રસરત્નાકર · અધ્યાય 2.8

ર્રા, 2, 8
શ્રીશૈલે દેહસિદ્ધિઃ પ્રભવતિ સહસા વૃક્ષમૃત્કન્દતોયૈસ્ તચ્છાસ્ત્રં શમ્ભુનોક્તં પ્રગહનમ્ અખિલં વીક્ષિતં યત્તુ સારમ્ ।
વ્યાહૃત્યાનેકયુક્ત્યા સકલસુખકરં દૃષ્ટસિદ્ધં તુ યદ્યત્તદ્વક્ષ્યે સાધકાનામનુભવપથગં ભુક્તયે મુક્તયે ચ

{fએલ્સ્ મિત્ ગુગ્ગુલુ બેઇ મલ્લિકાર્જુન}
મલ્લિકાર્જુનદેવસ્ય પુરતો ગજસંનિભા ।
શિલા તિષ્ઠતિ યા રાત્રૌ સ્રવતે ગુગ્ગુલું સદા

પાલાશચાટુના ગ્રાહ્યં ક્ષિપેદલાબુપાત્રકે ।
તદ્ગુગ્ગુલુસમં ગન્ધં નિષ્કૈકં ભક્ષયેત્સદા

માસાન્મૃત્યુજરાં હન્તિ જીવેદાચન્દ્રતારકમ્ ।
તદ્ગુગ્ગુલું દ્રુતે તામ્રે કોટિભાગેન યોજયેત્

તદ્ભવેત્કનકં દિવ્યં જામ્બૂનદસમપ્રભમ્ ।
{ગ્લોચ્કે બેઇ ઘણ્ટાસિદ્ધેશ્વર}
વામતો મલ્લિનાથસ્ય ઘણ્ટાસિદ્ધેશ્વરઃ સ્થિતઃ

તદ્દ્વારે વિદ્યતે કુણ્ડં તત્ર ઘણ્ટા વિલમ્બતે ।
રાત્રૌ કૃષ્ણચતુર્દશ્યાં સોપવાસૈસ્ ત્રિભિર્જનૈઃ

કર્તવ્યં સાધનં તત્ર નિર્વિકલ્પૈરનિદ્રિતૈઃ ।
એકસ્તુ સ્નાપયેદ્દેવં જલમેકસ્તુ વાહયેત્

એકસ્તુ વાદયેદ્ઘણ્ટામવિચ્છિન્નં નિશાવધિ ।
તતસ્તુષ્ટો ભવેચ્છમ્ભુઃ ખેચરત્વં પ્રયચ્છતિ

ઘણ્ટાસિદ્ધેશ્વરસ્યૈવ દક્ષિણે ક્રોશમાત્રકે ।
નિખનેદ્દૃશ્યતે તત્ર મૃદ્ગોરોચનસંનિભા

સિતાક્ષીરૈઃ પિબેત્કર્ષં સપ્તાહાદમરો ભવેત્ ।
{ચન્દ્રોદક ઇમ્ w વોન્ મલ્લિનાથ}
ચન્દ્રોદકં પ્રસિદ્ધં વૈ મલ્લિનાથસ્ય પશ્ચિમે

સ્થિતં વૈશાખમાસે તુ પૂર્ણમાસ્યાં સુસાધયેત્ ।
સાધકો નિર્વિકલ્પેન સ્થિત્વા તસ્ય સમીપતઃ

રાત્રૌ જપં પ્રકુર્વાણસ્તત્તોયં ચાર્ધરાત્રકે ।
સ્પ્રષ્ટું ચન્દ્રો યદા ગચ્છેત્તદા ક્ષિપ્રં કરાઞ્જલિમ્

કૃત્વા તિષ્ઠેદ્યદા યાતિ તજ્જલં તત્ક્ષણાત્પિબેત્ ।
વજ્રકાયો ભવેદ્વીરો જીવેદાચન્દ્રતારકમ્

{તમરિન્દેન્બૌમ્ ઇમ્ ઓસ્તેન્ વોન્ શ્રીશૈલ}
શ્રીશૈલપૂર્વદ્વારે તુ દેવોઽસ્તિ ત્રિપુરાન્તકઃ ।
દેવસ્યોત્તરદિગ્ભાગે ચિઞ્ચાવૃક્ષઃ સમીપતઃ

વિદ્યતે તસ્ય મૂલે તુ ભૈરવો દૃશ્યતે સ્વયમ્ ।
તસ્યાગ્રે નિખનેદ્ભૂમિં પુરુષસ્ય પ્રમાણતઃ

દૃશ્યતે તપ્તકુણ્ડં તુ નીલવર્ણજલાન્વિતમ્ ।
ચિઞ્ચાવૃક્ષસ્ય પત્ત્રાણિ સમ્યગ્વસ્ત્રેણ બન્ધયેત્

તસ્મિન્ કુણ્ડે વિનિક્ષિપ્ય તાનિ મીના ભવન્તિ વૈ ।
સંગૃહ્ય તસ્ય કાષ્ઠેન પચેત્તેષાં વિવર્જયેત્

કણ્ટકાનિ શિરઃ પુચ્છં શેષં ભક્ષેત સાધકઃ ।
ક્ષણં મૂર્છા ભવેત્તેન પ્રબુદ્ધો જાયતે સ્વયમ્

છિદ્રં પશ્યતિ મેદિન્યાં જીવેદ્વર્ષાયુતં નરઃ ।
ત્રિપુરાન્તકદેવસ્ય પશ્ચિમે ગવ્યૂતિદ્વયે

મણિપલ્લિરિતિ ગ્રામસ્તસ્ય પશ્ચિમતો ગિરિઃ ।
તસ્ય પશ્ચિમદિગ્ભાગે કપાટં દૃશ્યતે શુભમ્

