રસાર્ણવ · અધ્યાય 3
ભગવન્ દેવદેવેશ લોકનાથ જગત્પતે
મન્ત્રન્યાસં સમાચક્ષ્વ રસકર્મોપકારકમ્ ॥
પુનરન્યં પ્રવક્ષ્યામિ મન્ત્રમૂર્તિં રસાઙ્કુશીમ્
પઞ્ચમં તુ ગૃહં દેવિ દુર્લભં દેવદાનવૈઃ ॥
ચત્વારઃ પ્રધાનગૃહાઃ હંસગૃહં તુ પઞ્ચમમ્
યત્ર સિદ્ધિર્ મકારાદિઃ તિષ્ઠતે પઞ્ચમે ગૃહે ॥
લિઙ્ગાશ્રયં યથા રૂપં લિઙ્ગિમાયા તુ લિઙ્ગિની
ગગનેન તુ સા જ્ઞેયા ભગરેખા તુ પઞ્ચમે ॥
પ્રણવં પૂર્વમ્ ઉચ્ચાર્ય બીજં શબ્દમનુત્તરમ્
હ્રીંકારં ચૈવ ક્રીંકારં હંસબુદ્ધિમનન્તરમ્ ॥
કાલપાશં મહામન્ત્રં ગૃહ્ણીયાત્ સાધકેશ્વરઃ
મહારમ્ભે તુ તન્મન્ત્રં પ્રતીહારં રસાઙ્કુશીમ્ ॥
લક્ષમેકં જપેત્તસ્ય મહાસિદ્ધિઃ પ્રવર્તતે
બાલવત્સપુરીષં તુ તતઃ કેનૈવ ગ્રાહયેત્ ॥
ચિતાગ્નિભસ્મ તેનૈવ ગ્રાહયેત્ પરમેશ્વરિ
ક્ષેત્રં તદુત્તમં સ્થાનં રસેન્દ્રસ્તત્ર તિષ્ઠતિ ॥
માર્જન્યા માર્જયેત્સ્થાનં કુબ્જિકાખ્યા તુ ખેચરી
દ્વાત્રિંશદક્ષરા દેવિ પઞ્ચનાદેષુ સંસ્થિતા ॥
તતઃ સિદ્ધાશ્ચ ચત્વારઃ પુરુષાષ્ટાદશ સ્મૃતાઃ
અર્થપઞ્ચકસંયુક્તા ધ્યાનં સ્યાત્ પઞ્ચકં પુનઃ ॥
યોગિનીષટ્કસંયુક્તં સપ્તવિંશત્ક્રમાન્વિતમ્
એકાશીતિપદૈર્યુક્તં પઞ્ચાવરણસંયુતમ્ ॥
અનેન ક્રમયોગેન માર્જનીં પરિપૂજયેત્
અનેન માર્જયેત્ ક્ષેત્રં રસેન્દ્રો યત્ર તિષ્ઠતિ ॥
ઉપલેપં તુ તત્રૈવ ચણ્ડઘણ્ટાં તુ કારયેત્
પૂર્વે ગૃહે તુ સા દેવી ચણ્ડઘણ્ટા વ્યવસ્થિતા ॥
ચણ્ડભૈરવિકા દેવી સંસ્થિતા દક્ષિણે ગૃહે
ગોમયં તેન ગૃહ્ણીયાલ્ લેપનાર્થં વરાનને ॥
ચણ્ડકાપાલિની દેવી સંસ્થિતા ચોત્તરે ગૃહે
ગૃહીત્વા ચોદકં તેન લેપયેદ્ભૂમિમણ્ડલમ્ ॥
સપ્તદશાક્ષરાં કાલીં ખલ્લપાષાણતો ન્યસેત્
દ્વાત્રિંશદક્ષરં ઘોરં મર્દકે તુ નિયોજયેત્ ॥
ગૃહ્ણીયાત્ કાઞ્જિકાં દેવિ કાલપાશેન મન્ત્રિતઃ
એવં સુકર્મસંયોગં કુરુતે ખેચરીકુલમ્ ॥
અષ્ટાશીતિસહસ્રાણિ યાઃ સ્થિતા દિવ્યખેચરી
તાઃ સર્વાઃ કિંકરાસ્તસ્ય ઔષધં પેષયન્તિ તાઃ ॥
તાસાં સર્વં તુ મન્ત્રૈકં ચતુરક્ષરસંયુતમ્
સા વિદ્યા ખેચરીણાં તુ નામ્નાં તુ કુલખેચરી ॥
રાજિકાં સૈન્ધવં ન્યસ્ય સા વિદ્યા કુલખેચરી
મન્ત્રયેત્ કાઞ્જિકાં તત્ર મન્ત્રરાજો રસાઙ્કુશી ॥
અસ્ત્રવિદ્યાં જપેત્તત્ર યા જ્ઞાતા પૂર્વભાર્ગવે
ગુડેષ્ટકાં તુ સંમર્દ્ય પ્રિયે તન્મર્દિતં રસમ્ ॥
કા કથા મન્ત્રરાજસ્ય ન વાક્યં ત્રિશિરસ્ય ચ
ષડઙ્ગં યોજયેત્ તાં તુ ત્વરિતં ધારયેત્ તતઃ ॥
ડામરાખ્યં મહામન્ત્રં ધમનીષુ નિયોજયેત્
ચિન્તામણિમહાવિદ્યાં કવચેષુ નિયોજયેત્ ॥
ચણ્ડિકાયા મહામન્ત્રં તં તુ પાત્રે નિયોજયેત્
નવવિદ્યાં વરારોહે વિન્યસેત્તુષગોમયે ॥
ત્રિપુરાભૈરવીં દેવીં રાજિકાકાઞ્જિકે ન્યસેત્
ગુડસ્ય કાલરાત્રિસ્ તુ ન્યસ્તવ્યા વીરવન્દિતે ॥
ત્રિકૂટાક્ષં ત્રિનેત્રં તુ અનલસ્ય તુ વિન્યસેત્
ઉદકે વિન્યસેદ્દેવિ ચતુરશીતિચણ્ડિકાઃ ॥
ક્ષેત્રપાલમઘોરાસ્ત્રં ન્યસ્તવ્યં કોષ્ઠકે પ્રિયે
મહાપાશુપતાસ્ત્રં તુ મૂષાયાં ચ નિયોજયેત્ ॥
એતન્મન્ત્રગણં દેવિ રસસ્થાને નિયોજયેત્
તદા તુ સિધ્યતે તસ્ય સાધકસ્ય ફલં પ્રિયે ॥
રસાઙ્કુશં મહામન્ત્રં જપેત્તુ હૃદયાન્તરે
અન્યે યે યોગિનીમન્ત્રાઃ સર્વાન્નારીશ્ચ જાપયેત્ ॥
અપ્રકાશં તુ તેનૈવ મન્ત્રરાજં રસાઙ્કુશમ્
અપ્રકાશં ચ નારીણાં રક્ષયેત્પ્રણવં તથા
મહાસમયવિભ્રંશં નારીણાં હૃદયં યથા ॥
કુબ્જિકાદ્યાસ્તુ યે મન્ત્રા મયા તે સંપ્રકાશિતાઃ
ત્રૈલોક્યં ક્ષોભિતાસ્તે તુ ન મન્યન્તે મમ પ્રિયે ॥
રસાઙ્કુશેન જ્ઞાનેન ત્રૈલોક્યં વશ્યતાં વ્રજેત્ ॥
મન્ત્રન્યાસમિતિ જ્ઞાત્વા યન્ત્રમૂષાગ્નિમાનવિત્
કુર્વાણો રસકર્માણિ સિદ્ધિં પ્રાપ્નોતિ સાધકઃ ॥
મૂળ પાઠ: Rasārṇava, 1-12 · Edition: Praphulla Chandra Ray Calcutta : Asiatic Society 1908-1910 (Bibliotheca Indica, 175) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0