ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

રત્નમાલાવદાન · ભાગ 121140

ઇદાનીં સુગંધધૂપેન પૂજયેયં મુનીશ્વરં ।
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સર્વરત્નાનિ ભાર્યાયાં સ ન્યધાપયેત્ ॥ ર્મ્_12.265{63} ॥
તતો ઽસૌ ચાગુરું ક્રીત્વા કાર્ષાપણદ્વયેન વા ।
ગત્વા જેતવને વિહારે તત્ર દ્વારે સ્થિતો ગુરુમ્ અધૂપયેત્ ॥ ર્મ્_12.266{64} ॥
તત્રાપત્રમાનો ઽસૌ સંબુદ્ધશરણં ગતઃ ।
કૃતાંજલિપુટો નત્વા સંસ્મરન્ પ્રાર્થયત્ તથા ॥ ર્મ્_12.267{65} ॥
ભગવચ્ છાસ્તાસિ સર્વજ્ઞો વિજાનીયા મમાશયં ।
તદ્યથા મે પ્રતિજ્ઞાતૈઃ પૂરયિતું સમર્હસિ ॥ ર્મ્_12.268{66} ॥
અથાસૌ ભગવાન્ તસ્ય મત્વાશયવિશુદ્ધતાં ।
મહદ્ ઋધ્યભિસંસ્કારં ચકાર તત્પ્રસાદતઃ ॥ ર્મ્_12.269{67} ॥
યેન સ ધૂપ આકાશે પ્રાભ્યુદ્ગમ્ય પુરીં ચ તાં ।
સ્ફુરિત્વા ખે પુનર્ અભ્રકૂટીભૂત્વાભ્યશોભયત્ ॥ ર્મ્_12.270{68} ॥
તત્રાસૌ સાર્થભૃદ્ દૃષ્ટ્વા પ્રાતિહાર્યં તદ્ અદ્ભુતં ।
મહાનંદપ્રસંનાત્મા પુનર્ એવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_12.271{69} ॥
નૈતન્ મે પ્રતિરૂપં સ્યાદ્ યદ્ અયં સુગતો જિનઃ ।
મયા નાભ્યર્ચિતો રત્નૈર્ ધિગ્ મે ચિત્તભયાદ્ દ્રુતં ॥ ર્મ્_12.272{70} ॥
યન્વ્ અહં સાંપ્રતં નાથં પ્રાર્થયિત્વા સસાંઘિકં ।
સરત્નૈઃ પૂજયિષ્યામિ ભોજનૈશ્ ચ સ્વકે ગૃહે ॥ ર્મ્_12.273{71} ॥
ઇત્ય્ અસૌ નિશ્ચયં કૃત્વા કૃતાંજલિપુટો મુદા ।
સંબુદ્ધસંમુખં ગત્વા પ્રણત્વૈવં વ્યજિજ્ઞપત્ ॥ ર્મ્_12.274{72} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ ક્ષમસ્વ મે ઽપરાધતાં ।
ભવતાં પૂજનાં કર્તુમ્ ઇછામિ મે પ્રસીદતુ ॥ ર્મ્_12.275{73} ॥
ઇત્ય્ એવં પ્રાર્થિતે તેન સ સંબુદ્ધો મુનીશ્વરઃ ।
તથેતિ પ્રતિસંમોદ્ય તૂષ્ણીભૂત્વા વ્યવસ્થિતઃ ॥ ર્મ્_12.276{74} ॥
તતો ઽસૌ સાર્થભૃન્ મત્વા સુગતેનાધિવાસિતં ।
પ્રણત્વા ચ મુનેઃ પાદૌ સહસા સ્વગૃહં યયૌ ॥ ર્મ્_12.277{75} ॥
તત્ર સ ભાર્ય્યયા સાર્દ્ધં વંધુમિત્ર જનૈર્ અપિ ।
પ્રણીતં ભોજ્યપૂજાંગં સાધયામ્ આસ સત્વરં ॥ ર્મ્_12.278{76} ॥
તતો ભોજ્યાર્ચનાંગાનિ સજ્જીકૃત્ય પ્રમોદિતઃ ।
વિહારે સહસા ગત્વા નત્વા તં પ્રાર્થયન્ મુનિં ॥ ર્મ્_12.279{77} ॥
ભગવન્ નાથ સંબુદ્ધ સમયો ઽયં પ્રવર્ત્તતે ।
તદ્ ભવાન્ સાંઘિકૈઃ સાર્દ્ધં સમાગન્તું સમર્હતિ ॥ ર્મ્_12.280{78} ॥
ઇત્ય્ એવં પ્રાર્થિતે તેન સ સંબુદ્ધઃ સસાંઘિકઃ ।
પ્રતસ્થે સૂર્ય્યવન્ માર્ગે પ્રાતિહાર્યં પ્રદર્શયન્ ॥ ર્મ્_12.281{79} ॥
તતઃ ક્રમાત્ પુરીં પ્રાપ્ય તદ્ ગૃહં સમુપાવિશત્ ।
તદ્ દત્તે પાદ્યં આદાય શુદ્ધાસને ન્યષીદત ॥ ર્મ્_12.282{80} ॥
તતસ્ તાન્ સાંઘિકાન્ સર્વાન્ સંબુદ્ધપ્રમુખાન્ ક્રમાત્ ।
સ્વસ્વાસનસમાસીનાન્ દૃષ્ટ્વા સમ્યક્ સમર્ચયત્ ॥ ર્મ્_12.283{81} ॥
યથાર્હં ભોજનૈર્ વાપિ વર્ણગન્ધરસાન્વિતૈઃ ।
સંબુદ્ધપ્રમુખાન્ સંઘાન્ સંતર્પ્ય પર્યતોષયત્ ॥ ર્મ્_12.284{82} ॥

તતશ્ ચ ભોજનાન્તે સ શોધયિત્વા ભુજાદિકં ।
અપનીય ચ પાત્રાણિ તામ્બૂલાદીન્ અઢૌકયત્ ॥ ર્મ્_12.285{83} ॥
તતો યાનિ સુરત્નાનિ પૂર્વસંકલ્પતાનિ હિ ।
એતૈઃ સર્વં સુરત્નૈસ્ તં સંબુદ્ધૈઃ સમવાકિરન્ ॥ ર્મ્_12.286{84} ॥
તાનિ રત્નાનિ સર્વાણિ સંબુદ્ધસ્યાનુભાવતઃ ।
મુનેર્ ઉપરિ ખે ગત્વા છત્રીભૂત્વા સ્થિતા વભૌ ॥ ર્મ્_12.287{85} ॥
તતસ્ તં સ ગૃહી દૃષ્ટ્વા દ્વિગુણસંપ્રમોદિતઃ ।
પાદૌ તસ્ય મુનેર્ નત્વા પ્રણિધાનં વ્યધાત્ તથા ॥ ર્મ્_12.288{86} ॥
અનેન દાનધર્મેણ પુણ્યેન કુશલેન ચ ।
ભવેયં સુગતો બુદ્ધો લોકે ઽન્ધે ઽપરિણાયકે ॥ ર્મ્_12.289{87} ॥
અમુક્તો મોચયિષ્યામિ તારયિષ્યામ્ય્ અતારિતાન્ ।
ભીતાન્ આશ્વાસ્ય સંબોધૌ સ્થાપયિષ્યામિ નિર્વૃતૌ ॥ ર્મ્_12.290{88} ॥
તથાસૌ ભગવાન્ બુદ્ધસ્ તથાશયવિશોધિતં ।
સંબોધૌ નિહિતં ચિત્તં જ્ઞાત્વા સ્મિતં વ્યધાત્ તથા ॥ ર્મ્_12.291{89} ॥
તદા તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય મુખપદ્માદ્ વિનિર્ગતાઃ ।
પંચવર્ણા વિભાસન્તો વિનિશ્ચેરુઃ સુભાનવઃ ॥ ર્મ્_12.292{90} ॥
તતસ્ તે ભાસ્વરાઃ સર્વે પ્રવિસૃતાઃ સમંતતઃ ।
કેચિદ્ ઊર્દ્ધં ગતાઃ કેચિન્ મધ્યં કેચિદ્ રસાતલે ॥ ર્મ્_12.293{91} ॥
કેચિદ્ અધો ગતા યાસ્ તે સર્વે તે નરકેષુ ચ ।
નિપતંતો વિભાસન્તો પ્રવિસસ્રુઃ સમંતતઃ ॥ ર્મ્_12.294{92} ॥
યે ઉષ્ણનરકાસ્ તેષુ શિતીભૂતા વિચેરિરે ।
યે શીતનરકાસ્ તેષુ ન્યપતદ્ ઉષ્ણિકાશ્ ચ તે ॥ ર્મ્_12.295{93} ॥
યે યે તૈઃ કિરણૈઃ સ્પૃષ્ટાસ્ તે તે સર્વે સુખાન્વિતાઃ ।
યદા તે સુખસંપ્રાપ્તાસ્ તદા તે વિસ્મયાન્વિતાઃ ॥ ર્મ્_12.296{94} ॥
અહો નઃ સુખમ્ અદ્યૈવં કથમ્ એતદ્ વ્યચિન્તયન્ ।
કિં નુ વયમ્ ઇતશ્ ચ્યુત્વા કુત્ર યાતાસ્મ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_12.297{95} ॥
આહોસ્વિદ્ ઉપપન્નાઃ સ્યુર્ અન્યત્ર ભુવનેષ્વ્ અપિ ।
ઇતિ સંદેહિનાં તેષાં સત્વાનાં પરિબોધને ॥ ર્મ્_12.298{96} ॥
ભગવાન્ નિર્મિતે બુદ્ધં પ્રેષયન્ નરકાન્ પ્રતિ ।
દૃષ્ટ્વા તં નિર્મિતં મુનિં વિસ્મિતા હર્ષિતાશ્ ચ વૈ ॥ ર્મ્_12.299{97} ॥
તે સર્વે નરકા લોકાઃ સંમીલ્ય સંવભાષિરે ।
ન ભવન્ત ઇતશ્ ચ્યુત્વા ગતાસ્માન્યત્ર ભૂમિષુ ॥ ર્મ્_12.300{98} ॥
કિંસ્ ત્વ્ અયં નુ મહાસત્વઃ હ્ય્ અપૂર્વદર્શનઃ પુમાન્ ।
નૂનમ્ અસ્યાનુભાવેન દુઃખાનિ સમિતાનિ ચ ॥ ર્મ્_12.301{99} ॥
તદ્ વયમ્ એનમ્ આનમ્ય વંદે મયા પ્રમુક્તયે ।
ઇતિ સંભાષ્ય તે સર્વે નત્વા તચ્ છરણં ગતાઃ ॥ ર્મ્_12.302{100} ॥
નમો બુદ્ધાય ધર્માય સંઘાયેતિ વવન્દિરે ।
ઇતિ તે નિર્મિતે તસ્મિન્ પ્રસાદ્ય ચિત્તમ્ આરતાઃ ॥ ર્મ્_12.303{1} ॥
સર્વપાપવિનિર્મુક્તા મર્ત્યદેવાલયં યયુઃ ।
એવં તે ભાનવઃ સર્વે સર્વત્ર નરકેષ્વ્ અપિ ॥ ર્મ્_12.304{2} ॥

