રેવાખાણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 67
॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે માતૃતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ ષટ્ષષ્ટિતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્વ્ અધ્યાય 67
શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તસ્યૈવાનન્તરં તાત જલમધ્યે વ્યવસ્થિતમ્ ।
લુઙ્કેશ્વરમ્ ઇતિ ખ્યાતં સુરાસુરનમસ્કૃતમ્
ઇદં તીર્થં મહાપુણ્યં નાનાશ્ચર્યં મહીતલે ।
અસ્ય તીર્થસ્ય માહાત્મ્યમ્ ઉત્પત્તિં શૃણુ ભારત
આસીત્પુરા મહાવીર્યો દાનવો બલદર્પિતઃ ।
કાલપૃષ્ઠ ઇતિ ખ્યાતઃ સુતો બ્રહ્મસુતસ્ય ચ
ગઙ્ગાતટં સમાશ્રિત્ય ચચાર વિપુલં તપઃ ।
અધોમુખો ઽપિ સંસ્થિત્વાપિબદ્ધૂમમ્ અહર્નિશમ્
તતશ્ચાનન્તરં દેવસ્તિષ્ઠતે હ્યુમયા સહ ।
દૃષ્ટ્વા તં પાર્વતી સા તુ તપસ્યુગ્રે વ્યવસ્થિતમ્
પશ્ય પશ્ય મહાદેવ ધૂમાશી તિષ્ઠતે નરઃ ।
પ્રસીદ તં કુરુષ્વાદ્ય દેહિ શીઘ્રં વરં વિભો
ઈશ્વર ઉવાચ:
યદુક્તં વચનં દેવિ ન તન્મે રોચતે પ્રિયે ।
સ્વકાર્યં ચ સદા ચિન્ત્યં પરકાર્યં વિસર્જયેત્
મૂર્ખસ્ત્રીબાલશત્રૂણાં યશ્છન્દેનાનુવર્તતે ।
વ્યસને પતતે ઘોરે સત્યમેતદુદીરિતમ્
દેવ્યુવાચ:
ભાર્યયાભ્યર્થિતો ભર્તા કારણં બહુ ભાષતે ।
લઘુત્વં યાતિ સા નારી એવં શાસ્ત્રેષુ પઠ્યતે
પ્રાણત્યાગં કરિષ્યામિ યદિ માં ત્વં ન મન્યસે ।
પાર્વત્યા પ્રેરિતો દેવો ગતો ઽસૌ દાનવં પ્રતિ
ઈશ્વર ઉવાચ:
કિમર્થં પિબસે ધૂમં કિમર્થં તપ્યસે તપઃ ।
કિં દુઃખં કિં નુ સન્તાપો વદ કાર્યમભીપ્સિતમ્
યુવા ત્વં દૃશ્યસે ઽદ્યાપિ વર્ષવિંશતિર્ એવ ચ ।
તદાચક્ષ્વ હિ મે સર્વં તપસઃ કારણં મહત્
દાનવ ઉવાચ:
અચલા દીયતાં ભક્તિર્મમ સ્થૈર્યં તવોપરિ ।
અપરં વર્ષસાહસ્રં નિર્વિઘ્નં મે ગતં વિભો
દિવસાનાં સહસ્રે દ્વે પૂર્ણે ત્વત્તપસા મમ
ઈશ્વર ઉવાચ:
યાચયાભીપ્સિતં કાર્યં તુષ્ટો ઽહં તવ સુવ્રત ।
દેવસ્ય વચનં શ્રુત્વા ચિન્તયામાસ દાનવઃ
કિં નાકં યાચયામ્યદ્ય કિમદ્ય સકલાં મહીમ્ ।
