રેવાખાણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 229

॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે પરાર્થતીર્થયાત્રાફલકથનં નામાષ્ટવિંશત્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્વ્ અધ્યાય 229
શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ:
એવં તે કથિતં રાજન્પુરાણં ધર્મસંહિતમ્ ।
શિવપ્રીત્યા યથા પ્રોક્તં વાયુના દેવસંસદિ

ષષ્ટિતીર્થસહસ્રાણિ ષષ્ટિકોટિસ્તથૈવ ચ ।
આદિમધ્યાવસાનેષુ નર્મદાયાં પદે પદે

મયા દ્વાદશસાહસ્રી સંહિતા યા શ્રુતા પુરા ।
દેવદેવસ્ય ગદતઃ સામ્પ્રતં કથિતા તવ

પૃષ્ટસ્ત્વયાહં ભૂપાલ પર્વતે ઽમરકણ્ટકે ।
સ્થિતઃ સંક્ષેપતઃ સર્વં મયા તત્કથિતં તવ

નર્મદાચરિતં પુણ્યં શૃણુ તસ્યાસ્તિ યત્ફલમ્ ।
યત્ફલં સર્વવેદૈઃ સ્યાત્ સષડઙ્ગપદક્રમૈઃ

પઠિતૈશ્ચ શ્રુતૈર્ વાપિ તસ્માદ્ બહુતરં ભવેત્ ।
સત્રયાજી ફલં યત્ર લભતે દ્વાદશાબ્દિકમ્

ચરિતે તુ શ્રુતે દેવ્યા લભતે તાદૃશં ફલમ્ ।
સર્વતીર્થેષુ યત્પુણ્યં સ્નાત્વા સાગરમાદિતઃ

સકૃત્સ્નાત્વા તથા શ્રુત્વા નર્મદાયાં ફલં હિ તત્ ।
આદિમધ્યાવસાનેન નર્મદાચરિતં શુભમ્

યઃ શૃણોતિ નરો ભક્ત્યા તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ।
સ પ્રાપ્ય શિવસંસ્થાનં રુદ્રકન્યાસમાવૃતઃ

રુદ્રસ્યાનુચરો ભૂત્વા તેનૈવ સહ મોદતે ।
એતદ્ ધર્મમુપાખ્યાનં સર્વશાસ્ત્રેષુ સત્તમમ્

દેશે વા મણ્ડલે વાપિ વા ગ્રામે નગરે ઽપિ વા ।
ગૃહે વા તિષ્ઠતે યસ્ય ચાતુર્વર્ણ્યસ્ય ભારત

સ બ્રહ્મા સ શિવઃ સાક્ષાત્સ ચ દેવો જનાર્દનઃ ।
ત્રિવિધં કારણં લોકે ધર્મપન્થાનમુત્તમમ્

દેવતાનાં ગુરું શાસ્ત્રં પરમં સિદ્ધિકારણમ્ ।
શ્રુત્વેશ્વરમુખાત્પાર્થ મયાપિ તવ કીર્તિતમ્

દક્ષિણે ચોત્તરે કૂલે યાનિ તીર્થાનિ કાનિચિત્ ।
પ્રધાનતઃ સુપુણ્યાનિ કથિતાનિ વિશેષતઃ

સ્પર્શનાદ્ દર્શનાત્ તેષાં કીર્તનાચ્છ્રવણાત્ તથા ।
મુચ્યતે સર્વપાપેભ્યો રુદ્રલોકં સ ગચ્છતિ

ઇદં યઃ શૃણુયાન્ નિત્યં પુરાણં શિવભાષિતમ્ ।
બ્રાહ્મણો વેદવિદ્યાવાન્ ક્ષત્રિયો વિજયી ભવેત્

ધનભાગી ભવેદ્ વૈશ્યઃ શૂદ્રો વૈ ધર્મભાગ્ભવેત્ ।
સૌભાગ્યં સન્તતિં સ્વર્ગં નારી શ્રુત્વાપ્નુયાદ્ધનમ્

બ્રહ્મઘ્નશ્ચ સુરાપશ્ચ સ્તેયી ચ ગુરુતલ્પગઃ ।
માહાત્મ્યં નર્મદાયાસ્તુ શ્રુત્વા પાપબહિષ્કૃતાઃ

પાપભેદી કૃતઘ્નશ્ચ સ્વામિવિશ્વાસઘાતકઃ ।
ગોઘ્નશ્ચ ગરદશ્ચૈવ કન્યાવિક્રયકારકઃ

એતે શ્રુત્વૈવ પાપેભ્યો મુચ્યન્તે નાત્ર સંશયઃ ।
યે પુનર્ભાવિતાત્માનઃ શૃણ્વન્તિ સતતં નૃપ

પૂજયન્ત ઇદં દેવાઃ પૂજિતા ગુરવશ્ચ તૈઃ ।
નર્મદા પૂજિતા તેન ભગવાંશ્ચ મહેશ્વરઃ

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન ગન્ધપુષ્પવિભૂષણૈઃ ।
પૂજિતં પરયા ભક્ત્યા શાસ્ત્રમેતત્ફલપ્રદમ્

લેખાપયિત્વા સકલં નર્મદાચરિતં શુભમ્ ।
ઉત્તમં સર્વશાસ્ત્રેભ્યો યો દદાતિ દ્વિજન્મને

નર્મદાસર્વતીર્થેષુ સ્નાને દાને ચ યત્ફલમ્ ।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ સ નરો નાત્ર સંશયઃ

એતત્પુરાણં રુદ્રોક્તં મહાપુણ્યફલપ્રદમ્ ।
સ્વર્ગદં પુત્રદં ધન્યં યશસ્યં કીર્તિવર્ધનમ્

સર્વપાપહરં પાર્થ દુઃખદુઃસ્વપ્નનાશનમ્ ।
પઠતાં શૃણ્વતાં રાજન્ સર્વકામાર્થસિદ્ધિદમ્

શાન્તિરસ્તુ શિવં ચાસ્તુ લોકાઃ સન્તુ નિરામયાઃ ।
ગોબ્રાહ્મણેભ્યઃ સ્વસ્ત્યસ્તુ ધર્મં ધર્માત્મજાશ્રયઃ

નરકાન્તકરી રેવા સતીર્થા વિશ્વપાવની ।
નર્મદા ધર્મદા ચાસ્તુ શર્મદા પાર્થ તે સદા