રેવાખાણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 34
॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે ઽગ્નિતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ ત્રયસ્ત્રિંશો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્વ્ અધ્યાય 34
શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તત્રૈવ તુ ભવેદન્યદ્ આદિત્યસ્ય મહાત્મનઃ ।
કીર્તયામિ નરશ્રેષ્ઠ યદિ તે શ્રવણે મતિઃ
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
એતદાશ્ચર્યમતુલં શ્રુત્વા તવ મુખોદ્ગતમ્ ।
વિસ્મયાદ્ધૃષ્ટરોમાહં જાતો ઽસ્મિ મુનિસત્તમ
સહસ્રકિરણો દેવો હર્તા કર્તા નિરઞ્જનઃ ।
અવતારેણ લોકાનામ્ ઉદ્ધર્તા નર્મદાતટે
પુરુષાકારો ભગવાનુતાહો તપસઃ ફલાત્ ।
કસ્ય ગોત્રે સમુત્પન્નઃ કસ્ય દેવો ઽભવદ્ વશી
શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ:
કુલિકાન્વયસમ્ભૂતો બ્રાહ્મણો ભક્તિમાઞ્છુચિઃ ।
ઈક્ષ્યામીતિ રવિં તત્ર તીર્થે યાત્રાકૃતોદ્યમઃ
યોજનાનાં શતં સાગ્રં નિરાહારો ગતોદકઃ ।
પ્રસ્થિતો દેવદેવેન સ્વપ્નાન્તે વારિતઃ કિલ
ભોભો મુને મહાસત્ત્વ અલં તે વ્રતમીદૃશમ્ ।
સર્વં વ્યાપ્ય સ્થિતં પશ્ય સ્થાવરં જઙ્ગમં ચ મામ્
તપામ્યહં તતો વર્ષં નિગૃહ્ણામ્ય્ ઉત્સૃજામિ ચ ।
ન ભૃતં ચૈવ મૃત્યું ચ યઃ પશ્યતિ સ પશ્યતિ
વરં વરય ભદ્રં ત્વમ્ આત્મનો યસ્તવેપ્સિતમ્
બ્રાહ્મણ ઉવાચ:
યદિ તુષ્ટો ઽસિ મે દેવ દેયો યદિ વરો મમ ।
ઉત્તરે નર્મદાકૂલે સદા સંનિહિતો ભવ
યે ભક્ત્યા પરયા દેવ યોજનાનાં શતે સ્થિતાઃ ।
સ્મરિષ્યન્તિ જિતાત્માનસ્ તેષાં ત્વં વરદો ભવ
કુબ્જાન્ધબધિરા મૂકા યે કેચિદ્વિકલેન્દ્રિયાઃ ।
તવ પાદૌ નમસ્યન્તિ તેષાં ત્વં વરદો ભવ
શીર્ણઘ્રાણા ગતધિયો હ્યસ્થિચર્માવશેષિતાઃ ।
તેષાં ત્વં કરુણાં દેવ અચિરેણ કુરુષ્વ હ
યે ઽપિ ત્વાં નર્મદાતોયે સ્નાત્વા તત્ર દિને દિને ।
અર્ચયન્તિ જગન્નાથ તેષાં ત્વં વરદો ભવ
પ્રભાતે યે સ્તવિષ્યન્તિ સ્તવૈર્વૈદિકલૌકિકૈઃ ।
અભિપ્રેતં વરં દેવ તેષાં ત્વં દદ ભોચ્યુત
તવાગ્રે વપનં દેવ કારયન્તિ નરા ભુવિ ।
સ્વામિંસ્તેષાં વરો દેય એષ મે પરમો વરઃ
એવમસ્ત્વિતિ તં ચોક્ત્વા મુનિં કરુણયા પુનઃ ।
શતભાગેન રાજેન્દ્ર સ્થિત્વા ચાદર્શનં ગતઃ
તત્ર તીર્થે નરો ભક્ત્યા ગત્વા સ્નાનં સમાચરેત્ ।
તર્પયેત્ પિતૃદેવાંશ્ચ સો ઽગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્
અગ્નિપ્રવેશં યઃ કુર્યાત્તસ્મિંસ્ તીર્થે નરાધિપ ।
દ્યોતયન્વૈ દિશઃ સર્વા અગ્નિલોકં સ ગચ્છતિ
યસ્તત્તીર્થં સમાસાદ્ય ત્યજતીહ કલેવરમ્ ।
સ ગતો વારુણં લોકમિત્યેવં શઙ્કરો ઽબ્રવીત્
તત્ર તીર્થે તુ યઃ કશ્ચિત્ સંન્યાસેન તનું ત્યજેત્ ।
ષષ્ટિવર્ષસહસ્રાણિ સ્વર્ગલોકે મહીયતે
અપ્સરોગણસંકીર્ણે દિવ્યશબ્દાનુનાદિતે ।
ઉષિત્વાયાતિ મર્ત્યે વૈ વેદવેદાઙ્ગવિદ્ ભવેત્
વ્યાધિશોકવિનિર્મુક્તો ધનકોટિપતિર્ભવેત્ ।
પુત્રદારસમોપેતો જીવેચ્ચ શરદઃ શતમ્
પ્રાતરુત્થાય યસ્તત્ર સ્મરતે ભાસ્કરં તદા ।
આજન્મજનિતાત્ પાપાન્ મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ
મૂળ પાઠ: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0