પ્રશિષો નવીયસીઃ પતિર્ જનીનામ્ ઉપ યાતિ નિષ્કૃતમ્ ॥

રાજા સિન્ધૂનામ્ પવતે પતિર્ દિવ ઋતસ્ય યાતિ પથિભિઃ કનિક્રદત્ ।
સહસ્રધારઃ પરિ ષિચ્યતે હરિઃ પુનાનો વાચં જનયન્ન્ ઉપાવસુઃ ॥

પવમાન મહ્ય્ અર્ણો વિ ધાવસિ સૂરો ન ચિત્રો અવ્યયાનિ પવ્યયા ।
ગભસ્તિપૂતો નૃભિર્ અદ્રિભિઃ સુતો મહે વાજાય ધન્યાય ધન્વસિ ॥

ઇષમ્ ઊર્જમ્ પવમાનાભ્ય્ અર્ષસિ શ્યેનો ન વંસુ કલશેષુ સીદસિ ।
ઇન્દ્રાય મદ્વા મદ્યો મદઃ સુતો દિવો વિષ્ટમ્ભ ઉપમો વિચક્ષણઃ ॥

સપ્ત સ્વસારો અભિ માતરઃ શિશું નવં જજ્ઞાનં જેન્યં વિપશ્ચિતમ્ ।
અપાં ગન્ધર્વં દિવ્યં નૃચક્ષસં સોમં વિશ્વસ્ય ભુવનસ્ય રાજસે ॥

ઈશાન ઇમા ભુવનાનિ વીયસે યુજાન ઇન્દો હરિતઃ સુપર્ણ્યઃ ।
તાસ્ તે ક્ષરન્તુ મધુમદ્ ઘૃતમ્ પયસ્ તવ વ્રતે સોમ તિષ્ઠન્તુ કૃષ્ટયઃ ॥

ત્વં નૃચક્ષા અસિ સોમ વિશ્વતઃ પવમાન વૃષભ તા વિ ધાવસિ ।
સ નઃ પવસ્વ વસુમદ્ ધિરણ્યવદ્ વયં સ્યામ ભુવનેષુ જીવસે ॥

ગોવિત્ પવસ્વ વસુવિદ્ ધિરણ્યવિદ્ રેતોધા ઇન્દો ભુવનેષ્વ્ અર્પિતઃ ।
ત્વં સુવીરો અસિ સોમ વિશ્વવિત્ તં ત્વા વિપ્રા ઉપ ગિરેમ આસતે ॥

ઉન્ મધ્વ ઊર્મિર્ વનના અતિષ્ઠિપદ્ અપો વસાનો મહિષો વિ ગાહતે ।
રાજા પવિત્રરથો વાજમ્ આરુહત્ સહસ્રભૃષ્ટિર્ જયતિ શ્રવો બૃહત્ ॥

સ ભન્દના ઉદ્ ઇયર્તિ પ્રજાવતીર્ વિશ્વાયુર્ વિશ્વાઃ સુભરા અહર્દિવિ ।
બ્રહ્મ પ્રજાવદ્ રયિમ્ અશ્વપસ્ત્યમ્ પીત ઇન્દવ્ ઇન્દ્રમ્ અસ્મભ્યં યાચતાત્ ॥

સો અગ્રે અહ્નાં હરિર્ હર્યતો મદઃ પ્ર ચેતસા ચેતયતે અનુ દ્યુભિઃ ।
દ્વા જના યાતયન્ન્ અન્તર્ ઈયતે નરા ચ શંસં દૈવ્યં ચ ધર્તરિ ॥

અઞ્જતે વ્ય્ અઞ્જતે સમ્ અઞ્જતે ક્રતું રિહન્તિ મધુનાભ્ય્ અઞ્જતે ।
સિન્ધોર્ ઉચ્છ્વાસે પતયન્તમ્ ઉક્ષણં હિરણ્યપાવાઃ પશુમ્ આસુ ગૃભ્ણતે ॥

વિપશ્ચિતે પવમાનાય ગાયત મહી ન ધારાત્ય્ અન્ધો અર્ષતિ ।
અહિર્ ન જૂર્ણામ્ અતિ સર્પતિ ત્વચમ્ અત્યો ન ક્રીળન્ન્ અસરદ્ વૃષા હરિઃ ॥

અગ્રેગો રાજાપ્યસ્ તવિષ્યતે વિમાનો અહ્નામ્ ભુવનેષ્વ્ અર્પિતઃ ।
હરિર્ ઘૃતસ્નુઃ સુદૃશીકો અર્ણવો જ્યોતીરથઃ પવતે રાય ઓક્યઃ ॥

અસર્જિ સ્કમ્ભો દિવ ઉદ્યતો મદઃ પરિ ત્રિધાતુર્ ભુવનાન્ય્ અર્ષતિ ।
અંશું રિહન્તિ મતયઃ પનિપ્નતં ગિરા યદિ નિર્ણિજમ્ ઋગ્મિણો યયુઃ ॥

પ્ર તે ધારા અત્ય્ અણ્વાનિ મેષ્યઃ પુનાનસ્ય સંયતો યન્તિ રંહયઃ ।
યદ્ ગોભિર્ ઇન્દો ચમ્વોઃ સમજ્યસ આ સુવાનઃ સોમ કલશેષુ સીદસિ ॥

પવસ્વ સોમ ક્રતુવિન્ ન ઉક્થ્યો ઽવ્યો વારે પરિ ધાવ મધુ પ્રિયમ્ ।
જહિ વિશ્વાન્ રક્ષસ ઇન્દો અત્રિણો બૃહદ્ વદેમ વિદથે સુવીરાઃ ॥