પ્રોદ્યન્તે નારકાન્ સર્વાન્ પ્રત્યાયયુર્ મુનેઃ પુરઃ ।
તથા તદ્ ભાનવશ્ ચૈવમ્ ઉપરિષ્ટાં ગતા અપિ ॥ ર્મ્_12.305{3} ॥
તે ઽપિ સર્વે ચતુર્લોકપાલાનાં ભુવનાનિ ચ ।
અવભાસ્ય ક્રમાત્ સર્વાન્ દેવલોકાન્ અભાસયન્ ॥ ર્મ્_12.306{4} ॥
તથાકનિષ્ઠપર્યન્તં ત્રૈધાતુકાન્ અભાસયન્ ।
એવં સર્વાશ્ ચ તાન્ સર્વાન્ અવભાસ્ય સમંતતઃ ॥ ર્મ્_12.307{5} ॥
ગાથાઃ પ્રોદ્ઘોષયન્તશ્ ચ પ્રલયં સૌગતે વૃષે ।
અનિત્યં ખલુ સંસારં દુઃખશૂન્યં હ્ય્ અનાત્મકં ॥ ર્મ્_12.308{6} ॥
તસ્માત્ મારં પરિત્યજ્ય ગછધ્વં શરણં મુનેઃ ।
નિષ્ક્રામતારભધ્વં કં યુજ્યધ્વં બુદ્ધશાસને ॥ ર્મ્_12.309{7} ॥
મૃત્યુસૈન્યં ધુનીતાશુ નડાગારં કરી યથા ।
યો ઽપ્ય્ અસ્મિન્ ધર્મવિનયે હ્ય્ અપ્રમત્તશ્ ચરિષ્યતિ ॥ ર્મ્_12.310{8} ॥
ત્યક્ત્વા જાતિસસંસારે દુઃખસ્યાન્તં કરિષ્યતિ ॥ ર્મ્_12.311{9!} ॥
અથ તે ભાનવઃ સર્વે ત્રૈધાતુભુવનેષ્વ્ અપિ ।
સર્વાન્ સત્વાન્ સમુદ્ધૃત્ય પુનઃ પ્રત્યાયયુર્ મુનેઃ ॥ ર્મ્_12.312{10} ॥
અથ તે ભાનવઃ સર્વે ભગવન્તં મુનીશ્વરં ।
પ્રદક્ષિણત્રયં કૃત્વા મૂર્દ્ધ્નિ ચાન્તર્દધુર્ મુનેઃ ॥ ર્મ્_12.313{11} ॥
અથૈતત્ સભાસીના લોકાઃ સર્વે સસાંઘિકાઃ ।
તત્ તદદ્ભુતમ્ આલોક્ય વભૂવુર્ વિસ્મયોદ્ધતાઃ ॥ ર્મ્_12.314{12} ॥
અથાનંદઃ સમુત્થાય કૃતાંજલિપુટો મુદા ।
ભગવન્તં ગુરું નત્વા પપ્રછ સ્મિતકારણં ॥ ર્મ્_12.315{12!} ॥
ભગવન્ ભવતો વક્ત્રાત્ પંચવર્ણાઃ સુભાંસવઃ ।
વિનિર્ગતા દિશઃ સર્વાન્ અવભાસ્ય શતા પુનઃ ॥ ર્મ્_12.316{13} ॥
ભવાન્ હિ સુગતો શાસ્તા સંબુદ્ધો ભગવઞ્ જિનઃ ।
નિર્મદો નિરહંકારઃ માનમાત્સર્ય્યવર્જિતઃ ॥ ર્મ્_12.317{14} ॥
તદ્ ભવ ભગવં કસ્માત્ સ્મિતૈઃ કરોતિ સાંપ્રતં ।
દૃષ્ટ્વૈવં તં સ્મિતં સર્વે ઇમે લોકાઃ પ્રવિસ્મિતાઃ ॥ ર્મ્_12.318{15} ॥
નાહેતુઃ સુગતા બુદ્ધા અર્હન્તો વિગતોદ્ધવાઃ ।
દર્શયન્તિ સ્મિતં કેચિત્ તત્ કેન ભવતઃ સ્મૃતં ॥ ર્મ્_12.319{16} ॥
તદ્ એતદ્ ધેતુમ્ ઇછન્તિ શ્રોતું સર્વે ઇમે જનાઃ ।
તદ્ એતત્ કારણં શાસ્તઃ સમાદેષ્ટું સમર્હતિ ॥ ર્મ્_12.320{17} ॥
ઇત્ય્ એવં પ્રાર્થિતે તેન શિષ્યેણાનંદયોગિના ।
તથેતિ પ્રતિસંમોદ્ય તમ્ આનંદં વભાષત ॥ ર્મ્_12.321{18} ॥
એવમ્ એતત્ તથાનંદ યથૈવ ભાષસિ ત્વયા ।
તત્ સ્મિતં યદર્થં મે તદ્ વક્ષ્યે શૃણુતાદરાત્ ॥ ર્મ્_12.322{19} ॥
પશ્યાનંદ મમાનેન સાર્થવાહેન સાધુના ।
એભી રત્નૈશ્ ચ સત્કૃત્ય કૃતા પૂજા સ્વભક્તિતઃ ॥ ર્મ્_12.323{20} ॥
અનેન કુશલેનૈવ સાર્થવાહો મહાસુધીઃ ।
ક્રમાદ્ બોધિચરીં પ્રાપ્ય પૂર્ય્ય પારમિતા દશ ॥ ર્મ્_12.324{21} ॥
સંબોધિપાક્ષિકાન્ ધર્માન્ પ્રાપ્ય બ્રહ્મવિહારિકઃ ।

સંબોધિં સમવાપ્યૈવં જિત્વા મારગણાન્ અપિ ॥ ર્મ્_12.325{22} ॥
બુદ્ધો રત્નોત્તમો નામ સર્વજ્ઞો ઽર્હં તથાગતઃ ।
ધર્મરાજો જગંનાથો લોકે શાસ્તા ભવિષ્યતિ ॥ ર્મ્_12.326{23} ॥
તદ્ અનુમોદનાં કૃત્વા સદ્ધર્મં ભજતાદરાત્ ।
ધર્મેણૈવ જગજ્ જિત્વા મારચર્યાવિનિર્ગતઃ ॥ ર્મ્_12.327{24} ॥
ભદ્રચરી સમાસાદ્ય સંબોધિપદમ્ આપ્નુયાત્ ।
ધર્નિઓ હિ જગતાં મિત્રમ્ ઇહામુત્ર સમન્તતઃ ॥ ર્મ્_12.328{25} ॥
હિતકારી સુહૃદ્ ઇષ્ટઃ સર્વદાપિ સહાનુગઃ ।
તસ્માદ્ ધર્મં સમાધાય સંચરધ્વં સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_12.329{26} ॥
તેન વા મંગલં નિત્યં સર્વભાવી ભવેદ્ ધ્રુવં ॥ ર્મ્_12.330{27} ॥
ઇતિ શાસ્ત્રા સમાદિષ્ટં શ્રુત્વાનંદઃ સપાર્ષદઃ ।
તથેતિ મોદિતસ્ તં ચ ગુરું નત્વા સ નંદતઃ ॥ ર્મ્_12.331{28} ॥
સો ઽપિ સાર્થપતિશ્ ચૈવ સ્વકં વ્યાકરણં કિલ ।
મુનીન્દ્રેણ સમાદિષ્ટં શ્રુત્વાતીવાભ્યનંદતત્ ॥ ર્મ્_12.332{29} ॥
તતશ્ ચાભિપ્રસન્નાત્મા સમુત્થાય કૃતાંજલિઃ ।
ભગવંતં સસંઘં તં પ્રણત્વૈવં વ્યતિજ્ઞપત્ ॥ ર્મ્_12.333{30} ॥
નમસ્ તે ભગવન્ નાથ સર્વધર્માધિપેશ્વરઃ ।
ભવતાં શરણં કૃત્વા ભવામ્ય્ અહમ્ ઉપાસકઃ ॥ ર્મ્_12.334{31} ॥
યન્ મયા પ્રકૃતં પાપં કારિતં ચાનુમોદિતં ।
તત્ સર્વં દેશયિષ્યામિ તન્ મે દેહિ શુભાં ચરિં ॥ ર્મ્_12.335{32} ॥
બોધૌ ચિત્તં સમાધાય ત્રિરત્નં સમુપાશ્રયે ।
ક્ષમસ્વ મે ઽપરાધત્વં તન્ માં રક્ષ મુદા તથા ॥ ર્મ્_12.336{33} ॥
એવં તેનાર્થિતં શ્રુત્વા સ સંબુદ્ધો ઽભ્યધાત્ પુનઃ ।
યથા તે ઽભિહિતં સાધો તથા સંસેત્સ્યતે ધ્રુવં ॥ ર્મ્_12.337{34} ॥
તસ્માચ્ ચિત્તં સમાધાય ત્રિરત્નશરણં ગતઃ ।
સર્વસત્વહિતં કૃત્વા બોધિચર્યાં સમાચર ॥ ર્મ્_12.338{35} ॥
તતસ્ ત્વં ક્રમતો હ્ય્ એવં પૂર્ય પારમિતા દ્રુતં ।
બોધિસત્વો મહાસત્વો ભવેદ્ બોધિમ્ અવાપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_12.339{36} ॥
એતત્ સત્યં પરિજ્ઞાય સદ્ધર્મં સંપ્રસાધય ।
તેન તે મંગલં નિત્યં સર્વત્રાપિ ભવેદ્ ધ્રુવં ॥ ર્મ્_12.340{37} ॥
જયો ઽસ્તુ તે સદા બોધૌ સિદ્ધ્યતુ પ્રણિહિતં દ્રુતં ।
ચિરં જીવં હિતં લોકે ધર્મં ધૃત્વા સુખં વસ ॥ ર્મ્_12.341{38} ॥
ઇત્ય્ અસૌ ભગવાન્ બુદ્ધસ્ તસ્મૈ દત્વાશિષં શુભાં ।
સંઘૈઃ સહ સમુત્થાય સ્વં વિહારં યયૌ તતઃ ॥ ર્મ્_12.342{39} ॥
અથ સાર્થપતિશ્ ચાસૌ સદારઃ સંપ્રમોદિતઃ ।
ત્રિરત્નશરણં કૃત્વા સદ્ધર્મેષુ સદાચરત્ ॥ ર્મ્_12.343{40} ॥
તથા સર્વે ઽપિ સત્વાશ્ ચ શ્રુત્વા તસ્ય પ્રવૃત્તિતાં ।
બોધિચિત્તં સમાધાય ત્રિરત્નશરણં યયુઃ ॥ ર્મ્_12.344{41} ॥
એતત્ મે ગુરુણાખ્યાતં સંશ્રુતં યથા મયા ।
તથાત્રૈવં તવ પ્રીત્યા કથ્યતે સંપ્રબુધ્યતાં ॥ ર્મ્_12.345{42} ॥

તથા રાજન્ ત્વયાપ્ય્ એવં સ્વયં ધૃત્વા વૃષં શુભે ।
બોધયિત્વા પ્રજાશ્ ચાપિ સ્થાપનીયાઃ સદા શુભે ॥ ર્મ્_12.346{43} ॥
એવં ચેત્ તે સદાપ્ય્ એવં સર્વત્રાપિ સુમંગલં ।
ભવેન્ નૂનં મહારાજન્ સત્યમ્ એતન્ ન સંશયઃ ।
ધર્મેણ નિર્જિતં પાપં ધર્મેણ જીયતે કુધીઃ ।
ધર્મેણ નિર્જિતા મારા ધર્મેણ બોધિમ્ આપ્નુયાત્ ।
તસ્માદ્ બોધિપદં પ્રાપ્તું યદીચ્છથ નરાધિપઃ ।
બોધિચિત્તં સમાધાય સદા રત્નત્રયં ભજ ।
તથા તં ક્રમણો રાજ બોધિચર્ય્યાહિતાય ચ ।
સર્વમારગણામ્ જિત્વા સંબોધિમ્ આપ્નુયા ધ્રુવં ।
એતત્ તેનોપગુપ્તેન ગુરુણાદિષ્ટં સમાદરાત્ ।
શ્રુત્વા રાજો તથેત્ય્ એવં પ્રત્યનન્દન્ સપાર્ષદઃ ।
યે શૃણ્વન્તીદમ્ એવં પ્રણિહિતમનસઃ સાર્થવાહાવદાનં ।
યે ચાપિ શ્રાવયન્તિ પ્રમુદિતમનસઃ સર્વલોકહિતાર્થં ।
તે સર્વે બોધિસત્વા વિજિતકલિમલો બુદ્ધધર્માનુરક્તાઃ ।
સંભુક્ત્વા સત્સુખાનિ પ્રથિતગુણયુતા બુદ્ધક્ષેત્રે પ્રયાન્તિ ।
++ ઇતિ શ્રીરત્નમાલાવદાનકથાયાં સાર્થવાહોઽવદાનં નામ દ્વાદશ ++
xઇઇઇ વડિકાવદાન
ઓં નમઃ શ્રીસર્વબુદ્ધબોધિસત્વેભ્યઃ ।
યઃ શ્રીમાઞ્ છ્રીઘનો લોકે સદ્ધર્મૈઃ સમુપાદિશત્ ।
શાસનાનિ ત્રિલોકેષુ જયન્તુ તસ્ય સર્વદા ॥ ર્મ્_13.1{1} ॥
અવદાનતત્વં વક્ષ્યામિ નત્વા તં શ્રીઘનં ગુરું ।
પુરાભૂત્ પાટલીપુત્રે નગરે સ્વર્ગસન્નિભે ॥ ર્મ્_13.2{2} ॥
અશોકો નૃપરાજેન્દ્રસ્ ત્રિરત્નસેવકઃ કૃતી ।
એકસ્મિન્ સમયે તત્ર સ રાજા સ્વજનૈઃ સહ ॥ ર્મ્_13.3{3} ॥
પૌરિકૈશ્ ચ સભાં કૃત્વા સદ્ધર્મં શ્રોતુમ્ ઐચ્છત ।
તદા સ સૌગતો ભિક્ષુર્ ઉપગુપ્તો જિનાંશજઃ ॥ ર્મ્_13.4{4} ॥
લોકાન્ ધર્મોત્સુકાન્ દૃષ્ટ્વા સમાધેઃ સહસોત્થિતઃ ।
તત્સભાયાં સમાક્રમ્ય સિંહાસને શુભાસને ॥ ર્મ્_13.5{5} ॥
ભાસયંસ્ તત્સભાલોકાંસ્ તસ્થૌ પૂર્ણસુધાંશુવત્ ।
અથાશોકો મહીપાલઃ સ મંત્રિપૌરિકૈઃ સહ ॥ ર્મ્_13.6{6} ॥
પૂજાઙ્ગૈઃ પૂજયિત્વા તમ્ ઉપગુપ્તમ્ અવન્દત ।
સ્થિત્વા ભૂમૌ સ્વજાનુભ્યામ્ ઉત્તરાસઙ્ગમ્ ઉદ્વહન્ ॥ ર્મ્_13.7{7} ॥
કૃતાઞ્જલિઃ પુટો નત્વા પુનર્ એવમ્ અભાષત ।
ભદન્ત શ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ સદ્ધર્મં સુખસંપ્રદં ॥ ર્મ્_13.8{8} ॥
યથોક્તં શ્રીમુનીન્દ્રેણ તથા દેષ્ટું ચ મે ઽર્હતિ ।
એવં તેન મહીન્દ્રેણ પ્રાર્થિતે સ યતીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_13.9{9} ॥
ઉપગુપ્તો નરેન્દ્રં તં સમામન્ત્ર્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ।
સાધુ સુષ્ઠુ મહારાજ શૃણુ સદ્ધર્મમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_13.10{10} ॥
યથા મે ગુરુણા ખ્યાતં તથા વક્ષ્યામિ તે હિતે ।

