ઋગ્વેદ · અધ્યાય 3.002

વૈશ્વાનરાય ધિષણામ્ ઋતાવૃધે ઘૃતં ન પૂતમ્ અગ્નયે જનામસિ ।
દ્વિતા હોતારમ્ મનુષશ્ ચ વાઘતો ધિયા રથં ન કુલિશઃ સમ્ ઋણ્વતિ ॥

સ રોચયજ્ જનુષા રોદસી ઉભે સ માત્રોર્ અભવત્ પુત્ર ઈડ્યઃ ।
હવ્યવાળ્ અગ્નિર્ અજરશ્ ચનોહિતો દૂળભો વિશામ્ અતિથિર્ વિભાવસુઃ ॥

ક્રત્વા દક્ષસ્ય તરુષો વિધર્મણિ દેવાસો અગ્નિં જનયન્ત ચિત્તિભિઃ ।
રુરુચાનમ્ ભાનુના જ્યોતિષા મહામ્ અત્યં ન વાજં સનિષ્યન્ન્ ઉપ બ્રુવે ॥

આ મન્દ્રસ્ય સનિષ્યન્તો વરેણ્યં વૃણીમહે અહ્રયં વાજમ્ ઋગ્મિયમ્ ।
રાતિમ્ ભૃગૂણામ્ ઉશિજં કવિક્રતુમ્ અગ્નિં રાજન્તં દિવ્યેન શોચિષા ॥

અગ્નિં સુમ્નાય દધિરે પુરો જના વાજશ્રવસમ્ ઇહ વૃક્તબર્હિષઃ ।
યતસ્રુચઃ સુરુચં વિશ્વદેવ્યં રુદ્રં યજ્ઞાનાં સાધદિષ્ટિમ્ અપસામ્ ॥

પાવકશોચે તવ હિ ક્ષયમ્ પરિ હોતર્ યજ્ઞેષુ વૃક્તબર્હિષો નરઃ ।
અગ્ને દુવ ઇચ્છમાનાસ આપ્યમ્ ઉપાસતે દ્રવિણં ધેહિ તેભ્યઃ ॥

આ રોદસી અપૃણદ્ આ સ્વર્ મહજ્ જાતં યદ્ એનમ્ અપસો અધારયન્ ।
સો અધ્વરાય પરિ ણીયતે કવિર્ અત્યો ન વાજસાતયે ચનોહિતઃ ॥

નમસ્યત હવ્યદાતિં સ્વધ્વરં દુવસ્યત દમ્યં જાતવેદસમ્ ।
રથીર્ ઋતસ્ય બૃહતો વિચર્ષણિર્ અગ્નિર્ દેવાનામ્ અભવત્ પુરોહિતઃ ॥

તિસ્રો યહ્વસ્ય સમિધઃ પરિજ્મનો ઽગ્નેર્ અપુનન્ન્ ઉશિજો અમૃત્યવઃ ।
તાસામ્ એકામ્ અદધુર્ મર્ત્યે ભુજમ્ ઉ લોકમ્ ઉ દ્વે ઉપ જામિમ્ ઈયતુઃ ॥

વિશાં કવિં વિશ્પતિમ્ માનુષીર્ ઇષઃ સં સીમ્ અકૃણ્વન્ સ્વધિતિં ન તેજસે ।
સ ઉદ્વતો નિવતો યાતિ વેવિષત્ સ ગર્ભમ્ એષુ ભુવનેષુ દીધરત્ ॥

સ જિન્વતે જઠરેષુ પ્રજજ્ઞિવાન્ વૃષા ચિત્રેષુ નાનદન્ ન સિંહઃ ।
વૈશ્વાનરઃ પૃથુપાજા અમર્ત્યો વસુ રત્ના દયમાનો વિ દાશુષે ॥

વૈશ્વાનરઃ પ્રત્નથા નાકમ્ આરુહદ્ દિવસ્ પૃષ્ઠમ્ ભન્દમાનઃ સુમન્મભિઃ ।
સ પૂર્વવજ્ જનયઞ્ જન્તવે ધનં સમાનમ્ અજ્મમ્ પર્ય્ એતિ જાગૃવિઃ ॥

ઋતાવાનં યજ્ઞિયં વિપ્રમ્ ઉક્થ્ય1મ્ આ યં દધે માતરિશ્વા દિવિ ક્ષયમ્ ।
તં ચિત્રયામં હરિકેશમ્ ઈમહે સુદીતિમ્ અગ્નિં સુવિતાય નવ્યસે ॥

શુચિં ન યામન્ન્ ઇષિરં સ્વર્દૃશં કેતું દિવો રોચનસ્થામ્ ઉષર્બુધમ્ ।
અગ્નિમ્ મૂર્ધાનં દિવો અપ્રતિષ્કુતં તમ્ ઈમહે નમસા વાજિનમ્ બૃહત્ ॥

મન્દ્રં હોતારં શુચિમ્ અદ્વયાવિનં દમૂનસમ્ ઉક્થ્યં વિશ્વચર્ષણિમ્ ।
રથં ન ચિત્રં વપુષાય દર્શતમ્ મનુર્હિતં સદમ્ ઇદ્ રાય ઈમહે ॥