ઋગ્વેદ · અધ્યાય 2.023
ગણાનાં ત્વા ગણપતિં હવામહે કવિં કવીનામ્ ઉપમશ્રવસ્તમમ્ ।
જ્યેષ્ઠરાજમ્ બ્રહ્મણામ્ બ્રહ્મણસ્ પત આ નઃ શૃણ્વન્ન્ ઊતિભિઃ સીદ સાદનમ્ ॥
દેવાશ્ ચિત્ તે અસુર્ય પ્રચેતસો બૃહસ્પતે યજ્ઞિયમ્ ભાગમ્ આનશુઃ ।
ઉસ્રા ઇવ સૂર્યો જ્યોતિષા મહો વિશ્વેષામ્ ઇજ્ જનિતા બ્રહ્મણામ્ અસિ ॥
આ વિબાધ્યા પરિરાપસ્ તમાંસિ ચ જ્યોતિષ્મન્તં રથમ્ ઋતસ્ય તિષ્ઠસિ ।
બૃહસ્પતે ભીમમ્ અમિત્રદમ્ભનં રક્ષોહણં ગોત્રભિદં સ્વર્વિદમ્ ॥
સુનીતિભિર્ નયસિ ત્રાયસે જનં યસ્ તુભ્યં દાશાન્ ન તમ્ અંહો અશ્નવત્ ।
બ્રહ્મદ્વિષસ્ તપનો મન્યુમીર્ અસિ બૃહસ્પતે મહિ તત્ તે મહિત્વનમ્ ॥
ન તમ્ અંહો ન દુરિતં કુતશ્ ચન નારાતયસ્ તિતિરુર્ ન દ્વયાવિનઃ ।
વિશ્વા ઇદ્ અસ્માદ્ ધ્વરસો વિ બાધસે યં સુગોપા રક્ષસિ બ્રહ્મણસ્ પતે ॥
ત્વં નો ગોપાઃ પથિકૃદ્ વિચક્ષણસ્ તવ વ્રતાય મતિભિર્ જરામહે ।
બૃહસ્પતે યો નો અભિ હ્વરો દધે સ્વા તમ્ મર્મર્તુ દુચ્છુના હરસ્વતી ॥
ઉત વા યો નો મર્ચયાદ્ અનાગસો ઽરાતીવા મર્તઃ સાનુકો વૃકઃ ।
બૃહસ્પતે અપ તં વર્તયા પથઃ સુગં નો અસ્યૈ દેવવીતયે કૃધિ ॥
ત્રાતારં ત્વા તનૂનાં હવામહે ઽવસ્પર્તર્ અધિવક્તારમ્ અસ્મયુમ્ ।
બૃહસ્પતે દેવનિદો નિ બર્હય મા દુરેવા ઉત્તરં સુમ્નમ્ ઉન્ નશન્ ॥
ત્વયા વયં સુવૃધા બ્રહ્મણસ્ પતે સ્પાર્હા વસુ મનુષ્યા દદીમહિ ।
યા નો દૂરે તળિતો યા અરાતયો ઽભિ સન્તિ જમ્ભયા તા અનપ્નસઃ ॥
ત્વયા વયમ્ ઉત્તમં ધીમહે વયો બૃહસ્પતે પપ્રિણા સસ્નિના યુજા ।
મા નો દુઃશંસો અભિદિપ્સુર્ ઈશત પ્ર સુશંસા મતિભિસ્ તારિષીમહિ ॥
અનાનુદો વૃષભો જગ્મિર્ આહવં નિષ્ટપ્તા શત્રુમ્ પૃતનાસુ સાસહિઃ ।
અસિ સત્ય ઋણયા બ્રહ્મણસ્ પત ઉગ્રસ્ય ચિદ્ દમિતા વીળુહર્ષિણઃ ॥
અદેવેન મનસા યો રિષણ્યતિ શાસામ્ ઉગ્રો મન્યમાનો જિઘાંસતિ ।
બૃહસ્પતે મા પ્રણક્ તસ્ય નો વધો નિ કર્મ મન્યું દુરેવસ્ય શર્ધતઃ ॥
ભરેષુ હવ્યો નમસોપસદ્યો ગન્તા વાજેષુ સનિતા ધનં-ધનમ્ ।
વિશ્વા ઇદ્ અર્યો અભિદિપ્સ્વો3 મૃધો બૃહસ્પતિર્ વિ વવર્હા રથાઁ ઇવ ॥
તેજિષ્ઠયા તપની રક્ષસસ્ તપ યે ત્વા નિદે દધિરે દૃષ્ટવીર્યમ્ ।
આવિસ્ તત્ કૃષ્વ યદ્ અસત્ ત ઉક્થ્ય1મ્ બૃહસ્પતે વિ પરિરાપો અર્દય ॥
બૃહસ્પતે અતિ યદ્ અર્યો અર્હાદ્ દ્યુમદ્ વિભાતિ ક્રતુમજ્ જનેષુ ।
યદ્ દીદયચ્ છવસ ઋતપ્રજાત તદ્ અસ્માસુ દ્રવિણં ધેહિ ચિત્રમ્ ॥
મા નઃ સ્તેનેભ્યો યે અભિ દ્રુહસ્ પદે નિરામિણો રિપવો ઽન્નેષુ જાગૃધુઃ ।
આ દેવાનામ્ ઓહતે વિ વ્રયો હૃદિ બૃહસ્પતે ન પરઃ સામ્નો વિદુઃ ॥
વિશ્વેભ્યો હિ ત્વા ભુવનેભ્યસ્ પરિ ત્વષ્ટાજનત્ સામ્નઃ-સામ્નઃ કવિઃ ।
સ ઋણચિદ્ ઋણયા બ્રહ્મણસ્ પતિર્ દ્રુહો હન્તા મહ ઋતસ્ય ધર્તરિ ॥
તવ શ્રિયે વ્ય્ અજિહીત પર્વતો ગવાં ગોત્રમ્ ઉદસૃજો યદ્ અઙ્ગિરઃ ।
ઇન્દ્રેણ યુજા તમસા પરીવૃતમ્ બૃહસ્પતે નિર્ અપામ્ ઔબ્જો અર્ણવમ્ ॥
બ્રહ્મણસ્ પતે ત્વમ્ અસ્ય યન્તા સૂક્તસ્ય બોધિ તનયં ચ જિન્વ ।
વિશ્વં તદ્ ભદ્રં યદ્ અવન્તિ દેવા બૃહદ્ વદેમ વિદથે સુવીરાઃ ॥
મૂળ પાઠ: Ṛgveda-Saṃhitā · Edition: Theodor Aufrecht Die Hymnen des Rigveda. Mandala I-VI Bonn Mareus Theodor Aufrecht Die Hymnen des Rigveda. Mandala VII-X Bonn Mareus · Data entry Barend A. Van Nooten Gary B. Holland · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0