પુરા સ ભગવાન્ બુદ્ધઃ શક્યસિંહો શુભાકરઃ ॥ ર્મ્_13.11{11} ॥
ધર્મરાજો જગચ્છાસ્તા સર્વજ્ઞઃ સુગતો જિનઃ ।
સર્વવિદ્યાકલાવિજ્ઞઃ ષડભિજ્ઞો મુનીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_13.12{12} ॥
મારજિલ્ લોકવિન્ નાથો વિનાયકસ્ તથાગતઃ ।
શ્રાવસ્ત્યાં જેતકારણ્યે મહોદ્યાને મનોરમે ॥ ર્મ્_13.13{13} ॥
અનાથપિણ્ડદાખ્યસ્ય ગૃહસ્થસ્ય મહાત્મનઃ ।
નાનાવૃક્ષસમાકીર્ણે નાનાપુષ્પપ્રશોભિતૈઃ ॥ ર્મ્_13.14{14} ॥
નાનાફલભરાનમ્રૈઃ કલ્પવૃક્ષસમાનિકૈઃ ।
અષ્ટાઙ્ગગુણસંપન્નજલૈઃ પદ્મોત્પાલાદિભિઃ ॥ ર્મ્_13.15{15} ॥
સુપુષ્પૈઃ પરિપૂર્ણાભિઃ પુષ્કરિણીભિર્ આશ્રિતે ।
નાનાજન્તુગુણૈશ્ ચાપિ મિથઃ સ્નેહાનુવન્ધિતૈઃ ॥ ર્મ્_13.16{16} ॥
નાનાપક્ષિગણૈશ્ ચાપિ સંહર્ષૈર્ ઉપસેવિતે ।
તસ્મિં દિવ્યમનોરમ્યે મુનિસંઘનિષેવિતે ॥ ર્મ્_13.17{17} ॥
પુણ્યક્ષેત્રે જિનાવાસે વિહારે મણિમણ્ડિતે ।
શ્રાવકૈર્ ભિક્ષુભિઃ સાર્દ્ધં બોધિસત્વૈર્ ઉપાસકૈઃ ॥ ર્મ્_13.18{18} ॥
સર્વસત્વહિતાર્થેન તસ્થૌ ધર્મ્મં પ્રકાશિતું ।
એવં તત્ર સભાસીનં સંબુદ્ધં ધર્મભાષિણં ॥ ર્મ્_13.19{19} ॥
દૃષ્ટ્વા ધર્મામૃતં પાતું સર્વલોકાઃ સમાયયુઃ ॥ ર્મ્_13.20{19!} ॥
દૈવા દૈત્યાશ્ ચ સિદ્ધાશ્ ચ યક્ષગંધર્વકિન્નરાઃ ।
ગ્રહા વિદ્યાધરાઃ સાધ્યા નાગેંદ્રા ગરુડા અપિ ॥ ર્મ્_13.21{20} ॥
સર્વે ઽપિ લોકપાલાશ્ ચ મુનયશ્ ચ મહર્ષયઃ ।
યતયો યોગિનશ્ ચાપિ તીર્થિકાશ્ ચ તપશ્વિનઃ ॥ ર્મ્_13.22{21} ॥
બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયાશ્ ચાપિ વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ ચ મંત્રિણઃ ।
અમાત્યાઃ કોટ્ટવારાશ્ ચ સાર્થવાહા મહાજનાઃ ॥ ર્મ્_13.23{22} ॥
શિલ્પિનો વણિજશ્ ચાપિ ગૃહસ્થાઃ પૌરિકા જનાઃ ।
તથા જાનપદાશ્ ચાપિ ગ્રામ્યાઃ કાર્પટિકા અપિ ॥ ર્મ્_13.24{23} ॥
એવમ્ અન્યે ઽપિ સત્વાશ્ ચ સર્વજાતિસમુદ્ભવાઃ ।
પૂજાપંચોપહારાણિ ગૃહીત્વા ભક્તિમાનસા ॥ ર્મ્_13.25{24} ॥
સદ્ધર્મં શ્રદ્ધયા શ્રોતુમ્ અનુમોદ્ય સમાયયુઃ ।
તત્ર સર્વે પ્રવિષ્ટાસ્ તે દૃષ્ટ્વા તં સુગતં જિનં ॥ ર્મ્_13.26{25} ॥
વન્દિત્વાનન્દિતાઃ સર્વે પૂજાં ચક્રુર્ યથાક્રમં ॥ ર્મ્_13.27{26!} ॥
તતો નત્વા સમાસીનાઃ પરિવૃત્ય પ્રમોદિતાઃ ।
ધર્મ્મં શ્રોતું પુરસ્કૃત્ય તસ્થુઃ સાઞ્જલયો મુદા ॥ ર્મ્_13.28{27} ॥
અથ સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તાંલ્ લોકાન્ ધર્મવાઞ્છિનઃ ।
આદિમધ્યાન્તકલ્યાણં દિદેશ ધર્મમ્ ઉત્તમં ॥ ર્મ્_13.29{28} ॥
એવં સ ભગવાન્ નિત્યં સર્વસત્વહિતાર્થિકઃ ।
ધર્મં પ્રકાશયં લોકે તસ્થૌ દીપ્તાંશુમાન્ ઇવ ॥ ર્મ્_13.30{29} ॥
તસ્મિન્ન્ અવસરે તત્ર શ્રાવસ્ત્યાં પુરિસંભવઃ ।
આઢ્યઃ શ્રેષ્ઠી મહાભોગઃ સુવિસ્તીર્ણપરિગ્રહઃ ॥ ર્મ્_13.31{30} ॥
શ્રાદ્ધો ભદ્રાશયો ધીરઃ સર્વલોકસુહૃત્પ્રિયઃ ।

તીર્થિકસેવકો માની વભૂવ શ્રીમદાન્વિતઃ ॥ ર્મ્_13.32{31} ॥
તદા સ સુન્દરીભાર્યાં કુલધર્મસમાનિકાં ।
આદાય રતિસંરક્તો રેમે નિત્યં યથાસુખં ॥ ર્મ્_13.33{32} ॥
તસ્યૈવં રમમાણસ્ય ભાર્યા સાભૂત્ સુગર્ભિણી ।
તતઃ પ્રવૃદ્ધગર્ભા સા પાણ્ડુવર્ણા વ્યરાજત ॥ ર્મ્_13.34{33} ॥
તતઃ સા ગર્ભસંજાતં પુત્રં તસ્યામ્ ઉપાશ્રિતં ।
પુત્રં મત્વાભિનંદંતી ભર્ત્તારમ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_13.35{34} ॥
સ્વામિન્ ગર્ભે પ્રજાતો મે યત્ કુક્ષૌ દક્ષિણાશ્રિતઃ ।
દારકો ઽયં ભવેત્ પુત્રઃ નૂનં તસ્માત્ પ્રમોદય ॥ ર્મ્_13.36{35} ॥
ઇતિ ભાર્યોદિતં શ્રુત્વા સ ગૃહસ્થઃ પ્રહર્ષિતઃ ।
ગર્ભે સ વ્યાશ્રિતં દૃષ્ટ્વા મુદૈવં સમુદાનયત્ ॥ ર્મ્_13.37{36} ॥
વત મે જાયતે પુત્રસ્ તદ્ અહં ભાગ્યવાન્ ભવે ।
પુત્રમુખં હિ પશ્યેયં વંશસ્થિતિર્ ભવેદ્ અપિ ॥ ર્મ્_13.38{37} ॥
યન્ મમ વિદ્યતે પુણ્યં દાનશીલાદિસંચિતં ।
તેનાનયોર્ દ્વયોર્ અસ્તુ જનનીપુત્રયોઃ શિવં ॥ ર્મ્_13.39{38} ॥
એવં પ્રોક્ત્વા ગૃહસ્થઃ સ શ્રદ્ધયા સંપ્રમોદિતઃ ।
ભિક્ષ્વર્થિબ્રાહ્મણેભ્યશ્ ચ દદૌ દાનં યથેપ્સિતં ॥ ર્મ્_13.40{39} ॥
કુલેષ્ટદેવતાશ્ ચાપિ સમભ્યર્ચ્ય યથાવિધિ ।
તચ્ છુભં પ્રાર્થયન્ નિત્યં તસ્થૌ પુત્રસમુત્સુકઃ ॥ ર્મ્_13.41{40} ॥
તતઃ સા ભદ્રિકા નારી પથ્યોપચારભોગિની ।
અસૂત સમયે પુત્રં સુંદરં લક્ષણાન્વિતં ॥ ર્મ્_13.42{41} ॥
તતઃ સ જનકઃ શ્રુત્વા સંપ્રજાતં સુતં મુદા ।
સહસા સમુપાસ્રિત્ય દદર્શ તં સસુંદરં ॥ ર્મ્_13.43{42} ॥
દર્શનીયં સુભદ્રાઙ્ગં પ્રાસાદિકં મનોહરં ।
દૃષ્ટ્વાપિ સુચિરં પશ્યન્ન્ એવ તસ્થાવ્ અતૃપ્તિતઃ ॥ ર્મ્_13.44{43} ॥
તતો જાતિમહં કૃત્વા તસ્ય પિત્રા પ્રસાદિના ।
વડિક ઇતિ નામ્ના પ્રખ્યાપિતો ઽભૂત્ સ દારકઃ ॥ ર્મ્_13.45{45!} ॥
તતઃ સ વાલકો ઽષ્ટાભ્યો ધાત્રીભ્યઃ પ્રતિપાલને ।
માનયિત્વાનુસંભાષ્ય પિત્રા સમર્પિતો ઽભવત્ ॥ ર્મ્_13.46{46} ॥
તથા સ વડિકો વાલો ઽષ્ટાભિર્ ધાત્રીભિર્ આદરાત્ ।
પાલ્યમાનઃ પ્રવૃદ્ધો ઽભૂત્ હ્રદસ્થમ્ ઇવ પંકજં ॥ ર્મ્_13.47{47} ॥
યદા સ દારકઃ પંચવર્ષિતો ઽભૂન્ મદાન્વિતઃ ।
તદા વિદ્યોપલબ્ધાર્થી લિપિશાલામ્ ઉપાવિશત્ ॥ ર્મ્_13.48{48} ॥
તત્ર સ સદ્ગુરું નત્વા ક્રમાલ્ લિપીન્ મુદાગ્રહીત્ ।
ગુરુભક્તિપ્રસાદેન લિપિપારં યયૌ લઘુ ॥ ર્મ્_13.49{49} ॥
તતઃ સ ગુરુભિઃ સમ્યચ્ છિષ્યમાણઃ સુબુદ્ધિમાન્ ।
અધીત્ય સર્વશાસ્ત્રાણિ વિદ્યાપારં યયૌ લઘુ ॥ ર્મ્_13.50{50} ॥
તદા તદ્ વડિકસ્યાપિ પૂર્વકર્મવિપાકતઃ ।
દેહે કસ્માત્ સમુત્પન્નો મહાવ્યાધિઃ પરાક્રમત્ ॥ ર્મ્_13.51{51} ॥
તદા સ વ્યાધિના તેન પીડ્યમાનો ઽભિમૂર્છિતઃ ।