એવં સંચિન્તયામાસ કામબાણેન પીડિતઃ
દાનવ ઉવાચ:
યદિ તુષ્ટો ઽસિ મે દેવ વરં દાસ્યસિ મે પ્રભો ।
સઙ્ગ્રામૈસ્તુ ન તુષ્ટો ઽહં બલં નાસ્તીતિ કિંચન
યસ્ય મૂર્ધન્યહં દેવ પાણિના સમુપસ્પૃશે ।
દેવદાનવગન્ધર્વો ભસ્મસાદ્યાતુ તત્ક્ષણાત્
ઈશ્વર ઉવાચ:
યત્ત્વયા ચિન્તિતં કિંચિત્તત્સર્વં સફલં તવ ।
ઉત્તિષ્ઠ ગચ્છ શીઘ્રં ત્વં ભવનં પ્રતિ દાનવ
દાનવ ઉવાચ:
સ્થીયતાં દેવદેવેશ યાવજ્જ્ઞાસ્યામિ તે વરમ્ ।
યુષ્મન્મૂર્ધ્નિ ન્યસે પાણિં પ્રત્યયો મે ભવેદ્યથા
તતશ્ચાનન્તરં દેવશ્ચિન્તયાનો મહેશ્વરઃ ।
ન સ્કન્દો ન હરિર્બ્રહ્મા યઃ કાર્યેષુ ક્ષમો ઽધુના
જ્ઞાત્વા ચૈવાપદં પ્રાપ્તાં દેવઃ પ્રાર્થયતે વૃષમ્ ।
અનેન સહ પાપેન યુધ્યસ્વ સામ્પ્રતં ક્ષણમ્
કરં પ્રાસારયદ્ દૈત્યો દેવં મૂર્ધ્નિ કિલ સ્પૃશેત્ ।
લાઙ્ગૂલેનાહતો દૈત્યો વિષણ્ણઃ પતિતો ભુવિ
દેવસ્તુ દક્ષિણામાશાં ગતશ્ચૈવોમયા સહ ।
ભયભીતો નિરીક્ષેત ગ્રીવાં ભજ્ય પુનઃપુનઃ
ગતે ચાદર્શનં દેવે યુયુધે વૃષભેણ સઃ ।
દ્વાવેતૌ બલિનાં શ્રેષ્ઠૌ યુયુધાતે મહાબલૌ
પ્રહારૈર્ વજ્રસદૃશૈઃ કોપેન ઘટિકાત્રયમ્ ।
પાણિભ્યાં ન સ્પૃશેદ્ યો વૈ વૃષભસ્ય શિરસ્તથા
હત્વા લાઙ્ગૂલપાતેન આગતો વૃષભસ્તદા ।
ઉત્થિતશ્ચાપ્યસૌ દૈત્યો વ્રજતે વૃષપૃષ્ઠતઃ
વાયુવેગેન સમ્પ્રાપ્તો યત્ર દેવો મહેશ્વરઃ ।
આગતં દાનવં દૃષ્ટ્વા વૃષો વચનમબ્રવીત્
આરુહ્ય પૃષ્ઠે મે દેવ શીઘ્રમેવ હિ ગમ્યતામ્ ।
આરુહ્ય વૃષભં દેવો જગામ ચોમયા સહ
નાકં પ્રાપ્તસ્ તતો દેવો ગતઃ શક્રસ્ય મન્દિરમ્ ।
નાત્યજદ્દેવપૃષ્ઠં તુ દાનવો બલદર્પિતઃ
ઇન્દ્રલોકં પરિત્યજ્ય બ્રહ્મલોકં ગતસ્તદા ।
યત્રયત્ર વ્રજેદ્દેવો ભયાત્સહ દિવૌકસૈઃ
અપશ્યત્તત્ર તત્રૈવ પૃષ્ઠે લગ્નં તુ દાનવમ્ ।
સર્વાંલ્ લોકાન્ ભ્રમિત્વા તુ દેવો વિસ્મયમાગતઃ
ન સ્થાનં વિદ્યતે કિંચિદ્યત્ર વિશ્રમ્યતે ક્ષણમ્ ।
દેવદાનવયોસ્તત્ર યુદ્ધં જ્ઞાત્વા સુદારુણમ્
હર્ષિતાત્મા મુનિસ્તત્ર ચિરં નૃત્યતિ નારદઃ ।
ધન્યો ઽહમદ્ય મે જન્મ જીવિતં ચ સુજીવિતમ્
મહાન્તં ચ કલિં દૃષ્ટ્વા સંતોષઃ પરમો ઽભવત્ ।
