રેવાખાણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 35
॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે રવિતીર્થવર્ણનં નામ ચતુસ્ત્રિંશો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્વ્ અધ્યાય 35
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
જલમધ્યે મહાદેવઃ કેન તિષ્ઠતિ હેતુના ।
ઉત્તરં દક્ષિણં કૂલં વર્જયિત્વા દ્વિજોત્તમ
શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ:
એતદાખ્યાનમતુલં પુણ્યં શ્રુતિમુખાવહમ્ ।
પુરાણે યચ્છ્રુતં તાત તત્તે વક્ષ્યામ્યશેષતઃ
ત્રેતાયુગે મહાભાગ રાવણો દેવકણ્ટકઃ ।
ત્રૈલોક્યવિજયી રૌદ્રઃ સુરાસુરભયંકરઃ
દેવદાનવગન્ધર્વૈર્ ઋષિભિશ્ચ તપોધનૈઃ ।
અવધ્યો ઽથ વિમાનેન યાવત્પર્યટતે મહીમ્
તાવદ્ધિન્ધ્યગિરેર્ મધ્યે દાનવો બલદર્પિતઃ ।
મયો નામેતિ વિખ્યાતો ગુહાવાસી તપશ્ચરન્
તસ્ય પાર્શ્વગતો રક્ષો વિનયાદ્ અવનિં ગતઃ ।
પૂજિતો દાનસન્માનૈર્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્
કસ્યેયં પદ્મપત્રાક્ષી પૂર્ણચન્દ્રનિભાનના ।
કિંનામધેયા તપતિ તપ ઉગ્રં કથં વિભો
મય ઉવાચ:
દાનવાનાં પતિઃ શ્રેષ્ઠો મયો ઽહં નામ નામતઃ ।
ભાર્યા તેજોવતી નામ તસ્યાસ્તુ તનયા શુભા
મન્દોદરીતિ વિખ્યાતા તપતે ભર્તૃકારણાત્ ।
આરાધયન્તી ભર્તારમુમાયા દયિતં શુભમ્
તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય રાવણો મદમોહિતઃ ।
પ્રસૃતઃ પ્રણતો ભૂત્વા મયં વચનમ્ અબ્રવીત્
પૌલસ્ત્યાન્વયસંજાતો દેવદાનવદર્પહા ।
પ્રાર્થયામિ મહાભાગ સુતાં ત્વં દાતુમર્હસિ
જ્ઞાત્વા પૈતામહં વૃત્તં મયેનાપિ મહાત્મના ।
રાવણાય સુતા દત્તા પૂજયિત્વા વિધાનતઃ
ગૃહીત્વા તાં તદા રક્ષો ઽભ્યર્ચ્યમાનો નિશાચરૈઃ ।
દેવોદ્યાને વિમાનૈશ્ચ ક્રીડતે સ તયા સહ
કેનચિત્ત્વથ કાલેન રાવણો લોકરાવણઃ ।
પુત્રં પુત્રવતાં શ્રેષ્ઠો જનયામાસ ભારત
તેનૈવ જાતમાત્રેણ રાવો મુક્તો મહાત્મના ।
સંવર્તકસ્ય મેઘસ્ય તેન લોકા જડીકૃતાઃ
શ્રુત્વા તન્નર્દિતં ઘોરં બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ ।
નામ ચક્રે તદા તસ્ય મેઘનાદો ભવિષ્યતિ
એવંનામા કૃતઃ સો ઽપિ પરમં વ્રતમાસ્થિતઃ ।
તોષયામાસ દેવેશમુમયા સહ શઙ્કરમ્
વ્રતૈર્નિયમદાનૈશ્ચ હોમજાપ્યવિધાનતઃ ।
કૃચ્છ્રચાન્દ્રાયણૈર્નિત્યં કૃશં કુર્વન્કલેવરમ્
એવમ્ અન્યદ્દિને તાત કૈલાસં ધરણીધરમ્ ।
ગત્વા લિઙ્ગદ્વયં ગૃહ્ય પ્રસ્થિતો દક્ષિણામુખઃ
નર્મદાતટમ્ આશ્રિત્ય સ્નાતુકામો મહાબલઃ ।
નિક્ષિપ્ય પૂજયન્ દેવં કૃતજાપ્યો નરેશ્વર
તત્રાયતનાવાસેન સ્નાતો હુતહુતાશનઃ ।
કૃતકૃત્યમિવાત્માનં માનયિત્વા નિશાચરઃ
ગન્તુકામઃ પરં માર્ગં લઙ્કાયાં નૃપસત્તમ ।
એકમુદ્ધરતો લિઙ્ગં પ્રણતઃ સવ્યપાણિના
દ્વિતીયં તુ દ્વિતીયેન ભક્ત્યા પૌલસ્ત્યનન્દનઃ ।
તાવદ્ એવ મહાલિઙ્ગં પતિતં નર્મદાંભસિ
યાહિ યાહીતિ ચેત્યુક્ત્વા જલમધ્યે પ્રતિષ્ઠિતઃ ।
નમિત્વા રાવણિસ્તસ્ય દેવસ્ય પરમેષ્ઠિનઃ
જગામાકાશમ્ આવિશ્ય પૂજ્યમાનો નિશાચરૈઃ ।
તદા પ્રભૃતિ તત્તીર્થં મેઘનાદેતિ વિશ્રુતમ્
પૂર્વં તુ ગર્જનં નામ સર્વપાપક્ષયંકરમ્ ।
તસ્મિંસ્તીર્થે તુ રાજેન્દ્ર યસ્તુ સ્નાનં સમાચરેત્
અહોરાત્રોષિતો ભૂત્વા અશ્વમેધફલં લભેત્ ।
પિણ્ડદાનં તુ યઃ કુર્યાત્ તસ્મિંસ્તીર્થે નરાધિપ
યત્ફલં સત્ત્રયજ્ઞેન તદ્ભવેન્નાત્ર સંશયઃ ।
તેન દ્વાદશવર્ષાણિ પિતરઃ સંપ્રતર્પિતાઃ
યસ્તુ ભોજયતે વિપ્રં ષડ્રસાત્રેન ભારત ।
અક્ષયપુણ્યમ્ આપ્નોતિ તત્ર તીર્થે નરોત્તમ
પ્રાણત્યાગં તુ યઃ કુર્યાદ્ ભાવિતો ભાવિતાત્મના ।
સ વસેચ્છાઙ્કરે લોકે યાવદ્ આ ભૂતસમ્પ્લવમ્
એષા તે નરશાર્દૂલ ગર્જનોત્પત્તિરુત્તમા ।
કથિતા સ્નેહબન્ધેન સર્વપાપક્ષયકરી
મૂળ પાઠ: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0