અસહ્યવેદનાક્રાન્તો વિરુરાવ દિવાનિશં ॥ ર્મ્_13.52{52} ॥
તથા તં વ્યાધિનાઘ્રાતમ્ અસહ્યવેદનાતુરં ।
ક્રન્દન્તં સ પિતા દૃષ્ટ્વા કૃપયૈવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_13.53{53} ॥
હા મે દૈવવિરુદ્ધેન પુત્રો ઽયં વ્યાધિમૂર્છિતઃ ।
અસહ્યવેદનાક્રાન્તો ભોક્તુમ્ અપિ ન વાઞ્છતિ ॥ ર્મ્_13.54{54} ॥
અવશ્યં મરણં યાયાત્ કથં જીવેદ્ અભુક્તવાન્ ।
મૃતે પુત્રે મરિષ્યે ઽહં સ્નેહદુઃખં કથં સહે ॥ ર્મ્_13.55{55} ॥
ઇતિ ચિન્તાવ્યથાક્રાન્તો ભોગ્યે ઽપિ વિરતોત્સવઃ ।
તમ્ એવ સ્વાત્મજં પશ્યંસ્ તસ્થૌ સ્નેહાભિવન્ધિતઃ ॥ ર્મ્_13.56{56} ॥
માતાપિ તં સુતં દૃષ્ટ્વા સ્નેહદુઃખાગ્નિતાપિતા ।
મૃત્યુશંકા પરિત્રસ્તા રુદન્તી સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_13.57{57} ॥
તદા તસ્ય સુહૃન્મિત્રવાંધવાઃ સમુપાગતાઃ ।
સર્વે તે રોગિણં દૃષ્ટ્વા સ્નેહાર્ત્તા એવમ્ અબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_13.58{58} ॥
કિં ભો સ્વસ્થં ન તે દેહે ભોક્તું કિં વા ન વાઞ્છસિ ।
ભુંક્ષ્વ યથેપ્સિતં પથ્યં તિષ્ઠ ધૈર્યં સમાશ્રયન્ ॥ ર્મ્_13.59{59} ॥
ઇતિ પ્રોક્તે ઽપિ તૈઃ સર્વૈઃ સ વડિકો જ્વરાન્વિતઃ ।
દૃષ્ટ્વૈવ તાન્ મુહુઃ પશ્યન્ નૈવ કિઞ્ચિદ્ અભાષત ॥ ર્મ્_13.60{60} ॥
તતઃ સર્વે ઽપિ તે દૃષ્ટ્વા તં વડિકં રુજાતુરં ।
મૃત્યુશંકાવિષાદિગ્ધં પિતરં તં તથાવદન્ ॥ ર્મ્_13.61{61} ॥
સાધો ઽસ્ય વર્દ્ધતે રોગસ્ તદ્ રોગવ્યુપાશાન્તયે ।
સહસા વૈદ્યમ્ આહૂય દર્શયસ્વ સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_13.62{62} ॥
ઉપદિષ્ટં યથા તેન વૈદ્યેન સુધિયા તથા ।
પરિચર્ય્યાં સમાધાય કુરૂપચારમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_13.63{63} ॥
તથા પથ્યોપચારેણ સિદ્ધૌષધ્યસહૈર્ અપિ ।
ક્રમાદ્ અસ્ય શરીરસ્થો રોગઃ શાન્તિં વ્રજેદ્ ધ્રુવં ॥ ર્મ્_13.64{64} ॥
તતસ્ તે ઽયં સુતો ભદ્રઃ પરિપુષ્ટતનુઃકૃતી ।
સ્વકુલધર્મમ્ આધાય સુખં જીવેચ્ છુભે ચરન્ ॥ ર્મ્_13.65{65} ॥
ઇતિ મત્વા મહાભાગ મા કૃથાસ્ તદ્ વિષાદનં ।
ધૈર્યમ્ આલમ્વ્ય દેવાંશ્ ચ સ્મૃત્વા ભુક્ત્વા સુખં વસ ॥ ર્મ્_13.66{66} ॥
ઇત્ય્ એવં સમુપાદિશ્ય તદ્ ગૃહસ્થાત્ સમુત્થિતાઃ ।
સર્વે તે સ્નેહદુઃખાર્ત્તાઃ સ્વસ્વગેહમ્ ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_13.67{67} ॥
તતઃ સ ગૃહભૃત્ તસ્ય પુત્રસ્ય રોગશાંતયે ।
સદ્વૈદ્યં સમુપાહૂય સાદરં સમદર્શયત્ ॥ ર્મ્_13.68{68} ॥
તસ્ય રોગનિમિત્તં સ વૈદ્યો દૃષ્ટ્વા સમીક્ષ્ય ચ ।
પથ્યૌષધ્યુપચારેણ સમાહિત ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_13.69{69} ॥
તથાપિ તસ્ય તદ્રોગઃ પરિવૃદ્ધો દિને દિને ।
કેનાપિ હ્ય્ ઉપચારેણ નૈવ શાન્તિમ્ ઉપાયયૌ ॥ ર્મ્_13.70{70} ॥
તદ્રોગં વર્દ્ધિતં દૃષ્ટ્વા જનકઃ સ વિષાદિતઃ ।
ભૂતિકં સહસાહૂય રોગહેતુમ્ અપૃચ્છત ॥ ર્મ્_13.71{71} ॥
તતઃ સ ભૂતિકો દૃષ્ટ્વા તસ્ય રોગપ્રશાન્તયે ।

સ ભૂતદેવતાભ્યશ્ ચ વલિં પ્રાદાદ્ યથાવિધિ ॥ ર્મ્_13.72{72} ॥
તથાપિ વૃંહિતો રોગસ્ તસ્ય કર્મવિપાકતઃ ।
કિઞ્ચિદ્ અપિ વિશેષેણ નૈવ શાન્તિમ્ ઉપાયયૌ ॥ ર્મ્_13.73{73} ॥
તતઃ સ જનકો દૃષ્ટ્વા તદ્ રોગં પરિવર્દ્ધિતં ।
આયુર્વિદમ્ ઉપામંત્ર્ય રોગહેતુમ્ અપૃચ્છત ॥ ર્મ્_13.74{74} ॥
સ અયુર્વિદકો દૃષ્ટ્વા તસ્ય ગ્રહદશાફલં ।
કુદશાવ્યુપશાન્ત્યર્થં ગ્રહપૂજામ્ ઉપાદિશત્ ॥ ર્મ્_13.75{75} ॥
તથા સ જનકસ્ તસ્ય રોગિણો ગ્રહશાન્તયે ।
બ્રાહ્મણં સમુપામન્ત્ર્ય ગ્રહપૂજામ્ અકારયત્ ॥ ર્મ્_13.76{76} ॥
તથાપિ તસ્ય તદ્રોગો વર્દ્ધિતો ન શમં યયૌ ।
દૈવેન સમુપાઘ્રાતે તદુપાયે ન સિદ્ધ્યતે ॥ ર્મ્_13.77{77} ॥
તથા સ જનકસ્ તસ્ય પુત્રસ્ય રોગવૃદ્ધિતં ।
દૃષ્ટ્વા નિરાશયા ભિન્નચિત્તો મૂર્ચ્છામ્ ઉપાયયૌ ॥ ર્મ્_13.78{78} ॥
તદા સા સુપ્રિયા ભાર્યા ભર્ત્તારં તં વિમોહિતં ।
દૃષ્ટ્વૈવ સમુપાગૃહ્ય સમાશ્વાસ્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_13.79{79} ॥
સ્વામિન્ ધૈર્ય્યં સમાલમ્બ્ય ત્યજ ચિત્તે વિમોહતાં ।
કિમ્ અસ્માકં પ્રયત્નેન દૈવસ્યાત્ર પ્રમાણિકે ॥ ર્મ્_13.80{80} ॥
સર્વથા ભાવિનો ભાવાઃ ફલંતિ સર્વજીવિનાં ।
યદ્ અભાવિ ન તદ્ ભાવિ ભાવિ ચેન્ ન તદ્ અન્યથા ॥ ર્મ્_13.81{81} ॥
તસ્માદ્ દૈવપ્રસાદાય સ્વકુલેશેષ્ટદેવતાઃ ।
અનુસ્મૃત્ય સમારાધ્ય યાચસ્વ પુત્રજીવિતં ॥ ર્મ્_13.82{82} ॥
ઇતિ ભાર્યોદિતં શ્રુત્વા સ ગૃહસ્થો ઽનુમોદિતઃ ।
કુલદેવં સમભ્યર્ચ્ય પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_13.83{83} ॥
પ્રસીદ મે કુલેશ ત્વં ક્ષમસ્વ હ્ય્ અપરાધતાં ।
તવૈવ શરણસ્થો ઽહં તન્ મે પુત્રં પ્રરક્ષતાં ॥ ર્મ્_13.84{84} ॥
એવં તેન ગૃહસ્થેન પ્રાર્થિતે ઽપિ દિવાનિશં ।
તસ્ય રોગો વિવૃદ્ધો ઽભૂન્ નૈવ શામ્યમ્ ઉપાક્રમત્ ॥ ર્મ્_13.85{85} ॥
તથા બ્રહ્માદિદેવાંશ્ ચ સર્વાન્ લોકાધિપાન્ અપિ ।
વિહારમણ્ડપારામક્ષેત્રારણ્યસમાશ્રિતાન્ ॥ ર્મ્_13.86{86} ॥
નદીકૂપતડાગાદિજલાશ્રયપ્રતિસ્થિતાન્ ।
બલિભોક્તૄન્ કલંકસ્થાન્ માર્ગશૃઙ્ગાટકાશ્રિતાન્ ॥ ર્મ્_13.87{87} ॥
એવમ્ અન્યત્ર સર્વત્ર પ્રતિસ્થિતાન્ સમર્ચયન્ ।
પુત્રસ્યારોગ્યકૌશલ્યં જીવિતં સ સમર્થયન્ ॥ ર્મ્_13.88{88} ॥
તથાપિ તસ્ય રોગો ન શમિતો ઽભૂત્ પ્રવર્દ્ધિતઃ ।
તતસ્ તં જનકો દૃષ્ટ્વા નિરાશા મૂર્છિતો ઽપતત્ ॥ ર્મ્_13.89{89} ॥
તદા સ વડિકો રોગી પિતરં તં વિમૂર્છિતં ।
પૃથિવ્યાં પતિતં દૃષ્ટ્વા શનૈર્ નીચસ્વરો ઽવદત્ ॥ ર્મ્_13.90{90} ॥
હા હા મે જાવતે પાપં યેનાયં પતિતઃ પિતા ।
સ્નેહદુઃખાગ્નિસંતપ્તઃ પુત્રતો મરણં વ્રજેત્ ॥ ર્મ્_13.91{91} ॥
હા તાતોત્તિષ્ઠ માં પશ્ય મા ત્યજાત્મજં આતુરં ।

ધૈર્ય્યમ્ આલમ્વ્ય સંધાય રક્ષ માં સમુપસ્થિતઃ ॥ ર્મ્_13.92{92} ॥
ઇત્ય્ અસૌ વિલપન્ પુત્રઃ પિતરં તં વિમૂર્છિતં ।
દૃષ્ટ્વા ભોજનકેત્ય્ અશ્રુ મુઞ્ચંસ્ તસ્થૌ નિરાશ્રિતઃ ॥ ર્મ્_13.93{93} ॥
તદા સા સુપ્રિયા ભાર્ય્યા ભર્ત્તારં તં વિમૂર્છિતં ।
દૃષ્ટ્વૈવ સહસાલિંગ્ય સમુત્થાપ્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_13.94{94} ॥
સ્વામિન્ ધૈર્યં સમાલંબ્ય પશ્ય માં તે પ્રિયં સતીં ।
ત્યક્ત્વા દૈન્યં સમાધાય પશ્યન્ રક્ષાત્મકં પ્રિયં ॥ ર્મ્_13.95{95} ॥
ઇતિ ભાર્યોદિતં શ્રુત્વા સ ગૃહસ્થો સમુત્થિતઃ ।
દૃષ્ટ્વા તાં સુપ્રિયાં ભાર્યાં પુત્રં ચૈવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_13.96{96} ॥
હા દૈવ કિં મયા પાપં પ્રકૃતં દારુણં પુરા ।
યેનાયં સુકૃતી પુત્રઃ ત્યક્ત્વા માં ક્વ પ્રયાસ્યતિ ॥ ર્મ્_13.97{97} ॥
હા હા મે સંપદશ્ ચૈતાઃ સમૃદ્ધાઃ સમુપાર્જિતાઃ ।
કો નુ ભોક્તા ભવેદ્ આસાં વ્યર્થં નક્ષ્યન્તિ સર્વશઃ ॥ ર્મ્_13.98{98} ॥
કિમ્ અત્રાહં કરિષ્યામિ યાસ્યામિ શરણં ચ કં ।
કો નુ માં સહસા રક્ષેદ્ દત્વા પુત્રસ્ય જીવિતં ॥ ર્મ્_13.99{99} ॥
કિમ્ અત્રાસ્ય રુજઃ શાન્ત્યૈ કરિષ્યામિ પ્રતિક્રિયાં ।
ન જાને પરિમૂઢો ઽસ્મિ ચેતના મે ન વિદ્યતે ॥ ર્મ્_13.100{100} ॥
ઇતિ ચિન્તાપરીતાત્મા પુત્રસ્નેહવિમોહિતઃ ।
કારુણાકુલચિત્તો ઽપિ પુનર્ એવં વ્યચિન્તયત્ ॥ ર્મ્_13.101{101} ॥
યદ્ ઇમે તીર્થિકા વિજ્ઞા ભગવન્તો વિચક્ષણાઃ ।
સર્વજ્ઞાઃ સદ્ગુણાધારાઃ શાસ્તારો મે હિતંકરાઃ ॥ ર્મ્_13.102{102} ॥
તત્ તાન્ સર્વાન્ સમામંત્ર્ય ગૃહે ભોક્ષ્યૈઃ સમર્ચયન્ ।
ઇમં પુત્રં પુરઃ સ્થાપ્ય દર્શયેયં શુભાપ્તયે ॥ ર્મ્_13.103{103} ॥
તત્ સુદૃષ્ટિપ્રસાદેન નૂનમ્ અસ્ય ભવેચ્ છુવં ।
તતો હિ ક્રમશો રોગાઃ શામ્યેયુઃ સર્વથા લઘુ ॥ ર્મ્_13.104{104} ॥
તદાયમ્ આત્મજઃ પુષ્ટો ન રોગી સુતનુઃ સુખી ।
કૃતી શુભરતો ભોગી કુલધર્મે સમાચરેત્ ॥ ર્મ્_13.105{105} ॥
ઇતિ નિશ્ચિત્ય સ શ્રેષ્ઠી તત્ર તીર્થ્યાશ્રમે ગતઃ ।
તાન્ સર્વાંસ્ તીર્થિકાન્ નત્વા પ્રાર્થયેદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_13.106{106} ॥
નમો વો બ્રહ્મવિજ્ઞેભ્યો ભવતાં શરણં વ્રજે ।
વિજ્ઞપ્યતે યદ્ અર્થં તદ્ અનુગ્રહીતુમ્ અર્હત ॥ ર્મ્_13.107{107} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા તીર્થિકાસ્ તે ઽભિમાનિકાઃ ।
સર્વે તં સમુપામંત્ર્ય પ્રમોદયિતુમ્ અબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_13.108{108} ॥
સાધુ વદ મહાસાધો યત્ તે કાર્યં સમીહિતં ।
તત્ સર્વં સર્વથાસ્માભિઃ કૃતમ્ એવં કરિષ્યતે ॥ ર્મ્_13.109{109} ॥
ઇતિ તૈસ્ તીર્થિકૈઃ પ્રોક્તે સ શ્રેષ્ઠી સંપ્રસાદિતઃ ।
કૃતાઞ્જલિપુટો નત્વા પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_13.110{110} ॥
ભગવન્તો મહાવિજ્ઞા ભવન્તો ગુરવો મમ ।
તત્ સર્વં પ્રતિજાનીત યદ્ અર્થં સમુપાચરે ॥ ર્મ્_13.111{111} ॥
તથાપિ ચાર્થયિષ્યે ઽત્ર યન્ મે કષ્ટં પ્રવર્ત્તતે ।