પૂર્વાભિમુખઃ પ્રવિશેત્તતો ગચ્છેચ્ચ દક્ષિણમ્ ।
દશધન્વન્તરં યાવદ્દૃશ્યન્તે જ્વલનપ્રભાઃ

આમ્રાકારાઃ સુપાષાણા ગ્રાહ્યા વસ્ત્રેણ બન્ધયેત્ ।
રક્તવર્ણં ભવેદ્વસ્ત્રં ક્ષીરમધ્યે ક્ષિપેત્તતઃ

તત્ક્ષીરં જાયતે રક્તં તત્ક્ષીરં સાધકઃ પિબેત્ ।
સપ્તાહાદ્વજ્રકાયઃ સ્યાજ્જીવેચ્ચન્દ્રાર્કતારકમ્

ત્રિપુરાન્તકદેવસ્ય ઉત્તરે કોકિલાબિલમ્ ।
વિખ્યાતં સર્વલોકેષુ કૃત્વા વમનરેચનમ્

સાધકઃ પ્રવિશેત્તત્ર દશધન્વન્તરાવધિ ।
પાષાણાઃ કોકિલાકારાસ્તિષ્ઠન્તિ તાંસ્ તુ ચાહરેત્

તેષાં પૃષ્ઠે તિલાઃ ક્ષિપ્તાઃ સ્ફુટન્ત્યેવ હિ તત્ક્ષણાત્ ।
ઇત્યેવં પ્રત્યયં દૃષ્ટ્વા તાંશ્ ચ ઘૃષ્ટ્વા પરસ્પરમ્

ક્ષીરમધ્યે ક્ષિપેત્તાન્ વૈ ક્ષીરં કૃષ્ણં પ્રજાયતે ।
આકણ્ઠાન્તં પિબેત્તત્તુ દિવ્યકાવ્યો ભવેન્નરઃ

વલીપલિતનિર્મુક્તો જીવેદ્બ્રહ્મદિનત્રયમ્ ।
છિદ્રં પશ્યતિ મેદિન્યાં વાયુવેગો મહાબલઃ

ત્રિપુરાન્તકદેવસ્ય પૂર્વદિગ્યોજનાન્તરે ।
દેવઃ સ્વર્ગપુરી નામ વિદ્યતે તત્ર વૈ ખનેત્

દેવાગ્રે ભૂમિકાં જાનુમાત્રાં તત્ર ફલા ઇવ ।
નિર્ગચ્છન્તિ તુ પાષાણાઃ ખરસ્પર્શા ભવન્તિ વૈ

ત્રિપુરાન્તકદેવસ્ય પશ્ચિમે યોજનાર્ધકે ।
વિદ્યતે હિ બિલદ્વારં તન્મધ્યે ધનુષાં ત્રયમ્

ગચ્છેત્ખર્જૂરવૃક્ષો વૈ દૃશ્યતે કૃષ્ણવર્ણકઃ ।
તત્ફલાનાં રસં પીત્વા મૂર્છા સંજાયતે ક્ષણમ્

તતઃ સંજાયતે સિદ્ધો જીવેચ્ચન્દ્રાર્કતારકમ્ ।
શ્રીશૈલે દક્ષિણે દ્વારે જાલેશ્વરસુરેશ્વરૌ

દેવૌ પ્રસિદ્ધૌ વિદ્યેતે નિખનેત્તત્ર ભૂમિકામ્ ।
પાષાણાઃ શ્રીફલાકારા નિર્યાન્તિ સ્પર્શભેદકાઃ

દેવો રામેશ્વરસ્તત્ર વિદ્યતે તસ્ય સંનિધૌ ।
રુદ્રાક્ષાકારપાષાણાઃ ખરસ્પર્શા ભવન્તિ તે

જ્યોતિઃસિદ્ધવટે વૃક્ષે એકપાદેન તિષ્ઠતિ ।
આવર્તદેવકો નામ તત્સમીપે તુ પશ્ચિમે

વિદ્યતે પર્વતસ્તત્ર પાષાણાસ્તાલકોપમાઃ ।
આદાય તાન્ ધમેત્તીવ્રં દિવ્યં ભવતિ કાઞ્ચનમ્

તત્રૈવ દક્ષિણદ્વારે દેવઃ સ્યાત્કુણ્ડલેશ્વરઃ ।
તત્સમીપે ખનેદ્ભૂમિં જાનુમાત્રાં તતો હરેત્

પાષાણાઃ શ્રીફલાકારા રક્તાશ્ચ સ્પર્શવેધકાઃ ।
પુરુષેશ્વરદેવસ્ય કુણ્ડમસ્તિ સમીપતઃ

ગુઞ્જા ચ રિઠ્ઠકશ્ ચૈવ દ્વૌ વૃક્ષૌ તત્ર તિષ્ઠતઃ ।
તયોઃ પત્ત્રાણિ સંભક્ષ્ય તત્ક્ષણાદમરો ભવેત્

તથા હસ્તિશિલા તત્ર તસ્યા દક્ષિણતઃ ખનેત્ ।
હસ્તમાત્રં તતઃ પશ્યેજ્જમ્બૂફલસમાકૃતિઃ

શિલા તત્ર સમાખ્યાતા સ્પર્શગ્રાહ્યા પ્રયત્નતઃ ।
નામ્ના હસ્તિશિરઃ ખ્યાતં સૈવ હસ્તિશિલા ભવેત્

તસ્યા દક્ષિણદિગ્ભાગે યોજનૈકેન તિષ્ઠતિ ।
છાયાછત્ત્રં પ્રસિદ્ધં તચ્છિવરૂપં શિવોદિતમ્

શતહસ્તપ્રમાણં તુ તત્ક્ષેત્રં પરિવર્તુલમ્ ।
યો ઽસૌ ગચ્છતિ તસ્યાધો નાસૌ કેનાપિ દૃશ્યતે

