ઋગ્વેદ · અધ્યાય 10.097

યા ઓષધીઃ પૂર્વા જાતા દેવેભ્યસ્ ત્રિયુગમ્ પુરા ।
મનૈ નુ બભ્રૂણામ્ અહં શતં ધામાનિ સપ્ત ચ ॥

શતં વો અમ્બ ધામાનિ સહસ્રમ્ ઉત વો રુહઃ ।
અધા શતક્રત્વો યૂયમ્ ઇમમ્ મે અગદં કૃત ॥

ઓષધીઃ પ્રતિ મોદધ્વમ્ પુષ્પવતીઃ પ્રસૂવરીઃ ।
અશ્વા ઇવ સજિત્વરીર્ વીરુધઃ પારયિષ્ણ્વઃ ॥

ઓષધીર્ ઇતિ માતરસ્ તદ્ વો દેવીર્ ઉપ બ્રુવે ।
સનેયમ્ અશ્વં ગાં વાસ આત્માનં તવ પૂરુષ ॥

અશ્વત્થે વો નિષદનમ્ પર્ણે વો વસતિષ્ કૃતા ।
ગોભાજ ઇત્ કિલાસથ યત્ સનવથ પૂરુષમ્ ॥

યત્રૌષધીઃ સમગ્મત રાજાનઃ સમિતાવ્ ઇવ ।
વિપ્રઃ સ ઉચ્યતે ભિષગ્ રક્ષોહામીવચાતનઃ ॥

અશ્વાવતીં સોમાવતીમ્ ઊર્જયન્તીમ્ ઉદોજસમ્ ।
આવિત્સિ સર્વા ઓષધીર્ અસ્મા અરિષ્ટતાતયે ॥

ઉચ્ છુષ્મા ઓષધીનાં ગાવો ગોષ્ઠાદ્ ઇવેરતે ।
ધનં સનિષ્યન્તીનામ્ આત્માનં તવ પૂરુષ ॥

ઇષ્કૃતિર્ નામ વો માતાથો યૂયં સ્થ નિષ્કૃતીઃ ।
સીરાઃ પતત્રિણીઃ સ્થન યદ્ આમયતિ નિષ્ કૃથ ॥

અતિ વિશ્વાઃ પરિષ્ઠાઃ સ્તેન ઇવ વ્રજમ્ અક્રમુઃ ।
ઓષધીઃ પ્રાચુચ્યવુર્ યત્ કિં ચ તન્વો3 રપઃ ॥

યદ્ ઇમા વાજયન્ન્ અહમ્ ઓષધીર્ હસ્ત આદધે ।
આત્મા યક્ષ્મસ્ય નશ્યતિ પુરા જીવગૃભો યથા ॥

યસ્યૌષધીઃ પ્રસર્પથાઙ્ગમ્-અઙ્ગમ્ પરુષ્-પરુઃ ।
તતો યક્ષ્મં વિ બાધધ્વ ઉગ્રો મધ્યમશીર્ ઇવ ॥

સાકં યક્ષ્મ પ્ર પત ચાષેણ કિકિદીવિના ।
સાકં વાતસ્ય ધ્રાજ્યા સાકં નશ્ય નિહાકયા ॥

અન્યા વો અન્યામ્ અવત્વ્ અન્યાન્યસ્યા ઉપાવત ।
તાઃ સર્વાઃ સંવિદાના ઇદમ્ મે પ્રાવતા વચઃ ॥

યાઃ ફલિનીર્ યા અફલા અપુષ્પા યાશ્ ચ પુષ્પિણીઃ ।
બૃહસ્પતિપ્રસૂતાસ્ તા નો મુઞ્ચન્ત્વ્ અંહસઃ ॥

મુઞ્ચન્તુ મા શપથ્યા3દ્ અથો વરુણ્યાદ્ ઉત ।
અથો યમસ્ય પડ્બીશાત્ સર્વસ્માદ્ દેવકિલ્બિષાત્ ॥

અવપતન્તીર્ અવદન્ દિવ ઓષધયસ્ પરિ ।
યં જીવમ્ અશ્નવામહૈ ન સ રિષ્યાતિ પૂરુષઃ ॥

યા ઓષધીઃ સોમરાજ્ઞીર્ બહ્વીઃ શતવિચક્ષણાઃ ।
તાસાં ત્વમ્ અસ્ય્ ઉત્તમારં કામાય શં હૃદે ॥

યા ઓષધીઃ સોમરાજ્ઞીર્ વિષ્ઠિતાઃ પૃથિવીમ્ અનુ ।
બૃહસ્પતિપ્રસૂતા અસ્યૈ સં દત્ત વીર્યમ્ ॥

મા વો રિષત્ ખનિતા યસ્મૈ ચાહં ખનામિ વઃ ।
દ્વિપચ્ ચતુષ્પદ્ અસ્માકં સર્વમ્ અસ્ત્વ્ અનાતુરમ્ ॥

યાશ્ ચેદમ્ ઉપશૃણ્વન્તિ યાશ્ ચ દૂરમ્ પરાગતાઃ ।
સર્વાઃ સંગત્ય વીરુધો ઽસ્યૈ સં દત્ત વીર્યમ્ ॥

ઓષધયઃ સં વદન્તે સોમેન સહ રાજ્ઞા ।
યસ્મૈ કૃણોતિ બ્રાહ્મણસ્ તં રાજન્ પારયામસિ ॥

ત્વમ્ ઉત્તમાસ્ય્ ઓષધે તવ વૃક્ષા ઉપસ્તયઃ ।
ઉપસ્તિર્ અસ્તુ સો3 ઽસ્માકં યો અસ્માઁ અભિદાસતિ ॥