તદ્ વો વિજ્ઞાપનં કર્તું ભવતઃ શરણં વ્રજે ॥ ર્મ્_13.112{112} ॥
યન્ મયા પ્રકૃતં પાપં તેન મે સ્વાત્મજાધુના ।
રોગૈઃ સંપીડ્યતે ઽતીવનિઃસ્વસ્થો મરણં વ્રજેત્ ॥ ર્મ્_13.113{113} ॥
નાનાસ્વસ્તિવિધાનૈર્ હિ તસ્ય રોગો ન શામ્યતિ ।
ભિષજાં કૃતયત્નાનિ ન સિદ્ધ્યન્તિ કથં ચન ॥ ર્મ્_13.114{114} ॥
અનેકા દેવતાશ્ ચાપિ પ્રાભ્યર્ચ્ય પ્રાર્થિતો મયા ।
તથાપિ શામ્યતે નૈવ તસ્ય રોગો વિવર્દ્ધિતઃ ॥ ર્મ્_13.115{115} ॥
યથા યથા રુજાશાન્તિસ્વસ્ત્યુપાયકૃતાનિ હિ ।
તથા તથા ન તદ્રોગઃ પ્રશામ્યતિ પ્રવર્દ્ધ્યતે ॥ ર્મ્_13.116{116} ॥
કિમ્ ઉપાયં કરિષ્યામિ કેન શામ્યેત તદ્ગદઃ ।
તદ્ ઉપાયં પ્રદાતવ્યં યેનાશુ શામ્યતે ક્રમાત્ ॥ ર્મ્_13.117{117} ॥
ઇતિ વિજ્ઞાપનાં કર્તું ભવતાં શરણં વ્રજે ।
તન્ મે ઽનુકમ્પયાસુ નો રોગશાન્તિર્ વિધીયતાં ॥ ર્મ્_13.118{118} ॥
ભવન્તો મે ઽનુશાસ્તારઃ સર્વજ્ઞા બ્રહ્મચારિણઃ ।
તન્ મે સુકૃપયા દૃષ્ટ્યા પરિત્રાતું સમર્હત ॥ ર્મ્_13.119{119} ॥
ઇતિ તેનાર્થિતં શ્રુત્વા સર્વે તે તીર્થિકા અપિ ।
શ્રેષ્ઠિનં તં સમામંત્ર્ય પુનર્ એવં સમબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_13.120{120} ॥
શૃણુ સાધો યદ્ અસ્માભિર્ હિતાર્થં તે પ્રચક્ષ્યતાં ।
તત્ સત્યં નઃ પરિજ્ઞાય પ્રમાણીક્રિયતાં કિલ ॥ ર્મ્_13.121{121} ॥
વયં હિ સર્વલોકાનાં શાસ્તારો હિતસાધકાઃ ।
તસ્માદ્ અત્ર વિષાદત્વં મા કૃથા ધૈર્યમ્ આશ્રય ॥ ર્મ્_13.122{122} ॥
અદ્યૈવ સહસા ગત્વા વયં દૃષ્ટ્વા તવાત્મજં ।
નિઃપાપં નીરુજં સ્વાસ્થ્યં કરિષ્યામઃ સુજીવિતં ॥ ર્મ્_13.123{123} ॥
અપ્ય્ એતદ્ વચનં સત્યં શ્રુત્વા દૃષ્ટ્વા પ્રમાણય ।
અન્યથા ન ભવેત્ ક્વાપિ હ્ય્ અસ્માકં બ્રહ્મચારિણાં ॥ ર્મ્_13.124{124} ॥
ઇતિ તૈસ્ તીર્થિકૈઃ પ્રોક્તં શ્રુત્વા સ ગૃહસત્તમઃ ।
તથેતિ પ્રતિહર્ષિત્વા નત્વા તાન્ સ્વગૃહં યયૌ ॥ ર્મ્_13.125{125} ॥
તત્ર સ ગૃહ આસાદ્ય દાસિદાસજનૈઃ સહ ।
તદર્હભોજ્યપૂજાઙ્ગસામગ્રીં સમસાધયત્ ॥ ર્મ્_13.126{126} ॥
તસ્મિન્ન્ એવ ક્ષણે તત્ર સર્વે તે તીર્થિકા મુદા ।
સહસા સમુપાગત્ય સ્વસ્વાસને ઉપાવિશત્ ॥ ર્મ્_13.127{127} ॥
તથા તાન્ સમુપાસીનાન્ દૃષ્ટ્વા શ્રેષ્ઠી સ મોદિતઃ ।
પૂજાઙ્ગૈઃ ક્રમતો ઽભ્યર્ચ્ય ભોજનૈઃ સમતોષયત્ ॥ ર્મ્_13.128{128} ॥
તતશ્ ચ ભોજનાન્તે સ વડિકં તં પ્રિયાત્મજં ।
રોગિણં સમુપાહૃત્ય તેષાં પુરો ઽભ્યદર્શયત્ ॥ ર્મ્_13.129{129} ॥
તે સર્વે તીર્થિકા દૃષ્ટ્વા વડિકં તં રુજાન્વિતં ।
તદામયનિમિત્તં ચ નિરીક્ષ્યૈવમ્ ઉપાદિશત્ ॥ ર્મ્_13.130{130} ॥
અહો હ્ય્ અસ્ય મહારોગં મહાપાતકસંભવં ।
તત્પાતકવિમુક્ત્યૈ તુ દાતવ્યં દાનમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_13.131{131} ॥
તદ્યથા નવરત્નાનિ હેમલક્ષપલાનિ ચ ।

શ્રદ્ધયા બ્રહ્મચારિભ્યઃ સંપ્રદદ્યાત્ સમર્ચયન્ ॥ ર્મ્_13.132{132} ॥
યદ્ય્ એતદ્ દીયતે દાનં ત્વયા ગૃહપતે તથા ।
ભગ્નકુષ્માણ્ડદરિનમહિષીશતદક્ષિણા ॥ ર્મ્_13.133{133} ॥
પુરા દત્તા નંદરાજ્ઞા અસ્માકં બ્રહ્મચારિણાં ।
પાદસ્ફોટામયસ્ તસ્ય શાંતો ઽભૂત્ તત્પ્રભાવતઃ ॥ ર્મ્_13.134{134} ॥
તથાસ્ય સર્વપાપાનિ વિનક્ષ્યન્તિ ન સંશયઃ ।
તતઃ સર્વે ઽપિ રોગાશ્ ચ વિનક્ષ્યન્તિ ક્રમાદ્ દ્રુતં ॥ ર્મ્_13.135{135} ॥
તતો રોગૈર્ વિમુક્તો ઽયં કુશલી સ્વાસ્થ્યમ્ આપ્નુયાત્ ।
તતઃ પુષ્ટો વિશુદ્ધાઙ્ગઃ સુશીલઃ સુકૃતી સુધીઃ ।
સ્વકુલાચારધર્મિષ્ઠો વંશાંશ્ ચાપિ સમુદ્ધરેત્ ॥ ર્મ્_13.136{136} ॥
ઇતિ મત્વા ત્વયા સાધો દાતવ્યં દાનમ્ આદરાત્ ।
અન્યથા ન ભવેત્ સ્વસ્તિ તવાસ્ય નંદનસ્ય ચ ॥ ર્મ્_13.137{167} ॥
ઇતિ તૈર્ ગદિતં શ્રુત્વા સ શ્રેષ્ઠી પરિબોધિતઃ ।
તસ્યાત્મજસ્ય ત્રાણાર્થં તથા દાતુમ્ ઉદાચરત્ ॥ ર્મ્_13.138{[138]} ॥
તતઃ સ પુનર્ અભ્યર્ચ્ય તાન્ સર્વાન્સ્ તીર્થિકાન્ પતીન્ ।
પ્રદદૌ નવરત્નાનિ સ્વર્ણલક્ષપલાનિ ચ ॥ ર્મ્_13.139{139} ॥
તતસ્ તે તીર્થિકાઃ સર્વે દૃષ્ટ્વા તાનિ પ્રમોદિતાઃ ।
સર્વાન્ય્ અપિ પ્રતિગૃહ્ય તથાશીર્વચનં દદુઃ ॥ ર્મ્_13.140{140} ॥
સ્વસ્ત્ય્ અસ્તુ તે સદા સાધો કલ્યાણમ્ અસ્તુ સર્વથા ।
નીરોગી સુચિરં જીવ્યા જયો ઽસ્તુ તે સમન્તતઃ ॥ ર્મ્_13.141{141} ॥
એતદ્ એવ સમાદિશ્ય સર્વે તે તીર્થિકાસ્ તતઃ ।
તાનિ સર્વાણિ વસ્તૂનિ પ્રતિગૃહ્યાશ્રમં યયુઃ ॥ ર્મ્_13.142{142} ॥
તથાપિ તસ્ય રોગા ન શમિતા વર્દ્ધિતાઃ ક્રમાત્ ।
સ્વદૈવફલભોગ્યાનિ ભોક્તવ્યાનિ હિ સર્વથા ॥ ર્મ્_13.143{143} ॥
તતસ્ તજ્ જનકો દૃષ્ટ્વા સ્વાત્મજં તં રુજાતુરં ।
નિરાશામૂર્છિતો ભૂમૌ નિપતં વ્યલપત્ તથા ॥ ર્મ્_13.144{144} ॥
હા દૈવ કિં મયા પાપં દારુણં પ્રકૃતં પુરા ।
યતો ઽયં સ્વાત્મજઃ પુત્રઃ પુરો મે મરણં વ્રજેત્ ॥ ર્મ્_13.145{145} ॥
કૃતાન્ય્ ઉપાયયત્નાનિ દાનાનિ વિવિધાનિ ચ ।
સર્વાણ્ય્ એતાનિ મત્પાપૈર્ નિસ્ફલાનિ ભવન્તિ હિ ॥ ર્મ્_13.146{146} ॥
કિં મયાત્રાપિ કર્ત્તવ્યં કો ઽત્ર મે હિતમ્ આદિશેત્ ।
સર્વથાહં વિનષ્ટો ઽસ્મિ કો ઽપિ ત્રાતા ન વિદ્યતે ॥ ર્મ્_13.147{147} ॥
કસ્યાત્ર શરણં યાસ્યે કો નો રક્ષેદ્ દયાદૃશા ।
સર્વે વયં વિનષ્ટાસ્મ હા દૈવ શરણં વ્રજે ॥ ર્મ્_13.148{148} ॥
ઇત્ય્ એવં વિલપંતં તં જનકં વડિકો ઽપિ સઃ ।
દૃષ્ટ્વા શનૈઃ સમાહૂય પુર એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_13.149{149} ॥
ભો તાત કિં ત્વયાત્રાપિ કર્ત્તવ્યં હિ મયાપિ ચ ।
સર્વેષામ્ અપિ જન્તૂનાં દૈવગતિઃ પ્રમાણિકા ॥ ર્મ્_13.150{150} ॥
ઇતિ મત્વા વિષાદત્વં હૃદયે મા કૃથાસ્ ત્યજ ।
સંબુદ્ધશરણં કૃત્વા ભજ નિત્યમ્ અનુસ્મરન્ ॥ ર્મ્_13.151{151} ॥

