રત્નગુણસંચયગાથા · અધ્યાય 2

રુપસ્મિ યો ન સ્થિહતે ન ચ વેદનાયાં સંજ્ઞાય યો ન સ્થિહતે ન ચ ચેતનાયામ્
વિજ્ઞાનિ યો ન સ્થિહતે સ્થિતુ ધર્મતાયાં એષા સ પ્રજ્ઞવરપારમિતાય ચર્યા ॥

નિત્યમનિત્યસુખદુઃખશુભાશુભં તિ આત્મન્યનાત્મિ તથતા ત(થ) શૂન્યતાયામ્
ફલપ્રાપ્તિતાય અથિતો અરહન્તભૂમૌ પ્રત્યેકભૂમિઅથિતો તથ બુદ્ધભૂમૌ ॥

યથ નાયકો ઽસ્થિતકુ ધાતુઅસંસ્કૃતાયા તથ સંસ્કૃતાય અથિતો અનિકેતચારી
એવં ચ સ્થાનુ અથિતો સ્થિત બોધિસત્ત્વો અસ્થાનુ સ્થાનુ અયુ સ્થાનુ જિનેન ઉક્તો ॥

યો ઇચ્છતી સુગતશ્રાવક હં ભવેયં પ્રત્યેકબુદ્ધ ભવિયાં તથ ધર્મરાજો
ઇમુ ક્ષાન્ત્યનાગમિ ન શક્યતિ પ્રાપુણેતું યથ આરપારગમનાય અતીતદર્શી ॥

યો ધર્મ ભાષ્યતિ ય ભાષ્યતિ ભાષ્યમાણાં ફલપ્રાપ્ત પ્રત્યયજિનો તથ લોકનાથો
નિર્વાણતો અધિગતો વિદુપણ્ડિતેહિ સર્વે ત આત્મજ નિદૃષ્ટ તથાગતેન ॥

ચત્વારિ પુદ્ગલ ઇમે ન ત્રસન્તિ યે ઽસ્મિન્ જિનપુત્ર સત્યકુશલો અવિવર્તિયશ્ચ
અર્હં વિધૂતમલક્લેશ પ્રહીણકાઙ્ક્ષો કલ્યાણમિત્રપરિપાચિત યશ્ચતુર્થઃ ॥

એવં ચરન્તુ વિદુ પણ્ડિતુ બોધિસત્ત્વો નાર્હંમિ શિક્ષતિ ન પ્રત્યયબુદ્ધભૂમૌ
સર્વજ્ઞતાય અનુશિક્ષતિ બુદ્ધધર્મે શિક્ષાઅશિક્ષ ન ય શિક્ષતિ એષ શિક્ષા ॥

ન ચ રુપવૃદ્ધિપરિહાણિપરિગ્રહાયે ન ચ શિક્ષતિ વિવિધધર્મપરિગ્રહાયે
સર્વજ્ઞતાં ચ પરિગૃહ્ણતિ શિક્ષમાણો નિર્યાયતી ય ઇય શિક્ષ ગુણે રતાનામ્ ॥

રુપે ન પ્રજ્ઞ ઇતિ રુપિ ન અસ્તિ પ્રજ્ઞા વિજ્ઞાન સંજ્ઞ અપિ વેદન ચેતના ચ
ન ચ એતિ પ્રજ્ઞ ઇતિ તેષ ન અસ્તિ પ્રજ્ઞા આકાશધાતુસમ તસ્ય ન ચાસ્તિ ભેદઃ ॥

આરમ્બણાન પ્રકૃતી સ અ(ન)ન્તપારા સત્ત્વાન યા ચ પ્રકૃતી સ અનન્તપારા
આકાશધાતુપ્રકૃતી સ અનન્તપારા પ્રજ્ઞા પિ લોકવિદુનાં સ અનન્તપારા ॥

સંજ્ઞેતિ નામ પરિકીર્તિતુ નાયકેન સંજ્ઞાં વિભાવિય પ્રહાણ વ્રજન્તિ પારમ્
યે અત્ર સંજ્ઞવિગમં અનુપ્રાપ્નુવન્તિ તે પારપ્રાપ્ત સ્થિત પારમિતે હુ ભોન્તિ ॥

સચિ ગઙ્ગવાલુકસમાનિ સ્થિહિત્વ કલ્પાં સત્ત્વેતિ શબ્દ પરિકીર્તયિ નાયકો ઽયમ્
સત્ત્વસ્યુપાદુ કુતુ ભેષ્યતિ આદિશુદ્ધો એષા સ પ્રજ્ઞવરપારમિતાય ચર્યા ॥

એવં જિનો ભણતિ અપ્રતિકૂલભાણી યદહં ઇમાય વરપારમિતાય આસી
તદ વ્યાકૃતો ઽહુ પરાપુરુષોત્તમેન બુદ્ધો ભવિષ્યસિ અનાગતઅધ્વનસ્મિન્ ॥