રેવાખાણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 16

॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે નર્મદામાહાત્મ્યે સૃષ્ટિસંહરણસંરમ્ભવર્ણનં નામ પઞ્ચદશો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્વ્ અધ્યાય 16
શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ:
સમાતૃભિર્ભૂતગણશ્ચ ઘોરૈર્વૃતઃ સમન્તાત્સ નનર્ત શૂલી ।
ગજેન્દ્રચર્માવરણે વસાનઃ સંહર્તુકામશ્ચ જગત્સમસ્તમ્

મહેશ્વરઃ સર્વસુરેશ્વરાણાં મન્ત્રૈર્ અનેકેખબદ્ધમાલી ।
મેદોવસારક્તવિચર્ચિતાઙ્ગસ્ત્રૈલોક્યદાહે પ્રણનર્ત શમ્ભુઃ

સ કાલરાત્ર્યા સહિતો મહાત્મા કાલે ત્રિલોકીં સકલાં જહાર ।
સંવર્તકાખ્યઃ સહભાનુભાવઃ શમ્ભુર્મહાત્મા જગતો વરિષ્ઠઃ

સ વિસ્ફુલિઙ્ગોત્કરધૂમમિશ્રં મહોલ્કવજ્રાશનિવાતતુલ્યમ્ ।
તતો ઽટ્ટહાસં પ્રમુમોચ ઘોરં વિવૃત્ય વક્ત્રં વડવામુખાભમ્

સહસ્રવજ્રાશનિસંનિભેન તેનાટ્ટહાસેન હરોદ્ગતેન ।
આપૂરિતાસ્તત્ર દિશો દશૈવ સંક્ષોભિતાઃ સર્વમહાર્ણવાશ્ચ

સ બ્રહ્મલોકં પ્રજગામ શબ્દો બ્રહ્માણ્ડભાણ્ડં પ્રચચાલ સર્વમ્ ।
કિમેતદિત્યાકુલચેતનાસ્તે વિત્રસ્તરૂપા ઋષયો બભૂવુઃ

પ્રણમ્ય સર્વે સહસૈવ ભીતા બ્રહ્માણમૂચુઃ પરમેશ્વરેશમ્ ।
ભીતાશ્ચ સર્વે ઋષયસ્તતસ્તે સુરાસુરૈશ્ચૈવ મહોરગૈશ્ચ

વિદ્યુત્પ્રભાભાસુરભીષણાઙ્ગઃ ક એષ ચિક્રીડતિ ભૂતલસ્થઃ ।
કાલાનલં ગાત્રમિદં દધાનો યસ્યાટ્ટહાસેન જગદ્વિમૂઢમ્

વિત્રસ્તરૂપં પ્રબભૌ ક્ષણેન સંહર્તુમિચ્છેત્કિમયં ત્રિલોકીમ્ ।
સાર્ધં ત્વયા સપ્તભિરર્ણકૈશ્ચ જનસ્તપઃ સત્યમભિપ્રયાતિ

સંહર્તુકામો હિ ક એષ દેવ એતત્સમસ્તં કથયાપ્રમેય ।
ન દૃષ્ટમેતદ્ વિષમં કદાપિ જાનાસિ તત્ત્વં પરમો મતો નઃ

નિશમ્ય તદ્વાક્યમથાબભાષે બ્રહ્મા સમાશ્વાસ્ય સુરાદિસઙ્ઘાન્

શ્રીબ્રહ્મોવાચ:
સ એષ કાલસ્ત્રિદિવં ત્વશેષં સંહર્તુકામો જગદક્ષયાત્મા ।
પૂર્ણે ચ શેતે પરિવત્સરાણાં ભવિષ્યતીશાનવિભુર્ન ચિત્રમ્

સંવત્સરો ઽયં પરિવત્સરશ્ચ ઉદ્વત્સરો વત્સર એષ દેવઃ ।
દૃષ્ટો ઽપ્યદૃષ્ટઃ પ્રહુતઃ પ્રકાશી સ્થૂલશ્ચ સૂક્ષ્મઃ પરમાણુરેષઃ

નાતઃ પરં કિંચિદિહાસ્તિ લોકે પરાપરો ઽયં પ્રભુરાત્મવાદી ।
તુષ્યેત મે કાલસમાનરૂપ ઇત્યેવમુક્ત્વા ભગવાન્સુરેશઃ

સનત્કુમારપ્રમુખૈઃ સમેતઃ સંતોષયામાસ તતો યતાત્મા

બ્રહ્મોવાચ:
નમો ઽસ્તુ સર્વાય સુશાન્તમૂર્તાયે હ્યઘોરરૂપાય નમોનમસ્તે ।
સર્વાત્મને સર્વ નમોનમસ્તે મહાત્મને ભૂતપતે નમસ્તે

ઓઙ્કાર હુઙ્કારપરિષ્કૃતાય સ્વધાવષટ્કાર નમોનમસ્તે ।
ગુણત્રયેશાય મહેશ્વરાય તે ત્રયીમયાય ત્રિગુણાત્મને નમઃ

ત્વં શઙ્કરત્વં હિ મહેશ્વરો ઽસિ પ્રધાનમગ્ર્યં ત્વમસિ પ્રવિષ્ટઃ ।
ત્વં વિષ્ણુરીશઃ પ્રપિતામહશ્ચ ત્વં સપ્તજિહ્વસ્ત્વમનન્તજિહ્વઃ

સ્રષ્ટાસિ સૃષ્ટિશ્ચ વિભો ત્વમેવ વિશ્વસ્ય વેદ્યં ચ પરં નિધાનમ્ ।
આહુર્દ્વિજા વેદવિદો વરેણ્યં પરાત્પરસ્ત્વં પરતઃ પરો ઽસિ

સૂક્ષ્માતિસૂક્ષ્મં પ્રવદન્તિ યચ્ચ વાચો નિવર્તન્તિ મનો યતશ્ચ

શ્રીમહાદેવ ઉવાચ:
ત્વયા સ્તુતોઽહં વિવિધૈશ્ચ મન્ત્રૈઃ પુષ્ણામિ શાન્તિં તવ પદ્મયોને ।
ઈક્ષસ્વ માં લોકમિમં જ્વલન્તં વક્ત્રૈરનેકૈઃ પ્રસભં હરન્તમ્

એવમુક્ત્વા સ દેવેશો દેવ્યા સહ જગત્પતિઃ ।
પિતામહં સમાશ્વાસ્ય તત્રૈવાન્તરધીયત

ઇદં મહત્પુણ્યતમં વરિષ્ઠં સ્તોત્રં નિશમ્યેહ ગતિં લભન્તે ।
પાપૈરનેકૈઃ પરિવેષ્ટિતા યે પ્રયાન્તિ રુદ્રં વિમલૈર્વિમાનૈઃ

ભયં ચ તેષાં ન ભવેત્કદાચિત્પઠન્તિ યે તાત ઇદં દ્વિજાગ્ર્યાઃ ।
સઙ્ગ્રામચૌરાગ્નિવને તથાબ્ધૌ તેષાં શિવસ્ત્રાતિ ન સંશયો ઽત્ર