બુદ્ધ એવ જગચ્છાસ્તા ત્રાતા લોકહિતંકરઃ ।
દુર્ગતિતારકો નાથો ભર્ત્તા સદ્ગતિનાયકઃ ॥ ર્મ્_13.152{152} ॥
તદ્ એવં સુગતં સ્મૃત્વા સદ્ધર્મં સમુપાશ્રયન્ ।
સંઘાનાં ભજનં કૃત્વા ચિનુ પુણ્યં સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_13.153{153} ॥
ત્રિરત્ને સાધિતં પુણ્યં ન ક્ષિણુયાત્ કદા ચન ।
યદિ દૈવાદ્ વિપત્તિઃ સ્યાત્ પુણ્યં તુ લભતે વરં ॥ ર્મ્_13.154{154} ॥
પુણ્યેન રક્ષ્યતે લોકઃ પુણ્યેન સદ્ગતિં વ્રજેત્ ।
તસ્માત્ પુણ્યં મહારત્નં ચિનુ ધૈર્યં સમાશ્રયન્ ॥ ર્મ્_13.155{155} ॥
અવશ્યમરણે લોકે કિં વિષાદેન સિદ્ધ્યતે ।
ઇતિ મત્વાપિ તં બુદ્ધં સ્મૃત્વા ભજ સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_13.156{156} ॥
તથાહં વા તમ્ એવાત્ર સંબુદ્ધં શરણં વ્રજન્ ।
સંસ્મૃત્વા ભજનં કુર્વન્ વ્રજેય મરણં ધ્રુવં ॥ ર્મ્_13.157{157} ॥
યદિ તસ્ય જિનેન્દ્રસ્ય કૃપાસ્તિ મયિ પાપિનિ ।
તત્કૃપાદૃક્પ્રસાદેન જીવેય નીરુજઃ પુનઃ ॥ ર્મ્_13.158{158} ॥
યદિ દૈવબલેનાહં મૃતે તત્સ્મૃતિપુણ્યતઃ ।
સર્વથા દુર્ગતિં ત્યક્ત્વા સદ્ગતિં પુનર્ આપ્નુયાં ॥ ર્મ્_13.159{159} ॥
એવં જ્ઞાત્વા ત્વયા તાત મા ક્રિયતાં વિષાદતા ।
સંસારે ઽવશ્યં મર્ત્તવ્યં સર્વેષામ્ અપિ જન્મિનાં ॥ ર્મ્_13.160{160} ॥
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સ રુજાર્ત્તો ઽપિ વડિકો ધૈર્ય્યમ્ આશ્રયન્ ।
સંબુદ્ધં શરણં કૃત્વા સ્મૃત્વા તસ્થૌ સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_13.161{161} ॥
તથા સ ગૃહભૃચ્ છ્રેષ્ઠી શ્રુત્વૈતદ્ આત્મજોદિતં ।
સત્યમ્ એતત્ પરિજ્ઞાય બુદ્ધં સ્મૃત્વા તથાવદત્ ॥ ર્મ્_13.162{162} ॥
નમો બુદ્ધાય ધર્માય સંઘાય ચ સદા સ્મરે ।
અદ્યારભ્ય સદા નિત્યં ભવતાં શરણં વ્રજે ॥ ર્મ્_13.163{163} ॥
યદિ વો ઽસ્તિ કૃપા લોકે રક્ષન્તુ નઃ સુદુઃખિનઃ ।
સર્વથા કૃપયા દૃષ્ટ્યા દૃષ્ટ્વાશુ ત્રાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_13.164{164} ॥
યથાન્યે ત્રિભવે લોકા ભવદ્ભિઃ પ્રતિપાલિતાઃ ।
તથાસ્માન્ કૃપયા દૃષ્ટ્વા ત્રાતુમ્ અર્હતિ સર્વથા ॥ ર્મ્_13.165{165} ॥
રક્ષતુ ભગવન્ નાથ જીવયેયં મમાત્મજં ।
કૃપયાનુગ્રહં કૃત્વા પુત્રરત્નં પ્રયચ્છ મે ॥ ર્મ્_13.166{166} ॥
યદિ જીવેદ્ અયં પુત્રો ભવદ્દૃષ્ટિપ્રસાદતઃ ।
ભવતાં શરણે સ્થિત્વા ચરતુ વ્રતમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_13.167{167} ॥
ઇત્ય્ એવં સ્મરણં કૃત્વા સંબુદ્ધશરણં વ્રજન્ ।
સ શ્રેષ્ઠી તં સુતં દૃષ્ટ્વા તસ્થૌ મોહવિનોદિતઃ ॥ ર્મ્_13.168{168} ॥
તસ્મિન્ન્ એવ ક્ષણે લોકાં ત્રાતું સ ભગવાન્ મુનિઃ ।
સંપશ્યન્ કૃપયા દૃષ્ટ્યા પ્રાદ્રાક્ષીત્ તાન્ સદુઃખિનઃ ॥ ર્મ્_13.169{169} ॥
તથા તાન્ દુઃખિનો દૃષ્ટ્વા ભગવાન્ સ જિનેશ્વરઃ ।
સહસા તાન્ પરિત્રાતું બુદ્ધરસ્મિં વ્યમુઞ્ચત ॥ ર્મ્_13.170{170} ॥
તાભિઃ કનકવર્ણાભિઃ સંબુદ્ધરશ્મિભિસ્ તદા ।
સમન્તાત્ સમતિક્રમ્ય તદ્ ગૃહમ્ અવભાસિતં ॥ ર્મ્_13.171{171} ॥

તતો મૈત્ર્યંશવશ્ ચાપિ તેન ભગવતા પુનઃ ।
સમુત્ષૃષ્ટાસ્ તનૌ તસ્ય પર્યસ્પૃશન્ પ્રસાદિતાઃ ॥ ર્મ્_13.172{172} ॥
તતસ્ તસ્ય તનુસ્ તૈઃ સંસ્પૃષ્ટમાત્રે સમંતતઃ ।
પ્રહ્લાદિતા સુખપ્રાપ્તા સ્વાસ્થ્યતાં સમુપાયયૌ ॥ ર્મ્_13.173{173} ॥
તતઃ સ વડિકઃ સ્વાસ્થ્યં પ્રાપ્ય નિર્મલમાનસઃ ।
વિસ્મિતઃ પિતરં પશ્યન્ સમામંત્ર્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_13.174{174} ॥
અહો બુદ્ધસ્ય માહાત્મ્યમ્ અહો ધર્માનુભાવતા ।
અહો સંઘપ્રભાવત્વં પશ્ય તાત મુનેઃ પ્રભાં ॥ ર્મ્_13.175{175} ॥
યસ્યાનુસ્મૃતિમાત્રેણ કૃપા લોકે પ્રસાર્યતે ।
ધન્યો ઽયં ભગવાન્ બુદ્ધો જયત્વ્ એવં સદા સ્થિતઃ ॥ ર્મ્_13.176{176} ॥
યસ્ય દયાનુભાવેન જીવેમ નીરુજઃ સુખી ।
પાપૈશ્ ચાપિ વિમુક્તો ઽહમ્ ઇતિ સત્યં પ્રમન્યતે ॥ ર્મ્_13.177{177} ॥
તસ્માત્ તમ્ એવ શાસ્તારં સંબુદ્ધં શરણં વ્રજે ।
યાવદ્ભવમ્ અનુસ્મૃત્વા ભજેય સમુપાશ્રિતઃ ॥ ર્મ્_13.178{178} ॥
એવં બુદ્ધગુણાન્ સ્મૃત્વા વડિકઃ સ પ્રમોદિતઃ ।
કૃતાઞ્જલિઃ સ્મરન્ ભૂયઃ પ્રણત્વૈવમ્ અયાચત ॥ ર્મ્_13.179{179} ॥
નમસ્ તે ભગવન્ નાથ ભવતાં શરણં વ્રજે ।
યાવદ્ભવં ત્રિરત્નાનાં ભવેયં સેવકઃ સદા ॥ ર્મ્_13.180{180} ॥
ઇત્ય્ એવં સુગતં સ્મૃત્વા વડિકઃ સો ઽભિબોધિતઃ ।
ભૂયો ભૂયઃ સ્મરન્ નત્વા તસ્થૌ સ્વાસ્થ્યત્વમ્ આગતઃ ॥ ર્મ્_13.181{181} ॥
તદા સ ભગવાન્ બુદ્ધો દૃષ્ટ્વા તં શુદ્ધમાનસં ।
સદ્ધર્મં સમુપાદેષ્ટું તદ્ દ્વારે સમુપાસરત્ ॥ ર્મ્_13.182{182} ॥
તદ્દ્વારસમુપાસીનં તં મુનીન્દ્રં રવિપ્રભં ।
દૃષ્ટ્વૈવ વિસ્મિતો દ્વાસ્થઃ સહસા ગૃહમ્ આવિશત્ ॥ ર્મ્_13.183{183} ॥
તત્ર ગૃહપતિં દૃષ્ટ્વા વડિકં તં ચ સાદરં ।
પુરતઃ સમુપેત્યૈવ વ્યજ્ઞાપયત્ સસત્વરઃ ॥ ર્મ્_13.184{184} ॥
ગૃહપતે મુનીન્દ્રો ઽત્ર ગૃહદ્વાર ઉપસ્થિતઃ ।
તદ્ અત્ર સહસોપેત્ય સમામંત્ર્ય પ્રવેશય ॥ ર્મ્_13.185{185} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા વડિકઃ સ પ્રસાદિતઃ ।
ઉત્થિતઃ સહસોપેત્ય તં મુનીન્દ્રં મુદાનમત્ ॥ ર્મ્_13.186{186} ॥
નત્વા તં સુગતં ગેહે પ્રજ્ઞપ્ય સ્વાસનં મુદા ।
વિજ્ઞપ્ય સમુપામંત્ર્ય પ્રવેશયંસ્ તથાર્થયન્ ॥ ર્મ્_13.187{167!} ॥
સ્વાગતં ભગવન્ વાંછે ભવતાં શરણં મુને ।
પ્રવિશતુ જગન્નાથ વિજયસ્વાસને શુભે ॥ ર્મ્_13.188{168} ॥
ઇતિ તેનોદિતે બુદ્ધો ભગવાન્ સ સમાવિશન્ ।
સ્વાસને સમુપાસીનો વડિકં તં તથાવદત્ ॥ ર્મ્_13.189{1691} ॥
કિં તે વડિક દુઃખત્વં વાધકશ્ ચ કથં વદ ।
ઇતિ ભગવતા પૃષ્ટો વડિકઃ સ તથાવદત્ ॥ ર્મ્_13.190{190} ॥
કાયિકં જાયતે દુઃખં ચેતસિકં ચ મે મુને ।
તદ્ ભવાન્ કૃપયા દૃષ્ટ્યા શમયેત્ તત્ પ્રબાધનં ॥ ર્મ્_13.191{191} ॥

ઇતિ તદ્ વિજ્ઞાપિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
તચ્ચિત્તદુઃખશાન્ત્યર્થં મૈત્રીધર્મમ્ ઉપાદિશત્ ॥ ર્મ્_13.192{192} ॥
વડિકાત્ર સદા લોકે મૈત્રચિત્તં સમાચર ।
અનેન તે મનોદાહં પ્રશામ્યેત સદાપિ હિ ॥ ર્મ્_13.193{193} ॥
ઇત્ય્ આદિશ્ય મુનીન્દ્રઃ સ પુનર્ એવં વ્યચિંતયત્ ।
વતેન્દ્રક્ષીરિકાં નામ મહૌષધાં સમાનયેત્ ॥ ર્મ્_13.194{194} ॥
ઇતિ ચિત્તમતં શાસ્તુઃ પરિજ્ઞાય સુરાધિપઃ ।
આદાય ક્ષીરિકાં નામ મહૌષધીમ્ ઉપાનયત્ ॥ ર્મ્_13.195{195} ॥
તત્ર સો સુરરાજસ્ તં ભગવન્તં પ્રણમ્ય તાં ।
મહૌષધીમ્ ઉપસ્થાપ્ય પુર એવં સમબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_13.196{196} ॥
ભગવન્ પ્રતિગૃહ્ણાતુ દિવ્યૌષધીમ્ ઇમાં ભવાન્ ।
અનયાત્ર યથાકાર્યં સાધયતુ સુખાપ્તયે ॥ ર્મ્_13.197{197} ॥
ઇત્ય્ ઉક્તે તેન શક્રેણ દૃષ્ટ્વા તાં ભગવાન્ મુનિઃ ।
ગૃહીત્વા વડિકાયૈવં પ્રદત્વા ચૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_13.198{198} ॥
ગૃહાણ વડિકેમાં તે કાયિકદુઃખશામિનીં ।
અનયા તે શરીરે સંસ્ક્રિયતામ્ ઉપચારણૈઃ ॥ ર્મ્_13.199{199} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટે મુનીન્દ્રેણ વડિકઃ સો ઽનુમોદિતઃ ।
તથેતિ તાં સમાદાય યથાદિષ્ટમ્ ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_13.200{200} ॥
તતસ્ તસ્ય તનૂ રોગૈર્ વિમુક્તા પરિપુષ્ટિતા ।
ક્રમેણ શામ્યસૌન્દર્યં પ્રાપ્યાભિપર્યશોભત ॥ ર્મ્_13.201{201} ॥
તતઃ શાસ્ત્રા યથાદિષ્ટં વડિકેન તથા હૃદિ ।
મૈત્રી પ્રભાવિતા લોકે સ્વાત્મજે સુપ્રિયે યથા ॥ ર્મ્_13.202{202} ॥
તદા તસ્ય મહદ્દુઃખં ચેતસિકં શશામ તત્ ।
મહામૈત્ર્યા પરિષિક્તે હૃદયે ઽગ્નિર્ ઇવામ્બુભિઃ ॥ ર્મ્_13.203{103!} ॥
તતઃ સ વડિકઃ સ્વસ્થઃ પરિશુદ્ધેન્દ્રિયઃ સુધીઃ ।
ભગવન્તં તમ્ આનમ્ય પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_13.204{104} ॥
વન્દે ઽહં ભવતાં પાદૌ સર્વદા શરણં વ્રજે ।
તથા ચ સર્વદા નાથ કૃપયા ત્રાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_13.205{105} ॥
યદ્ય્ એવં ભવતાં શાસ્તઃ કૃપાદૃષ્ટિર્ ન વિદ્યતે ।
મૃતો ઽહં નરકે ઽદ્યાપિ ગતો દુઃખાન્ય્ અવાપ્નુયાં ॥ ર્મ્_13.206{106} ॥
યદ્ એવં સ્વસ્થિતો જીવે તત્ તે કૃપામ્બુભાવતઃ ।
તથા મે ઽનુગ્રહં કર્તું નિત્યમ્ અર્હતિ સર્વદા ॥ ર્મ્_13.207{107} ॥
ઇત્ય્ એવં પ્રાર્થનાં કૃત્વા ભૂયઃ સ વડિકો મુદા ।
સાઞ્જલિઃ પ્રણતિં કૃત્વા પશ્યંસ્ તસ્થૌ મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_13.208{108} ॥
તથા તજ્જનકઃ શ્રેષ્ઠી સદારઃ સંપ્રમોદિતઃ ।
ત્રિરત્ને શરણં કૃત્વા સંબુદ્ધં તં સમર્ચયત્ ॥ ર્મ્_13.209{109} ॥
તતઃ સ ગૃહભૃચ્ છ્રેષ્ઠી દૃષ્ટ્વા તં સુગતં મુદા ।
કૃતાઞ્જલિપુટો નત્વા પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_13.210{210} ॥
વન્દે તે ચરણૌ શાસ્તઃ સર્વદા શરણં વ્રજે ।
એવં નો ઽનુગ્રહં કર્તુંમ્ અર્હતિ કૃપયા સદા ॥ ર્મ્_13.211{211} ॥