દેવદાનવયોસ્તત્ર યુદ્ધં ત્યક્ત્વા ચ નારદઃ
આજગામ તતો વિપ્રો યત્ર દેવો મહેશ્વરઃ ।
દૃષ્ટ્વા દેવો ઽથ તં વિપ્રં પ્રતિપૂજ્યાબ્રવીદ્ ઇદમ્
ભો નારદ મુનિશ્રેષ્ઠ જાનીષે કેશવં ક્વચિત્ ।
ગત્વા તત્ર ચ શીઘ્રં ત્વં કેશવાય નિવેદય
નારદ ઉવાચ:
દેવદાનવસિદ્ધાનાં ગન્ધર્વોરગરક્ષસામ્ ।
સર્વેષામેવ દેવેશો હરતે ધ્રુવમાપદમ્
અસંભાવ્યં ન વક્તવ્યં મનસાપિ ન ચિન્તયેત્ ।
ઈદૃશીં નૈવ બુધ્યામિ આપદં ચ વિભો તવ
ઈશ્વર ઉવાચ:
ગચ્છ નારદ શીઘ્રં ત્વં યત્ર દેવો જનાર્દનઃ ।
વિદિતં ચ ત્વયા સર્વં યત્કૃતં દાનવેન તુ
અવધ્યો દાનવો હ્યેષ સેન્દ્રૈર્ અપિ મરુદ્ગણૈઃ ।
ગત્વા તુ કેશવં દેવં નિવેદય મહામુને
નારદ ઉવાચ:
ન તુ ગચ્છામ્યહં દેવ સુપ્તઃ ક્ષીરોદધૌ સુખી ।
કેશવઃ પ્રેરણે હ્યેષામાદેશો દીયતાં પ્રભો
માત્રા સ્વસ્રા દુહિત્રા વા રાજાનં ચ તથા પ્રભુમ્ ।
ગુરું ચૈવાદિતઃ કૃત્વા શયાનં ન પ્રબોધયેત્
ઈશ્વર ઉવાચ:
યદિ ક્વચિદ્ અગારેષુ વહ્નિરુત્પદ્યતે મહાન્ ।
નિધનં યાન્તિ તત્રસ્થા યદ્ બુધ્યેર્ અન્નસૂરયઃ
નારદ ઉવાચ:
શીઘ્રં ગચ્છ મહાદેવ આત્માનં રક્ષ સુપ્રભો ।
ગચ્છામ્યહં ન સન્દેહો યત્ર દેવો જનાર્દનઃ
તતો નન્દિમહાકાલૌ સ્તમ્ભહસ્તૌ ભયાનકૌ ।
જઘ્નતુર્દાનવં તત્ર મુદ્ગરાદિભિરાયુધૈઃ
ત્રયો ઽપિ ચ મહાકાયાઃ સપ્તતાલપ્રમાણકાઃ ।
ન શમો જાયતે તેષાં યુધ્યતાં ચ પરસ્પરમ્
તતશ્ચાનન્તરં વિપ્રો ઽગચ્છત્ તં કેશવં પ્રતિ ।
સુપ્તં ક્ષીરાર્ણવે ઽપશ્યચ્છેષપર્યઙ્કસંસ્થિતમ્
લક્ષ્મ્યા પાદયુગં ગૃહ્ય ઊરૂપરિ નિવેશિતમ્ ।
અપ્સરોગીયમાનં તુ ભક્ત્યાનમ્ય ચ કેશવમ્
અદ્ય મે સફલં જન્મ જીવિતં ચ સુજીવિતમ્ ।
ઉત્થાપયસ્વ દેવેશં લક્ષ્મિ ત્વમ્ અવિશઙ્કિતા
નારદસ્ય વચઃ શ્રુત્વા પદાઙ્ગુષ્ઠં વ્યમર્દયત્ ।
નારદસ્તિષ્ઠતે દ્વારિ ઉત્તિષ્ઠ મધુસૂદન
દેવો ઽપિ નારદં દૃષ્ટ્વા પરં હર્ષમુપાગતઃ ।
સ્વાગતં તુ મુનિશ્રેષ્ઠ સુપ્રભાતાદ્ય શર્વરી
નારદ ઉવાચ:
અદ્ય મે સફલં દેવ પ્રભાતં તવ દર્શનાત્ ।
કુશલં ચ ન દેવાનાં શીઘ્રમ્ ઉત્તિષ્ઠ ગમ્યતામ્
શ્રીવિષ્ણુરુવાચ:
બ્રહ્મા ચેન્દ્રશ્ચ રુદ્રશ્ચ યે ચાન્યે તુ મરુદ્ગણાઃ ।
આપદઃ કારણં યચ્ચ તત્સમાખ્યાતુમ્ અર્હસિ
નારદ ઉવાચ:
દાનવેન મહાતીવ્રં તપસ્તપ્તં સુદારુણમ્ ।
રુદ્રેણ ચ વરો દત્તો ભસ્મત્વં મનસેપ્સિતમ્
વરદાનબલેનૈવ સ દેવં હન્તુમ્ અર્હતિ ।
ઈદૃશં ચેષ્ટિતં જ્ઞાત્વા નીતો દેવો ઽમરૈઃ સહ
નારદસ્ય વચઃ શ્રુત્વા જગામ સમુનિર્હરિઃ ।
દૃષ્ટ્વા દેવસ્તમીશાનં ગચ્છન્તં દિશમુત્તરામ્
દૃષ્ટ્વા દેવં ચ રુદ્રો ઽથ પરિષ્વજ્ય પુનઃપુનઃ ।
નમસ્કૃત્ય જગન્નાથં દેવં ચ મધુસૂદનઃ
વિષ્ણુર્ ઉવાચ:
ભયસ્ય કારણં દેવ કથ્યતાં ચ મહેશ્વર ।
દેવદાનવયક્ષાણાં પ્રેષયેયં યમાલયમ્
લલાટે ચ કૃતો ધર્મો યુષ્માકં ચ મહેશ્વર ।
છિત્ત્વા શિરસ્તથાઙ્ગાનિ ઇન્દ્રિયાણિ ન સંશયઃ
ઈશ્વર ઉવાચ:
નાસ્તિ સૌખ્યં ચ મૂર્ખેષુ નાસ્તિ સૌખ્યં ચ રોગિષુ ।
પરાધીનેન સૌખ્યં તુ સ્ત્રીજિતે ચ વિશેષતઃ
સ્ત્રીજિતેન મયા વિષ્ણો વરો દત્તસ્તુ દાનવે ।
યસ્ય મૂર્ધ્નિ ન્યસેત્પાણિં સ ભવેદ્ ભસ્મપુંજવત્
અજેયશ્ચામરશ્ચૈવ મયા હ્યુક્તઃ સ કેશવ ।
હન્તુમિચ્છતિ માં પાપ ઉપાયસ્તવ વિદ્યતે
વિષ્ણુરુવાચ:
ગચ્છન્તુ અમરાઃ સર્વે યુષ્માભિઃ સહ શઙ્કર ।
ઉપાયં સર્જયામ્યદ્ય વધાર્થં દાનસ્ય ચ
રેવાયાશ્ચ તટે તિષ્ઠ દેવ ત્વમમરૈઃ સહ ।
કાલક્ષેપો ન કર્તવ્યો ગમ્યતાં ત્વરિતં પ્રભો
દક્ષિણા યત્ર ગઙ્ગા ચ રેવા ચૈવ મહાનદી ।
યત્રયત્ર ચ દૃશ્યેત પ્રાચી ચૈવ સરસ્વતી
તત્સમં ચ મહાતીર્થં ન મર્ત્યે ચૈવ દૃશ્યતે ।
સ્નાનં યે તત્ર કુર્વન્તિ દાનં ચૈવ તુ ભક્તિતઃ
સપ્તજન્મકૃતં પાપં નશ્યતે નાત્ર સંશયઃ ।
એતત્ તીર્થં મહાપુણ્યં સર્વપાતકનાશનમ્
ગમ્યતાં તત્ર દેવેશ લુઙ્કેશં ત્વં સહામરૈઃ ।
વિષ્ણોસ્તુ વચનાદેવ પ્રવિષ્ટો હ્રદમુત્તમમ્
રતિં સુમહતીં ચક્રે સહ તત્ર મરુદ્ગણૈઃ ।
તતશ્ચાનન્તરં દેવો માયાં કૃત્વા હ્યનેકધા
વસન્તમાસં સંસૃજ્ય ઉદ્યાનવનશોભિતમ્ ।
અશોકૈર્બકુલૈશ્ચૈવ બ્રહ્મવૃક્ષૈઃ સુશોભનૈઃ
શ્રીવૃક્ષૈશ્ચ કપિત્થૈશ્ચ શિરીષૈર્ રાજચમ્પકૈઃ ।
શ્રીફલૈશ્ચ તથા તાલૈઃ કદમ્બોદુમ્બરૈસ્ તથા
અશ્વત્થાદિદ્રુમૈશ્ચૈવ નાનાવૃક્ષૈરનેકશઃ ।
નાનાપુષ્પૈઃ સુગન્ધાઢ્યૈર્ભ્રમરૈશ્ચ નિનાદિતમ્
તસ્મિન્મધ્યે મહાવૃક્ષો ન્યગ્રોધશ્ચ સુશોભનઃ ।
બહુપક્ષિસમાયુક્તઃ કોકિલારાવનાદિતઃ
કૃષ્ણેન ચ કૃતં તસ્મિન્કન્યારૂપં ચ તત્ક્ષણાત્ ।
ન તસ્યાઃ સદૃશી કન્યા ત્રૈલોક્યે સચરાચરે
અન્યાશ્ચ કન્યકાઃ સપ્ત સુરૂપાઃ શુભલોચનાઃ ।
દિવ્યરૂપધરાઃ સર્વા દિવ્યાભરણભૂષિતાઃ
પુમાંસમભિકાઙ્ક્ષન્ત્યો યદ્યેકઃ કામયેત્ સ્ત્રિયઃ ।
મૌક્તિકૈર્ રત્નમાણિક્યૈર્ વૈડૂર્યૈશ્ચ સુશોભનૈઃ
કામહારૈશ્ચ વંશૈશ્ચ બદ્ધો હિન્દોલકઃ કૃતઃ ।
આરૂઢાશ્ચ મહાકન્યા ગાયન્તે સુસ્વરં તદા
મારુતઃ શીતલો વાતિ વનં સ્પૃષ્ટ્વા સુશોભનમ્ ।
વાતેન પ્રેરિતો ગન્ધો દાનવો ઘ્રાણપીડિતઃ
તતઃ કુસુમગન્ધેન વિસ્મયં પરમં ગતઃ ।
આઘ્રાય ચેદૃશં પુણ્યં ન દૃષ્ટં ન શ્રુતં મયા
વને ચિન્તયતઃ કિંચિદ્ ધ્વનિગીતં સુશોભનમ્ ।
ગીતસ્ય ચ ધ્વનિં શ્રુત્વા મોહિતો માયયા હરેઃ
વ્યાધસ્યૈવ મહાકૂટે પતન્તિ ચ યથા મૃગાઃ ।
કાલસ્પૃષ્ટસ્તથા કૃષ્ણે પતિતશ્ચ નરાધિપ
દૃષ્ટ્વા કન્યાં ચ તાં દૈત્યો મૂર્ચ્છયા પતિતો ભુવિ ।
પતિતેન તુ દૃષ્ટૈકા કન્યા વટતલે સ્થિતા
આસ્યં દૃષ્ટ્વા તુ નારીણાં પુનઃ કામેન પીડિતઃ ।
ગૃહીત્વા હેમદણ્ડં તુ તાં પાતયિતુમ્ ઇચ્છતિ
કન્યોવાચ:
મા માનુસ્પર્શયત્વં હિ કુમાર્યહં કુલોત્તમ ।
ભો મુઞ્ચ મુઞ્ચ માં શીઘ્રં યાવદ્ગચ્છામ્યહં ગૃહમ્
દાનવ ઉવાચ:
અહં વિવાહમિચ્છામિ ત્વયા સહ સુશોભને ।
ભૂપૃષ્ઠે સકલે રાજ્ઞી ભવસ્યેવં ન સંશયઃ
કન્યોવાચ:
પિતા રક્ષતિ કૌમાર્યે ભર્તા રક્ષતિ યૌવને ।
પુત્રો રક્ષતિ વૃદ્ધત્વે ન સ્ત્રી સ્વાતન્ત્ર્યમ્ અર્હતિ
ન સ્વાતન્ત્ર્યં મમૈવાસ્તિ ઉત્પન્નાહં મહત્કુલે ।
યાચ્યસ્તુ મત્પિતા ભ્રાતા માતાપિ હિ તથૈવ ચ
દાનવ ઉવાચ:
યદિ માં નેચ્છસે ત્વદ્ય સ્વાતન્ત્ર્યં નાવલમ્બસે ।
મમાપિ ચ તદા હત્યા સત્યં ચ શુભલોચને
કન્યોવાચ:
વિશ્વાસો નૈવ કર્તવ્યો યાદૃશે તાદૃશે નરે ।
નરાઃ સ્ત્રીષુ વિચિત્રાશ્ચ લમ્પટાઃ કામમોહિતાઃ
પરિણીય તુ માં ત્વં હિ ભુઙ્ક્ષ્વ ભોગાન્મયા સહ ।