રુદ્રતુલ્યો ભવેત્સિદ્ધઃ ક્રીડતે ભુવનત્રયે ।
અથવા સાધયેદ્દૂરાત્ખ્યાતં સિદ્ધ્યષ્ટકં તુ યત્

કાન્તાભ્રં કાઞ્ચનં સૂતં મર્દ્યં ક્રમગુણોત્તરમ્ ।
તદ્ગોલં વેષ્ટયેલ્ લોહૈસ્ ત્રિભિર્ યત્નાત્ક્રમેણ વૈ

વસ્ત્રે બદ્ધ્વા તુ તદ્વસ્ત્રં વંશાગ્રે બન્ધયેદ્દૃઢમ્ ।
મન્ત્રયેત્કાલીમન્ત્રેણ છાયાછત્ત્રે નિવેશયેત્

તદ્વંશાગ્રં ક્ષણૈકેન જાયતે ગુટિકા તુ તામ્ ।
સાધકો ધારયેદ્વક્ત્રે ખેચરત્વપ્રદાયિકામ્

તાલકં કુનટીં તદ્વદ્વંશે બદ્ધ્વા નિવેશયેત્ ।
તાભ્યામઞ્જિતનેત્રો યો નિધિં પશ્યતિ ભૂગતમ્

વંશે બદ્ધ્વા ક્ષિપેત્ખડ્ગં પૂર્વમન્ત્રેણ મન્ત્રિતમ્ ।
તત્ખડ્ગં ધારયેદ્ધસ્તે ત્રૈલોક્યવિજયી ભવેત્

વસ્ત્રે ગોરોચનં બદ્ધ્વા વંશસ્થં તત્ર વેશયેત્ ।
તેનૈવ તિલકં કુર્યાદ્દૃષ્ટ્વા મોહયતે જગત્

સ્રોતોઞ્જનં કજ્જલં ચ ક્ષિપ્ત્વા તત્રૈવ પૂર્વવત્ ।
તેન ચાઞ્જિતનેત્રો યો દેવૈરપિ ન દૃશ્યતે

પાદુકાં તેન યોગેન ક્ષિપ્ત્વા પદ્ભ્યાં તુ ધારયેત્ ।
યત્રેચ્છા તત્ર તત્રૈવ ગન્તા ભવતિ તત્ક્ષણાત્

તદ્વદ્રક્તપટં તત્ર ક્ષિપ્ત્વા સંવેષ્ટ્ય સાધકઃ ।
અદૃશ્યો જાયતે સમ્યક્પટે મુક્તે તુ દૃશ્યતે

કાન્તાભ્રં કાઞ્ચનં સૂતં કૃત્વા ગોલં તુ વેશયેત્ ।
વંશાગ્રસ્થં મન્ત્રયુક્તં સ્પર્શવેધી ભવેત્તુ તત્

શ્રીશૈલે પશ્ચિમે દ્વારે નામ્ના બ્રહ્મેશ્વરેશ્વરઃ ।
તલ્લિઙ્ગં સ્પર્શમિત્યાહુર્દુર્ગા તત્રૈવ તાદૃશી

નવમં યત્તુ સોપાનં નદ્યાં તત્તાદૃશં સ્થિતમ્ ।
દેવસ્ય તિષ્ઠતિ દ્વારે મુદ્ગવર્ણં વિલોકયેત્

બ્રહ્મેશ્વરસ્ય નૈરૃત્યે સંસ્થિતં તિન્તિણીવનમ્ ।
તસ્મિન્ વને સ્થિતં કુણ્ડં તત્ર તિષ્ઠતિ ચણ્ડિકા

એકપાદેન ચિઞ્ચાધસ્ તદ્વૃક્ષાત્ પત્ત્રમાહરેત્ ।
બદ્ધ્વા વસ્ત્રે ક્ષિપેત્કુણ્ડે સ્નાનં તત્ર સમાચરેત્

સ્નાનાન્તે પોટલી ગ્રાહ્યા સર્વે મત્સ્યા ભવન્તિ તે ।
તત્કાષ્ઠૈઃ પાચયેત્તાનિ કણ્ઠં પુચ્છં શિરસ્ત્યજેત્

ભાગં દેવાય સંકલ્પ્ય દ્વિતીયમતિથેર્ભવેત્ ।
તૃતીયં સાધકો ભુક્ત્વા ક્ષણં ભવતિ મૂર્છિતઃ

તત્ક્ષણાજ્જાયતે સિદ્ધશ્છિદ્રાં પશ્યતિ મેદિનીમ્ ।
અજરામરતાં યાતિ ન બાધ્યસ્ત્રિદશૈરપિ

અલમ્પુરોત્તરે ભાગે ગ્રામઃ સ્યાદ્ભીમપાદુકઃ ।
તસ્ય ગ્રામસ્ય પાર્શ્વે તુ હસ્તમાત્રં ખનેદ્ભુવમ્

પાષાણાઃ સર્પવદ્વક્રા ગ્રાહ્યાઃ સ્પર્શા ભવન્તિ તે ।
યોગેશ્વરીતિ વિખ્યાતા દેવતા યા ત્વ્ અલમ્પુરે

દેવ્યા હ્ય્ અગ્રે ગુહા રમ્યા તન્મધ્યે નિખનેદ્ભુવમ્ ।
પાષાણા ભેકસંકાશા ગ્રાહ્યા માર્જારવિષ્ઠયા

મિશ્રીકૃત્ય ક્ષિપેદ્વઙ્ગે તદ્વઙ્ગં તારતાં વ્રજેત્ ।
મધ્વાજ્યસહિતાન્ ભક્ષેત્પાષાણાંસ્તાન્વિચક્ષણઃ