તતઃ સ ભગવાન્ બુદ્ધસ્ તથાસ્ત્વ્ ઇતિ સમાદિશત્ ।
ઋદ્ધ્યાકાશં સમુત્પ્લુત્ય સ્વમ્ આશ્રમમ્ ઉપાયયૌ ॥ ર્મ્_13.212{212} ॥
તત્ર સ ભગવાન્ પ્રાપ્તઃ સભામધ્યે સમાશ્રિતઃ ।
એતદ્ વૃષ્ટિ સમાખ્યાય તસ્થૌ ધર્મં સમાદિશત્ ॥ ર્મ્_13.213{213} ॥
તદા સ વડિકો ભૂયો બુદ્ધગુણાન્ અનુસ્મરન્ ।
સ સંઘં સુગતં ભોજ્યૈઃ પૂજયિતું સમૈછત ॥ ર્મ્_13.214{214} ॥
તદા સ નૃપતે રાજ્ઞઃ પ્રસેનજિત આનતઃ ।
એતત્ સર્વં પ્રવૃત્તાંતં નિવેદ્યૈવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_13.215{215} ॥
રાજન્ન્ અહં મહારોગી ત્રિરત્નશરણં વ્રજે ।
તત્ ત્રિરત્નકૃપાદૃષ્ટેર્ જીવે રોગૈર્ વિમોચિતઃ ॥ ર્મ્_13.216{216} ॥
તન્ મયા સ મુનીન્દ્રો ઽપિ સર્વસંઘૈઃ સહાધુના ।
સમામંત્ર્ય ગૃહે ભોજ્યૈઃ પૂજયિતું સમિચ્છ્યતે ॥ ર્મ્_13.217{217} ॥
તન્ મે ઽનુગ્રહણં કૃત્વા લોકાનાં પુણ્યવૃદ્ધયે ।
તદધિવાસનાં કૃત્વા સમનુજ્ઞાપય પ્રભો ॥ ર્મ્_13.218{218} ॥
ઇતિ તેનાર્થિતં શ્રુત્વા સ રાજાભ્યનુમોદિતઃ ।
વડિકં તૈઃ સમાલોક્ય પ્રશંસ્યૈવ સમાદિશત્ ॥ ર્મ્_13.219{219} ॥
વડિક ત્વં મહાસાધુસ્ તદ્ બુદ્ધશરણં ગતઃ ।
તથાનુશ્રદ્ધયા નિત્યં ભજ રત્નત્રયં સદા ॥ ર્મ્_13.220{220} ॥
ઇતિ રાજ્ઞાભ્યનુજ્ઞાતં શ્રુત્વા સ વડિકો મુદા ।
નૃપતિં તં પ્રણત્વૈવં સ્વગૃહં સમુપાયયૌ ॥ ર્મ્_13.221{221} ॥
તત્ર ગૃહે સમાસાદ્ય કૃત્વાનુમતં પિતુઃ ।
શાસ્તુ નિમંત્રણાં કર્તું વિહારે સમુદાચરન્ ॥ ર્મ્_13.222{222} ॥
તત્ર સ સમુપાવિષ્ટો દૃષ્ટ્વા તં શ્રીઘનં મુદા ।
કૃતાઞ્જલિપુટો નત્વા પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_13.223{223} ॥
ભગવંસ્ તદ્ વિજાનીયાદ્ યદર્થં સમુપાવ્રજે ।
તથાપ્ય્ અત્ર ભવદગ્રે પ્રાર્થયે ઽનુગ્રહં કુરુ ॥ ર્મ્_13.224{224} ॥
યદ્ અહં રોગનિર્મુક્તઃ પુન જન્મ ઇવાપ્તવાન્ ।
તદ્ ભવતાં કૃપાદૃષ્ટેઃ પ્રસાદાદ્ ઇતિન્ મન્યતે ॥ ર્મ્_13.225{225} ॥
તદ્ અહં ભવતાં સર્વસંઘાનાં ભોજનૈર્ ગૃહે ।
પૂજયિતું સમિછે તદ્ અનુગ્રહીતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_13.226{226} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન શ્રુત્વા સ ભગવાન્ મુનિઃ ।
તથેત્ય્ અભ્યનુમોદિત્વા તૂષ્ણીભૂત્વાધ્યુવાસ તત્ ॥ ર્મ્_13.227{227} ॥
તતઃ સ વડિકો મત્વા ભગવતાધિવાસિતં ।
મુદા તસ્ય મુનેઃ પાદૌ નત્વાશુ સ્વગૃહં યયૌ ॥ ર્મ્_13.228{228} ॥
તત્ર સ સહસા ગેહે વન્ધુમિત્રજનૈઃ સહ ।
સંઘાર્હભોજ્યપૂજાઙ્ગં સામગ્રીં સમસાધયત્ ॥ ર્મ્_13.229{229} ॥
તતઃ સ સર્વસામગ્રીં સાધયિત્વાસનાનિ ચ ।
પ્રજ્ઞપ્ય શુદ્ધિતે ભૂમૌ મંદયિત્વા સમન્તતઃ ॥ ર્મ્_13.230{230} ॥
તતસ્ તં શ્રીઘનં બુદ્ધં સસંઘં સ્વજનૈઃ સહ ।
આમંત્રિતું વિહારે સ સહસા સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_13.231{231} ॥

તત્ર સ સમુપાવિષ્ટો દૃષ્ટ્વા તં શ્રીઘનં મુદા ।
સસંઘં સાંજલિર્ નત્વા પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_13.232{232} ॥
ભગવન્ સાધ્યતે સાધ્યં સમયો વર્ત્તતે ઽધુના ।
તદ્ ભવાં સાંઘિકૈઃ સાર્દ્ધં વિજયિતું સમર્હતિ ॥ ર્મ્_13.233{233} ॥
ઇતિ તેનાર્થિતં શ્રુત્વા તથેતિ સ મુનીશ્વરઃ ।
પાત્રચીવરમ્ આધાય સર્વસંઘૈઃ સહાચરત્ ॥ ર્મ્_13.234{234} ॥
તત્ર માર્ગેષુ સર્વત્ર નગરે ચ સમન્તતઃ ।
પ્રકાશયન્ પ્રાતિહાર્યં તદ્ ગૃહં સમુપાવિશત્ ॥ ર્મ્_13.235{235} ॥
તત્ર ગૃહે સમાસાદ્ય પાદાર્ઘં પ્રતિગૃહ્ય સઃ ।
સ્વાસને સમુપાવિશ્ય ક્રમાત્ તસ્થૌ સસાંઘિકઃ ॥ ર્મ્_13.236{236} ॥
તદા સ વડિકો દૃષ્ટ્વા તં બુદ્ધં સ્વાસને સ્થિતં ।
સસંઘં સર્વપૂજાઙ્ગૈઃ સર્વપુષ્પૈઃ સમર્ચયત્ ॥ ર્મ્_13.237{237} ॥
તતશ્ ચ સુરસૈર્ ભોજ્યૈઃ સુપ્રણીતૈઃ સુહાધિતૈઃ ।
વર્ણગન્ધરસોપેતૈઃ સર્વૈસ્ તાં સમતોષયત્ ॥ ર્મ્_13.238{268!} ॥
તતશ્ ચ ભોજનાન્તે સ પાત્રાદીન્ય્ અપનીય ચ ।
મુખાદીં શોધયિત્વા ચ પૂગૌષધીન્ પ્રઢૌકયત્ ॥ ર્મ્_13.239{269} ॥
તતઃ સ પ્રાઞ્જલિર્ નત્વા સસંઘં સુગતં મુદા ।
પુરસ્થો મનસા હ્ય્ એવં પ્રણિધાનં વ્યધાત્ સ્મરન્ ॥ ર્મ્_13.240{270} ॥
અનેન કુશલેનાહં લોકે ઽન્ધે ઽપરિણાયકે ।
યથાયં ભગવાન્ બુદ્ધસ્ તથા ભૂયાસમ્ આત્મવિત્ ॥ ર્મ્_13.241{271} ॥
યથાનેન મુનીન્દ્રેણ જગલ્ લોકો ઽભિપાલિતઃ ।
તથાહં સર્વલોકાનાં પાલયેયં સમન્તતઃ ॥ ર્મ્_13.242{272} ॥
અતીર્ણાંસ્ તારયિષ્યામિ મોચયિષ્યામ્ય્ અમોચિતાન્ ।
અનાસ્વસ્તાન્ સમાશ્વાસ્ય સ્થાપયિષ્યામિ નિર્વૃતૌ ॥ ર્મ્_13.243{273} ॥
ઇત્ય્ એવં મનસા તેન પ્રણિધાનં કૃતં મુદા ।
મત્વા સ ભગવાન્ બુદ્ધો સ્મિતં પ્રાવિર્વ્યધાન્ મુદા ॥ ર્મ્_13.244{274} ॥
તદા તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય મુખાત્ પંચ સુરસ્મયઃ ।
નિસૃત્ય ત્રિષુ લોકેષુ ભાસયન્તઃ સમાસરન્ ॥ ર્મ્_13.245{275} ॥
યાપિ કાશ્ ચિદ્ અધોલોકે પ્રસૃતા નરકેષુ તાઃ ।
ઉષ્ણેષુ શીતલીભૂતા શીતલેષુ તથોષ્ણિકાઃ ॥ ર્મ્_13.246{276} ॥
તદા તાભિઃ પરિસ્પૃષ્ટાઃ સર્વે નૈરયિકા જનાઃ ।
મહત્સૌખ્યં સમાસાદ્ય વિસ્મિતાશ્ ચૈવમ્ આલપત્ ॥ ર્મ્_13.247{277} ॥
અહો સૌખ્યં કથં હ્ય્ એવમ્ અન્યત્ર કિં ગતા વયં ।
કસ્ય પુણ્યાનુભાવેન ક્વાસ્માકં જાયતે સુખં ॥ ર્મ્_13.248{278} ॥
ઇતિ ચિન્તાભિદગ્ધાનાં તેષાં ચિત્તપ્રબોધને ।
ભગવાન્ નિર્મિતં બુદ્ધં સંપ્રેષ્ય સમદર્શયત્ ॥ ર્મ્_13.249{279} ॥
તત્ર તં નિર્મિતં બુદ્ધં દૃષ્ટ્વા સર્વે ઽપિ તે મુદા ।
વિસ્મિતાઃ સહસંમીલ્ય પુનર્ એવં વભાષિરે ॥ ર્મ્_13.250{280} ॥
અહો સમન્તભદ્રો ઽયં પુરુષો દૃશ્યતે ઽધુના ।
નૂનમ્ અસ્યાનુભાવેન સૌખ્યં નો જાયતે ખલુ ॥ ર્મ્_13.251{281} ॥