જન્મનાશો ભવેત્ પશ્ચાન્ન ત્વં નાન્યો ભવેન્મમ
બ્રાહ્મણી ક્ષત્રિણી વૈશી શૂદ્રી યાવત્ તથૈવ ચ ।
દ્વિતીયો ન ભવેદ્ ભર્તા એકાકી ચેહ જન્મનિ
દાનવ ઉવાચ:
યત્ત્વયા ગદિતં વાક્યં તન્મયા ધારિતં હૃદિ ।
પ્રત્યયં મે કુરુષ્વાદ્ય યત્તે મનસિ રોચતે
કન્યોવાચ:
જાનીષ્વ ગોપકન્યાં માં ક્રીડામિ સખિભિઃ સહ ।
અસ્મત્કુલેષુ યદ્દિવ્યં તત્કુરુષ્વ યથાવિધિ
ન તદ્દિવ્યં કુલે ઽસ્માકં વિષં કોશં ન તત્તુલા ।
ગોપાન્વયેષુ સર્વેષુ હસ્તઃ શિરસિ દીયતે
કામાન્ધેનૈવ રાજેન્દ્ર નિક્ષિપ્તો મસ્તકે કરઃ ।
તત્ક્ષણાદ્ ભસ્મસાદ્ભૂતો દગ્ધસ્ તૃણચયો યથા
કેશવોપરિ દેવૈસ્તુ પુષ્પવૃષ્ટિઃ શુભા કૃતા ।
હૃષ્ટાઃ સર્વે ઽગમન્દેવાઃ સ્વસ્થાનં વિગતજ્વરાઃ
ક્ષીરોદં કેશવો ગચ્છત્કાલપૃષ્ઠે નિપાતિતે ।
ય ઇદં શૃણુયાદ્ભક્ત્યા ચરિતં દાનવસ્ય ચ
સ જયી જાયતે નિત્યં શઙ્કરસ્ય વચો યથા ।
એતસ્માત્ કારણાદ્ રાજંલ્ લિઙ્ગેશ્વરમિતિ શ્રુતમ્
લીનં ચ પાતકં યસ્માત્ સ્નાનમાત્રેણ નશ્યતિ ।
ત્વગસ્થિ શોણિતં માંસં મેદઃસ્નાયુસ્તથૈવ ચ
મજ્જાશુક્રગતં પાપં નશ્યતે જન્મકોટિજમ્ ।
લુઙ્કેશ્વરે મહારાજ તોયં પિબતિ ભક્તિતઃ
ત્રિભિઃ પ્રસૃતિમાત્રાભિઃ પાપં યાતિ સહસ્રધા ।
વિશેષેણ ચતુર્દશ્યામુભૌ પક્ષૌ તુ ચાષ્ટમી
ઉપોષ્ય યો નરો ભક્ત્યા પિત્ઃણાં પાણ્ડુનન્દન ।
ઉદ્ધૃતાસ્તેન તે સર્વે નારકીયાઃ પિતામહાઃ
કાકિણીં ચૈવ યો દદ્યાદ્ બ્રાહ્મણે વેદપારગે ।
તેન દાનફલં સર્વં કુરુક્ષેત્રાદિકં ચ યત્
પ્રાપ્તં તુ નાન્યથા રાજઞ્છઙ્કરો વદતે ત્વિદમ્ ।
સ્પર્શલિઙ્ગમિદં રાજઞ્છઙ્કરેણ તુ નિર્મિતમ્
સ્પર્શમાત્રે મનુષ્યાણાં રુદ્રવાસો ઽભિજાયતે ।
તેન દાનફલં સર્વં કુરુક્ષેત્રાદિકં ચ યત્
એતસ્માત્ કારણાદ્ રાજંલ્ લોકપાલાશ્ચ રક્ષકાઃ ।
દુર્ગા ચ રક્ષણે સૃષ્ટા ચતુર્હસ્તધરા શુભા
ધનદો લોકપાલેશો રક્ષકશ્ચેશ્વરસ્ય ચ ।
રક્ષતિ ચ સદા કાલં ગ્રહવ્યાપારરૂપતઃ
પુત્રભ્રાતૃસમારૂપૈઃ સ્વામિસમ્બન્ધરૂપિભિઃ ।
લઙ્કેશ્વરં ચ રાજેન્દ્ર દેવૈર્નાદ્યાપિ મુચ્યતે
મૂળ પાઠ: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0