શ્રીશૈલસ્યોત્તરદ્વારે મહેશો નામ દેવતા ।
ભ્રમરામ્રઃ સ્થિતસ્તત્ર તસ્ય પક્વફલાનિ વૈ

સ્ફોટયેત્તત્ર નિર્યાન્તિ ભ્રમરા જીવસંયુતાઃ ।
ઇત્યેવં પ્રત્યયં જ્ઞાત્વા ભ્રમરાંસ્તાન્ પરિત્યજેત્

ફલાનિ પાચયેત્ક્ષીરૈઃ પિબેત્ક્ષીરં યથેષ્ટકમ્ ।
કિંચિન્મૂર્છા ભવેત્તેન તતો બોધે પિબેત્પુનઃ

એવં કુર્યાત્ત્રિસપ્તાહં વજ્રકાયો ભવેન્નરઃ ।
વલીપલિતનિર્મુક્તો જીવેદાચન્દ્રતારકમ્

સર્વવાઙ્મયવેત્તા ચ વાયુવેગી ભવેન્નરઃ ।
તેનૈવામ્રફલૈકેન વર્જિતભ્રમરેણ ચ ।
સહસ્રપલવઙ્ગં તુ દ્રાવિતં સ્તમ્ભયેદ્ધ્રુવમ્

ક્ષેપાત્તારમવાપ્નોતિ સત્યમીશ્વરભાષિતમ્ ।
તત્ફલં છિદ્રિતં કૃત્વા ઉત્પાત્ય ભ્રમરં તતઃ

શુદ્ધપારદકર્ષૈકં તત્તુલ્યં કૃષ્ણમભ્રકમ્ ।
ક્ષિપ્ત્વા તસ્મિન્મુખં રુદ્ધ્વા લિમ્પેન્મૃદ્ગોમયેન ચ

છાયાશુષ્કં તદામ્રોત્થૈઃ ક્વાથૈર્યામં વિપાચયેત્ ।
સ્વભાવશીતલા ગ્રાહ્યા ગુટિકા ફલમધ્યગા

મુખસ્થા ખેચરં દત્તે અદૃશ્યત્વં મહાબલા ।
ક્વાથે વાક્પતિતુલ્યઃ સ્યાજ્જીવેદાચન્દ્રતારકમ્

તારં તામ્રં ભુજંગં વા કોટિભાગેન વેધયેત્ ।
કૃષ્ણાભ્રં શુદ્ધસૂતં ચ પૂર્વવત્તત્ફલે ક્ષિપેત્

લિમ્પેન્મૃદ્ગોમયૈસ્તદ્વદારણ્યોત્પલકૈઃ પુટેત્ ।
સ્વભાવશીતલં ગ્રાહ્યં તદ્રસં મધુસર્પિષા

ગુઞ્જામાત્રં સદા ખાદેન્માસાદ્બાલો ભવેન્નરઃ ।
જીવેદ્બ્રહ્મદિનં વીરો નવનાગબલાન્વિતઃ

વિદ્યતે લોકવિખ્યાતઃ પૂજ્યઃ પઞ્ચોપચારકૈઃ ।
ઓં હું ફટ્કારમન્ત્રેણ નિર્વિકલ્પેન સાધકૈઃ

વીક્ષ્ય પશ્ચિમદિગ્ભાગે હ્ય્ અન્તરિક્ષે ચ તત્ક્ષણાત્ ।
પશ્યેદ્દિવ્યવિમાનાનિ જાયતે પ્રત્યયો મહાન્

તતઃ પશ્ચિમદિગ્ભાગે ગચ્છેન્નદીં તરેત્સુધીઃ ।
ગહ્વરં દૃશ્યતે તત્ર પ્રવિશેત્પશ્ચિમમુખમ્

યોજનત્રિતયં ગચ્છેદેકાકી નિર્વિકલ્પકઃ ।
પઞ્ચયોજનવિસ્તીર્ણં દૃશ્યતે કદલીવનમ્

તસ્ય મધ્યેઽતિવિસ્તીર્ણં જલપૂર્ણં સરોવરમ્ ।
સિંહાસનં તુ તન્મધ્યે શુદ્ધસ્ફટિકસંનિભમ્

તં દૃષ્ટ્વા દણ્ડવદ્ભૂમૌ નિપતેન્મન્ત્રમુચ્ચરેત્ ।
ઓં હ્રીં વિદ્યાવાગીશ્વરાધિપતયે હ્રીં ઓં સ્વાહા ।
સ્નાનં કૃત્વા પ્રયત્નેન લક્ષમેકં જપેદનુ ।
યથેષ્ટં ભોજનં કૃત્વા કન્દમૂલફલાદિકમ્

તતઃ સિંહાસનસ્યોર્ધ્વં શુદ્ધસ્ફટિકસંનિભઃ ।
ચતુર્ભુજસ્ત્રિનેત્રશ્ચ દૃશ્યતે પરમેશ્વરઃ

સ્તોત્રમન્ત્રૈર્નમસ્કારૈઃ પ્રણિપત્ય પુનઃ પુનઃ ।
વરં દત્તે યથેષ્ટં વૈ સાધકસ્ય ન સંશયઃ

શતમાયતનં તત્ર કૂપાનાં ચ શતં નવ ।
તાવત્સંખ્યાસ્તથારામા નન્દનાખ્યવનાનિ ચ

તથા નવશતં વાપ્યો વિદ્યન્તે કદલીવને ।
બિલદ્વારાણિ તાવન્તિ કલ્પવૃક્ષાસ્તથૈવ ચ

તત્રૈવ મૌકલી નામ યક્ષિણી પ્રકટા સ્થિતા ।
સા વક્તિ ભોજનં દેહિ યદીચ્છસિ સમીહિતમ્

તતસ્તસ્ય પ્રવક્તવ્યં દાસ્યામિ પરમેશ્વરિ ।
ક્ષીરાન્નં વા ફલાહારં તદગ્રે દાપયેત્ સુધીઃ