ઇતિ સંભાષ્ય તે સર્વે તસ્મિન્ બુદ્ધે પ્રસાદિતાઃ ।
નમો બુદ્ધાય ધર્માય સંઘાય ચેતિ પ્રાવદન્ ॥ ર્મ્_13.252{282} ॥
તતઃ સર્વે ઽપિ તે સત્વાસ્ ત્રિરત્નસ્મૃતિપુણ્યતઃ ।
તે દુર્ગતિવિનિર્મુક્તાઃ સદ્ગતિં સમુપાયયુઃ ॥ ર્મ્_13.253{283} ॥
એવં તા રશ્મયઃ સર્વા અવભાસ્ય સમંતતઃ ।
સર્વસત્વાન્ સમુદ્ધૃત્ય મુનેઃ પ્રત્યાયયુઃ પુનઃ ॥ ર્મ્_13.254{284} ॥
તથા યા રશ્મયઃ કાશ્ચિદ્ ઉપરિષ્ટાત્ પ્રસારિતાઃ ।
તાઃ સર્વાન્ દેવલોકાનાં અવભાસ્ય સમન્તતઃ ॥ ર્મ્_13.255{285} ॥
યાવદ્ ભવાગ્રપર્યંતં ભાસયન્તઃ પ્રસારિતાઃ ।
એવં ચાપિ મહાશબ્દમ્ ઉદ્ઘુષ્ય સમુદાચરન્ ॥ ર્મ્_13.256{286} ॥
અનિત્યં ખલુ સંસારં દુઃખં શૂન્યમ્ અનાત્મકં ।
તદ્ ભવે સદ્ગતિં હિત્વા સદ્ધર્મં ભજતાદરાત્ ॥ ર્મ્_13.257{287} ॥
નિષ્ક્રામતારભધ્વં ચ યુજ્યધ્વં બુદ્ધશાસને ।
ધુનીત મૃત્યુસૈન્યં ચ નડાગારમ્ ઇવ દ્વિપઃ ॥ ર્મ્_13.258{288} ॥
યો ઽપ્ય્ અસ્મિન્ ધર્મવૈનેયે હ્ય્ અપ્રમત્તશ્ ચરેત્ સદા ।
સ હિત્વા જાતિસંસારં દુઃખસ્યાન્તં કરિષ્યતિ ॥ ર્મ્_13.259{289} ॥
ઇત્ય્ એવં તન્ મહાશબ્દં શ્રુત્વા સર્વે ઽપિ તે સુરાઃ ।
તથેત્ય્ અભ્યનુમોદન્તસ્ ત્રિરત્નશરણં યયુઃ ॥ ર્મ્_13.260{290} ॥
તથા તા અર્ચિષઃ સર્વા અવભાસ્ય સમંતતઃ ।
પુનઃ પ્રત્યાગતાસ્ તસ્ય મુનેર્ અન્તિકમ્ આયયુઃ ॥ ર્મ્_13.261{291} ॥
તતસ્ તા અર્ચિષઃ સર્વાઃ સંમીલ્ય સમુપાસ્થિતાઃ ।
કૃત્વા પ્રદક્ષિણાં ત્રૈધમ્ ઉષ્ણીષે ઽન્તર્દધૌ મુનેઃ ॥ ર્મ્_13.262{292} ॥
અથાનંદસ્ તમ્ આલોક્ય વિસ્મિતઃ સહસોત્થિતઃ ।
કૃતાઞ્જલિપુટો નત્વા પપ્રછૈવં મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_13.263{293} ॥
ભગવન્ ભવતો વક્ત્રાત્ પંચવર્ણાઃ સુરશ્મયઃ ।
વિનિસૃતા દિશઃ સર્વા ભાષયન્તિ સમન્તતઃ ॥ ર્મ્_13.264{294} ॥
નાકારણં જિના બુદ્ધા દર્શયન્તિ સ્મિતં ક્વચિત્ ।
ભવત્સ્મિતં સમાલોક્ય સર્વે ભવન્તિ વિસ્મિતાઃ ॥ ર્મ્_13.265{295} ॥
તદ્ધેતુ શ્રોતુમ્ ઇછંતિ સર્વે ઽપીમે સભાશ્રિતાઃ ।
તદ્ એષાં સંશયં છેતું તદ્ધેતુ સમુપાદિશ ॥ ર્મ્_13.266{296} ॥
ઇતિ તેનાર્થિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
તાં ચ સર્વાં સભાં દૃષ્ટ્વા તથાનન્દમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_13.267{297} ॥
પશ્યાનંદ મમાનેન વડિકેનાનુમોદિના ।
સંઘેષુ શ્રદ્ધયા ભક્ત્યા સત્કૃત્ય ભજનં કૃતં ॥ ર્મ્_13.268{298} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન વડિકો ઽયં સુધીઃ કૃતી ।
ક્રમાદ્ બોધિચરીઃ પૂર્ય દશભૂમીશ્વરો ભવન્ ॥ ર્મ્_13.269{299} ॥
સર્વમારગણાં જિત્વા સંબોધિં સમવાપ્તવાન્ ।
શ્લક્ષ્ણવાણ્યભિધો બુદ્ધસ્ તથાગતો ભવિષ્યતિ ॥ ર્મ્_13.270{300} ॥
યદ્ અનેન ત્રિરત્નેષુ શરણં સંપ્રસાદિના ।
પ્રણિધાનં કૃતં તેન સંબુદ્ધો ઽયં ભવેદ્ ધ્રુવં ॥ ર્મ્_13.271{301} ॥

એવં મત્વા તથાનંદ ત્રિરત્નશરણં ગતઃ ।
સત્કૃત્ય સમુપાશ્રિત્ય ભજ નિત્યં સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_13.272{302} ॥
યે સત્વાઃ શ્રદ્ધયા સ્મૃત્વા ત્રિરત્નશરણં ગતાઃ ।
દુર્ગતિં તે ન ગછન્તિ ભવન્તિ બોધિભાગિનઃ ॥ ર્મ્_13.273{303} ॥
એવં મત્વા ત્રિરત્નાનાં સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા મુદા ।
સંસ્મૃત્ય શરણં ગત્વા ભક્તવ્યં બોધિવાંછિભિઃ ॥ ર્મ્_13.274{304} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વાનંદઃ સ મોદિતઃ ।
સાંઘિકં સહ લોકૈશ્ ચ તથેતિ પ્રાભ્યનંદત ॥ ર્મ્_13.275{305} ॥
તતઃ સ ભગવાંસ્ તસ્મૈ વડિકાય સુભાગિને ।
દત્વાશીર્વચનં ભૂયઃ સમામંત્ર્ય તમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_13.276{306} ॥
વડિક ત્વં મહાભાગ ત્રિરત્નં શરણં ગતઃ ।
બોધિચર્ય્યાં ચરન્ નિત્યં સંબોધિં સમવાપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_13.277{307} ॥
ઇતિ સત્યં પરિજ્ઞાય સર્વસત્વહિતાર્થભૃત્ ।
તથા રત્નત્રયં સ્મૃત્વા ભજ નિત્યં સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_13.278{308} ॥
ઇત્ય્ આદિશ્ય મુનીન્દ્રઃ સ સંઘૈઃ સાર્દ્ધં સમુત્થિતઃ ।
વડિકં તં સમામંત્ર્ય સ્વવિહારં યયૌ તથા ॥ ર્મ્_13.279{309} ॥
તથા સ વડિકો નિત્યં ત્રિરત્નશરણં ગતઃ ।
સદા લોકહિતં કૃત્વા બોધિચર્યાં સમાચરત્ ॥ ર્મ્_13.280{310} ॥
એતન્ મે ગુરુણાદિષ્ટં શ્રુતં મયા નરાધિપ ।
તથા તે કથ્યતે રાજં શ્રુત્વા ચૈવં પ્રકાશય ॥ ર્મ્_13.281{311} ॥
તથા ત્વયાપિ રાજેન્દ્ર સત્વાનાં હિતસાધને ।
ત્રિરત્નશરણૈઃ કૃત્વા કર્ત્તવ્યા બોધિચારિકાઃ ॥ ર્મ્_13.282{312} ॥
તથા તે સર્વદા નિત્યં સર્વત્ર મંગલં ભવેત્ ।
ક્રમાદ્ બોધિચરીં પૂર્ય સંબોધિમ્ અપિ ચાપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_13.283{313} ॥
ઇતિ મત્વા મહારાજ પ્રજાશ્ ચાપિ પ્રબોધયન્ ।
સદ્ધર્મે સંપ્રતિસ્થાપ્ય સર્વથા ત્રાતુમ્ અર્હસિ ॥ ર્મ્_13.284{314} ॥
ઇતિ તેનોપગુપ્તેન સમાદિષ્ટં નિશમ્ય સઃ ।
રાજા તથેતિ વિજ્ઞપ્ય પ્રાભ્યનન્દત્ સપાર્ષદઃ ॥ ર્મ્_13.285{315} ॥
શ્રુત્વાવદાનં વડિકસ્ય સાધોર્ ઇદં નરા યે ઽભ્યનુમોદયન્તિ ।
સર્વે ઽપિ તે લોકહિતાનુરક્તા ભવન્તિ બોધિગુણલાભિકા હિ ॥ ર્મ્_13.286{316} ॥
++ ઇતિ રત્નાવદાનતત્વે વડિકાવદાનં સમાપ્તમ્ ++
xઇવ્ ગાન્ધર્વિકાવદાન
અથાશોકો મહીપાલઃ શ્રોતુમ્ અન્યત્ સુભાષિતં ।
ઉપગુપ્તં યતિં નત્વા પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_14.1{1} ॥
ભદન્ત શ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ પુનર્ અન્યત્ સુભાષિતં ।
તદ્ યથા ગુરુણાખ્યાતં તથાદેષ્ટું ચ મે ઽર્હતિ ॥ ર્મ્_14.2{2} ॥
ઇતિ તેન નરેન્દ્રેણ પ્રાર્થિતં સ જિનાત્મજઃ ।
શ્રુત્વા તં નૃપતિં દૃષ્ટ્વા પુનર્ એવં સમાદિશત્ ॥ ર્મ્_14.3{3} ॥
શૃણુ રાજન્ મયાખ્યાતં યથા મે ગુરુણોદિતં ।
તથા શ્રૂત્વાનુમોદિત્વા શુભે ચરિતુમ્ અર્હસિ ॥ ર્મ્_14.4{4} ॥

પુરા સ ભગવાન્ બુદ્ધઃ શ્રાવસ્ત્યાં બહિર્ આશ્રમે ।
જેતારણ્યે મહોદ્યાને વિહારે મણિમણ્ડિતે ॥ ર્મ્_14.5{5} ॥
ભિક્ષુભિઃ શ્રાવકૈઃ સાર્દ્ધં ચૈલકૈર્ વ્રતિભિસ્ તથા ।
ભિક્ષુણીભિસ્ તથાન્યૈશ્ ચા મહાસાત્વૈર્ ઉપાસકૈઃ ॥ ર્મ્_14.6{6} ॥
વિહૃત્ય સર્વસત્વાનાં સમિતિસ્થિતઃ ।
સંબોધિસાધાનં ધર્મમ્ ઉપાદેષ્ટું સમારભત્ ॥ ર્મ્_14.7{7} ॥
તદા તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય વક્ત્રપદ્માદ્ વિનિસૃતં ।
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતું સર્વે સત્વા ઉપગતાઃ ॥ ર્મ્_14.8{8} ॥
બ્રહ્મશક્રાદિ દેવેન્દ્રાઃ સર્વે લોકાધિપા અપિ ।
દૈત્યેન્દ્રાઃ સગણા યક્ષાઃ સિદ્ધગંધર્વરાક્ષસાઃ ॥ ર્મ્_14.9{9} ॥
વિદ્યાધરગણાશ્ ચપિ નાગેંદ્રાશ્ ચ મહોરગાઃ ।
ગરુડાઃ કિન્નરેન્દ્રાશ્ ચ તથાન્યે ઽપિ સમાગતાઃ ॥ ર્મ્_14.10{10} ॥
બ્રાહ્મણા ઋષયશ્ ચાપિ તાપસા બ્રહ્મચારિણઃ ।
યતયો યોગિનો વિજ્ઞાસ્ તથાન્યે તીર્થિકા અપિ ॥ ર્મ્_14.11{11} ॥
રજાનઃ ક્ષત્રિયાશ્ ચાપિ વીરા રાજકુમારકાઃ ।
અમાત્યા મંત્રિણશ્ ચાપિ વૈશ્યાશ્ ચાપિ પ્રજાધિપાઃ ॥ ર્મ્_14.12{12} ॥
શ્રેષ્ઠિનો વણિજશ્ ચાપિ સાર્થવાહા મહાજનાઃ ।
પૌરા જાનપદા ગ્રામ્યાસ્ તથા કાર્પટિકા અપિ ॥ ર્મ્_14.13{13} ॥
એવં અન્યે ઽપિ સત્વાશ્ ચ સર્વે લોકાઃ સમાગતાઃ ।
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતું તદ્ વિહારે ઉપાવિશત્ ॥ ર્મ્_14.14{14} ॥
તત્ર તં શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા સમભ્યર્ચ્ય પ્રણમ્ય ચ ।
સત્કૃત્ય સમુપાશ્રિત્ય પરિવૃત્ય સામાન્તતઃ ॥ ર્મ્_14.15{15} ॥
તં મુણીન્દ્રં સમાલોક્ય શ્રોતું તદ્ ધર્મદેશનાં ।
સાઞ્જલયઃ પ્રસન્નાસ્યા ઉપતસ્થુઃ સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_14.16{16} ॥
તથા તાન્ સમુપાસીનાન્ દૃષ્ટ્વા સ ભગવાઞ્ જિનઃ ।
આર્યસત્યં સમારભ્ય સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_14.17{17} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા સર્વે સત્વાઃ પ્રમોદિતાઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા વભૂવુર્ બોધિચારિણઃ ॥ ર્મ્_14.18{18} ॥
તદાપિ પંચમાત્રાણિ ગાંધર્વિકશતાનિ ચ ।
શ્રાવસ્ત્યાં પુરિ જાતાનિ સમદાનિ પ્રચેરિરે ॥ ર્મ્_14.19{19} ॥
તદા તાં સમદાન્ દૃષ્ટ્વા ગંધર્વાધિપતેઃ સુતઃ ।
સુપ્રિયો નામ તન્ માદમ્ ઈર્ષ્યયા હન્તુમ્ ઉદ્યયૌ ॥ ર્મ્_14.20{20} ॥
તતઃ સ સુપ્રિયઃ સર્વગાન્ધર્વિકસુકૌશલઃ ।
દિવ્યવીણાં સમાદાય તત્રૈવ સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_14.21{21} ॥
સપ્તસ્વરાન્ એકતંત્ર્યામ્ એકવિંશતિમૂર્છનાઃ ।
સમુદ્ઘોષયમાનઃ ચ સ્વમતિં દર્શયન્ યયૌ ॥ ર્મ્_14.22{22} ॥
ષણ્મહાનગરેષ્વ્ એવં પટ્ટનેષુ સમન્તતઃ ।
સમુદ્ઘોષયમાનશ્ ચ શ્રાવસ્તીં સ ઉપાવિશત્ ॥ ર્મ્_14.23{23} ॥
તત્ર તં સમુપાવિષ્ટં દૃષ્ટ્વા સર્વે ઽપિ પૌરિકાઃ ।
શ્રુત્વા તદ્ અદ્ભુતં નાદં વિસ્મિતાઃ સમુપાચરન્ ॥ ર્મ્_14.24{24} ॥

મૂળ પાઠ: Ratnamālāvadāna · Edition: Kanga Takahata. Ratnamālāvadāna. A Garland of Precious Gems or a Collection of Edifying Tales, Told in a Metrical Form, Belonging to the Mahāyāna. Tokyo 1954 (Oriental Library Series D, 3). = Rm · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc