રસાર્ણવ · અધ્યાય 9
બીજાનાં કલનં પ્રોક્તં વિશેષેણ ચ સાધનમ્
જાર્યન્તે તાનિ યૈઃ સૂતે તાન્ વિડાન્ વક્તુમર્હસિ ॥
કાસીસં સૈન્ધવં કાઙ્ક્ષી સૌવીરં વ્યોષગન્ધકમ્
સૌવર્ચલં સર્જિકા ચ માલતીનીરસમ્ભવમ્
શિગ્રુમૂલરસૈઃ સિક્તો વિડો ઽયં સર્વજારણઃ ॥
નિર્દગ્ધં શઙ્ખચૂર્ણં તુ રવિક્ષીરશતપ્લુતમ્
પુટિતં બહુશો દેવિ પ્રશસ્તો જારણાવિડઃ ॥
શતશો વા પ્લુતં ચૂર્ણં ગન્ધકસ્ય ગવાં જલૈઃ ॥
નિર્દગ્ધં શઙ્ખચૂર્ણં તુ શિગ્રુમૂલામ્બુભાવિતમ્
શતશો વિષસિન્ધૂત્થ સંયુતં વડવામુખમ્ ॥
ટઙ્કણં શતશો દેવિ ભાવયેત્ કિંશુકદ્રવૈઃ
વિડો વહ્નિમુખાખ્યો ઽયં લોહાનાં જારણે પ્રિયે ॥
ચૂલિકા ગન્ધપાષાણઃ કાન્તસ્ય ચ મુખં પ્રિયે
એકૈકમેવ પર્યાપ્તં લૌહચૂર્ણસ્ય જારણે ॥
ગન્ધતાલકસિન્ધૂત્થં ચૂલીટઙ્કણભૂખગમ્
ક્ષારૈર્મૂત્રૈશ્ચ વિપચેદ્ અયં જ્વાલામુખો વિડઃ ॥
એકવિંશતિપર્યાયં દેવદાલીદલદ્રવૈઃ
ભાવિતો નિચુલક્ષારઃ સર્વસત્ત્વાનિ જારયેત્ ॥
વાસ્તુકૈરણ્ડકદલી દેવદાલીપુનર્નવમ્
વાસા પલાશનિચુલં તિલકાઞ્ચનમાક્ષિકમ્ ॥
સર્વાઙ્ગં ખણ્ડશશ્છિન્નં નાતિશુષ્કં શિલાતલે
દગ્ધકાણ્ડૈસ્ તિલાનાં તુ પઞ્ચાઙ્ગં મૂલકસ્ય ચ ॥
પ્લાવયેન્મૂત્રવર્ગેણ જલં તસ્માત્ પરિસ્રુતમ્
લોહપાત્રે પચેદ્યન્ત્રે હંસપાકે ઽગ્નિમાનવિત્ ॥
બાષ્પાણાં બુદ્બુદાનાં ચ બહૂનામુદ્ગમો યદા
તદા કાસીસસૌરાષ્ટ્રી ક્ષારત્રયકટુત્રયમ્ ॥
ગન્ધકં ચ સિતં હિઙ્ગુ લવણાનિ ચ ષટ્ તથા
એષાં ચૂર્ણં ક્ષિપેદેષ લોહસમ્પુટમધ્યગઃ
સપ્તાહં ભૂગતઃ પશ્ચાદ્ ધાન્યસ્થઃ પ્રવરો વિડઃ ॥
જમ્બીરામ્લેન પચનં શિગ્રુમૂલદ્રવેણ ચ
ચૂલિકાગન્ધકાસિક્તૌ દ્વૌ વિડૌ શતશઃ ક્રમાત્ ॥
કોષાતકીદલરસૈઃ ક્ષારૈર્વા નિચુલોદ્ભવૈઃ
દેવદાલીશિવાબીજં ગુઞ્જાસૈન્ધવટઙ્કણમ્
ભાવયેદમ્લવર્ગેણ વિડો ઽયં હેમજારણઃ ॥
મૂલકાર્દ્રકચિત્રાણાં ક્ષારૈર્ ગોમૂત્રગાલિતૈઃ
ગન્ધકઃ શતશો ભાવ્યો વિડો ઽયં હેમજારણે ॥
હરિતાલશિલાક્ષારો લવણં શઙ્ખશુક્તિકા
હંસપાકવિપક્વો ઽયં વિડઃ સ્યાદ્ધેમજારણે ॥
એવં સંગૃહ્ય સમ્ભારાન્ રસકર્મ સમાચરેત્
તન્મમાચક્ષ્વ દેવેશિ કિમન્યચ્છ્રોતુમિચ્છસિ ॥
મૂળ પાઠ: Rasārṇava, 1-12 · Edition: Praphulla Chandra Ray Calcutta : Asiatic Society 1908-1910 (Bibliotheca Indica, 175) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0