સા વક્તિ મમ પુત્રોઽયં ક્ષણં વક્ષસિ ધારય ।
યદા ન મુઞ્ચસે ભૂમૌ તદા સિદ્ધ્યષ્ટકં તવ

દાસ્યેઽહં નાત્ર સંદેહો ભોજનાન્તેઽથવા પુનઃ ।
ત્યક્તે કરોમિ સંહારં તસ્માદ્યત્નેન રક્ષય

ઇત્યેવં સાધકો વીરઃ કુર્યાત્સિદ્ધિમવાપ્નુયાત્ ।
ગચ્છેદુત્તરદિગ્ભાગે તત્સરો યોજનાર્ધકમ્

તત્રાસ્તિ પુષ્પસમ્પૂર્ણં દિવ્યાખ્યં નન્દનં વનમ્ ।
પુષ્પાણાં ઘ્રાણમાત્રેણ ક્ષુત્પિપાસા ન વિદ્યતે

અથવા ભક્ષયેત્તસ્માત્ફલમેકં યથાચિતમ્ ।
તેન ભક્ષિતમાત્રેણ વજ્રકાયો ભવેન્નરઃ

સરો દક્ષિણદિગ્ભાગં ગચ્છેદ્યોજનપાદકમ્ ।
તત્ર દાડિમસમ્પૂર્ણં દૃશ્યતે નન્દનં વનમ્

તત્ફલં ભક્ષયેત્સિદ્ધો જીવેદ્યુગસહસ્રકમ્ ।
તત્સરઃપૂર્વદિગ્ભાગે ગચ્છેત્ક્રોશાર્ધમાત્રકમ્

તત્ર ધાત્રીફલૈઃ પૂર્ણં શ્યામલં નન્દનં વનમ્ ।
ફલાનિ ભક્ષયેત્તાનિ જીવેત્કલ્પશતત્રયમ્

તત્સરઃપશ્ચિમભાગે ગચ્છેદ્યોજનમાત્રકમ્ ।
તત્ર બિલ્વફલૈઃ પૂર્ણં દૃશ્યતે નન્દનં વનમ્

તત્ફલં ભક્ષયેદ્વીરો જીવેચ્ચન્દ્રાર્કતારકમ્ ।
તન્નન્દનવને રમ્યે લિઙ્ગં સ્યાન્નીલવર્ણકમ્

પ્રવિશેદુત્તરદ્વારે તત્ર નાગો મહાબલઃ ।
ઉગ્રઃ સપ્તફણાકારો દૃશ્યતે ઽતિભયંકરઃ

તસ્ય કુર્યાન્નમસ્કારં હ્રું હ્રું કુર્યાત્સમુદ્ધરેત્ ।
તદાસૌ વદતે વાણીમદૃશ્યત્વં દદામિ તે

ગચ્છ ત્વં પશ્ચિમદ્વારે તત્રાસ્તિ દિવ્યકન્યકા ।
ગચ્છેત્તત્ર મહાવીરઃ સાધકો મન્ત્રમુચ્ચરન્

હારં દાસ્યતિ સા તુષ્ટા ન પ્રવેશં પ્રયચ્છતિ ।
તં હારં ધારયેત્કણ્ઠે સાક્ષાદ્વાગીશ્વરો ભવેત્

તતસ્તુ દક્ષિણં દ્વારં ગચ્છેત્તત્ર ભયંકરમ્ ।
મુક્તકેશં વક્રનેત્રં ગદાહસ્તં દિગમ્બરમ્

નીલવર્ણં ક્ષેત્રપાલં દૃષ્ટ્વા મન્ત્રં સમુચ્ચરેત્ ।
હ હા હે હે હં હ્રુંકારં ફટ્ હું સ્વાહાન્તમેવ ચ

અનેન મન્ત્રપાઠેન ક્ષેત્રપાલઃ પ્રસીદતિ ।
દદાતિ ખેચરીં સિદ્ધિં ન પ્રવેશં કદાચન

તતસ્તુ પૂર્વદિગ્ભાગે દ્વારં તત્ર ગણેશ્વરઃ ।
દૃશ્યતે પૂજયેત્તં વૈ સાધકઃ પ્રવિશેત્તતઃ

દૃશ્યતે દિવ્યચાપં તુ તથા લિઙ્ગં મનોહરમ્ ।
પૂજયેચ્છિવમન્ત્રેણ રકારેણૈવ નાન્યથા

તતસ્તત્ર જપં કુર્યાદહોરાત્રમુપોષિતઃ ।
પ્રત્યક્ષો જાયતે રુદ્રો વરં દત્તે યથેપ્સિતમ્

ઇત્યેવમાદયઃ સન્તિ સિદ્ધયઃ કદલીવને ।
અક્ષરૈર્લિખિતં દ્વારે તત્ર પદ્માવતીબિલમ્

સરસઃ પૂર્વદિગ્ભાગે યોજનૈકેન તિષ્ઠતિ ।
વમનં રેચનં કૃત્વા પ્રવિશેત્તત્ર સાધકઃ

ધન્વન્તરં શતં યાવદ્ગચ્છેત્તત્ર મૃદઙ્ગમ્ ।
દૃષ્ટ્વા તં વાદયેદ્વીરઃ સમ્યક્પદ્માવતી તતઃ

આગત્ય ચામૃતં દત્તે યત્પાનાદમરો ભવેત્ ।
તતસ્તં પ્રાર્થયત્યેવ આગચ્છ મમ મન્દિરમ્

દિવ્યં કન્યાપઞ્ચશતં પરિવારેણ સ્વીકુરુ ।
અહં પત્ની ભવિષ્યામિ યાવદ્બ્રહ્મા ચ જીવતિ

તદન્તે પરમં સ્થાનં ગચ્છામો નાત્ર સંશયઃ ।
કદમ્બેશ્વરદેવસ્તુ આગ્નેય્યાં દિશિ વિદ્યતે

તસ્ય પૂર્વતટાકાગ્રે સ્થિતો વૃક્ષઃ કદમ્બકઃ ।
તસ્ય પત્ત્રાણિ સંગૃહ્ય કટુતૈલેન લેપયેત્

તદ્વૃક્ષબીજતૈલૈર્વા તત્કાષ્ઠૈઃ પાચયેત્ સુધીઃ ।
મત્સ્યા ભવન્તિ તે સર્વે તામ્રપાત્રે વિનિક્ષિપેત્

કણ્ઠપુચ્છશિરોવર્જં મધ્વાજ્યાભ્યાં તુ ભક્ષયેત્ ।
તત્ક્ષણાજ્જાયતે સિદ્ધો રુદ્રતુલ્યો મહાબલઃ

નદીસ્થાને ચ યો વૃક્ષો વિદ્યતે કુણ્ડલેશ્વરે ।
પૂર્વવત્ક્રમયોગેન સિદ્ધિઃ સ્યાન્નાત્ર સંશયઃ

કપોતેશ્વરદેવસ્યોત્તરે પુષ્પગિરિઃ સ્થિતઃ ।
તસ્ય કુર્યાત્ પ્રયત્નેન ત્રિવારં તુ પ્રદક્ષિણમ્

તતઃ શિરઃ સમારુહ્ય ખેચરત્વં લભેન્નરઃ ।
તત્પૂર્વોત્તરદિગ્ભાગે છેલિકાદ્વારસ્થિતમ્

ઉત્તરાભિમુખં તત્ર પ્રવિશેદ્ધનુષાં ત્રયમ્ ।
મૂષિકાકારપાષાણાસ્તિષ્ઠન્તિ તાન્ સમાહરેત્

તક્રૈઃ પિષ્ટ્વા તદેકં તુ પિબેન્મૂર્છામવાપ્નુયાત્ ।
ક્ષણાદુત્તિષ્ઠતે સિદ્ધો જીવેદ્બ્રહ્મદિનત્રયમ્

સ એવ સર્વલોહાનાં સ્પર્શવેધકરો ભવેત્ ।
અહોરાત્રોષિતો ભૂત્વા દેવાગ્રે સિદ્ધિમાપ્નુયાત્

કપોતેશ્વરદેવસ્ય દક્ષિણે દેવતાદ્વયમ્ ।
તન્મધ્યે કટિમાત્રં તુ ખનેદ્ગોરોચનોપમાઃ

પાષાણાસ્તાન્ સમાદાય મધ્વાજ્યાભ્યાં પ્રપેષયેત્ ।
તત્પાનાજ્જાયતે મર્ત્યઃ કલ્પાયુર્ નાત્ર સંશયઃ

કપોતેશ્વરદેવસ્ય વાયવ્યે હસ્તમાત્રકમ્ ।
ખનેત્પારાવતપ્રખ્યાઃ પાષાણાઃ સ્પર્શભેદકાઃ

તિષ્ઠન્તિ ગ્રાહયેદેકં દેવતારાધને કૃતે ।
મલ્લિકાર્જુનદેવસ્ય ઐશાન્યાં ભૃગુપાતનમ્

વિદ્યતે તત્સમીપસ્થં કુણ્ડં તસ્માન્મૃદાહરેત્ ।
પઞ્ચગવ્યેન સમ્મિશ્રાં ખદિરાઙ્ગારકૈર્ધમેત્

નીલોત્પલસમં લોહં પતત્યેવાથ સેચયેત્ ।
મધ્વાજ્યાભ્યાં સુતપ્તં તત્સપ્તવારં પુનઃ પુનઃ

તદ્ગોલં ધારયેદ્વક્ત્રે વિષ્ણુતુલ્યો ભવેન્નરઃ ।
ભૃગુપાતાત્ પૂર્વભાગે ક્રોશોદધિકપાટકે

તસ્યાગ્રે અચ્છતૈલાખ્યઃ પર્વતો નામ વિશ્રુતઃ ।
તત્પશ્ચિમે બિલદ્વારં તન્મધ્યે ધન્વપઞ્ચકમ્

ગતે તુ દૃશ્યતે કુણ્ડં રસો લાક્ષારસપ્રભઃ ।
અલાબુપાત્રે સંગૃહ્ય કોટિવેધી ભવેત્તુ સઃ

{સ્પર્શવેધ:: રોચ્ક્ નેઅર્ અ તેમ્પુલ્}
મલ્લિકાર્જુનદેવસ્ય પૂર્વતો લોકવિશ્રુતઃ ।
પ્રાકારશ્ચન્દ્રગુપ્તસ્ય વિદ્યતે તત્ર મન્દિરમ્

તસ્ય પૂર્વે સ્થિતશ્ચૈત્યશ્ચૈત્યપૂર્વે મહાશિલા ।
મુદ્ગવર્ણા ચ સા ખ્યાતા સ્પર્શવેધકરા તુ સા

ગજસ્તત્રૈવ વિખ્યાતસ્તમારુહ્ય સમાહિતઃ ।
તસ્ય પૃષ્ઠાત્તૃણં ગ્રાહ્યં તત્સર્વં કનકં ભવેત્

ગજસ્ય ચોત્તરે પાર્શ્વે જાનુમાત્રં ખનેદ્ભુવમ્ ।
જમ્બૂફલસમાકારાઃ સન્તિ તે સ્પર્શવેધકાઃ

ગજસ્યાધઃ ખનેદ્વાથ જાનુમાત્રં લભેત્તતઃ ।
ત્રિકોણગુટિકાં સિદ્ધાં લક્ષવેધકરાં પરામ્

શ્રીશૈલસ્ય તુ વાયવ્યે તીર્થં દેવહ્રદઃ સ્થિતમ્ ।
તત્ર કુણ્ડે મુદ્ગવર્ણાઃ પાષાણાઃ સ્પર્શવેધકાઃ

તત્ર કૂર્મોપમં લિઙ્ગં સ્પર્શવેધકરં પરમ્ ।
કૃત્તિકાયાં સુપૂર્ણાયાં કૃત્વા પૂજાં સમાહરેત્

ગવ્યૂતિદ્વયતસ્તસ્માન્નામ્ના નીલવનં સ્મૃતમ્ ।
તત્ર લિઙ્ગં નીલવર્ણં જલં ચૈવ તુ તાદૃશમ્

અશ્વાભ્રકાકસદૃશાઃ પાષાણાઃ સ્પર્શવેધકાઃ ।
સન્તિ દેવગૃહસ્યાન્તઃ ખનેજ્જાન્વન્તરાદ્ધરેત્

શ્રીશૈલસ્ય તુ નૈરૃત્યે નામ્ના ગુણ્ડિપ્રભા સ્થિતા ।
તસ્યાગ્રાદ્ગર્તમૃદ્ગ્રાહ્યા પીતવર્ણા પુટૈર્દહેત્

તસ્માન્નિઃસરતે હેમ સ્ફુરદ્રૂપં ન સંશયઃ ।
તત્રૈવ ભ્રમરાઃ સ્યુશ્ચ પૂર્વવત્ફલદાયકાઃ

તથા તમ્બીપુરે નામ્નિ તીર્થે ચ વિપુલે શુભમ્ ।
સદાફલં તુ વિખ્યાતં પૂર્વવત્સાધયેત્ સુધીઃ

મહાનન્દેશ્વરં નામ શ્રીશૈલસ્ય તુ નૈરૃતે ।
તસ્ય પૂર્વોત્તરે પાર્શ્વે ગચ્છેદ્રાજપથેન તુ

કાલવર્ણેશ્વરો નામ દેવસ્તસ્યાગ્રકુણ્ડકમ્ ।
ઇન્દ્રગોપકસંકાશસ્ તન્મધ્યે વિદ્યતે રસઃ

તપ્તાનિ સપ્તલોહાનિ તત્સેકાત્કાઞ્ચનં ભવેત્ ।
શ્રીશૈલસ્ય તુ ઈશાને દેવઃ સ્યાત્તુરલેશ્વરઃ

તસ્યોત્તરે સુવિખ્યાત ઉમાપર્વત ઉત્તમઃ ।
તસ્ય મૂર્ધ્નિ ત્રિશૂલાભા દર્ભાસ્તિષ્ઠન્તિ શોભનાઃ

તસ્યાધઃ કટિમાત્રં તુ ખાત્વા નીલાં મૃદં હરેત્ ।
તાં પચેદક્ષજૈઃ કાષ્ઠૈર્ભાગં દેવાય કલ્પયેત્

અતિથેશ્ચ તથાગ્નેશ્ચ ભાગં ભાગં પ્રકલ્પયેત્ ।
ભાગમાત્મનિ ભુઞ્જીત જીવેત્કલ્પાયુતં નરઃ

તત્ર કોટીશ્વરં ખ્યાતમિલેશ્વરસમીપતઃ ।
તસ્યાગ્રે પુષ્પમાત્રં તુ સ્પર્શવેધકરં ભવેત્

અચલેશશ્ચ તત્રૈવ સ્પર્શવેધકરઃ પરઃ ।
દક્ષિણે લેશસ્ય યોજનૈકેન વિદ્યતે

અમરેશ્વરદેવાખ્યસ્તત્ર સ્વર્ણશિલા શુભા ।
તસ્ય પૃષ્ઠે ચ ગોમાંસં મહામાંસં ચ વા ક્ષિપેત્

પ્રજ્વાલ્ય બદરીકાષ્ઠૈઃ પ્રાતઃ સ્વર્ણોપમા તુ સા ।
દૃશ્યતે રજસા સ્ત્રીણાં ભાવિતં વસ્ત્રખણ્ડકમ્

તચ્છિલાલોડિતં કુર્યાદ્રક્ષેદલાબુપાત્રકે ।
તેન સંસ્પર્શમાત્રેણ લોહં ભવતિ હાટકમ્

શ્રીશૈલે તત્ર તત્રૈવ પાષાણાઃ પિણ્ડભૂસ્થિતાઃ ।
તચ્ચૂર્ણં ત્રિફલાસાર્ધં કર્ષૈકં ભક્ષયેત્સદા

માસાર્ધં તુ જરાં હન્તિ જીવેદાચન્દ્રતારકમ્ ।
નૈરૃત્યે શૈલરાજસ્ય પટાહકર્ણ ઈશ્વરઃ

તસ્ય ચેશાનદિગ્ભાગે પઞ્ચવિંશતિધન્વકે ।
દ્વિહસ્તમાત્રોર્ધ્વશિલા તત્ર હસ્તદ્વયં ખનેત્

શ્રાવસમ્પુટસંકાશાન્ પાષાણાંસ્ત્રિંશદાહરેત્ ।
કૃત્વા તાનગ્નિવર્ણાંશ્ચ સિઞ્ચેત્કૂષ્માણ્ડજૈર્દ્રવૈઃ

તન્મધ્યાન્નવનીતં તુ ગૃહ્ણીયાદ્ દેવાય ભાગકમ્ ।
અતિથેર્ભાગૈકં તુ ભાગૈકં ભક્ષયેદ્બુધઃ

મૂર્છા ભવેદ્દિવારાત્રં પ્રબુદ્ધો જાયતે નરઃ ।
જીવેદ્વર્ષાયુતં વીરો વલીપલિતવર્જિતઃ

તસ્ય દેવસ્ય સોપાનં દ્વિતીયં સ્પર્શવેધકમ્ ।
તસ્ય દેવસ્ય પાર્શ્વે તુ પાષાણાઃ શ્વેતપીતકાઃ

સર્વસ્પર્શા ન સંદેહ એકમેવ સમાહરેત્ ।
તસ્ય દેવસ્ય પૂર્વે તુ કૂપઃ સ્યાન્નાતિદૂરતઃ

તન્મધ્યે ભેકસંકાશાઃ પાષાણાઃ સ્પર્શવેધાઃ ।
ઉત્તરે તસ્ય દેવસ્ય વિખ્યાતો લિઙ્ગપર્વતઃ

તસ્ય ચોત્તરપાર્શ્વે તુ નદી સ્યાત્પૂર્વવાહિની ।
નદ્યાઃ પશ્ચિમદિગ્ભાગે લિઙ્ગં પિઙ્ગલવર્ણકમ્

તત્ર શૈલોદકૈઃ કુણ્ડં પૂર્ણં સ્યાત્ક્ષણવેધકમ્ ।
મહેશાદ્દક્ષિણે ભાગે ચણ્ડિકા યોજનદ્વયે

પિણ્ડાદેવીતિ વિખ્યાતા તસ્યા વાયવ્યકોણતઃ ।
કૂપસ્તિષ્ઠતિ તન્મધ્યે પાષાણા મુદ્ગવર્ણકાઃ

તથા પથ્યાનિભાશ્ચૈવ સર્વે તે સ્પર્શવેધકાઃ ।
સ્પર્શનાદત્ર સર્વેષાં વેધયુક્તિર્ વિધીયતે

સ્થૂલશ્ચેત્પેષયેચ્છ્લક્ષ્ણં તેન મૂષાં તુ કારયેત્ ।
અષ્ટલોહાનિ તન્મધ્યે સમાવર્ત્યાનિ કારયેત્

તત્સર્વં જાયતે સ્વર્ણમેવં કુર્યાદ્યથેપ્સિતમ્ ।
સૂક્ષ્મશ્ચેદષ્ટલોહાનાં દ્રુતાનાં યત્ર કુત્રચિત્

તં સર્વં નિક્ષિપેન્મધ્યે સર્વં તત્કાઞ્ચનં ભવેત્ ।
મલ્લિકાર્જુનવાયવ્યે તીર્થં સર્વેશ્વરં સ્થિતમ્

તસ્ય દક્ષિણદિગ્ભાગે જલમાર્ગેઽર્ધયોજને ।
ગતે ડાઙ્ગરિકં તત્ર દૃશ્યતે તસ્ય મૂર્ધનિ

ધાત્રીફલાનિ કૃષ્ણાનિ વિદ્યન્તે તાનિ ભક્ષયેત્ ।
યથેષ્ટાનિ તુ સપ્તાહં વજ્રકાયો ભવેન્નરઃ

વલીપલિતનિર્મુક્તો જીવેત્કલ્પશતત્રયમ્ ।
તસ્માચ્ચ દક્ષિણે ભાગે કાકલેરીમહાનવમ્

તત્રાસ્તિ સ્તમ્ભકદલી પ્રવિશેત્તત્ર સાધકઃ ।
ગચ્છેત્ક્રોશાર્ધમાત્રં તુ દૃશ્યતે રસકુણ્ડકમ્

ગૃહીત્વાલાબુપાત્રે તુ કોટિવેધી ભવેદ્રસઃ ।
તસ્મિન્ વને મયૂરઃ સ્યાન્નીલવર્ણશિલામયઃ

મુખાગ્રે તસ્ય કુણ્ડં તુ દ્વાદશાઙ્ગુલનીલકમ્ ।
તન્મધ્યે શુષ્કવંશં તુ ક્ષિપ્ત્વા સ્યાન્નૂતનઃ ક્ષણાત્

દિને પત્ત્રં ફલં પુષ્પં જાયતે તસ્ય નાન્યથા ।
તત્ર પારદપ્રસ્થૈકં ક્ષિપ્ત્વા તાવજ્જલં હરેત્

ક્ષૌદ્રતુલ્યં પિબેત્તં વૈ તત્ક્ષણાન્મૂર્છિતો ભવેત્ ।
મુહૂર્તાલ્લબ્ધરાજ્યઃસ્યાજ્જીવેદ્યુગસહસ્રકમ્

શૈલસ્યાગ્નેયભાગે તુ ગુટિકાસિદ્ધકેશ્વરઃ ।
વિદ્યતે તસ્ય પુરતઃ પઞ્ચહસ્તાં ખનેદ્ભુવમ્

પાષાણા બદરાકારાઃ સન્તિ ખેગતિદાયકાઃ ।
એકમેવ સમાહૃત્ય વક્ત્રે ધાર્યઃ ખગામિભિઃ

શ્રીશૈલે સર્વયોગાનામ્ ઉક્તાનાં વિધિરુચ્યતે ।
મન્ત્રન્યાસં પુરા કૃત્વા પશ્ચાલ્લક્ષં જપેદનુ

અઘોરં તેન વૈ શીઘ્રં તત્તત્સિદ્ધિમવાપ્નુયાત્ ।
ક્ષેત્રદેવતામાવાહયેત્ ।
તત્ર સ્વપ્ને દેવતા પ્રત્યક્ષીભૂય વરં દદાતિ ।
એવં મન્ત્રપરૈઃ સુનિશ્ચલતરૈર્ ભક્તૈશ્ચ તત્સાધકૈઃ શમ્ભોઃ પૂજનતત્પરૈઃ પ્રતિદિનં પૂજાવિધેઃ પાલકૈઃ ।
કાર્યં શ્રીગિરિસાધનં જપપરૈર્ આમ્નાયપારંગતૈર્ નો ચેત્ક્લેશકરં પરાકૃતમહો વ્યર્થં ભવેન્નિશ્ચિતમ્