ઋગ્વેદ · અધ્યાય 1.113

ઇદં શ્રેષ્ઠં જ્યોતિષાં જ્યોતિર્ આગાચ્ ચિત્રઃ પ્રકેતો અજનિષ્ટ વિભ્વા ।
યથા પ્રસૂતા સવિતુઃ સવાયઁ એવા રાત્ર્ય્ ઉષસે યોનિમ્ આરૈક્ ॥

રુશદ્વત્સા રુશતી શ્વેત્યાગાદ્ આરૈગ્ ઉ કૃષ્ણા સદનાન્ય્ અસ્યાઃ ।
સમાનબન્ધૂ અમૃતે અનૂચી દ્યાવા વર્ણં ચરત આમિનાને ॥

સમાનો અધ્વા સ્વસ્રોર્ અનન્તસ્ તમ્ અન્યાન્યા ચરતો દેવશિષ્ટે ।
ન મેથેતે ન તસ્થતુઃ સુમેકે નક્તોષાસા સમનસા વિરૂપે ॥

ભાસ્વતી નેત્રી સૂનૃતાનામ્ અચેતિ ચિત્રા વિ દુરો ન આવઃ ।
પ્રાર્પ્યા જગદ્ વ્ય્ ઉ નો રાયો અખ્યદ્ ઉષા અજીગર્ ભુવનાનિ વિશ્વા ॥

જિહ્મશ્યે3 ચરિતવે મઘોન્ય્ આભોગય ઇષ્ટયે રાય ઉ ત્વમ્ ।
દભ્રમ્ પશ્યદ્ભ્ય ઉર્વિયા વિચક્ષ ઉષા અજીગર્ ભુવનાનિ વિશ્વા ॥

ક્ષત્રાય ત્વં શ્રવસે ત્વમ્ મહીયા ઇષ્ટયે ત્વમ્ અર્થમ્ ઇવ ત્વમ્ ઇત્યૈ ।
વિસદૃશા જીવિતાભિપ્રચક્ષ ઉષા અજીગર્ ભુવનાનિ વિશ્વા ॥

એષા દિવો દુહિતા પ્રત્ય્ અદર્શિ વ્યુચ્છન્તી યુવતિઃ શુક્રવાસાઃ ।
વિશ્વસ્યેશાના પાર્થિવસ્ય વસ્વ ઉષો અદ્યેહ સુભગે વ્ય્ ઉચ્છ ॥

પરાયતીનામ્ અન્વ્ એતિ પાથ આયતીનામ્ પ્રથમા શશ્વતીનામ્ ।
વ્યુચ્છન્તી જીવમ્ ઉદીરયન્ત્ય્ ઉષા મૃતં કં ચન બોધયન્તી ॥

ઉષો યદ્ અગ્નિં સમિધે ચકર્થ વિ યદ્ આવશ્ ચક્ષસા સૂર્યસ્ય ।
યન્ માનુષાન્ યક્ષ્યમાણાઁ અજીગસ્ તદ્ દેવેષુ ચકૃષે ભદ્રમ્ અપ્નઃ ॥

કિયાત્ય્ આ યત્ સમયા ભવાતિ યા વ્યૂષુર્ યાશ્ ચ નૂનં વ્યુચ્છાન્ ।
અનુ પૂર્વાઃ કૃપતે વાવશાના પ્રદીધ્યાના જોષમ્ અન્યાભિર્ એતિ ॥

ઈયુષ્ ટે યે પૂર્વતરામ્ અપશ્યન્ વ્યુચ્છન્તીમ્ ઉષસમ્ મર્ત્યાસઃ ।
અસ્માભિર્ ઊ નુ પ્રતિચક્ષ્યાભૂદ્ ઓ તે યન્તિ યે અપરીષુ પશ્યાન્ ॥

યાવયદ્દ્વેષા ઋતપા ઋતેજાઃ સુમ્નાવરી સૂનૃતા ઈરયન્તી ।
સુમઙ્ગલીર્ બિભ્રતી દેવવીતિમ્ ઇહાદ્યોષઃ શ્રેષ્ઠતમા વ્ય્ ઉચ્છ ॥

શશ્વત્ પુરોષા વ્ય્ ઉવાસ દેવ્ય્ અથો અદ્યેદં વ્ય્ આવો મઘોની ।
અથો વ્ય્ ઉચ્છાદ્ ઉત્તરાઁ અનુ દ્યૂન્ અજરામૃતા ચરતિ સ્વધાભિઃ ॥

વ્ય્ અ1ઞ્જિભિર્ દિવ આતાસ્વ્ અદ્યૌદ્ અપ કૃષ્ણાં નિર્ણિજં દેવ્ય્ આવઃ ।
પ્રબોધયન્ત્ય્ અરુણેભિર્ અશ્વૈર્ ઓષા યાતિ સુયુજા રથેન ॥

આવહન્તી પોષ્યા વાર્યાણિ ચિત્રં કેતું કૃણુતે ચેકિતાના ।
ઈયુષીણામ્ ઉપમા શશ્વતીનાં વિભાતીનામ્ પ્રથમોષા વ્ય્ અશ્વૈત્ ॥

ઉદ્ ઈર્ધ્વં જીવો અસુર્ ન આગાદ્ અપ પ્રાગાત્ તમ આ જ્યોતિર્ એતિ ।
આરૈક્ પન્થાં યાતવે સૂર્યાયાગન્મ યત્ર પ્રતિરન્ત આયુઃ ॥

સ્યૂમના વાચ ઉદ્ ઇયર્તિ વહ્નિઃ સ્તવાનો રેભ ઉષસો વિભાતીઃ ।
અદ્યા તદ્ ઉચ્છ ગૃણતે મઘોન્ય્ અસ્મે આયુર્ નિ દિદીહિ પ્રજાવત્ ॥

યા ગોમતીર્ ઉષસઃ સર્વવીરા વ્યુચ્છન્તિ દાશુષે મર્ત્યાય ।
વાયોર્ ઇવ સૂનૃતાનામ્ ઉદર્કે તા અશ્વદા અશ્નવત્ સોમસુત્વા ॥

માતા દેવાનામ્ અદિતેર્ અનીકં યજ્ઞસ્ય કેતુર્ બૃહતી વિ ભાહિ ।
પ્રશસ્તિકૃદ્ બ્રહ્મણે નો વ્ય્ ઉ1ચ્છા નો જને જનય વિશ્વવારે ॥

યચ્ ચિત્રમ્ અપ્ન ઉષસો વહન્તીજાનાય શશમાનાય ભદ્રમ્ ।
તન્ નો મિત્રો વરુણો મામહન્તામ્ અદિતિઃ સિન્ધુઃ પૃથિવી ઉત દ્યૌઃ ॥